Przedmiotem wynalazku jest uklad pomiarowy metanomierza z inwersyjna glowica detekcyjna, wyposazony w zabezpieczajace diody i pomiarowy wzmacniacz.Mierzone napiecie wyjsciowe inwersyjnej glo¬ wicy detekcyjnej metanomierza wzrasta w funkcji stezenia metanu do wartosci odpowiadajacej mieszance stechiometrycznej, a nastepnie gwal¬ townie zmienia znak i pozostaje rózne od zera, az do stezenia 100% metanu. Zjawisko to powo¬ duje, ze wskazówka wychylowego lokalnego mier¬ nika metanomierza lub rejestratora zdalnego po¬ miaru metanu, sterowanych ze wzmacniacza po¬ miarowego metanomierza, odtwarzajac charaktery¬ styke napieciowa inwersyjnej glowicy detekcyjnej wychyla sie przy pomiarze wysokich koncentracji metanu poza poziom zerowy, w skrajnie lewe po¬ lozenie. • Ifeki stan jest wprawdzie jednoznaczny, lecz ze wzgledu na niewielka zwykle róznice, w odleglo¬ sci poziomu zerowego od skrajnego lewego polo¬ zenia, moze zostac niezauwazony. Wynika stad po¬ trzeba takiego dzialania calego ukladu pomiarowe¬ go metanomierza z inwersyjna glowica detekcyj¬ na, aby jego wyjsciowa charakterystyka byla mo- notonicznie rosnaca w calym zakresie stezen metanu.Znany jest, na przyklad z polskiego opisu pa¬ tentowego nr 92 778, uklad pomiarowy metanomie¬ rza wypsazony w pomiarowy wzmacniacz i za- 10 15 20 bezpieczajace diody, którego wyjscie jest bloko¬ wane po wystapieniu wysokiego stezenia metanu^ Blokada ukladu pomiarowego nastepuje dzieki wprowadzeniu dodatniego sprzezenia zwrotnegor które powoduje, ze po wystapieniu wysokiej kon¬ centracji metanu wskazówka lokalnego miernika metanomierza oraz rejestratora zdalnego pomiaru metanu pozostaja az do skasowania w skrajnym^ prawym polozeniu. W takim rozwiazaniu nie jest wprawdzie prawdopodobne niezauwazenie wy¬ stapienia w wyrobisku górniczym wysokiej kon¬ centracji metanu, lecz wymaga ono zbednej naj¬ czesciej czynnosci kasowania przez obsluge tego stanu pomiarowego metanomierza po ustapieniu. wysokiej koncentracji metanu.Powyzsze wady i niedogodnosci udalo sie usu¬ nac za pomoca ukladu pomiarowego metanomierza z inwersyjna- glowica- detekcyjna wedlug wynalaz¬ ku. Istota wynalazku polega na zastosowaniu od¬ wracajacego faze czlonuL jednopolówkowego pro¬ stowania, zbudowanego na operacyjnym wzmacnia¬ czu. Wejsciowy rezystor odwracajacego faze czlonu jest polaczony z wyjsciem pomiarowego wzmac¬ niacza metanomierza, które równiez poprzez rezy¬ stor jest dolaczone do wyjscia ukladu pomiaro¬ wego, polaczonego poprzez kolejny rezystor z wyj¬ sciem tego czlonu jednopolówkowego prostowania^ Uklad pomiarowy metanomierza z inwersyjna glowica wedlug wynalazku, umozliwia uzyskanie monotonicznie rosnacej charakterystyki wyjscio- 115 5203 115 520 4 wej tego metanomierza^ bez strefy histerezy oraz bez efektu zatrzaskowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku, przedstawiaja¬ cym schemat ukladu pomiarowego metanomierza.Uklad pomiarowy metanomierza z inwersyjna glowica detekcyjna 1 ma wejsciowe zaciski 2, 3 dolaczone z jednej strony do wyjscia tej glowi¬ cy 1, a z drugiej do nieinwersyjnych wejsc ope¬ racyjnych wzmacniaczy 6, 7 do których podlaczo¬ ne sa równiez zabezpieczajace diody 4, 5. Wyjscia operacyjnych wzmacniaczy 6, 7 sa sprzezone z ich inwersyjnymi wejsciami odpowiednio poprzez re¬ zystory 8, 9. Inwersyjne wejscie operacyjnego wzmacniacza 6 jest polaczone z potencjalem ze¬ rowym ukladu poprzez rezystor 10, a jego wyj¬ scie jest ponadto dolaczone do inwersyjnego wej¬ scia operacyjnego wzmacniacza 7 poprzez rezystor 11. Wartosci rezystancji rezystorów 8, 9, 10, 11 sa identyczne. Operacyjne wzmacniacze 6, 7 wraz ze sprzegajacymi rezystorami 8, 9, 10, 11 tworza pre¬ cyzyjny wzmacniacz pomiarowy o symetrycznym, róznicowym wejsciu i niesymetrycznym wyjsciu 12, cechujacy sie zerowym wzmocnieniem wyjscio¬ wych napiec sumacyjnych.Zgodnie z wynalazkiem, do ukladu pomiarowe¬ go metanomierza z inwersyjna glowica detekcyjna 1, wprowadzono sterowany z wyjscia 12 dotych¬ czasowego .wzmacniana pomiarowego, zbudowany na operacyjnym wzmacniaczu 13, odwracajacy faze czlon 14 ^ednopo^i/wkowego prostowania o odpowiednim wzmocnieniu oraz zsumowano syg¬ naly wejsciowe uklaflu dotychczasowego i do¬ datkowego na rezystorach 15, 16 dolaczonych do wyjsciowego zacisku 17 ukladu nowoutworzonego. Czlon 14 jednopolówkowego prostowania tworzy odwracajacy faze operacyjny wzmacniacz 13, dio- \iy 18, 19 oraz rezystory 20, 21, 22. Wzmocnienie napieciowe czlonu 14 jednopolówkowego prosto¬ to 15 20 25 wania zalezy od ilorazu wartosci rezystancji rezy¬ storów 21 i 20.Jak uwidoczniono na rysunku, operacyjny wzmacniacz 7 steruje inwersyjne wejscie opera¬ cyjnego wzmacniacza 13 poprzez rezystor 20. Nie- inwersyjne wejscie operacyjnego wzmacniacza 13 jest podlaczone do wspólnego potencjalu zerowe¬ go ukladu poprzez rezystor 22. Wyjscie operacyj¬ nego wzmacniacza 13 jest sprzezone z jego inwer- syjnym wejsciem dioda 19 i szeregowo polaczo¬ nymi dioda 18 i rezystorem 21 tak, aby do wyjscia tego wzmacniacza byla dolaczona katoda diody 19 i anoda diody 18. Z wyjsciem 17 ukladu pomia¬ rowego metanomierza z inwersyjna glowica de¬ tekcyjna 1 jest polaczony poprzez rezystor 15 punkt wspólny diody 18 i rezystora 21 oraz po¬ przez rezystor 16 wyjscie operacyjnego wzmacnia¬ cza 7. Wartosc ilorazu rezystancji rezystorów 21 i 20 jest równa lub wieksza od K + 1, gdzie K stanowi modul ilorazu wartosci napiecia wyjscio¬ wego inwersyjnej glowicy detekcyjnej 1 dla ste¬ zenia stechiometrycznego i dla stezenia czystego metanu.Zastrzezenie patentowe Uklad pomiarowy metanomierza z inwersyjna glowica detekcyjna, wyposazony w zabezpiecza¬ jace diody i pomiarowy wzmacniacz, znamienny tym, ze ma zbudowany na operacyjnym wzmac¬ niaczu (13) odwracajacy faze czlon (14) jednopo¬ lówkowego prostowania, którego wejsciowy rezy¬ stor (20) jest polaczony z wyjsciem (12) pomia¬ rowego wzmacniacza (6, 7) metanomierza, które równiez poprzez rezystor (16) jest dolaczone do wyjscia (17) ukladu pomiarowego, polaczonego po¬ przez kolejny rezystor (15) z wyjsciem tego czlo¬ nu (14) jednopolówkowego prostowania.PZGraf. Koszalin D-718 A-4 110 €en» 100 zl PL