Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do oznaczania zawartosci niektórych pierwiastków w metalach i stopach.Znane urzadzenie do szybkiego oznaczania nie¬ których pierwiastków w metalach i stopach ma dwie elektrody pomiarowe, goraca i zimna pola¬ czone z ukladem pomiaru sily termoelektrycznej, miedzy którymi umieszczona jest odpowiednio przygotowana próbka badanego metalu.Wada takiego urzadzenia jest koniecznosc za¬ pewnienia dokladnej stabilizacji stalej róznicy temperatur miedzy elektrodami pomiarowymi oraz stalej sily docisku elektrod do próbki, co wiaze sie z koniecznoscia wyposazenia go w szereg skom¬ plikowanych ukladów automatycznej regulacji.Ponadto próbki stosowane do badan musza byc odpowiednio przygotowane to jest odlane, ochlo¬ dzone, oczyszczone z tlenku, a ich powierzchnie po¬ miarowe wypolerowane, co znacznie wydluza czas analizy i sprawia wiele trudnosci zwlaszcza w przypadku stosowania urzadzenia w warunkach produkcyjnych.Urzadzenie wedlug wynalazku do oznaczania za¬ wartosci niektórych pierwiastków w metalach i stopach ma kokile o konstrukcji zapewniajacej rózne predkosci chlodzenia poszczególnych objeto¬ sci nalanej w nia próbki metalu. Wewnatrz kokili znajduje sie czujnik jednorazowego uzytku skla¬ dajacy sie z nieprzewodzacej pradu elektrycznego obudowy, korzystnie ceramicznej i co najmniej 10 15 20 dwóch par elektrod pomiarowych, korzystnie nie- utleniajacych sie i wykonanych z drutu na termo- elementy.- W czasie krzepniecia próbki metalu, pary ele¬ ktrod pomiarowych znajduja sie w obszarach prób¬ ki majacych rózne temperatury. Róznica tempera¬ tur mierzona przez pary elektrod podawana jest na komparator, a róznica sil termoelektrycznych miedzy^tymi samymi galeziami par elektrod po¬ dawana jest przez wzmacniacz i uklad formujacy na uklad pomiarowy, którym korzystnie jest wol¬ tomierz cyfrowy. Jego wskazania dla zadanej róz¬ nicy temperatur sa strobowane z komparatora.Urzadzenie wedlug wynalazku jest proste w konstrukcji. Nie wymaga ukladów grzania elektrod pomiarowych i ukladów stabilizacji ich tempera¬ tury. Ponadto eliminuje operacje zwiazane z przy¬ gotowaniem próbki, zapewniajac nieosiagalny w znanych urzadzeniach tego typu styk elektrod po¬ miarowych z próbka, przez co osiaga sie duza po¬ wtarzalnosc pomiaru. Pomiar jest bardzo szybki poniewaz sprowadza sie do nalania lyzka cieklego metalu do kokili i odczytania z woltomierza cyfro¬ wego procentowej zawartosci oznaczonego pier¬ wiastka.Urzadzenie wedlug wynalazku szczególnie nada¬ je sie do zastosowania na stanowiskach produk¬ cyjnych to jest do wykonania prób ruchowych np. w czasie trwania wytopu metali w piecach.Wynalazek pokazano w przykladzie wykonania 114 892114 892 na rysunku, który przedstawia schemat urzadzenia.Nalany lyzka do kokili 1 ciekly metal zwiera umie¬ szczone w czujniku 2 jednorazowego uzytku pary elektrod 3 i 4. Konstrukcja kokili 1 i czujnika 2 jest taka, ze w czasie krzepniecia próbki metalu pary elektrod 3 i 4 znajduja sie w obszarach prób¬ ki o róznych temperaturach. Róznica temperatur mierzona przez pary termoelementów 3 i 4 poda¬ wana jest na komparator 5, który w chwili osiag¬ niecia przez termoelementy zadanej róznicy tem¬ peratur wysyla impuls blokujacy wskazania wol¬ tomierza cyfrowego 8. Róznica sil termoelektrycz¬ nych miedzy tymi samymi galeziami par termo¬ elementów 3 i 4 stanowiacymi elektrody pomiaro¬ we, bedaca funkcja róznicy ich temperatur i skla¬ du chemicznego badanego metalu podawana jest przez wzmacniacz 6 i uklad formujacy 7 na wol- , tomierz cyfrowy 8.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do oznaczania zawartosci niektórych 15 pierwiastków w metalach i stopach, znamienne tym, ze ma kokile (1) o konstrukcji zapewniajacej rózne predkosci chlodzenia poszczególnych objeto¬ sci nalanej w nia próbki metalu, a wewnatrz ko¬ kili (1) znajduje sie czujnik (2) jednorazowego uzytku skladajacy sie z nieprzewodzacej pradu elektrycznego obudowy, korzystnie ceramicznej i co najmniej dwóch par elektrod pomiarowych (3) i (4), korzystnie nieutleniajacych sie i wykona¬ nych z drutu na termoelementy, przy czym w cza¬ sie krzepniecia próbki metalu pary elektrod po¬ miarowych (3) i (4) znajduja sie w obszarach prób¬ ki majacych rózne temperatury, a róznica tempe¬ ratur mierzona przez pary elektrod podawana jest na komparator (5), natomiast róznica sil termo¬ elektrycznych miedzy tymi samymi parami ele¬ ktrod jest podawana przez wzmacniacz (6) i uklad formujacy (7) na uklada pomiarowy (8), korzystnie woltomierz cyfrowy, którego wskazania dla zada¬ nej róznicy temperatur sa strobowane z kompara¬ tora (5). ////// / / / / 77/ PZGraf. Koszalin D-473 105 A-4 Cena 100 zl PL