Przedmiotem wynalazku jest metanometryczny sygnalizator kombajnowy, przeznaczony do ciaglej kontroli stezenia metanu w otoczeniu kombajnu, który po przekroczeniu jego progowego stezenia sygnalizuje stan zagrozenia i inicjuje sygnal wyla¬ czenia napiecia zasilania kombajnu.Znane jest z prospektów i katalogów amerykan¬ skiej firmy Mine Safety Apliances Company, roz¬ wiazanie metanomierza kombajnowego zasilanego z obwodów sterowniczych kombajnu. Metanomierz kombajnowy zlozony jest z mostka pomiarowego polaczonego z wzmacniaczem wyjsciowym, którego wyjscia sa polaczone równolegle z dwoma integra¬ torami sluzacymi do ustawiania progów alarmo¬ wych. Wyjscia integratorów sa polaczone z ukla¬ dem alarmowym zawierajacym transformator im¬ pulsowy. Metanomierz jest zasilany napieciem z sieci, z której równoczesnie jest zasilany kom- "bajn.Pierwsze z wymienionych przyrzadów sa zasilane napieciem z sieci, z której równoczesnie jest zasi¬ lany kombajn. Wskutek tego po wylaczeniu kom¬ bajnu spowodowanym przekroczeniem dopuszczal¬ nego stezenia metanu, obsluga nie zna przyczyny jego wylaczenia.W tych warunkach powtórne zalaczenie kombaj¬ nu moze stanowic zagrozenie powstania wybuchu, gdyz najpierw musi byc zalaczone napiecie zasi¬ lania kombajnu, a dopiero po pewnym czasie przy¬ rzad zaczyna kontrolowac stezenie metanu. Z tego 10 20 25 30 wzgledu niezbedna jest kontrola stezenia metanu w otoczeniu kombajnu osobowym metanomierzem przed kazdym zalaczeniem napiecia zasilania kom¬ bajnu.Znane sa przyrzady kontrolujace stezenie meta¬ nu niezaleznie od napiecia zasilania kombajnu, wyposazone w baterie akumulatorów o duzych po¬ jemnosciach tak, aby mozliwa byla ich praca przez dluzszy okres czasu.Wada takich rozwiazan jest duzy ciezar i znacz¬ ne gabaryty, co wydatnie utrudnia montowanie na kombajnie. Niezaleznie od tego, stale istnieje moz¬ liwosc rozladowania sie baterii wskutek czego beda bladne wyniki pomiarów stezenia metanu. Zmusza to w konsekwencji do czestej wymiany akumula¬ torów i wywoluje zwiazana z tym przerwe w pracy kombajnu.Metanometryczny sygnalizator kombajnowy we¬ dlug -wynalazku zawiera iskrobezpieczny zasilacz sieciowy, który jest równolegle polaczony z prze¬ twornikiem pomiarowym, komparatorem progu ostrzegawczego, ukladem sygnalizacji progu ostrze¬ gawczego polaczonego z optycznym sygnalizatorem ostrzegawczym, z komparatorem progu alarmowe¬ go, z przekaznikiem wykonawczym oraz poprzez diode z iskrobezpieczna bateria akumulatorów. Po¬ nadto, przetwornik pomiarowy jest polaczony rów¬ nolegle z komparatorem progu ostrzegawczego, komparatorem progu alarmowego oraz z ukladem kontroli pracy przetwornika pomiarowego. Wyjscie 114 847{ 3 iskrobezpiecznej baterii akumulatorów jest pola¬ czone z jednym z wejsc ukladu sygnalizacji progu alarmowego, którego wyjscie jest polaczone z op¬ tycznym sygnalizatorem alarmowym. Drugie z wejsc ukladu sygnalizacji progu alarmowego jest polaczone z wyjsciem przekaznika wykonawczego, którego wejscia sa polaczone z ukladem kontroli pracy przetwornika pomiarowego oraz z kompara¬ torem progu alarmowego. Pomiedzy anode i katode diody jest wlaczony uklad usprawniajacy reczna kontrole. Komparator progu ostrzegawczego jest polaczony z ukladem sygnalizacji progu ostrzegaw¬ czego. r"ii lii TirtnmwftBJ11 takiego rozwiazania, przy zilCcifcnjfai 'n&giegjfcuj zasilania kombajnu, uklady elektroniczne sygnalpatora sa zasilane z iskrobez- mecznego zasilacza lieciowego, z którego równiez Jest ciagle dóJBfflówTwana iskrobezpieczna bateria Tli lliimliiliornwi Fq_ yj-lgrrrnin napiecia zasilania kombajnu mozliwe jest reczne uruchomienie meta¬ nometrycznego sygnalizatora, a tym samym kon¬ trola stezenia metanu w otoczeniu kombajnu, przez zasilanie ukladów elektrycznych z baterii akumu¬ latorów za posrednictwem ukladu uprawniajacego reczna kontrole.Nalezy przy tym zaznaczyc, ze mozliwe jest za¬ laczenie napiecia zasilania kombajnu tylko przy recznie uruchomionym metanometrycznym sygna¬ lizatorze pod warunkiem, ze stezenie metanu jest mniejsze od progu alarmowego, co stanowi wazna zalete wynalazku. Reczna kontrola wykonywana na zadanie po wylaczeniu zasilania kombajnu pozwala na zastosowanie iskrobezpiecznej baterii akumulatorów o malej pojemnosci, co w sposób zasadniczy wplywa na zmniejszenie gabarytów me¬ tanometrycznego sygnalizatora.Ciagle zas doladowywanie baterii akumulatorów wyklucza koniecznosc jej wymiany po rozladowa¬ niu, a przez to eliminuje nieprzewidziane przerwy w produkcji.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku w postaci schematu blokowego.Metanometryczny sygnalizator wedlug wynalazku zawiera iskrobezpieczny zasilacz sieciowy IZS, któ¬ rego wyjscie jest równolegle polaczone z przetwor¬ nikiem pomiarowym PP, komparatorem progu ostrzegawczego KI, ukladem sygnalizacji progu ostrzegawczego US1, zawierajacym optyczny syg¬ nalizator ostrzegawczy SA1, z komparatorem progu alarmowego K2, przekaznikiem wykonawczym PW oraz poprzez diode D z iskrobezpieczna bateria akumulatorów IBA. Wyjscie iskrobezpiecznej ba- teri IBA jest polaczone z wejsciem 1 ukladu syg¬ nalizacji progu alarmowego USZ, którego wyjscie jest polaczone z optycznym sygnalizatorem alarmo¬ wym SA2. Drugie wejscie 2 ukladu sygnalizacji progu alarmowego USZ jest polaczone z wyjsciem przekaznika wykonawczego PW. Pomiedzy anoda A i katoda K diody D jest wlaczony uklad upraw¬ niajacy reczna kontrole UR. Dodatkowo, do wyj¬ scia przetwornika pomiarowego PP jest podlaczony uklad kontroli pracy przetwornika pomiarowego UKP, którego wyjscie jest polaczone z przekazni¬ kiem wykonawczym PW.L4 847 4 Podczas normalnej pracy metanometrycznego sygnalizatora wedlug wynalazku, iskrobezpieczny zasilacz sieciowy IZS, zasila napieciem podzespoly funkcjonalne przetwornik pomiarowy PP, kompa- 5 ratory KI i K2, uklad sygnalizacji progu ostrze¬ gawczego US1, przekaznik wykonawczy PW oraz doladowuje poprzez diode D, iskrobezpieczna bate¬ rie akumulatorów IBA. Wtedy przetwornik PP i pozostale podzespoly funkcjonalne kontroluja 10 w sposób ciagly stezenie metanu, a optyczny syg¬ nalizator ostrzegawczy SA1 swieci swiatlem ciag¬ lym sygnalizujac poprawna prace urzadzenia.Z chwila przekroczenia stezenia metanu powyzej ustalonego progu ostrzegawczego, zadziala kompa- 15 rator progu ostrzegawczego KI oraz uklad sygna¬ lizacji progu ostrzegawczego US1, uruchamiajac jednoczesnie optyczny sygnal migajacy w sygnali¬ zatorze ostrzegawczym SA1. W momencie, gdy wystapi przekroczenie stezenia metanu powyzej 20 progu alarmowego, dodatkowo zadziala kompara¬ tor progu alarmowego K2 i przekaznik wykonaw¬ czy PW, który daje sygnal SW wylaczenia napiecia zasilania kombajnu oraz steruje wejsciem 2 ukladu sygnalizacji progu alarmowego USZ. Zostaje uru- 25 chomiony optyczny sygnalizator alarmowy SA2 za¬ silany z iskrobezpiecznej baterii akumulatorów IBA.Reczna kontrola stezenia metanu polega na zwarciu anody A i katody K diody D za pomoca ukladu uprawniajacego reczna kontrole UR. Wów¬ czas wszystkie uklady elektroniczne sa zasilane z iskrobezpiecznej -baterii akumulatorów IBA, a metanometryczny sygnalizator dziala w sposób identyczny jak opisano powyzej. Uklad kontroli pracy przetwornika pomiarowego UKP dziala przy uszkodzeniu przetwornika pomiarowego PP analo¬ gicznie jak po przekroczeniu progu alarmowego. 40 Zastrzezenia patentowe 1. Metanometryczny sygnalizator kombajnowy wyposazony w przetwornik pomiarowy, kompara¬ tory, zasilacz sieciowy oraz baterie akumulatorów, 45 znamienny tym, ze iskrobezpieczny zasilacz siecio¬ wy (IZS) jest swoim wyjsciem równolegle polaczo¬ ny z przetwornikiem pomiarowym (PP), polaczo¬ nym ponadto poprzez komparator progu ostrzegaw¬ czego (KI) z ukladem sygnalizacji progu ostrzegaw- 50 czego (US1), z komparatorem progu ostrzegawczego (KI), z ukladem sygnalizacji progu ostrzegawczego (US1), polaczonego ponadto z optycznym sygnaliza¬ torem ostrzegawczym (SA1), z komparatorem pro¬ gu alarmowego (K2), z przekaznikiem wykonaw¬ czym (PW) oraz poprzez diode (D) z iskrobezpiecz¬ na bateria akumulatorów (IBA), której wyjscie jest polaczone z jednym z wejsc (1) ukladu sygnalizacji progu alarmowego (USZ), którego wyjscie jest po- 60 laczone z optycznym sygnalizatorem alarmowym (SA2), natomiast drugie z wejsc (2) ukladu sygna¬ lizacji progu alarmowego (USZ) jest polaczone z wyjsciem przekaznika wykonawczego (PW), któ¬ rego wejscia sa polaczone z ukladem kontroli pra- 65 cy przetwornika pomiarowego (UKP) oraz z kom-114 847 6 paratorem progu alarmowego (K2), przy czym po¬ miedzy anode (A) i katode (K) diody (D) jest wla¬ czony uklad usprawniajacy reczna kontrole 2. Sygnalizator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przetwornik pomiarowy (PP) jest swoim wyj¬ sciem polaczony równolegle z ukladem kontroli pracy przetwornika pomiarowego (UKP) oraz z komparatorem progu alarmowego 1 1 pzs pp^ Sf\ f ® _i_ J jj rfK/' ' "" usi\ —I— UKvl r-» UR K2 SA2® PW D £W JBA M PL