Przedmiotem wynalazku jest uklad elektrycz¬ ny aktywnej sondy pomiarowej, przeznaczonej do pomiaru napiecia zmiennego, polaczonej z wolto¬ mierzem lub miernikiem poziomu za pomoca wspól¬ osiowego kabla, który sluzy jednoczesnie do prze- 5 sylania mierzonego napiecia, od sondy do wolto¬ mierza, oraz stalopradowego napiecia zasilania, od woltomierza do sondy.W znanych dotychczas rozwiazaniach ukladów elektrycznych aktywnych sond pomiarowych io wspólosiowy kabel, laczacy sonde z woltomierzem, lub co najmniej jego przewód wewnetrzny, sluzy wylacznie do przesylania mierzonego napiecia, na¬ tomiast do przesylania stalopradowego napiecia za¬ silania konieczny jest co najmniej jeden dodatko- 15 wy przewód laczacy sonde z woltomierzem, lub miernikiem poziomu. Utrudnia to w znacznym stopniu operowanie sonda ,szczegóiLnie w przypad¬ ku kilkumetrowej odleglosci pomiedzy mierzonym obiektem i woltomierzem. 20 Koniecznosc stosowania dodatkowego przewodu, laczacego sonde z woltomierzem, wynika stad, ze w znanych dotychczas rozwiazaniach, ukladów elektrycznych aktywnych sond pomiarowych, po¬ szczególne stopnie wzmacniacza nie maja stalo- 23 pradowego polaczenia z wyjsciem ukladu elektry¬ cznego sondy, a tym samym nie maja stalopra¬ dowego polaczenia z wewnetrznym przewodem ka¬ bla wspólosiowego.Celem wynalazku jest takie rozwiazanie ukla- 30 du elektrycznego aktywnej sondy pomiarowej, ze¬ by kabel wspólosiowy, laczacy uklad elektryczny sondy pomiarowej z woltomierzem lub miernikiem poziomu, sluzyl jednoczesnie do przesylania mie¬ rzonego napiecia zmiennego oraz stalopradowego napiecia zasilajacego uklad elektryczny sondy po¬ miarowej. Takie rozwiazanie ulatwia operowanie sonda pomiarowa bez potrzeby stosowania spec¬ jalnego kabla wspólosiowego majacego dodatko¬ wy przewód zewnetrzny, przeznaczony do zasila¬ nia ukladu elektrycznego sondy pomiarowej. Cel ten zostal osiagniety w ukladzie elektrycznym zbu¬ dowanym na dwóch tranzystorach, polowym i bi¬ polarnym, z których pierwszy ma ujemne sprze¬ zenie zwrotne pradowe (w zródle) i pracuje jako wzmacniacz o stalej wydajnosci pradowej, a dru¬ gi ma ujemne sprzezenie zwrotne napieciowe (ko- lektor-baza) i pracuje jako wzmacniacz o stalej wydajnosci napieciowej, przy czym koncówka wej¬ sciowa sondy jest przez kondensator dolaczona d<* bramki tranzysorta polowego, dren tranzystora po¬ lowego jest polaczony galwanicznie z baza tran¬ zystora bipolarnego, kolektor tranzystora bipolar¬ nego jest galwanicznie polaczony z koncówka wyj¬ sciowa ukladu elektrycznego aktywnej sondy po¬ miarowej, a uklad ten jest aktywnym trójnikiem elektrycznym nie majacym osobnej koncówki • przeznaczonej do dolaczenia napiecia zasilania.Przyklad rozwiazania ukladu wedlug wynalazku pokazany jest na rysunku, który przedstawia je- 115 7183 115 718 4 go schemat ideowy. Zasada dzialania ukladu jest nastepujaca: Mierzone napiecie zmienne, doprowadzone do koncówki wejsciowej WE steruje, przez konden¬ sator Cl, bramke tranzystora polowego Tl, któ¬ rego zródlo dolaczone jest do polaczonych ze soba szeregowo rezystorów R3 i R4. Wolna koncówka rezystora R4 jest dolaczona do wspólnej koncówki wejscia i wyjscia WE, WY ukladu elektrycznego sondy pomiarowej.Na rezystorze R3, zbocznikowanym kondensato¬ rem C2 wytwarzane jest napiecie wstepnej pola¬ ryzacji, doprowadzone do bramki tranzystora po¬ lowego Tl za pomoca rezystora Rl, a na rezysto¬ rze R4 wystepuje ujemne pradowe sprzezenie zwrotne, które powoduje, ze wielkosc skladowej zmiennej pradu drenu tranzystora polowego Tl jest proporcjonalna do wartosci mierzonego na¬ piecia zmiennego. W ten sposób pierwszy stopien wzmacniacza ukladu elektrycznego sondy pomia¬ rowej spelnda role zródla o stalej wydajnosci pra¬ dowej oraz separatora o duzej rezystancji wejscio¬ wej.Nastepnie skladowa zmienna pradu drenu, tran¬ zystora polowego Tl, przeplywa przez rezystor R2, wlaczony miedzy baze i kolektor tranzystora bi¬ polarnego T2, wytwarzajac na nim napiecie wyj¬ sciowe ukladu elektrycznego sondy pomiarowej, proporcjonalne do, mierzonego napiecia zmiennego.Rezystor R2 sluzy jednoczesnie do zasilania tran¬ zystora polowego Tl za pomoca napiecia dopro¬ wadzonego bezposrednio do koncówki wyjsciowej WY ukladu elektrycznego sondy pomiarowej. W emiter tranzystora bipolarnego T2 wlaczony jest rezystor R5, zabocznakowany kondensatorem C3, ustalajacy wielkosc pradu kolektorowego.Wolna koncówka rezystora R5 dolaczona jest do 15 20 30 35 wspólnej koncówki wejscie i wyjscie WE, WY ukladu elektrycznego sondy pomiarowej. W ten sposób drugi stopien wzmacniacza ukladu elektry¬ cznego sondy pomiarowej spelnia role zródla o stalej wydajnosci napieciowej i bardzo malej re¬ zystancji wejsciowej. W szczególnym przypadku gdy w ukladzie wejsciowym woltomierza lub mier¬ nika poziomu zastosowany zostanie wzmacniacz z napieciowym równoleglym ujemnym sprzezeniem zwrotnym, to drugi stopien wzmacniacza ukladu elektrycznego sondy pomiarowej, spelniajacy te sama ro!e, moze byc pominiety. W tym przypad¬ ku dren tranzystora polowego Tl nalezy dolaczyc bezposrednio do koncówki wyjsciowej WY ukladu elektrycznego sondy.Zastrzezenie patentowe Uklad elektryczny akfywnej sondy pomiarowej zbudowany na dwóch tranzystorach, polowym i bi¬ polarnym, z których pierwszy ma ujemne sprze¬ zenie zwrotne pradowe w zródle i pracuje jako wzmacniacz o stalej wydajnosci pradowej, a dru¬ gi ma ujemne sprzezenie zwrotne napieciowe ko- lektor-baza i pracuje jako zródlo o stalej wydaj¬ nosci napieciowej, znamienny tym, ze koncówka wejsciowa (WE) jest przez kondensator (Ci) do¬ laczona do bramki tranzjistora polowego (Tl), dren tranzystora polowego (Tl) jest polaczony gal¬ wanicznie z baza traznystora bipolarnego (T2), ko¬ lektor tranzystora bipolarnego (T2) jest galwani¬ cznie polaczony z koncówka wyjsciowa (WY) ukla¬ du elektrycznego sondy pomiarowej, a uklad ten jest aktywnym trójnikiem elektrycznym nie maja¬ cym osobnej koncówki przeznaczonej do dolacze¬ nia napiecia zasilania. wy/*/ HE,V4Yf-/ CZYTELNIA Urzedu P Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, 98/82 Cena 100 zl PL