Przedmiotem wynalazku jest sterowany zawór zwrotny, zwlaszcza do cylindrów hydraulicznych, od których wymagana jest rózna predkosc wysu¬ wania lub wsuwania tloczyska cylindra w zalez¬ nosci od jego obciazenia.Znane sterowane zawory zwrotne posiadaja kor¬ pus, wewnatrz którego umieszczony jest suwliwie grzybek zaworu lub kula dociskana do gniazda sprezyna, a nad gniazdem — suwak sterujacy od strony grzybka zakonczony popychaczem. Komora zaopatrzona jest w odpowiednie otwory do zasila¬ nia podstawowego, oraz otworów do zasilania su¬ waka sterujacego. Grzybek zaworu przy przeply¬ wie w jednym kierunku otwiera sie pod cisnie¬ niem cieczy, natomiast przy przeplywie cieczy w odwrotnym kierunku otwierany jest popychaczem suwaka sterujacego. Ruch suwaka w kierunku grzybka jest powodowany ciecza ipod cisnieniem a w odwrotnym kierunku — cofany sprezyna.W cylindrach hydraulicznych, od których wy¬ magana jest rózna predkosc wysuwania lub wsu¬ wania tloczyska w zaleznosci od obciazenia, sto¬ sowane sa dwa oddzielne sterowane zawory zwrot¬ ne a mianowicie — jeden zawór na kanale glów¬ nymi polaczonym z cylindrem, przez który dopro¬ wadza sie ciecz o wysokim cisnieniu podczas wy¬ suwania tloczyska bedacego pod obciazaniem lub odprowadza ciecz z cylindra przy szybkim wsu¬ waniu tloczyska nie obciazonego i drugi zawór polaczony z kanalem, przez który odprowadza sie 10 ciecz z cylindra podczas powolnego wsuwania tlo¬ czyska obciazoneg!o. Przekrój tego kanalu jest od¬ powiednio mniejszy od przekroju kanalu glównego i przeplyw tym kanalem jest regulowany dlawi¬ kiem, najczesciej w postaci sruby iglicowej.Sterowany zawór zwrotny wedlug wynalazku, zwlaszcza do cylindrów hydraulicznych, od któ¬ rych wymagana jest rózna predkosc wysuwania lub wsuwania tloczyska w zaleznosci od jego obciazenia, wyposazony jest w grzybek, najkorzy¬ stniej w ksztalcie walca zakonczonego od strony gniazda stozkiem scietym. Wewnatrz grzybka jest uformowana komoTa, zaimkniejta od strony stozka wewnetrznym zaworem zwrotnym, najkorzystniej w postaci kulki dociskanej sprezyna. Ponadto grzybek w czesci walcowej ma promieniowo roz¬ mieszczone otwory, przez które jego komora we¬ wnetrzna -polaczona jest z kanalem wyposazcnym w dlawik przeplywu.Suwak sterujacy ma postac walca zakonczonego od strony grzybka dwustopniowym popychaczem, tak uksztaltowanym, ze przy przesuwaniu suwaka w kierunku do grzybka otwiera w pierwszej ko¬ lejnosci wewnetrzny zawór grzybka a w drugiej przy dalszym przesunieciu — równiez grzybek.Zawór wedlug wynalazku w zastosowaniu do cy¬ lindrów hydraulicznych pozwala zastapic dotych¬ czasowe dwa zawory i uzyskac rózne kontrolowa¬ ne predkosci wysuwu tloczyska obciazonego i nie 30 obciazonego. Ponadto zawór ten posiada zwarta 25 114 7818 114781 4 budowe umozliwiajaca: monitowanie go- zarówno wewnatrz glowicy cylindra1 ja(k i w formlie osob¬ nego urzadzenia.Sterowalny zawór zwrotny wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na ry¬ sunku, który przedstawia zawóir w przekroju wzdluznym zainstalowany w glowicy cylindra hy¬ draulicznego.W korpusie 1 uformowane sa wspólosiowo jedna nad druga dwie komory 2, 3 cylindryczne oddzie¬ lone od siebie gniazdem 4 zaiwoirowym. W pierw¬ szej komorze 2 polaczonej otworem 5 z prze¬ strzenia nadtlokowa cylindra 6 jest osadzony su- wliwde grzybek 7 zaworu dociskany do gniazda 4 sprezana ^'Sryr komtojze 3 nad gniazdem — od¬ suwany iego -sprezyna 9 suwak 10 sterujacy.Grzybek 7 ma ksztalt walca od strony gniazda zatóonczoneicp ,stozkiem; scietym. Wewnatrz grzyb¬ ka^ jest uformowana < komora 11 od strony stozka zaimiioni^fa" wewnetrznym kulkowym zaworem zwrotnym 12 dociskanym sprezyna 13. Grzybek w czesci walcowej ma promieniowo rozmieszczone otwory 14, przez kftóre jego komora 11 polaczona jest z kanalem 15 wyposazonym w dlawik 16 przeplywu w postaci sruby iglicowej. Suwak 10 sterujacy od strony grzybka zakonczony jest dwu¬ stopniowym popychaczem 17, 18 do otwierania zwrotnego zaworu kulkowego i grzybka 7. Korpus 1 posiada otwory, nad i pod gniazdem 4 grzybka — otwory 19 wspólpracujace z glównym kanalem 20 zasilajacym; otwory 21 — wspólpracujace z otworami 14 grzybka i kanalem 15 z dlawikiem przeplywu i otwory 22 — wspólpracujace z kana¬ lem 23 zasilania suwaka.W czasie zasilania cylindra 6 przez glówny ka¬ nal, 20 zasilajacy ciecz o wysokim cisnieniu otwie¬ ra zawory grzybkowy 7 i kulkowy 12 i wplywa do przestrzeni nadtlokowej wysuwajac obciazone tloozysko. W chwili odciecia, doplywu cieczy ci¬ snienie panujace w przestrzeni nadtlokowej, kana¬ lem 15 z dlawikiem 16 i otworem 5 laczacym cy¬ linder z komora 2 korpusu od strony podstawy grzybka 7, powoduje zaimlkniecie zaworów 7 i 12, co uniemozliwia wyplyw cieczy z cylindra nawet w przypaditou pekniecia przewodu zasilajacego.Przekroje otworów gniazd zaworu grzybkowego i kulkowego i suwaka sterujacego oraz wielkosci cisnien doprowadzanej cieczy sa talk dobrane, ze w przypadku wsuwania sie obciazonego tloczy¬ ska cisnienie panujace nad tlokiem dociska zawo¬ ry grzybkowy 7 i kulikowy 12 a ciecz o odpowied¬ nim cisnieniu doprowadzana nad suwak 10 ste¬ rujacy kanaleim 23 powoduje jego przesuniecie sie w kieriumk/u grzybka 7 i dluzszym popycha- czem 17 otwarcie tylko zaworu kulkowego 12. W wyniku tego z przestrzeni nadtlokowej przez ka¬ nal 15 z dlawikiem 16 wyplywa ciecz powoli, w sposób kontrolowany powodujac powolne wsuwa¬ nie tloczyska obciazonego. W przypadku tloczyska nie obciazonego, nie ma cisnienia nad tlckiem cy¬ lindra i zawory grzybkowy 7 i kulkowy 12 do¬ cisniete sa do swych gniazd tylko sprezynami.Wówczas niskie cisnienie doprowadzone nad su¬ wak 10 sterujacy wystarczy na otwarcie zarówno zaworu kulkowego 12 jak i zaworu grzybkowego 7, powodiujac szybki wyplyw cieczy z przestrzeni nadtlokowej cylindra, a wiec i szybkie wsuwanie tloczyska. Predkosc wsuwania tloczyska wynika w tym przypadku z wydajnosci pompy zasilajacej cylinder od strony tloczyska.W przypadku koniecznosci szybkiego wsuwania tloczyska obciazonego, do otwarcia zaworu grzyb¬ kowego 7 i kulkowego 12, nad suwak sterujacy nalezy doprowadzic odpowiednio wyzsze cisnienie.Zastrzezenie patentowe Sterowany zawór zwrotny, zwlaszcza do cylin¬ drów hydraulicznych, od których wymagana jest rózna predkosc wysuwania lub wsuwania tloczyska w zaleznosci, od obciazenia, zastawiony z korpu¬ su, w którego komorze jest osadzony grzybek do¬ ciskany do gniazda sprezyna, oraz suwak steruja¬ cy, znamienny tym, ze grzybek (7), najkorzystniej w ksztalcie walca zakonczonego od strony gniaz¬ da (4) stozkiem scietym, ma wewnatrz komore (11), od strony stozka zamknieta zaworem zwrot¬ nym (12), najkorzystniej w postaci kulki, oraz rozmieszczone promieniowo otwory (14) laczace te komore (11) z kanalem (15) wyposazonym w dla¬ wik (16) przeplywu, natomiast suwak sterujacy (10) ma dwustopniowy popychacz (18, 17) Tak uksztaltowany, ze przy przesuwaniu sie suwaka w kierunku grzybka (7) otwiera w pierwszej ko¬ lejnosci wewnetrzny, zwrotny zawór (12) grzybka a przy dalszym przesuwaniu — grzybek (7).. 10 15 20 25 30 35 40i 114 781 PL