Przedmiotem wynalazku jest, mocowana zwlasz¬ cza przez naklejenie, wykladzina przeciwposlizgowa zlozona z nosnika, zwlaszcza z folii metalowej, z folii z tworzywa sztucznego, z nosnika z materialu wlókienniczego albo z innego podobnego nosnika, oraz z jego przeciwposlizgowego pokrycia, której celem jest zabezpieczenie osób lub innych obiektów znajdujacych sie w miejscach grozacych posliz¬ giem.Znane sa podloza pokryte warstwami przeciwpo¬ slizgowymi sporzadzonymi z rozdrobnionych mate¬ rialów ciernych, glównie z piasku o ziarnie 0,5-i-3 mm, przymocowanych do podloza farbami chloro- kauczukowymi albo poliftalowymi.Znane sa równiez wykladziny przeciwposlizgowe, oparte na wstegowym nosniku, zawierajace jako material ziarnisty ziarna tlenku glinu, przymoco¬ wane farbami chlorokauczukowymi. Wykladziny takie przedstawiane bywaja w prospektach infor- macyjno-handlowych wytwórni.Stosowane w pokryciach albo w wykladzinach ziarna, nawet w przypadkach wytrzymalych ziaren z tlenku glinu, stanowia material zabezpieczajacy przed poslizgiem o malej odpornosci na tarcie wo¬ bec slabego zwiazania ziaren z nosnikiem wykla¬ dziny. Przyczyna tego jest zbyt slaby srodek wia¬ zacy w postaci farby chlorokauczukowej albo fta¬ lowej o malej wytrzymalosci mechanicznej i przy¬ czepnosci do ziaren. Farby te sa przy tym nieod¬ porne na czynniki atmosferyczne i chemiczne. 20 30 Celem wynalazku jest podniesienie wspólczyn¬ nika tarcia oraz poprawa wytrzymalosci mecha¬ nicznej i odpornosci na czynniki atmosferyczne i chemiczne, zwlaszcza umozliwienie chemicznego czyszczenia wykladziny.Istotny dla wykladziny wedlug wynalazku jest zestaw powloki przeciwposlizgowej osadzonej na nosniku. Powloke przeciwposlizgowa stanowia trzy warstwy o charakterze mieszaniny umieszczone ko¬ lejno na sobie.Warstwa pierwsza jest warstwa podkladowa, przyczepna do nosnika i stanowi przyczepne pod¬ loze dla warstwy drugiej.Warstwa druga, w postaci rozdrobnionego ma¬ terialu ciernego, zwlaszcza weglika krzemu albo tlenku glinu, jest naniesiona na warstwe pierwsza.Warstwa trzecia przytwierdza ostatecznie mate¬ rial cierny i chroni powloke na nosniku przed szkodliwym wplywem czynników chemicznych i mechanicznych.Wedlug wynalazku warstwy pierwsza i trzecia moga byc rózne lub identyczne.W ukladzie powloki przeciwposlizgowej o trzech róznych warstwach, jako pierwsza warstwa, nalo¬ zona na powierzchnie nosnika, jest stosowana opar¬ ta na elastomerze uretanowym mieszanina czterech znanych skladników.Blonotwórczy elastomer uretanowy o ciezarze czasteczkowym powyzej 105, bedacy skladnikiem pierwszym, otrzymany jest w reakcji mieszaniny 116 379116 379 dwuizocyjanianu toluilenu i 4,4' dwuizocyjanianu dwufenylometanu z glikolami i poliestrami kwasu adypinowego.Jako skladnik drugi (zastosowany jest prepolimer uretanowy zawierajacy 10 do 15% wolnych grup izocyjanianowych. Otrzymany on jest z reakcji dwualkoholi lub wieloalkoholi z dwuizocy-janianem toluilenu z dodatkiem wody w celu modyfikacji.W charakterze skladnika trzeciego uzyty jest pro¬ dukt reakcji gliceryny i acetonu.Jako skladnik czwarty zastosowana jest miesza¬ nina rozpuszczalników organicznych, zwlaszcza cc- tanu etylu, octanu butylu, cykloheksanom^ ace¬ tonu/ toluenu, zawierajaca minimum 20% dwume- tyloformamidu.Udzialy skladników w omawianej mieszaninie czteroskladnikowej wynosza: elastomer uretanowy — 20—30 czesci wag. prepolimer uretanowy — 1—30 czesci wag. produkt reakcji gliceryny i acetonu — 0,1—5 czesci wag. rozpuszczalniki organiczne — 50—120 czesci wag.' Jako pierwsza warstwa od strony nosnika w po¬ wloce przeciwposlizgowej o identycznych war¬ stwach pierwszej i trzeciej oraz jako trzecia war¬ stwa w obu omawianych strukturach powloki jest stosowana mieszanina trzech znanych skladników.W charakterze jednego skladnika mieszaniny uzy¬ wany jest roztwór zywicy poliuretanowej, otrzyma¬ nej w reakcji dwuizocyjanianu toluilenu z polies¬ trami kwasu adypinowego o zawartosci minimum 20% poliestru modyfikowanego tereftalanem oraz z glikolem etylenowym lub glikolem 1,4-butyleno- wym.Jako skladnik drugi jest stosowany prepolimer uretanowy zawierajacy 10 do 15% wolnych grup izocyjanianowych, otrzymany w reakcji alkoholi dwuwodorotlenowych lub wielowodorotlenowych T" dwuizocyjanianem toluilenu, modyfikowanym do¬ datkiem 0,1 do 1 czesci wagowej wody w odniesie¬ niu do ogólnej ilosci poliuretanu.Skladnik trzeci stanowia rozpuszczalniki orga¬ niczne takie, jak octan etylu, octan butylu, aceton, cykloheksanon, benzen, toluen lub podobne.W omawianej mieszaninie zastosowane sa naste¬ pujace udzialy skladników: zywica poliuretanowa — 20—40 czesci wag. propolimer uretanowy — 5—30 czesci wag. rozpuszczalniki organiczne — 50—100 czesci wag.Uklad O identycznych warstwach 1 i 3 pozwala uproscic proces wytwarzania, gdyz obejmuje jedna miesznine i moze byc korzystnie stosowany w przy¬ padku, gdy nosnik zapewnia powloce dostateczna przyczepnosc, zwlaszcza w przypadku nosnika z wlókien naturalnych albo syntetycznych oraz z folii papierowych.W przypadkach nosników z materialów o mniej¬ szej przyczepnosci, jak z metali lub folii z tworzyw sztucznych, korzystne jest wykonanie warstwy pierwszej w podanej postaci odrebnej.W wykladzinie przeciwposlizgowej wedlug wyna¬ lazku jednowarstwowe pokrycie przeciwposlizgowe, w postaci warstwy ziaren przytwierdzonych farba- 10 20 25 30 45 50 55 mi chlorokauczukowymi albo ftalowymi, jest zasta¬ pione przez pokrycie trójwarstwowe, w którym. osadzone wstepnie w warstwie pierwszej "ziarna sa ustalone ostatecznie przy pomocy warstwy trzeciej.Przy tym farba chlorokauczukowa albo ftalowa jest zastapiona poliuretanem o podanej charakterystyce, zapewniajacej wysoka przyczepnosc do ziaren i wy¬ trzymalosc chemiczna pokrycia. ; - Przedmiot wynalazku jest blizej przedstawiony ponizszymi przykadami wykladziny.Przyklad I. Warstwy 1 i 3 rózne, na folii polietylenotereftalanowej. 100 g 30% roztworu elastomeru uretanowego otrzymanego z reakcji mieszaniny glikolu 1,4-buty- lenowego i poliestru kwasu adypinowego i«gli¬ kolu etylenowego i mieszaniny toluilenodwuizo- cyjanianu i 4,4,-dwuizocyjanianu dwufenylometanu 0 ciezarze czasteczkowym okolo 120 000, rozpuszczo¬ nego w mieszaninie dwumetyloformamidu i ace¬ tonu, uzytych w stosunku wagowym 1:1, miesza sie z 1 g prepolimeru uretanowego zawierajacego 12,5% wolnych grup izocyjanianowych, otrzymanego przez reakcje glikolu dwuetylenowego i gliceryny z tolu- ilenoduizócyjanianem, zmieszanego- urpzednio z 0,2 g wody i 0,8 g produktu reakcji gliceryny i acetonu, dodaje sie 5 g czerwieni zelazowej rozprowadzonej w 10 g octanu etylu.Calosc miesza sie, odstawia na 2 godziny dla od- pecherzykowania i rozpoczecia procesu utwardza¬ nia. Roztworem tym powleka sie folie polietyleno- tereftalanowa grubosci 0,08 mm przez powlekanie nozem podpartym na walku gumowym na urzadze¬ niu powlekajacym.Nastepnie przepuszcza sie powleczona folie przez tunel ogrzewczy o temperaturze 40°C, gdzie w ciagu 1 min. podsusza sie powleczona warstwe otrzymu¬ jac powloke grubosci 0,15 mm. Na te warstwe na- sypuje sie z elektrostatycznego urzadzenia nasypo¬ wego sproszkowany weglik krzemu o srednicy zia¬ ren 0,3—0,6 mm i folie wprowadza sie do tunelu ogrzewczego o temperaturze 150°C, gdzie suszy sie powloke w ciagu 3 min. i nadmiar proszku usuwa sie z folii.Powleczona folie powleka sie roztworem poliure¬ tanu o skladzie: 70 g 30% roztworu zywicy poliure¬ tanowej otrzymanej z 8 czesci poliuretanu z polies¬ tru kwasu adypinowego i glikolu etylenowego i to¬ luilenodwuizócyjanianu oraz 2 czesci wagowych poliuretanu z kwasu adypinowego, glikolu 1,4-bu- tylenowego modyfikowanego 20% tereftalanu bu- m tylu i toluilenodwuizócyjanianu oraz octanu etylu i' benzenu uzytych w stosunkach wagowych 1:1, 30 g prepolimeru uretanowego zawierajacego 15% wolnych grup izocyjanianowych, otrzymanego z trójmetylopropanu i toluilenodwuizócyjanianu mo¬ dyfikowanego dodatkiem 0,3 g wody, 30 g toluenu.Nalozona warstwe suszy sie w tunelu ogrzew¬ czym o temperaturze 120°C w ciagu 6 minut, otrzy¬ mujac powloke grubosci 0,3 mm nie uwzgledniajac grubosci warstwy I i nalozonych ziaren.Przyklad II. Warstwy 1 i 3 rózne, na folii aluminiowej.Folie aluminiowa o grubosci 0,12 mm powleka sie-'nozem raklowym podpartym na-wale gumowymw urzadzeniu powlekajacym roztworem poliure¬ tanu o skladzie: 70g 30% roztworu elastomeru ure- tanowego otrzymanego z reakcji mieszaniny glikolu etylenowego i poliestru kwasu adypinowego i gli¬ koli etylenowego poliestru kwasu adypinowego i glikolu 1,4-butylenowego z mieszanina 4,4-dwuizo- cyjanianu dwufenylometanu i toluilenodwuizocy¬ janianu o ciezarze czasteczkowym okolo 160 000, rozpuszczonego w dwumetyloformamidzie i octanie etylu, uzytymi w stosunkach wagowych 40:60, 30 g prepolimeru uretanowego zawierajacego 14,2% wol¬ nych grup izocyjanianowych, otrzymanego z re¬ akcji glikolu dwuetylenowego i heksantriolu z to- luilenodwuizocyjanianem, modyfikowanego dodat¬ kiem 0,7 g wody i 1,3 g produktu gliceryny i ace¬ tonu rozpuszczonych w 10 g acetonu, 5 g dwume- tyloformamidu, 10 g cykloheksanami.Na swiezo powleczona warstwe wyzej wymienio¬ nego roztworu gpubosci przed wysuszeniem 0,25 mm nasypuje sie za pomoca urzadzenia nasypowego warstwe rozdrobnionego tlenku glinu o srednicy ziaren 0,5—1 mm i powleczona folie wprowadza sie do tunelu ogrzewczego, w którym suszy sie w tem¬ peraturze 130°C w ciagu 2 minut.Nadmiar proszku usuwa sie i nastepnie na po¬ wleczona folie naklada sie dwukrotnie trzecia war¬ stwe roztworu poliuretanu o skladzie: 80 g 30% roztworu polimeru uretanowego otrzymanego z re¬ akcji toluilenodwuizocyjanianu z mieszanina poli¬ estrów kwasu adypinowego i glikolu etylenowego oraz mieszaniny glikolu etylenowego i dwuetyleno¬ wego modyfikowanego tereftalanem butylu, 20 g prepolimeru uretanowego zawierajacego 13,5% wol¬ nych grup izocyjanianowych, otrzymanego z reakcji gliceryny i glikolu dwuetylenowego z toluilenodwu- izocyjanianem, modyfikowanego dodatkiem 0,3 g wody rozpuszczonej w 5 g octanu etylu, 5 g to¬ luenu.Nalozona warstwe suszy sie w tunelu ogrzewczym w temperaturze 90°C w ciagu 8 minut i nastepnie jeszcze raz powleka w ten sam sposób. Naniesiona w ten sposób III warstwa ma po wysuszeniu gru- . bósc 0,4 mm nie uwzgledniajac grubosci 'ziaren. Po wysuszeniu otrzymuje sie wykladzine nadajaca sie do przyklejenia na nierówne, uszkodzone i chropo¬ wate nawierzchnie.Przyklad III. Warstwy 1 i 3 identyczne, na folii z tkaniny z wlókien naturalnych.Folie z tkaniny z wlókien naturalnych powleka sie nozem raklowym „powietrznym" w urzadzeniu powlekajacym roztworem poliuretanu o skladzie- 90 g 30% roztworu poliuretanu otrzymanego z re¬ akcji toluilenodwuizocyjanianu z mieszanina poli¬ estrów, kwasu adypinowego i glikolu etylenowego i dwuetylenowego, 10 g 30% roztworu poliuretanu otrzymanego z reakcji toluilenodwuizocyjanianu i poliestru kwasu adypinowego i glikolu 1,4-buty- lenowego modyfikowanego 20% tereftalanu butylu, 10 g octanu etylu oraz 5 g cykloheksanonu, 6 g pre¬ polimeru uretanowego zawierajacego 13,8% wol¬ nych grup izocyjanianowych otrzymanego z* reakcji heksantriolu i toluilenodwuizocyjanianu, modyfiko¬ wanego dodatkiem 0,2 g wody rozprowadzonej w 5 g acetonu oraz 0,4 g produktu reakcji gliceryny i acetonu, rozpuszczonego w 2 g acetonu. 116 379 6 Nalozona powloke suszy sie w tunelu ogrzew¬ czym w temperaturze 120°C w ciagu 10 minut otrzy¬ mujac powloke grubosci 0,02 mm po wysuszeniu i nastepnie tym samym roztworem powleka sie jeszcze raz folie ^za pomoca noza raklowego pod¬ partego na wale gumowym. Obie nalozone powloki stanowia warstwe I o grubosci po wysuszeniu 0,12 mm. Bezposrednio po nalozeniu drugiej po¬ wloki naklada sie, jako warstwe II, warstwe sproszkowanego weglika krzemu o grubosci ziarna 0,4—0,6 mm. Proszek ten sasypuje sie za pomoca urzadzenia elektrostatycznego.Folig^suszy sie w temperaturze 140°C w ciagu 5 minut, usuwa sie nadmiar proszku i nastepnie powleka sie folie tym samym roztworem rozcien¬ czonym octanem etylu w stosunku 10 czesci roz¬ tworu jak dla warstwy I i 2 czesci octanu etylu z dodatkiem 5 g zólcieni tluszczowej. Roztworem tym powleka sie folie dwukrotnie, po kazdym po¬ wleczeniu suszac w tunelu ogrzewczym w ciagu 6 minut w temperaturze 120°C, otrzymujac III war¬ stwe grubosci 0,4 mm po wysuszeniu bez uwzgled¬ nienia grubosci ziaren.Wykladzina wedlug wynalazku znajduje zastoso¬ wanie w szerokim zakresie potrzeb w przypadkach, w których chodzi o nadanie powierzchni skutecz¬ nych wlasnosci ciernych. Powloka wykladziny za¬ pewnia podniesienie wspólczynnika tarcia do war¬ tosci okolo 0,95. Odznacza sie tez bardzo duza od¬ pornoscia zuzyciowa oraz niewrazliwoscia na dzia¬ lanie wilgoci, olejów i benzyny. W zwiazku z tym moze byc wykorzystana na stanowiskach roboczych, w przejsciach, na powierzchniach transportowych i w wielu podobnych zastosowaniach, przy czym uzycie odpowiedniego nosnika umozliwia dopaso¬ wanie sie do ksztaltu i stanu powierzchni.Przymocowanie wykladziny do powierzchni u- rzadzenia moze byc zrealizowane przy pomocy kleju lub elementów zlacznych odpowiednio do potrzeb urzadzenia i do wlasnosci uzytego nosnika. 15 20 25 40 45 50 55 60 65 Zastrzezenia patentowe 1. Wykladzina przeciwposlizgowa do zabezpiecze¬ nia osób albo innych obiektów, mocowana zwlasz¬ cza przez naklejenie, zlozona z nosnika, zwlaszcza z folii, i z jego przeciwposlizgowego pokrycia, zna¬ mienna tym, ze pokrycie przeciwposlizgowe stano¬ wia trzy warstwy, z których pierwsza jest miesza¬ nina od 20 do 30 czesci wagowych elastomeru ure¬ tanowego o ciezarze czasteczkowym powyzej 105, otrzymanego w reakcji mieszaniny dwuizocyjanianu toluilenu i 4,4'-dwuizocyjanianu dwufenylometanu z glikolami i poliestrami kwasu adypinowego, od 1 do 30 czesci wagowych propolimeru uretanowego, zawierajacego 10 do 15% wolnych grup izocyjania¬ nowych, uzyskanego w reakcji alkoholi dwuwodo- rotlenowych lub wielowodorotlenowych z dwuizo- cyjanianem toluilenu z dodatkiem wody, od 0,1 do 5 czesci wagowych produktu reakcji gliceryny i acetonu, oraz od 50 do 100 czesci wagowych mie¬ szaniny rozpuszczalników organicznych, zwlaszcza octanu etylu, octanu butylu, cykloheksanonu, ace¬ tonu, toluenu, zawierajacej co najmniej 20% dwu- metyloformamidu, warstwa druga jest rozdrobnio-116 379 s ny material cierny, jak weglik krzemu albo tlenek glinu, warstwa trzecia jest mieszanina od 20 do 40 czesci wagowych zywicy poliuretanowej otrzymanej w reakcji dwuizocyjanianu toluilenu z poliestrami kwasu adypinowego, o zawartosci minimum 20% poliestru modyfikowanego tereftalanem, oraz z gli¬ kolem etylenowym lub glikolem 1,4-butylenowym, od 5 do 30 czesci wagowych prepolimeru uretano- wego, zawierajacego 10 do 15% wolnych grup izo- cyjanianowych, uzyskanego z alkoholi dwuwodoro- tlenowych lub wielowodorotlenowych i z dwuizo¬ cyjanianu toluilenu modyfikowanego dodatkiem 0,1 do 1 czesci wagowej wody w odniesieniu do ogólnej ilosci poliuretanu, oraz od 50 do 100 czesci wago¬ wych rozpuszczalników* organicznych takich, jak octan etylu, octan butylu, aceton cykloheksanon, benzen, toluen lub podobne. 2. Wykladzina przeciwposlizgowa do zabezpiecze¬ nia osób albo innych obiektów, mocowana zwlasz¬ cza przez naklejanie, zlozona z nosnika, zwlaszcza z folii, i z jego przeciwposlizgowego pokrycia, zna¬ mienna tym, ze pokrycie przeciwposlizgowe stano¬ wia trzy warstwy, z których pierwsza i trzecia jest mieszanina od 20 do 40 czesci wagowych zywicy poliuretanowej otrzymanej w reakcji dwuizocyja¬ nianu toluilenu z poliestrami kwasu adypinowego, o zawartosci minimum 20% poliestru modyfikowa¬ nego tereftalanem, oraz z glikolem etylenowym lub glikolem 1,4-butylenowym, od 5 do 30 czesci wago¬ wych prepolimeru uretanowego, zawierajacego 10 do 15% wolnych grup izocyjanianowych, uzyskane¬ go z alkoholi dwuwodorotlenowych lub wielowodo¬ rotlenowych i z dwuizocyjanianu toluilenu modyfi¬ kowanego dodatkiem 0,1 do 1 czesci wagowej wody w odniesieniu do ogólnej ilosci poliuretanu, oraz od 50 do 100 czesci wagowych rozpuszczalników orga¬ nicznych takich, jak octan etylu, octan butylu, ace¬ ton, cykloheksanon, benzen, toluen lub podobne, natomiast warstwa druga jest rozdrobniony mate¬ rial cierny, jak weglik krzemu albo tlenek glinu.LDA — Zaklad 2 — zam. 671/82 — 95 egz.Cena 100 zl PL