Przedmiotem wynalazku jest klucz do napinania zlacz srubowych z sygnalizacja wystapienia momentu odksztalcen plastycznych.Znane narzedzia do napinania zlacz srubowych zaopatrzone sa zwykle we wskazniki rozwijanego momentu badz w urzadzenia do ograniczania jego wartosci i w zwiazku z tym nie pozwalaja uchwycic momentu wystapienia odksztalcen plastycznych w zlaczu srubowym. Jako zabezpieczenieprzed przekrocze¬ niem teoretycznie okreslonego momentu napinania stosowane sa znane z polskich opisów patentowych m. innymi nr. 59354,84741,879S3,92720,97611, róznego rodzaju sprzegla przeciazeniowe oraz klucze dynamo¬ metryczne. Bezposrednim wynikiem przekroczenia granicy plastycznoscijest wystepowanie plyniecia mate¬ rialu sruby, co moze spowodowacjej zerwanie, klucz bedacy przedmiotem wynalazku umozliwia uchwycenie momentu dokrecania, w którym nastepuje zapoczatkowanie odksztalcen plastycznych w zlaczu srubowym.Istota wynalazku jest zastosowanie w trzonie klucza mechanizmu napinania skladajacego siez ustalacza umieszczonego w wydrazeniu trzpienia z którym polaczony jest przy pomocy wielowypustu i dociskany do sruby zlacza sprezyna. Na koncu trzpienia osadzonejest pierscieniowe pokretlo zespolone zruchoma czescia przetwornika przemieszczajacego sie wzgledem nieruchomych cewek. Moment wystapienia odksztalcen plastycznych jest sygnalizowany przez tensometry umiejscowione w sprezystej tuleji polaczonej wielowypu- stowo z trzonem klucza oraz ramieniem klucza. Uzyskany sygnaljest nastepnie przetwarzany w ukladzie elektronicznym i wykazywany na wyskalowanym wskazniku oraz lampka swietlna.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na zalaczonych rysunkach na których fig. 1 przedstawia przekrój klucza po linii A—A, fig. 2 — widok klucza z góry oraz fig. 3 — schemat blokowy ukladu elektronicznego. W trzonie 1 klucza miesci sie dociskany sprezyna 2 ustalacz 3 ze stozkowa koncówka o przekroju krzyzowym wchodzacaw odpowiadajacejej gniazdo w zakonczeniu sruby 4. Ustalacz 3 laczy sie wielowypustem z trzpieniem 3, na którego koncu osadzonejest pierscieniowe pokretlo (zespolone z ruchoma czescia przetwornika pomiaru kata obrotu nakretki 7. Po nasadzeniu klucza na nakretke t koncówka ustalacza 3 zaskakuje w gniazdo sruby 4, powodujac jej sprezenie z pokretlem 6. Przed dociaga¬ niem nakretki pokretlo 6, ustawia sie tak, by wytrasowany na nim wskaznik znalazl sie naprzeciw zerowego wskaznika skali katowej naniesionej na górnym obrzezu trzonu klucza 1 a nastepnie blokuje sie go nakretka kontrujaca 9. Podczasdociagania nakretki 8, wskaznik na pokretle 6 okresla katjej obrotu wzgledem sruby 4, tj. kat okreslajacy sile napinajaca, a przemieszczanie sie ruchomej czesci przetwornika katowego 7wzgledem nieruchomych cewek 10 obsadzonych w trzonie klucza 1 wytwarza sygnal elektryczny proporcjonalny do2 114923 kata obrotu. Moment napinajacy zlacze przekazywany jest na nakretke za posrednictwem wymiennej nasadki 11, obsadzonej w szesciokatnym gniezdzie w dolnej czesci trzonu klucza 1. Dolna czesc trzonu klucza 1 polaczona jest za posrednictwem wielowypustu ze sprezysta tuleja 12. Na wewnetrznej powierzchni tej tulei naklejone sa w ukladzie mostkowym tensometry 13 bedace zródlem sygnalu elektrycznego proporcjonalnego do momentu napinania. Górna czesc sprezystej tulei 12 obsadzona jest za posrednictwem wielowypustu w ramieniu klucza 14. Na ramieniu klucza umieszczony jest wskazówkowy wskaznik momentu napinania 15 oraz lampka 16 sygnalizujaca moment przekroczenia granicy plastycznosci.Uklad elektroniczny zabudowany jest w rurowej czesci ramienia klucza 14, a baterie zasilajace umie¬ szczone sa w rekojesci 17.Uklad elektroniczny zawiera generator G zasilajacy napieciem o czestotliwosci akustycznej przetworniki kata obrotu PKO i momentu dokrecajacego PM, wzmacniacze Wl, W2 i detektory Dl, D2 przetwarzajace sygnaly z przetworników PKO i PM na sygnaly stalopradowe, blok ilorazowy I, na wyjsciu którego otrzymujemy sygnal proporcjonalny do stosunku a/M, przekaznik elektroniczny PE, kondensator C i blok porównujacy K sprawdzajacy stalosc wartosci stosunku a/M powyzej okreslonej wartosci momentu dokre¬ cajacego, element sygnalizacyjny L, miernik MW uzyskujacy wartosc momentu dokrecajacego oraz zasilacz Z.Linia ciagla oznaczono (fig. 3) polaczenie przetworników PKO i PM z generatorem G oraz droga sygnalów pomiedzy blokami ukladu, linia przerywana sposób zasilania bloków z zasilacza Z.Dzialanie ukladu elektronicznego przejawia sie nastepujaco. Wystepujace podczas napinania zlacza sygnaly z przetworników PKO iPM po przetworzeniu we wzmacniaczach Wl, W2 i detektorach Dl, D2 podawane sa na wejscia bloku ilorazowego I. Sygnal z wyjscia detektora D2 odpowiadajacy wartosci momentu odkrecajacego podawany jest takze na wejscie przekaznika elektronicznego PE i na miernik MW.Sygnal wyjsciowy bloku ilorazowego I podawany jest bezposrednio na wejscie odwracajace (-) bloku porównujacego K oraz na jego wejscie nieodwracajace (+) z przylaczonym kondensatorem C poprzez czlon wykonawczy przekaznika elektronicznego PE.Sygnal wyjsciowy bloku ilorazowego I podczas napinania zlacza ma stala wartosc w liniowym zakresie charakterystyki a=f(M) tnz. w zakresie odksztalcen sprezystych zlacza. Przekaznik elektroniczny PE rozwiera wejscia bloku porównujacego K przy okreslonej wartosci momentu obrotowego dobranej tak, aby rozlaczenie nastapilo w zakresie wystepowania odksztalcen sprezystych. Kondensator C utrzymuje na wejsciu nieodwracajacym (+) bloku porównujsacego K napiecie odpowiadajace stosunkowi a/M dla odksz¬ talcen sprezystych. Róznica napiec miedzy wejsciami bloku porównujacego K powodujaca jego wysterowa¬ nie i zadzialanie elementu sygnalizacji L moze wystapic po zmianie napiecia wyjsciowego bloku ilorazowego doprowadzonego do wejscia odwracajacego (-). Taka sytuacja zaistnieje jedynie po wyjsciu z liniowego zakresu charakterystyki a=f(M) tnz. po przekroczeniu granicy plastycznosci. Ze wzgledu na znaczna czulosc bloku porównujacego K przekroczenie to bedzie minimalne i nie spowoduje zerwania zlacza.Zastrzezenia patentowe 1. Klucz do napinania zlacz srubowych z sygnalizacja wystapienia momentu odksztalcen plastycznych wyposazony w trzon z rekojescia oraz wymienne nasadki, znamienny tym, ze wtrzonie (1) klucza wbudowany jest przetwornik kata obrotu (PKO), w ramieniu klucza (14) polaczonym z trzonem (1) poprzez przetwornik momentu (PM) — uklad elektroniczny, a w rekojesci (17) baterie zasilajace. 2. Klucz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przetwornik obrotu (PKO) zbudowanyjest ztrzpienia (5) z wydrazeniem w którym znajduje sie ustalacz (3) dociskany sprezyna (2) i zakonczony stozkowa koncówka krzyzowa, a trzpien (5) jest zespolony zpierscieniowym pokretlem (6) wykonanym z materialu paramagnety¬ cznego z wkladka (7) wspólpracujaca bezstykowo z trzema cewkami (10) osadzonymi w trzonie klucza (1)na którego obwodzie wielowypustowo osadzony jest przetwornik momentu (PM) zbudowany z tulei sprezystej (12), w wybraniu której umieszczone sa tensometry (13). 3. Klucz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uklad elektroniczny zbudowany jest z przetwornika momentu (PM) i przetwornika przemieszczen katowych (PKO) przylaczonych poprzez wzmacniacze (Wl) i (W2) oraz detektory (Dl i D2) do wejsc ukladu ilorazowego (I), którego wyjscie przylaczonejest do wejscia odwracajacego (-) ukladu porównujacego (K) bezposrednio, zas do wejscia nieodwracajacego (+) ukladu porównujacego (K) poprzez zestyk przekaznika elektronicznego (PE) zwarty dla malych wartosci momentu napinajacego.114923 A-A U 2 tl PKO ph W1 L-T- TTr I OC J / 1 vv; | lp2 ¦ L~i ' TIJ 5kHzI ~ " ~Lc "TT ha PE HW Ul PL