Przedmiotem wynalazku jest generator impulsów o regulowanej napieciem czestotliwosci, którego czestotliwosc moze zmieniac isie w zaleznosci od napiecia sterujacego od zera do wysokich wartosci.Generatory o regulowanej sygnalem elektrycznym czestotliwosci sa najczesciej stosowane jako prze¬ tworniki napiecie — czestotliwosc oraz w ukladach z automatyczna regulacja czestotliwosci.W znanych ukladach generatorów przestrajanych napieciem stosowane sa diody pojemnosciowe.Uklady takie generuja zazwyczaj wysokie czes¬ totliwosci, a zakres ich przestrajania jest niewielki.Znany jest takze uklad przestrajanego napieciem generatora zbudowanego z dwu uniwibratorów sprzegnietych wzajemnie, jak równiez znany jest uklad przestrajanego napieciem prostego multiwi- bratora.Wszystkie te uklady charakteryzuja sie niewiel¬ kim zakresem przestrajania nie obejmujacym cze¬ stotliwosci bliskich zeru, przy czym zaleznosc cze¬ stotliwosci od sygnalu napieciowego ma charakter liniowy jedynie w bardzo ograniczonym zakresie.Wejscie sterujace znanych ukladów w stosunkowo duzym stopniu obciaza zródlo sygnalu sterujacego, a ich czulosc jest niewielka.Generator impulsów o regulowanej napieciem czestotliwosci wedlug wynalazku sklada sie z inte¬ gratora sumujacego, którego jedno wejscie polaczo¬ ne jest z ujemnym biegunem napiecia steruja¬ cego, zas drugie wejscie integratora polaczone jest 10 15 20 25 poprzez dioda z wyjsciem wzmacniacza operacyjne¬ go stanowiacym zarazem wyjscie ukladu genera¬ tora.Równolegle do kondensatora calkujacego pracu¬ jacego w integratorze, wlaczony jest ogranicznik napiecia, zas wyjscie integratora, poprzez rezystor polaczone jest z wejsciem nieinwersyjnym wzmac¬ niacza operacyjnego, przy czym to wejscie jest jednoczesnie polaczone z wyjsciem tego wzmacnia¬ cza poprzez kondensator realizujacy dynamiczne dodatnie sprzezenie zwrotne. Wejscie inwersyjne wzmacniacza operacyjnego polaczone jest z biegu¬ nem dodatnim napiecia odniesienia.Generator wedlug wynalazku jest pozbawiony wyzej wymienionych wad. Umozliwia on zmiane czestotliwosci od zera w góre, przy czym w duzym zakresie zmian wystepuje zaleznosc liniowa cze¬ stotliwosci od wartosci napiecia sterujacego, jedno¬ czesnie, praktycznie nie wnosi on obciazenia napie¬ cia sterujacego oraz reaguje na bardzo niskie war¬ tosci tego napiecia.Przyklad wykonania generatora impulsów o re¬ gulowanej napieciem czestotliwosci wedlug wyna¬ lazku przedstawiono na rysunku gdzie fig. 1 poka¬ zuje schemat ideowy generatora, zas fig. 2 przebie¬ gi elektryczne w ukladzie.Jak przedstawiono na rysunku wejscie a integra¬ tora I polaczone jest ze zródlem ujemnego napiecia sterujacego Ui, a drugie wejscie b integratora I, poprzez diode D polaczone jest z wyjsciem wzmac- 114 861114 861 niacza operacyjnego W stanowiace zarazem wyjscie generatora. Równolegle z kondensatorem calkuja¬ cym C2 w integratorze I polaczony jest ogranicz¬ nik napiecia ON, zas wyjscie integratora I polaczo¬ ne jest 'poprzez rezystor R z wejsciem nieinwersyj- nym wzmacniacza W. Wejscie inwersyjne tego wzmacniacza polaczone jest z zródlem dodatniego napiecia wzorcowego Vr9 zas wyjscie wzmacnia¬ cza W generujacego napiecie wyjsciowe Uo pola¬ czone jest poprzez kondensator Cl z wejsciem nie- inwersyjnym tego wzmacniacza.Na rysunku Figury 2 przedstawiono przebieg na¬ piecia wyjsciowego Up integratora I w funkcji cza¬ su fc £v zaznaczeniem maksymalnej amplitudy Ur te&o napiecia oraz przebieg napiecia wyjsciowego Ub generatora w funkcji czasu t.;W wynifrif calkowania ujemnego napiecia steru¬ jacego^ Uj n£j^yJs(ii^ integratora I otrzymuje sie narastajace liniowo"napiecie Up, które po osiagnie¬ ciu wartosci równej dodatniemu napieciu wzorco¬ wemu Ur powoduje dodatni skok napiecia wyjscio¬ wego Uo. W wyniku dodatniego dynamicznego sprzezenia zwrotnego obejmujacego wzmacniacz operacyjny W, napiecie wyjsciowe generatora Uo utrzymywane jest na poziomie wysokim przez czas zalezny od iloczynu wartosci rezystancji R i po¬ jemnosci kondensatora Cl.Równoczesnie w ukladzie integratora I rozpo¬ czyna sie calkowania dodatniego napiecia wyjscio¬ wego generatora Uo w wyniku czego uzyskuje si? 10 15 20 25 30 szybkie liniowe opadanie napiecia wyjsciowego Up integratora I do wartosci okreslonej ogranicznikiem napiecia ON.W momencie gdy napiecie na wejsciu nieinwer- syjnym wzmacniacza operacyjnego W zrówna sie z dodatnim napieciem odniesienia Ur, nastepuje odwrotna skokowa zmiana wartosci napiecia wyj¬ sciowego generatora Uo. Poczawszy od tego mo¬ mentu, w integratorze I, rozpoczyna sie ponowne calkowanie ujemnego napiecia sterujacego Ui.Zastrzezenie patentowe Generator impulsów o regulowanej napieciem czestotliwosci zawierajacy integrator, znamienny tym, ze wejscie (a) integratora (I) polaczone jest ze zródlem napiecia sterujacego (Ui), a drugie wej¬ scie (b) integratora (I) poprzez diode (D) z wyjsciem wzmacniacza operacyjnego (W) stanowiacym zara¬ zem wyjscie generatora, przy czym równolegle z kondensatorem calkujacym (C2) w integratorze (I) polaczony jest ogranicznik napiecia (ON), zas wyjscie integratora (I) polaczone jest poprzez rezy¬ stor (R) z wejsciem nieinwersyjnym wzmacniacza operacyjnego (W) przy czym jednoczesnie to wej- sci» poprzez kondensator (Cl) polaczone jest z wyj- s<*tem wzmacniacza operacyjnego (W), zas jego wej¬ scie inwersyjne polaczone jest ze zródlem napiecia odniesienia (Ur). * o Uo Fig i RSW Zakl. Graf. W-wa, Srebrna 16, z. 41-82/0. — 110 + 20 egz.Cena 45 zl PL