PL116767B1 - Sensing element for anti-skid braking systems of vehicles - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest czujnik do- przeciw-' slizgowych ukladów hamulcowych pojazdów.W wielu urzadzeniach i [procesach jest pozadane lub konieczine wyczuwanie wartosci zmiany pred¬ kosci obrotowej czlonu obrotowego'. Przyklad itego rodzaju potrzeby wystepuje w przypadku uzycia modulatorów hamulcowych, zmieniajacych wplyw haimowania, wywierany na czlon obrotowy w ro¬ dzaju kola pojazdu.Zinane sa czujniki, w których stosowane jest urzadzenie kontrolne 'sprzegniete z kolem zama¬ chowyim wywierajace moment obrotowy na |wy- siprizegilcine, obracajace sie toolo 'zamachowe, oraz urzadzenia sygnalizujace w polstaci, np. lacznika eleilqfcrycznegov korzystnie uruchamianego' magne¬ tycznie {na przylklad kontrakltronowego) lub laczni- ka pólprzewodnikowego, wykorzystujacego' zjawi¬ sko Halla, reagujacego na obracanie sie wysprzeg- lonego< kola zamachowego zasygnalizowaniem wy¬ stapienia nadmiernej piredkosci "zmiany zmiennej predkosci obrotowejkola. ._ Znaine sa (równiez ze zgloszenia patentowego pol- slkiego nr P 18732,2 caujniki, 'w których mecha- nizm sprzegajacy, umieszczony na elemencie na¬ pedzajacym, stanowi czlon obrotowo-przesuwny wzgledem eiemenftu napedzajacego i równoczesnie przystosowany do obracania sie wraiz z czlonem pomiarowym i elementem napedzajacym pod dzia¬ laniem niewielkiego momentu obrotowego kontro¬ lowanego' w 'wasikim zakresie. Elementem nape- 10 15 20 25 30 dzajacym jest kolo zamachowe. Kolo izamachowe i mechaniizm sprzegajacy dzialaja w tein sposób, ze umozliwiony jest ich rwzgdedny ruch Obrotowy, po ich rozlaczeniu, pod wplywem zmiany predkosci' obrotowej z Itaka predkoscia, a/by (moment prze¬ wyzszajacy mozliwa do okreslenia wartosc progo¬ wa dzialal pomiedzy kolem zamachowym, a me¬ chanizmem sprzegajacym, przy równoczesnym ograniczaniu opóznienia odlaczonego' kola zama¬ chowego do kontrolowanej zasadniczo stalej war¬ tosci.Czujniki te wymagaja w niektórych ailkladach i w pewnych warunkach roboczych zastosowania specjalnych obwodów elektrycznych lub uzycia in¬ nych czesci, aby przystosowac |je do wytwarzania sygnalów o postaci dagiu szybkozmiennych impul¬ sów. Celem wynalazku jest skonstruowanie czuj¬ nika, który bedzie charakteryzowal sie zwiekszo¬ nym okresem eksploatacji, prostsza konstrukcja, niezawodnym dzialaniem i zwiekszona mozliwoscia uzyskiwania wiekszej dokladnosci i powtarzalno¬ sci. Zadanie to zostaloi zrealizowane wedlug wyna¬ lazku.Wedlug wynalazku, czujnik do przeciwposlizgo¬ wych ukladów hamulcowych reagujacy na wiel¬ kosc zmian predkosci obrotowej kola' pojazdu, za¬ wiera /kolo zamachowe isprzeginiejte do< obrotu wy¬ wolywanego obrotem ikola pojazdu i selektywnie rozsprzegane przylozonym do niego momentem obrytowyim o wartosci przekraczajacej wartosc old- 116 7673 116 767 4 powiednio do izmiany. predkosci obrotowej kola, element siterujacy\, (polaiozony roboczo iz kolem za¬ machowymi dla wywierania na lnie momenttów sta^- wiajacych opór obrotom 'tego kola. (zamachowego w stanie rozprezonym oraz element sygnalizujacy, polaczony roboczo z elementem sterujacym, rea¬ gujacy tna obroty kola zamachowego •wstanie roz- Bprezonyim dla sygnalizowania wystapienia nad¬ miernej' lamiany predkosci obrotowej kola pojaz¬ du.Ilstote wynalazku stanowi to, ze urzadzenie ste- • rujace, 'które posiada element wywolujacy sie pracy pojazdu moment obrotowy kola "zama¬ chowego i wymuszajacy na elemencie sygnalizuja¬ cymi ciagla sygjnalizacje w okreslonym czasie, pod¬ czas którego 'jesit przekroczona wartosc progowa.Urzadzenie sterujace ma element do stalego, wy¬ wolywania momerrtut obrotu o przynajmniej z gó¬ ry ustalonej wartosci na kolo zamachowe podczas hamowania kola pojazdu., Przedmiot wynalazku zostanie szczególowo opi¬ sany (w przykladach wykonania uwidocznionych na Tysumku na flctórym fig. 1 przedstawia wyko¬ nanie pierwszej postaci czujnika iwedktg 'wynalaz¬ ku, reagujacego na (wielkosc zmian predkosci obro-1 iowej elementu obrotowego w fwiddku perspekty¬ wicznym, fig. 2 — druga posltac czujnika wedlug wynalazku w widoku perspektywicznym, fig. 8 — pewne czesci wirnika zastosowane jako jeden ro- dzaij elementu w czujniku z f iig. 1 i 2j, w widoku perspektywicznym., fig. 4 — elementy z fig. 3 w widoku perspektywicznym, fig. 5 — podobny rzut z fig. 4, przedstawiajacy element wirnika, fig. 6 — schematyczny obwód elektryczny, który moze byc zastosowany w czujnikach z fig. 1 i 2 w ce¬ lu szczególowej kontroli parametrów roboczych takich czujników, fig. 7 — alternatywny uklad obwoduy podobny do fig. 6, fig. 8 w widoku sche¬ matycznym, czesciowo iw rzucie pionowym i cze¬ sciowo w przekroju uklad, za pomoca których parametry robocze czujników z fig. 112 moga byc przystosowane do warunków roboczych poja¬ zdu, fig. 9 — widok podobny do fiig. 8, przedsta¬ wiajacy inny uklad, którego parametry robocze czujników zastosowano z obwodem z fig. 7 i 8, któ¬ re moga byc stosowane w warunkach roboczych pojazdu, fig. 10 — widok podobny do fig. 1 i 2 4'pokazujacy jeden szczególny przyklad wykona¬ nia czujnika wedlug wynalazku i stosujacy urza¬ dzenie sprzegajace regulowane elektrycznie, fig. ll — rzut pionowy, czesciowo w przekroju, czuj¬ nika z fig. 10 a fig. 12 przedstawia rzut podobny do fig. 8 i 9, przedstawiajacy uklad dla zmiany parametrów roboczych czujnika z fig. 10 i 11.Nav figurze 1 przedstawiony jest czujnik reagu¬ jacy na wielkosc zmian,' zmiennych predkosci obrotowych czlonu obrotowego takiego jak kolo pojazdu. Czujnik z fig. 1 ma kolo 'zamachowe 10 sprzezone za pomoca walu wejsciowego 1J dla obrotu odpowiednio do Tuchu obrotowego' kola.Kolo zamachowe 10 i wal 11 sa sprzezone za po¬ moca elementu zabierajacego czlony 12, 14, sprze¬ gla klowego. Jeden czlon 14 sprzegla klowego jest zamocowany do posredniego walu. 15 i podtrzymu¬ je obudowe 16 przelacznika wewnatrz której jest zamocowany .przelacznik elektryczny.Obwód elektryczny zawiera przelacznik zawie¬ rajacy pare slizgowych pierscieni 18, dolaczone 5 szczotki 19 i przewody 20. Element sprzegajacy laczacy wal 11 i kolo zamachowe 10 ma jeszcze urzadzenie ograniczajace moment obrotowy ozna¬ czone jako 21, za pomoca którego obrót jest prze¬ kazywany do posredniego walu 22. Urzadzenia io ograniczajace moment obrotowy sa znane i dlate¬ go nie istnieje potrzeba ich opisywania. Posredni wal 22 jest poruszany poprzez najwiekszy moment obrotowy sprzegla 21 jest- polaczony z czesciami wolnego kola 24, za pomoca którego ruch obroto- 15 wy jest przekazywany do walu 25. kola zamacho¬ wego 10, do jktórego kolo zamachowe jest zamo¬ cowane. Wolne kolo 24 moze byc typu znanego konstruktorom i dlatego nie ma potrzeby omawia¬ nia go. 20 Hamulec zamocowany do wspólpracy z walem 25 kola zamachowego 10^i kolem zamachowym jest oznaczony jako 20. Hamulec 26 moze miec ki/lka okreslonych form-, co omówiono bardziej szczegó¬ lowo i moze byc cierny albo bezstyfcowy. Hamulec n 26 dziala jako skuteczna czesc elementu kontrol¬ nego dla powodowania momentu obrotowego kola zamachowego 10 przez stale albo ciagle powodo¬ wanie ruchu obrotowego przeciwnego momentowi obrotowemu kola zamachowego, podczas pewnych 30 przedzialów co omówiono bardziej szczególowo w dalszej czesci opisu.Jeden czlon 12 sprzegla klowego jest wprowa¬ dzany z para promieniscie rozchodzacych sie kol¬ ków 28, 29. Jeden kolek 28 wspólpracuje z ra- M mieniem 30 uruchamiajacym przelacznik elektrycz¬ ny zamocowany wewnatrz obudowy 16 na drugim czlonie 14 sprzegla, klowego. Drugi kolek 29 od¬ chodzacy promieniscie od jednego czlonu 12 sprzegla klowego wspólpracuje ze sprezyna 31, 40 która popycha dwa czlony 12, 14, sprzegla klowe¬ go do wzajemnego sprzegniecia sie. Moment obrotowy powstaly pomiedzy czlonami 12, 14 sprzegla klowego przy pomocy sprezyny 31 jest mniejszy niz moment obrotowy wywierany przez 45 hamulec i jest skierowany tak, ze droga jaka jest dla obrotu czlonuklowego 14 walu posredniego w kierunku, odpowiednim do czlonu klowego 12 wa¬ lu wejsciowego jest oznaczona strzalka 32. iSprzegniecie czlonów 12, 14 sprzegla klowego 50 jest takie aby ograniczyc istópien swobody wzgled¬ nego ruchu obrotowego iw tym miejscu, którego wzgledne obroty powoduja-" przelaczenie elektrycz¬ nego przelacznika wewnatrz obudowy 16 z jedne¬ go stanu przewodzenia do drugiego przez wzajem- 5_ ne oddzialywanie ^wspólpracujacego kolka 28 i ra¬ mienia 30 uruchamiajacego przelacznik. Wolne ko¬ lo 24 jest tak rozmieszczone pomiedzy walem 25 kola zamachowego i posrednim walem 22, ze wal 25 kola zamachowego i kolo zamachowe moga 60., swobodnie obracac sie w kierunku strzalki 32 od- : powiednio do posrednich walów 22, 15 i wejscio¬ wego albo napedowego walu 11.W zwiazku z tym czujnik z fig. 1 staje sie czuj¬ nikiem hamowania, co zostalo przedstawione z 65 czlonami 12, 14 sprzegla klowego w odpowiednich1161 5 pozycjach zajmowanych poclczais nornialnej pracy i z przelacznikiem elektrycznym w obwodzie otwar¬ tym, gdzie moment obrotowy wywolywany przez hamulec 26 przewyzsza moment obrotowy wyr wolywany pomiedzy czlonami 12, 14 sprzegla klo- 5 weigo. przez sprezyne 31.. W przypadku, gdy wejsciowy wal 11 podlega opóznieniu katowemu wiekszemu niz opóznienie okreslone 'zgodnie z prawami mechaniki, przez moment hamujacy wywolywany przez hamulec 26 10 i.przez micimenty bezwladnosci walu 25 kola zama¬ chowego, oraz czesci wolnego kola 24 jalkiiimd sa przylaczone dlo niegO', czesci haimullica 26 obracaja- oego siie z niim i kolem zamachowymi 10; wal 25- kola zamachowego i czesci obracajace sie z tym 15 wialem beda obracac sie szybciej niz inne' czesci czujnika. Z tak odlaczonego walu 25 kola zamacho¬ wego od posrednich walów 22, J5, moment obroto¬ wy hamulca 26 nie dziala dluzej na sprzeglo klowe uformowane przez czlony 12, 14 sprzegla klowego. 20 Moment obrotowy wywolamy przez sprezyne 31 be¬ dzie nastepnie powodowal wzgledny ruch obrotowy pomiedzy czlonami 12, 14 sprzegla klowego a prze¬ lacznikiem elektrycznym, który bedzie zamkniety w celu sygnalizowania przylaczenia obwodu elek- 25 trycznego, którego ustalona wartosc opóznienia zostala przekroczona.Czujnik przedstawiony ma fig. 2, reagujacy na stopien zmian, zmieniajacych sie predkosci ^obro¬ towych, obracajacego sie czlonu takiego jak kolo pojazdu ma Wiele elementów które mozna porów¬ nac z elementami opisanymi w odniesieniu do fig. 1, z tym*, ze maja one serie wyrózniajaca 100.[Róznice pomiedzy czujnikami z fig. 1 i 2 dotycza zastosowania' przekladni planetarnej 134, posiada¬ jacej kolo orbitalne 135, kolo obiegowe 136 i kolo V centralne 138. Kolo centralne 138 stanowi calosc z posrednim walem 115, z wejsciowym lub nape- - dowym walem 111 dzialajacym w polaczeniu z ^ 40 kolaimi obiegowymi 136 dla nadawania im ruchu obrotowego wewnatrz kola orbitalnego 135..Kolo orbitalne 135 jest "zamocowane w celu wyrównania ograniczenia ruchu katowego i ma wystajacy uchwyt magnesu 139 mocujacy pare stalych magnesów 140, 141. Przelacznik kontaktro- nowy 142 jest umieszczony pomiedzy para prze¬ ciwnie dzialajacych para magnesów . stalych 140, 141. Zakres ruchu kola orbitalnego 135 i uchwytu magnesu jest ograniczony przez przeciwnie dzia¬ lajaca pare srub ^nastawczych 144 i 145 i sprezy¬ ne regulacyjna 13l dzialajaca na uchwyt magnesu 139 w celu normalnego przyspieszenia kola orbi¬ talnego obiegowego 135 do ustalonego polozenia obrotowego w zwiazku z tym, ze wal wejsciowy 111 jest poddany dzialaniu opózniajacemu, które jest wieksze niz szybkosc progowa, sila wywiera¬ na przez sprezyne 131 zostaje pokonywana i wy¬ sitajacy uchfwyit magnesu 139 zostaje obrócony.. Ma¬ gnesy stale 140, 141 przyjmuja nastepnie takie po¬ lozenie, w którym stan przewodzenia przewodni¬ ka kontaktronowego 14Z ulega zmianie.Przekladnia planetarna 134 w czujniku wedlug fig. 2 spelnia' podwójna funkcje, a mianowicie wprowadza zwiekszony naped w celu zwiekszenia 65 6 predkosci obrotowej wejsciowego walka 111, któ¬ ry przekazywany jest do posrednich walków 115, 122 i pobudza do dzialania przekaznik przez wpro¬ wadzenie czlonów 12, 14, sprzegla klowego czujni¬ ka wedlug fig. 1. Dzieki zastosowaniu przeklad~ ni planetarnej czujnik moze miec mniejsze wy¬ miary poniewaz kolo zamachowe moze byc mniej¬ sze, przy zachowaniu sil bezwladnosci ze wzgledu na wplyw liczby obrotów.Zastosowanie ukladu przekladni planetarnej z fig. 2, pozwala zrezygnowac z pierscieni slizgo¬ wych 18 i szczotek 19 jakrJe wprowadzono na fig. 1.Wlaczenie w element sterujacy, wspólpracujacy z kolem zamachowym 10, 110 czujjiniików z fig. 1 i 2 hamulców 26, 126 spelnia wymagane zadania postawione dtla czujników wedlug wynalazków.Ustalono,, ze zgodnie z wynalazkiem hamulec 26, 126 moze miec rózne ksztalty co stanowi jedna z przyczyn schematycznego przedstawienia takiego urzadzenia na fig. 1 i 2.Znany jest faikt, ze istnieje mozliwosc uzyskania hamowania albo efektu hamowania przez zasto¬ sowanie urzadzen opartych na róznych ukladach . sprzezonych ciernie, opartych na róznych ukladach bezstykowych polegajacych na zjawisku elektry¬ cznym i/lub .magnetycznym i opartych na zasa¬ dach czesciowego wyciagania ze styku i czesciowo z bezstykowych ukladów. Jeden taki uklad opie¬ ra sie na hamulcach z proszkiem magnetycznym, gdzie ziarnami sproszkowanego materialu magne¬ tycznego jest wypelniona^szczelina pomiedzy dwo¬ ma odpowiednio obracajacymi sie, symetrycznymi elementami, powodujac wzrost oporu ciernego po¬ miedzy elementami obrotowymi w nalozonym po¬ lu magnetycznym prowadzac do koagulacji cza¬ stek magnetycznych. Inne stosowane urzadzenie jest hamulcem opartym na zjawisku histerazy.Obydwa te urzadzenia moga wywolywac momenty obrotowe, które stanowia niezalezna predkssci.Inne uklady moga zawierac hamulce wiropradowe i podobne. Ostatnio wspomniane1 uklady wymagaja co najmniej elektrycznego zasilania energia, która zmienia sie w ustalonym stosunku do predkosci obrotów elementów i moze w pewnych warunkach roboczych stwarzac wysokie wymagania, których .nie mozna bylo przyjac. Ustal orno; ze bardziej kon¬ wencjonalne hamulce cierne albo hamulce moga byc zaistosowane, pod warunkiem, ze wybrane urzadzenie jest takiego rodzaju ze ma zasadniczo zmienny wspólczynnik tarcia pomiedzy powierz¬ chniami tracymi.Na przyklad w konstrukcji haimulca stosowano spiralnie nawiniete uzwojenie i stosowano wspól¬ pracujace powierzchnie trace gdzie sila hamowa- ^ nia albo moment hamujacy sa okreslane przez fakt, ze kiedy zostanie osiagniete opóznienie gra¬ niczne, wówczas nastepuje najpierw rozdzielenie powierzchni tracycn^ a nastepnie szybkie doprowa¬ dzanie ich do siebie, naprezanie sprezyny zostaje znowu' pokonane i powierzchnie trace zostaja od¬ dzielone co mozna opisac jako forme drgan cier¬ nych.Gdy takie urzadzenie zostanie wybrane, nalezy wprowadzic kilka ukladów w których unika sie ciaglego dzialania ha/mulca rodzaju ciernego z .tym,lltf 767 7 ze hamulec dziala tylko wtedy gdy zostanie prze¬ kroczona wartosc graniczna opózniania i przyspie¬ szania. Mczna to uzyskac przez wprowadzenie jakiegos urzadzenia, które normalnie utrzymuje -powierzchnie trace w odstepie od siebie i umo¬ zliwia wlaczenie hamulca dopiero wtedy, gdy istnieje ryzyko, ze opóznienie lub przyspieszenie ograniczy dzialanie czujnika.Podczas pracy czujnika wedlug wynalazku* za¬ stosowanego w pojezdzie jest to otrzymywane od¬ powiednio przez manipulacje mechaniczna od stro¬ ny urzadzenia uruchamiajacego hamulec pojazdu, na przyklad od strony pedalu hamulca przez prze¬ lacznik poruszany przez pedal hamulca i polaczo¬ ny z elektromagnesem w czujniku, za pomoca przelacznika reagujacego na cisnienie i elektroma¬ gnesu w czujniku w przypadku pojazdu wyposa¬ zonego w hydrauliczny lub pneumatyczny uklad hamulcowy lufo bezposrednio za pomoca cisnienia Jiydraulicznego lub pneumatycznego.Stwierdzono, ze" do czujnika wedlug wynalazku nadaje sie wiele typów hamulców a mianowicie hamulce czysto', cierne obejmujace hamulce bez- stykowe w to równiez hamulce wiropradowe, ha¬ mulce lepkosciowe, hamulce z proszkiem magne¬ tycznym oraz hamulce oparte na dzialaniu stru¬ mienia magnetycznego.Przy zastosowaniu takich hamulców mozna latwo sterowac moment hamujacy, a mianowicie przez sterowanie natezenia pradu i mozna dostosowac parametry czujnika do warun'ków pracy pojaz¬ du, co zostanie opisane pózniej. Poniewaz w wy¬ nalazku, takie hamulce maja mozliwosc wywoly¬ wania momentu hamowania, który jest zasadni¬ czo niezalezny od predkosci obrotowej.W przypadku zastosowania urzadzen elektroma¬ szynowych,' mozna korzystac z róznego typu prad¬ nic elektrycznych zarówno pradu stalego' jak i pra¬ du przemiennego1. Z maszyn pradu stalego mozna stosowac tzw. .typu betonowego lub tarczowego.Takie urzadzenia róznia sie od tradycyjnych ma¬ szyn pradu stalego tym, ze doh twornik nie zawie¬ ra zelaza, na -skutek czego nie wystepuja straty na prady wirowe i twornik ma bardzo maly mo- "ment bezwladnosci. Ta ostatnia cecha nie jest waz¬ na dla wynalazku. Odchylenie od absolutnej nie¬ zaleznosci anomentii hamujacego cd predkosci o/brotowej jest jednak równiez dla „normalnych" pradnic pradu stalego tak male, ze w wiekszosci zastosowanie czujników nie ma praktycznego zna¬ czenia. .-¦._' - Pradnice pradu stalego sa wyposazone w ko¬ mutatory i szczotki które sie. zuzywaja podczas dzialania i dlatego moze nastapic ograniczenie ro¬ boczej zywotnosci czujnika wlaczajacego taki ha¬ mulec elektromaszynowy. Aby uniknac takiego zu¬ zywania mozna zastosowac pradnice pradu prze¬ miennego gdy jest skonstruowana z twomika, który jest z materialu magnetycznego trwalego.Prad wytworzony przez taka pradnice pradu prze- ' miennego jest prostowany w taki sam sposób jak prad z pradnicy samochodowej za pomoca wielu •diod.Figury' 3—5 przedstawiaja wytwarzanie wirni¬ ków magnetyzowanych trwale. Jeden rodzaj wir- 8 nika jest oznaczony liczba 50 na fig. 3 i 4 i jest skonstruowany przez wprowadzenie dwóch prze¬ ciwnie skierowanych, symetrycznych mabiegunni- ków 51, 52, -formujacych plaskie czesci kolowe z 5 których wystaja palce. Palce na nafoiegunnikach 51, 52 sa przekladane jeden z drugim (fig. 7).Zródlo pola magnetycznego 54, przedstawione jako pierscieniowy magnes trwaly, jest zamocowa¬ ny pomiedzy czlonami nafoiegunnika 51, 52. 10 . Czlon magnesu 54 jest skonstruowany tak, aby miec jedno zakonczeni^ plaskie bieguna polud¬ niowego: i drugie zakonczenie plaskie bieguna pól¬ nocnego. Skladnik magnesujacy 54 moze, alterna¬ tywnie przyjac ksztalt zwinietego zwoju dostarcza-. 15 nego z pradem elektrycznym poprzez uklad pier¬ scienia slizgowego.Alternatywnie wirnik zwykle zaznaczony jako 55' na fig. 5 moze byc formowany z materialu ma- - gnesowanego trwale, korzystnie z czasteczek spie- 20 czonych, odlewany z odpowiedniego materialu wiazacego i magnesowany w taki spois6b ze jego czolowa powierzchnia obwodowa ma wiele biegu¬ nów rozmieszczonych obwodowe stad przemienne wlasnosci poludniowe i pólnocne. 25 Jedna róznica pomiedzy pewnymi klasami urza¬ dzen sprzegajacych jakie opisano do tego punktu wynika z powstawania albo nie powstawania mo¬ mentu obrotowego na sprezynach powrotnych 31, 131, kiedy kolo od którego napedzany alfoo wej- 30 sciowy wal 11, 111 jest napedzane w czasie zatrzy¬ mania albo jest nieruchome.Pewne hamulce albo urzadzenia (Sprzegajace opi¬ sane ponizej sa takiej konstrukcji, ze nie jest wy¬ twarzany moment obrotowy w czasie zatrzyma- 35 nia. Poniewaz moment obrotowy nie jest wytwa¬ rzany, w czasie zatrzymania moga byc wytworzone • falszywe sygnaly chyba, ze sa uzywane uklady regulacyjne, które dopuszczaja wyróznianie sie tymi szczególami. Bezstykowe elektromaszynowe 40 urzadzenie sprzegajace otwiera prosta droge dla ta¬ kiego-ukladu pradu wytworzonego przez urzadze¬ nie sprzegajace do dostarczenia napiecia sygnalo¬ wego tak, ze kiedy czujnik jest w czasie zatrzy¬ mania nie ma dostepnego napiecia sygnalowego. 45 Inne przeznaczenie tych roboczych wlasnosci czuj¬ ników wedlug wynalazku bedzie opisane .bardziej szczególowo w dalszym opisie.Wywieranie oddzielnych momentów obrotowych albo hamowanie przy pewnej predkosci obrotowej 50 moze byc dokojnane, z pewnymi elektromaszyno¬ wymi urzadzeniami sprzegajacymi, pnzez zwrotny prad wytwarzany przez urzadzenie z niezaleznym pradem pochodzacym z innego zródla i wywolu¬ jacym prace urzadzenia, jako silnika. Normalnie 55 wymaga sie by czujnik majacy sygnalizowac, przy bardizo malych predkosciach, byl czesciej stosowa¬ ny przez zastosowanie urzadzenia sprzegajacego in¬ nego niz urzadzenie elektromaszynowe, a miano¬ wicie przez urzadzenia oparte na proszku magne- 60 tycznym i na zjawisku hasterazy.Podczas gdy te dwa typy urzadzenia sa zasad¬ niczo znane fachowcom, to moga byc uzyte tutaj do opisywania wspomnianych pewnych wlasno¬ sci tych urzadzen. Podobnie do elektrornaszyny. 65 i urzadzen pradów wirujacych, urzadzenia sprze-9 116 767 16 gajace na bazie proszku ferromagnetycznegoi i hi- sterazy maja wirniki i slogany. Stojan moze byc obrotowym, symetrycznym czlonem z zelaza ma¬ jacym wewnetrzna cylindryczna powierzchnie sprzegajaca.Wirnik moze równiez, przynajmniej w czesci miec posflac symetrycznego' obrotowo czlonu z ze- lazay obrotowo zamocowanego wzgledem stojana i majacego zewnetrzna cylindryczna powierzchnie sprzegajaca, która obraca sie zachowujac stosun-. kowo waska szczeline lub przestrzen dzielaca od powierzchni sprzegajacej stojana. Solenoid allbo uzwojenie elektryczne sa tak rozmieszczone, ze slogan i wirnik maja przeciwne bieguny' tak, ze gdzie stojan ma biegun poludniowy tam wirnik ma biegun pólnocny. Szczelina pomiedzy stojanem i wirnikiem moze byc wypelniona magnetycznymi czasteczkami lub proszkiem jesli to jest pozadane i wówczas mamy do czynienia ze sprzezeniem na bazie proszku magnetycznego1. Pod wplywem pola magnetycznego w szczelinie pomiedzy wirnikiem i stojanem proszek magnetyczny bedzie ulegal koa¬ gulacji i bedzie stawial opór ruchowi obrotowemu wirnika wzgledem stojana przy czym wielkosc sta¬ wianego oporu bedzie zalezna od wymiarów i proporcji urzadzenia sprzegajacego a takze od ilosci uzytego' proszku magnetycznego.Ola pewnych urzadzen sprzegajacych wielkosc oparu stawianego ruchowi obrotowemu jest wprost . proporcjonalna do natezenia pola, to znaczy do natezenia pradu doprowadzanego do uzwojenia elektrycznego albo solenoidu.Moment obrotowy jest zasadniczo niezalezny od predkosci obrotowej. Sprzeglo na bazie proszku magnetycznego moze dawac duze momenty przy stosunkowo malych wymiarach i malym poborze pradu, jednakze ma te wade, ze proszek magnety¬ czny ulega zuzyciu. W sprzeglach opartych o hi- steraze wirnile jest zwykle zaopatrzony w beben albo^ plaska tarcze z materialu ulegajacego magne¬ sowaniu. Sprzegla tego rodzaju sa znane i mozna je uzyskac w kilku wykonaniach.W urzadzeniu typu bebna opartego na histerazie magnetycznej beben ma tylko jedna sciane kon¬ cowa w której osadzony' jest walek mocowany . wspólsrodkowo z zewnetrzna powierzchnia bebna.Stojan ma czesc zewnetrzna i czesc wewnetrzna, kazda wspólsrodkowa z walem wirnika i bebnem.Srodkowy otwór przez wewnetrzna czesc stojana moze otaczac wal bejbna i utrzymywac lozysko w których obraca sie wal. Uzyte uzwojenia albo inne urzadzenie wytwarzajace pole magnetyczne sa tak rozmieszczone, ze jedna z czesci stojana dziala ja¬ ko jeden biegun magnetyczny a druga dziala jako przeciwny biegun magnetyczny, umieszczajac wir¬ nik pomiedzy dwoma polami magnetycznymi w_ taki sposób, ze material wirnika jest namagneso¬ wany wedlug szczególnego wzoru i który w trak¬ cie ruchu wzglednego musi ulec przemieszczeniu w masie wirnika. Taka ciagla zmiana pola magne¬ tycznego powoduje straty okreslane jaka „straty hi- sterazy", które wplywaja na powstanie momen¬ tu obrotowego.W opisanym urzadzeniu sprzegajacym powstaly moment obrotowy jest niezalezny od predkosci obrotowej i ma te sama wielkosc w czasie spo¬ czynku jak i przy jakiejkolwiek .predkosci obro¬ towej. v Straty spowodowane oporem powietrza i straty w lozyskach sa tak male ze sa pomija¬ ne, licza sie tylko nieuniknione straty spowodo¬ wane pradami wirowymi. Przy odpowiednim za¬ projektowaniu takiego urzadzenTa sprzegajacego', jako' calosc, przy odpowiednim doborze materialów elementów skladowych mozna doprowadzic do te¬ go, ze nieliniowa czesc calkowitego momentu ha¬ mujacego mozna utrzymac ponizej 1% calej war¬ tosci momentu hamujacego.Oznacza to, ze dla pewnych konstrukcji moment hamujacy jest proporcjonalny do namagnesowania stojana, czyli jest wprost proporcjonalny do na¬ tezenia^ pradu.Korzystnie w rozwiazaniu wedlug wynalazku za¬ równo urzadzenia sprzegajace voparte na bazie proszku magnetylcznego jak i urzadzenia sprzega-: jace oparte i na bazie histerazy magnetycznej sa zasilane pradem elektrycznym poprzez obwód pra¬ du stalego z kompensacja temperaturowa, aby umozliwic utrzymywanie ustalonej wartosci wy-. twarzanego momentu obroltowego niezaleznie od zmian temperatury uzwojenia, poniewaz opór wlasciwy uzwojenia, moze sie zmieniac wraz ze zmiana temperatury. Ten obwód pradu stalego mo¬ ze takze byc dostarczany do zródla zasilania pradu, na przyklad samoczynnego ukladu elek7 trycznego pcjazdu nie mogacego -utrzymac stdle napiecie.- Czujnik reagujacy , na wielkosc zmian, zmieniajacych sie predkosci obrotowych czlonu, obrotowego takiego jak kola pojazdu mechanicz¬ nego opisany dotychczas, reaguje na. „poczatkowa" wartosc przez rozprzeganie kola zamachowego i 'zapoczatkowujac sygnal czujnika i potem zmienia wartosc „zapamietana1' az do takiego czasu gdy dzialanie ukladu hamowania przywróci szczegól¬ na zaleznosc pomiedzy predkoscia kola i predko¬ scia kola zamachowego.Charakterystyczna wlasciwosc dzialania czujnika jest zawarta w pierwotnej publikacji zgloszenia wynalazku St. Zjedn. Am. nr 4 001 212, to pozwala na pelne zrozumienie tego wynalazku. Czujniki wedlug obecnego wynalazku róznia sie od zna¬ nych czujników przez posiadanie nieslychanej ela¬ stycznosci i w selekcjonowaniu zaleznosci pomie¬ dzy „poczatkowymi" i „zapamietanymi" ustawie¬ niami. 'Zastosowane urzadzenie sprzegajace i do¬ kladniej okreslane urzadzenia sprzegajace bezsty- koiwe regulowane elektrycznie; otwieraja istotne mozliwosci dla zmieniajacych sie momentów obro¬ towych wywieranych w odpowiedzi na dzialanie czujnika. To jest, .podczas gdy czujniki opisane po¬ wyzej w nawiazaniu do fig. 1 i 2 dzialaja z jed¬ nym poziomem wprowadzanego momentu obro¬ towego (wywolywanego za pomoca urzadzenia sprzegajacego typu ciernego lub bezstykowego), i nie wymaga sie, aby moment otorotowy wywie¬ rany przez urzadzenie sprzegajace 26, 126 i usta¬ lajace wartosc opóznienia albo zwalniania kola za¬ machowego 10, 110 musial byc taki sam podczas obydwu obrotów, sprzegania i rozsprzegania kola zamaohowego. Ustalono dla czujnika wedlug wy- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6011 116 767 12 nalazku, ze powstaly moment hamujacy moze zmieniac sie.Kiedy staly moment hamowania jest wywierany przez urzadzenie sprzegajace 26, 126 na kolo za¬ machowe 10, 110, ustawienie „poczatkowe" i „za¬ pamietania" jest jednakowe. Gdy zostanie osiag¬ nieta wartosc graniczna opózniania, przekazywanie momentu napedowego1 poprzez wolne koto albo jednorazowe sprzeglo 24, 124 jest przenoszone z kola zamachowego, sprezyna regulujaca 31, 131 powoduje powitanie sygnalu czujnika a kolo za¬ machowe opóznia sie przy wielkosci ustalonej przez wartosc progowa ustalana przez moment Obrotowy wywolany przez urzadzenie sprzegaja¬ ce.Jednak gdy dzialanie urzadzenia sprzegajacego jest zmodyfikowane zgodnie z' wynalazkiem i jak opisano bardziej szczególowo w dalszym opisie, moment obrotowy wywolany przez urzadzenie sprzegajace 20, 126 jes* przekazywany pomiedzy Kiwa poziomy, które moga byc laczone miedzy so¬ ba w zadany sposób. Poczatkowy poziom momen¬ tu hamowaniav ustala wartosc progowa albo wiel¬ kosc opóznienia kola pojazdu przy której wyste¬ puje rozsprzeganie, podczas gdy drugi albo za¬ pamietany moment ustala wielkosc opóznienia roz- siprzegajacego kola zamachowego. Dzialanie stoso¬ wanego ukladu obwodiu dla czujników z fig. 1 i 2, zwlaszcza gdy stosowane urzadzenie sprzegajace jest bezstyikowa elektromaszyna, jest przedstawio¬ ne na figurze 6, gdzie elementy z fig. 1 tym sa¬ mym elementem z fig. 2 róznia sie tym, ze po¬ siadaja serie wyrózniajaca 200.Jak pokazano, przelacznik czujnika 242 jest otwierany i zamykany w odpowiedzi na sprzega¬ nie albo rozisprzeganie obrotów kola zamachowego czuónika a wspólpraca z elementami obwodu elek¬ trycznego jest opisana w sterowaniu momentem wywieranym przez urzadzenie sprzegajace 226.Natezenie pradu dla obwodu zilustrowane jest wyprowadzeniem glównej linii zasilania energia 256. poprzez glówny przelacznik 258 który moze byc przelacznikiem dla pojazdu mechanicznego.Sygnaly wyjsciowe z przelacznika czujnika 242 ostatecznie dostarczaja sile hamowania modulato¬ rowi 159 poprzez wzmacniacz sygnalu 260 w celu „kontrolowania" warfqsci opóznienia albo hamo¬ wania kola pojazdu.W celu zapewnienia, aby moment hamowania byl wywierany na kolo zamachowe tylko, gdy jest to wymagane, prad elektryczny dochodzi do poka¬ zanego obwodu z zaisilania energii 256 i przelacz¬ nika 258 tylko z zamkniecia nacisku reagujacego przelacznika 261, który moze byc, na przyklad prze¬ lacznikiem swiatel stopu pojazdu mechanicznego.W ten sposób w pojezdzie operator naciskajac na pedal dostarcza sily do pedalu hamulca, prad elek¬ tryczny jest dostarczany do obwodu pokazanego w taki sposób, jak osiaga sie kontrole powyzej modulatora 256 sily hamowania. Tak stosowany przelacznik 261 swiatel stopu wykonuje funkcje: mianowicie pozwala uniknac falszywych sygna¬ lów na obwodach, gdzie hamulce, nie sa wpro¬ wadzane i po drugie odciaza. czujnik i jego wer wnetrzny uklad napedu i nie pozwala dó niepo¬ trzebnego zuzywania i rozerwania w eksploata¬ cji.Czujniki wedlug wynalazku sa stale poddawane momentowi hamowania albo sprzegania przez 5 urzadzenie 26, 126 podczas hamowania. Przez sto¬ sowanie regulowania momentów hamowania tyl¬ ko podczas hamowania zuzycie czesci jest niewiel¬ kie.Za pomoca opornika 262 i przekaznika 264 elek- 10 tromaszynowe urzadzenie sprzegajace 226 jest nor¬ malne samowzbudne przy bardzo niskich pozio¬ mach pradu do nalozenia momentu obrotowego odpowiedniego do sily kola zamachowego do po-* stepujacych zmian predkosci kola w normalnych 15 warunkach napedzania. W zamykajacym przelacz¬ niku 261 swiatel stopu, przekaznik 264 odlacza opornik 262 od urzadzenia 226 sprzegajacego elek- tromaszyny. W tym samym czasie normalnie otwarte styki poczatkowego przekaznika 265 sa ^ zamykana w celu pobudzenia uzwojenia albo cew¬ ki poczatkowego przekaznika 265 poprzez normal¬ nie zamkniety styk ustalonego' przekaznika pa¬ mieci 266. Poczatkowy przekaznik " 265 nastepnie laczy urzadzenie sprzegajace 226, sprzegajac pierw* 25 szy poziom obwodu elektrycznego przez poczatko¬ wy obwód 268 pradu stalego.Równoczesnie wialdomo, wartosc qpóznienia hamo¬ wanego czlonu przewyzsza wartosc progowa, prze¬ lacznik 242 czujnika zmienia stan przewodzenia, 30 co opisano poprzednio. Ze zmiana stanu przewo¬ dzenia .uzwojenie albo cewka przekaznika 226 re¬ gulujac normalne zamykanie _ styków przez które poczatkowy przekaznik 265 jest pobudzony przez przelacznik 242 czujnika, otwierajac normalnie 35 zamkniete styki i blokuje dalej wyzwolony prad poprzez poczatkowy obwód pradu • stalego 268.W tym samym czasie uzwojenie przekaznika 269 pamieci jest pobudzone, zamyka ustalony styk otwartego normalnie polaczenia i krótki obwód 40 urzadzenia sprzegajacego' 226 przez zapamietany obwód 270 pradu stalego.Gdy urzadzenie sprzegajace typu bezstykowej elektromaszyny moze miec indywidualnie sterowa¬ ne momenty obrotowe poczatkowe i zapamietane, 45 to moze byc urzadzeniem sprzegajacym -opartym na bazie proszku magnetycznego i zjawiska histe¬ razy. Obwód podobny do obwodu z fig. 6, który dziala z takimi urzadzeniami opartymi na zjawi¬ sku histerazy magnetycznej albo urzadzeniami na 50 bazie proszku magnetycznego jest przedstawiony na fig. 7, gdzie oznaczenia odpowiadajace elemen¬ tom z fig. 6, posiadaja serie wyrodniajaca 300.Róznica pomiedzy obwodami z fig. 6 a 7 lezy we wlasciwosciach urzadzen elektromaszynowych jakie 55 wytwarzaja zasilanie pradem. Urzadzenie oparte na x bazie histerazy magnetycznej i proszku magne¬ tycznego które nie wytwarzaja pradu, przygoto¬ wane jest dla normalnie wytworzonego pTadu elektrycznego poprzez opornik 362, tak zeby usta- 60 lac minimalny poziom momentu obrotowego ko¬ nieczny do zapewnienia, ze postepujace zmiany predkosci kola wspólpracuja z kolem zamacho¬ wym'. Uzwojenie wytwarzajace 'pole magnetyczne albo urzadzenia, sprzegajace; 326. jest wprowadza- 65 ne z pradem elektrycznym poprzez poczatkowyii« m 1S 14 obwód pradu stalego 368 i zapamietany obwód 370 pradu stalego w sposób zasadniczo podobny do opisanego poprzednio.Zostanie równiez przedstawione rozwiazanie mozliwosci problemu z falszywym sygnalizowa¬ niem zawartym w obwodach z fig. 6 i 7, miano¬ wicie dostarczanie pradu elektrycznego do prze¬ lacznika 242, 342 czujnika przez przelacznik swia¬ tel stopu 261, 361 jest równowazne, jak równiez przystosowanie do stykania urzadzen sprzegaja¬ cych, które opisano powyzej i które sa wrazliwe na powstawanie sygnalów czujnika spoczynku.Znane sa ze stanu techniki uklady hamulcowe majace czujniki i modulatory, z tak zwana war¬ toscia — g czujnika, która pozostawala w -zwiaz¬ ku z ich stosowaniem w ukladach kontrolnych ha¬ mulców dla pojazdów i jest okreslona w odniesie¬ niu do zmian predkosci pojazdu, które powoduja zmiany w predkosci obrotowej kola zamachowego.Duze wartosci opóznienia sa stanem odpowiadaja¬ cym wysokiej wartosci — g. Normalna wartosc g ustalona dla czujników zawartych w ukladach kontrolnych hamowania pojazdu jest pomiedzy 0,7 i 1,5 g, gdzie wartosc przecietna cyfry dla przyspieszenia przedmiotów w polu grawitacyjnym ziemi, mianowicie 9,81 m/sek2 jest stosowana jako odniesienie.Znaczenie terminu „wartosc — g" moze byc takze zrozumiale z wykresu przedstawiajacego predkosc pojazdu, predkosc kola zamachowego- i predkosc kola pojazdu podane w pierwotnych publikacjach. Na takim wykresie, nachylenie linii wskazuje predkosci albo ujemne ich pochodne, oznaczaja opóznienie dajace sie okreslic w stoso¬ wanych zespolach.Wspólczynnik tarcia stasowany pomiedzy kolem a powierzchnia drogi jest jednam z dwu waznych zmieniajajcyidh sie czynników, które wedlug wy¬ nalazku moga miec wplyw na wartosc — g usta¬ wienia czujników dla okreslonych poijazdów. Dru¬ gim czynnikiem jest ladownosc pojazdu, fig. 8 i 9 przedstawia dwa uklady w których dwie zmien¬ ne oddzialywuja. na nastawienie czujnika.Bardziej szczególowo, fig. 8 obejmuje przedsta¬ wiony rysunkowo schemat zródla 71 plynu ha¬ mulcowego taki jak pompa glówna dostarczajaca cisnieniowy olej hydrauliczny, modulator sily ha¬ mowania 59 «do kontrolowania skutków hamowania kola pojazdu.' Odpowiedni przewód 72 laczy zród¬ lo 71 napiecia z modulatorem 58 i dalszy prze¬ wód doprowadza plyn hamulcowy pod cisnieniem ido hamulca 75 kola pojazdu.Cisnienie wprowadzane z pompy glównej 71, czy tez nie modulowanej albo zmniejszonej wsku¬ tek modulatora, jest dostarczane poprzez przewód 72 do cylindra 76 obejmujacego tlok 78 który uru¬ chamia trzon tlokowy 79 i jest wprawiany w anuoh przez sprezyne 86. Polozenie trzonu tlokowe¬ go 79 nastawia sie poprzez kolek 61, elementy ob¬ wodu elektrycznego obwodów 268, 270, 368, 37d prafdu stalego którym moga na przyklad byc po¬ tencjometry 81, 82. Cylinder 76 Jest ustawiony do -suwania sie osiowo- wadluz prowadnic 84, 85.Dalej, cylinder 76 jest praktycznie podlaczony z linka Bowdena 86, której drugi lconiec jest podla¬ czony do dzwigni 88 zamocowanej przegubowo wokól przegubu 89, zamocowanego w ramie 9C| po¬ jazdu, odpcwiedinio do wzgledinego przesuniecia ramy 96 pojazdu i zawieszenia pojazdu 91. Q4y 5 ciezar pojazdu zwieksza sie zawieszenie pojazdu porusza sie wzgledem ramy, powodujac ruch, który jest przekazywany poprzez dzwignie 88 i linke Bowdena 86 do cylindra 76.Kiedy hamulec nie jest wprawiony w ruch i na- 10 cisk nie jest przekazywany z pompy glównej 71 poprzez modulator 59 do cylindra hamulcowego 75 kola pojazdu i kontrolnego cylindra 76, sprezyna powrotna 80 ponagla riuch tloka 78 w prawo, fig. 8 z trzonom tlokowym 78, w ten sposób Titrzy.mup«s.ie 15 potencjometry 81, 82 ustawione dla ustalonej nis¬ kiej wartosci — g, przy której prad o malym na¬ tezeniu przepuszczony od albo jest wprowadzany do urzadzenia sprzegajacego. Kiedy glówny cylin¬ der jest wprawiany w ruch, cisnienie plynu ha- 20 mulcowego podnosi sie w cylindrze 76, sila przy¬ lozona do tloka 78 przezwycieza 9iie sprezyny powrotnej 86 i tlok 78 i trzpien 78 sa poruszane (w lewo, fig. 8). 25 W konsekwencji kolki 61 potencjometrów 81, 82 sa obracane w takim kierunku jalki podnosi usta¬ wienie wartosci — g czujnika. Przy zwiekszonym cisnieniu, moze byc osiagniety punkt, przy którym kolo pojazdu ma tendencje do zablokowania (unie- 36 ruchomienia), kolo zamachowe rozsprzega sie, czujnik wytwarza sygnal do modulatora, dla mniejszego cisnienia hamowania. Cisnienie hamo¬ wania przy Iktórym czujnik rozpoczyna sygnalizo¬ wac jest mierzone za poimoca wspólczynnika tarcia 35 wystepujacego pomiejdizy kolem i powierzchnia drogi jak zostalo omówione uprlzednio.Wyrównanie wystawienia wartosci — g jedynie w stosunku do wywierania cisnienia przez plyn hamulcowy bedzie stwierdzone, w niektórych oko¬ licznosciach, dla pojazdów takich jaki, ciezkie wa¬ gony osobowe, w których .nacisk kól nie zmienia sie w znacznym stopniu w stosunku do obciazenia pojazdu. Jalkrkipiwiek, z ciezarówek ladunkowych d malych pojazdów stosunkowo o malym ciezarze, nacisk kól moze zmiieniac sie znacznie w stosunku do obciazenia pojazdu, to jest w takiah pojazdach, których wydajnosc i wtszechistronnosc ufldadu kon¬ trolnego hamowania jest równoczesnie uwypuklo¬ na przez zastosowanie zarówno warunków obcia¬ zenia pojazdu jak i hydraulicznych cisnien plynu hamulcowego, jako parametrów kontrolnych dla ustawiania wartosci —g. % • W takim ukladzie przedstawionym na fig. 8 55 mozna stwierdzic, ze regulowanie wartosci — g, uzaleznione od ciezaru nalldada sie na nastawiona wartosc — g uzalezniona od olsnienia cieczy. Sila hamowania ukladów modulowanych jest propono-1 wana dla ukladów hamowania, w których cisnie- so nie powietrza nie jest modulowane, ale uklad hydrauliczny jest wprowadzany w celu przeciw¬ stawienia aibo ptzeciwd2iialainia sile hamowania wprowadzonej przez „normalny" uklad hamowa¬ nia .sprezonym powietrzem. Zamierzeniem obecne- 65 go wynalazku jesit przystosowanie do takich ukla^ 40 45 50116 767 15 16 d6w i izrozuimiiale jest, ze w takich ukladach cy¬ linder 76 1llók 78, trzplien tloka 79 i sprezyna po¬ wrotna 80 moga byc 'zastapione przez - uklad cy¬ lindra cisnienia róznicowego, w którym tlok jest utrzymywany w równowadze pomiedzy calkowi¬ tym cisnieniem powietrznym dostarczanym do cy¬ lindra Ikola i przeciwdzialajacym: cisnieniem cieczy hydraiuliaznej. Wynika, ze izakres cisnienia dla po¬ wietrza i ciecfty hydraulicznej maja rózne war¬ tosci. Uklad cylindra moze dostarczac dwa wza¬ jemnie polaczone tloki róznych sredntic w celu wywolania efektu równowagi. „Normalne", „prze¬ ciwdzialanie" cisnieniu plynu hydraulicznego be¬ dzie wymagalo wyzszego niz normalne cisnienie hajmuków powietrznych i dlatego tlok reagujacy na icisnienie hamulca powietrznego musi byc wiekszy. : ¦ r ¦ Uklad z fig. 8, opisany powyzej, spelnia odmia¬ ny obydwu inastawien wartosci — g, poczatkowej i zapamietanej. Jakkolwiek, przewidziano,^ aby tyl¬ ko jedno z ustawien charakterystyczne dla usta¬ wienia poczatkowego moglo byc zmodyfikowane przez czynniki zmieniajace sie opisane powyzej.Taki uklad jest przedstawiony na fig. 9, gdzie oznaicznilkii z fig. 8 sa taMe same z tym^ ze maja se¬ rie wyrózniajaca 400.Mozna zauwazyc, ze tylko pojedyncze potencjo¬ metr 481 jest wprowadzony z pamiecia obwodu pradu stalego umieszczonym w celu wprowadzenia pradu?, który nie jest automatycznie modyfikowa¬ ny ze zmianami w warunkach dzialania pojazdu.Przekonano sie, ze zastosowanie obwodu pradu stalego, którego mozna uniknac z pewnymi okre¬ slonymi konstrukcjami wedlug wynalazku, gdzie kontrola ustawien wartosci jest dokonywana nieeo inaczej. Czujnik przedstawiony na fig. 10 i 11, który, jest omówiony ponizej stanowi przyklad takiego uproszaaeniia pewnych wlasnosci tego wy¬ nalazku.Elementy czujników opisanych w nawiazaniu do f*g. i, 2 sa przedstawione na fig. 10 i 11 z tym, ze maja serie wyrózniajaca 500. Czujnik z fig. 10 i 11 dzLala zasadniczo tak; samo jak czujniki z fig. 1 i 2, sygnalizacja ze zmiana w stanie przewodze¬ nia przelacznika 542.Róznice pomiedzy czujnikami z fig. 10 i 11 i tych z fig. 1 i 2 dotycza kierunku, w którym wywierany moment obrotowy przez urzadzenie sprzegajace 526 na kolo zamachowe 510 i zwiaza¬ nych elementów jest komtrolowany. Wywierany moment obrotowy jest srednica wielu (stosowano dwa) momentów obrotowych^ wywieranych w szyb¬ ko zmieniajacych sie albo waihajajcych sie seriach i obiegu." Zmiana albo wahanie sie wywieranego momentu obrotowego jesit ^konitrolowana przez stó- jan 592 urzadzenia sprzegajacego, który ma wy¬ stajacy uchwyt • magnesu 594 skonstruowany po¬ dobnie jak uchwyt magnesu 539 kola orbitowego i podobnie wspólpracujacy z magnetycznie dzia¬ lajacym przelacznikiem 595.Urzadzenie sprzegajace jest opante na histerezie albo proszku magnetycznym, które dla przedsta¬ wionych celów, dziala podobnie do urzadzenia % elektromaszynowego w takich urzadzeniach, kiedy prad jest dostarczany do albo wyprowadzany z urzadzenia sprzegajacego albo momenit hamujacy bejdfcie wywierany w stosonku do stojana 592^ przez obrót wirnika 598 urzadzenia sprzegajacego„, pokonujac sile sprezyny 596 dzialajacej przeciw uchwytowi 594 magnesu stojana i obracajacemu, uchwyt magnesu dostateczniej, aby spowodowac- stan przewodzenia przelacznika 595 wspóldzialaja¬ cego w zmianie.Przez stosowanie elektrycznego przelacznika,, moment obrotowy wywieramy przez urzadzenie sprzegajace 526 zmniejsza sie* natychmiast po ta¬ kiej zmianie w stanie przewodzenia; przelacznika 595 urzadzenia sprzegajacego i uchwyt magnesu 594 poruszany przez siile wywierana przez sprezy- _ ne 596. Przez szybka fluktuacje przelacznika 595^ urzadzenia sprzegajacego pomiedzy stanem prze¬ wodzenia i nieprzewodzeniai moment obrotowy jest wywierany przez urzadzenie sprzegajace 526. i w ten sposób ustawienie wartosci — g czujnika jest kontrolowane bez koniecznosci dostarczania- obwodu praidu stalego. Normailnie, poczatkowo ustawiiona wartosc — g czujnika z fig. 10 i 11 Jest. taka sama jak cpiisano powyzej.Zwazywszy, ze ustawienie wartosci — czujnika z fig. 10 i 11 jest okreslone przez sile wywierana; przez sprezyne 596 dzialajaca na uchwyt 594 mag¬ nesu stojana, uklady opisane powyzej w nawiaza¬ niu do fig. 8 i 9 moga, byc modyfikowane przez wprowadzanie zmian w sprezynie nastawczej z od¬ miana w s/tanach pojazdu. Taki zmodyfikowany uklad jest przedstawiany na fig. 12, gdzie ele¬ menty wspólne opisanym powyzej sa okreslone^ przez serie wyrózniajaca 500. Zwazywszy, ze wy¬ branym urzadzeniem sprzegajacym jest pradnica pradu stalego, samonastawczy mechanizm opisany w nawiazaniu do fig. 10 i 11 pozwala konstrukto¬ rowi wybrac urzajdzenie sprzegajace, które nie* moze byc wytwarzane do zapewnienia utrzymania tolerancji, w ten sposób upraiszczajac praktyczne zastosowanie tego wynalazku.Wylbór pradnicy pradu stalego dla urzadzenia- sprzegajacego 26, 126', 526 tego wynalazku do¬ starcza dalsza korzysc w unikaniu mozliwosci fal¬ szywydh sygnalów i sitra/t hamowania!, kiedy kolo pojazdu ijest nieruchome albo slizga sie. Pradnica- pradu stalego urzadzenia sprzegajacego moze byó* podlaczona w celu dostarczenia pradu dla czujni¬ ka sygnalizujacego, tak aby uniknac niepozadane¬ go dzialania- modulatora, kiedy kolo' pojazdu ha¬ mowanego nie obraca sie. Talki prad, z urzadzenia dzialajacego jak opisano w- nawiazaniu do fig. 10? i 11 jest „zmienny" allbo pulsujacy, który musi byc wyprostowany przez odpowiedni obwód albo, prostownik. ' Zwazywszy, ze kilka innych elektrycznie kon- itrowanych urzadzen sprzegajacych, takich jak te,, które sa oparte ferromagnetycznego zostaly wylbrane, podobnie bezpieczny uklad moze byc doprowadzony przez, wprowadzenie malej pradnicy pradu stalego dzia¬ lajacej tylko jalko generator sygnalu pradu poprzez, przelacznik czujnika i nie- jak urzadzenie sprzega¬ jace opisane. powyzej, albo przekaznik miniaturo¬ wy albo cewka indukcyjna z pierwotnym uzwo^ jeniem, przez które prad zmienny dostarczany dc* 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6017 ue W 18 urzadzenia sprzegajacego przechodzi przez wtórne uizwojenie, z którego „zmienny" i pulsujacy prad jest wyprostowywany i pokazywany do czujnika -sygnalizujacego. Zastosowane inne male pradnice imusza byc napedzane przez wal 25, 125", 525 na¬ pedzany z wolnego kola 24, 124, 524.Zastrzezenia patentowe 1. Czujmilk do przeciwslizgowych ukladów ha¬ mulcowych pojazdów, reagujacy na wielkosc zmian predkosci obrotowej kola pojazdu, zawie¬ rajacy kolo zamachowe sprzegniete do obrotu wy¬ wolywanego obrotem kola pojazidu i selektywnie rozsprzegany przy przylozonym do niego momen¬ cie obrotowym o wartosci przekraczajacej wartosc graniczna odpowiednia do zmiany predkosci obro¬ towej kola, element sterujacy, polaczony roboczo z kolem zamachowym dla wywierania na kole 'za¬ machowym momenltów stawiajacych opór obro¬ tom kola zamachowego w stanie rozsprezonym i element sygnalizacyjny, polaczony roboczo z ele¬ mentem stepujacym, reagujacy na obroty kola za¬ machowego w stanie rozsprzezonym dla sygnalizo¬ wania wytstepowania nadmiernej zmiany predkosci Obrotowej kola pojazdu, znamienny tym, ze ma urzajdzenie sterujace (26, 126, 226, 526), które po¬ siada element wywolujacy w czasie pracy pojaz¬ du moment obrotowy kola zamachowego (10, 110, 510) i wymuszajacy na elemencie sygnalizujacym (18, 19, 20, 140, 141, 142, 595) ciagla sygnalizacje w okresie czasu, podczas którego jest przekroczona wartosc progowa. 2. Czujnik wedlug 'zastrz. 1, znamienny tym, ze urzadzenie sterujace zawiera element do stalego wywolywania momentu obrotu o przynajmniej z góry ustalonej wartosci na kolo zamachowe (10, 110, 510) podczas hamowania kola pojazdu. 3. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze element .sterujacy stanowi beasltykowe urzadzenie sprzegajace (26, 126, 226, 526). 4. "Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze element sterujacy stanowi urzadzenie sprzegajace <26, 126, 226, 526) regulowane elektrycznie, które w celu powstawania ciaglego momentu obrotowe¬ go zawiera obwód elelktryczny, polaczony eldk- trycznie z urzadzeniem sprzegajacym (26, 126, 226, 526) i reagujacy na element sygnalizujacy (18, 19 20, 140, 141, 142, 595) przelaczaniem pomiedzy pierwszym a drugim natezeniem pradu odpowia¬ dajacym odpowiednio pierwszej i drugiej wartosci momentu obrotowego. 5. Ozuijnilk wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze urzadzenie sprzegajace (26, 126, 226, 526) jest ha¬ mulcem opartym na histerezde magnetycznej. 6. Czujnik wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze urzadzenie sprzegajace (26, 126, 226, 526) jest ha¬ mulcem opartym na bazie proszku magnetyczMago. 7. Czujnik wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze Tirzajdzienie -sprzegajace (26, 126, 226, 526) jest ma¬ szyna elektryczna. 8. Czujnik wedlug zastrz. 5 albo 6 albo 7, zna¬ mienny tym, ze obwód elelktryczny zawiera ele¬ ment do regulacji naltezenia pradu, umozliwiajacy zasilanie urzadzenia sprzegajacego (26, 126, 226, 5 526) pradem o dwóch stalych natezeniach. 9. Czujnik wedlug zastrz, 4, znamienny tym, ze obwód elektryczny zawiera elelmenty do selektyw¬ nego zmieniania co najmniej jednego z dwóch natezen pradiu, a tym samym do selektywnego 10 zmieniania wartosci (g) nastawy czujnika. 10. Czujnik wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze elementy do selektywnego zmieniania pradu sa polaczone elementem sygnalizujacym zmiane wa¬ runków roboczych pojazdu. 15 11. Czujnik wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze element sygnalizujacy zmiane warunków robo¬ czych pojazdu stanowi miernik cisnienia plynu hamulcowego. 12. Czujnik wedlug zastrz. 10, znamienny tym, 20 ze element sygnalizujacy -zmiane warunków robo¬ czych pojazdu stanowi miernik obciazenia pojazdu. 13. Czujnik wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze element sygnalizujacy zmiane warunków robo¬ czych pojazdu stanowi miernik cisnienia plynu ha- 25 mulcowego i obciazenia pojazdu. 14. Czujnik wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze element sterujacy (26, 126, 226, 526) stanowi ha¬ mulec cierny. 15. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 30 element sterujacy (26, 126, 226, 526) sltanowi ha¬ mulec regulowany elektrycznie w celu wywierania momentu obrotowego na kolo zamachowe (10. 110, 210, 510) w sposób ciagly " podczas hamowania i wymuszajacy na elemencie sygnalizujacym ciagla 35 sygnalizacje w okresie czasu, podczas którego jest przekroczona wartosc progowa. 16. Czujnik wedlug zastrz. 15, znamienny tym, ze hamulec ma wirnik (50, 598) polaczony z kolem zamachowym (10, 110, 210, 510), stojan (54, 592) 40 otaczajacy wirnik (50, 595) i dzialajacy z nim w celu powodowania .momentu obrotowego pomie-- dzynimi. 17. Czujnik wedlug zastrz. 16, znamienny tym, ze stojan (54, 592) jest zamocowany dla ogranicze- ^ nia ruchu obrotowego i zawiera przelacznik elek¬ tryczny dzialajacy w sltosunku do ruchu obroto¬ wego stojana (54, 592) i elektrycznie polaczony w celu sterowania ruchem obrotowym przez hamulec. 18. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 50 element sterujacy stanowi maszyna elektryczna do wywolywania momentu obrotowego w sposób ciagly na kole zamachowym (10, 110, 210, 510) pod¬ czas hamowania i wymuszajaca na elemencie syg¬ nalizujacym ciagla sygnalizacje w okresie czasu, ge podczas którego jest przekroczona wartosc pro^ gowa. - " 19. Czujnik wedlug zastrz. 18, znamienny tym, ze maszyna elektryczna ma uzwojenia dostosowa¬ ne #do wytwarzania, pradu sygnalizacyjnego dla 66 elementu sygnalizujacego.116 767 j^zcr-5 .^116 767 Z26' O- 270^ m- lv t q^-^ Z68J 26Z- I 2£^ 2^T rZtó Sri f^L^Li Ir242 ¦fiz^ 32£ 3!^ 36Z i^8 lJP ^o 365 "361 hp- t3AZ i K 3^ ^Flt~7 r35fe 484 476^86 43^3"116 767 535 S» _£j.cpJL 1^540 PZGraf, Koszalin A-911 85 A-4 Cena 100 xl PL PL PL

Claims (19)

1.Zastrzezenia patentowe 1. Czujmilk do przeciwslizgowych ukladów ha¬ mulcowych pojazdów, reagujacy na wielkosc zmian predkosci obrotowej kola pojazdu, zawie¬ rajacy kolo zamachowe sprzegniete do obrotu wy¬ wolywanego obrotem kola pojazidu i selektywnie rozsprzegany przy przylozonym do niego momen¬ cie obrotowym o wartosci przekraczajacej wartosc graniczna odpowiednia do zmiany predkosci obro¬ towej kola, element sterujacy, polaczony roboczo z kolem zamachowym dla wywierania na kole 'za¬ machowym momenltów stawiajacych opór obro¬ tom kola zamachowego w stanie rozsprezonym i element sygnalizacyjny, polaczony roboczo z ele¬ mentem stepujacym, reagujacy na obroty kola za¬ machowego w stanie rozsprzezonym dla sygnalizo¬ wania wytstepowania nadmiernej zmiany predkosci Obrotowej kola pojazdu, znamienny tym, ze ma urzajdzenie sterujace (26, 126, 226, 526), które po¬ siada element wywolujacy w czasie pracy pojaz¬ du moment obrotowy kola zamachowego (10, 110, 510) i wymuszajacy na elemencie sygnalizujacym (18, 19, 20, 140, 141, 142, 595) ciagla sygnalizacje w okresie czasu, podczas którego jest przekroczona wartosc progowa.

2. Czujnik wedlug 'zastrz. 1, znamienny tym, ze urzadzenie sterujace zawiera element do stalego wywolywania momentu obrotu o przynajmniej z góry ustalonej wartosci na kolo zamachowe (10, 110, 510) podczas hamowania kola pojazdu.

3. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze element .sterujacy stanowi beasltykowe urzadzenie sprzegajace (26, 126, 226, 526).

4. "Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze element sterujacy stanowi urzadzenie sprzegajace <26, 126, 226, 526) regulowane elektrycznie, które w celu powstawania ciaglego momentu obrotowe¬ go zawiera obwód elelktryczny, polaczony eldk- trycznie z urzadzeniem sprzegajacym (26, 126, 226, 526) i reagujacy na element sygnalizujacy (18, 19 20, 140, 141, 142, 595) przelaczaniem pomiedzy pierwszym a drugim natezeniem pradu odpowia¬ dajacym odpowiednio pierwszej i drugiej wartosci momentu obrotowego.

5. Ozuijnilk wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze urzadzenie sprzegajace (26, 126, 226, 526) jest ha¬ mulcem opartym na histerezde magnetycznej.

6. Czujnik wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze urzadzenie sprzegajace (26, 126, 226, 526) jest ha¬ mulcem opartym na bazie proszku magnetyczMago.

7. Czujnik wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze Tirzajdzienie -sprzegajace (26, 126, 226, 526) jest ma¬ szyna elektryczna.

8. Czujnik wedlug zastrz. 5 albo 6 albo 7, zna¬ mienny tym, ze obwód elelktryczny zawiera ele¬ ment do regulacji naltezenia pradu, umozliwiajacy zasilanie urzadzenia sprzegajacego (26, 126, 226, 5 526) pradem o dwóch stalych natezeniach.

9. Czujnik wedlug zastrz, 4, znamienny tym, ze obwód elektryczny zawiera elelmenty do selektyw¬ nego zmieniania co najmniej jednego z dwóch natezen pradiu, a tym samym do selektywnego 10 zmieniania wartosci (g) nastawy czujnika.

10. Czujnik wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze elementy do selektywnego zmieniania pradu sa polaczone elementem sygnalizujacym zmiane wa¬ runków roboczych pojazdu. 1511.

11.Czujnik wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze element sygnalizujacy zmiane warunków robo¬ czych pojazdu stanowi miernik cisnienia plynu hamulcowego.

12. Czujnik wedlug zastrz. 10, znamienny tym, 20 ze element sygnalizujacy -zmiane warunków robo¬ czych pojazdu stanowi miernik obciazenia pojazdu.

13. Czujnik wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze element sygnalizujacy zmiane warunków robo¬ czych pojazdu stanowi miernik cisnienia plynu ha- 25 mulcowego i obciazenia pojazdu.

14. Czujnik wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze element sterujacy (26, 126, 226, 526) stanowi ha¬ mulec cierny.

15. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 30 element sterujacy (26, 126, 226, 526) sltanowi ha¬ mulec regulowany elektrycznie w celu wywierania momentu obrotowego na kolo zamachowe (10. 110, 210, 510) w sposób ciagly " podczas hamowania i wymuszajacy na elemencie sygnalizujacym ciagla 35 sygnalizacje w okresie czasu, podczas którego jest przekroczona wartosc progowa.

16. Czujnik wedlug zastrz. 15, znamienny tym, ze hamulec ma wirnik (50, 598) polaczony z kolem zamachowym (10, 110, 210, 510), stojan (54, 592) 40 otaczajacy wirnik (50, 595) i dzialajacy z nim w celu powodowania .momentu obrotowego pomie-- dzynimi.

17. Czujnik wedlug zastrz. 16, znamienny tym, ze stojan (54, 592) jest zamocowany dla ogranicze- ^ nia ruchu obrotowego i zawiera przelacznik elek¬ tryczny dzialajacy w sltosunku do ruchu obroto¬ wego stojana (54, 592) i elektrycznie polaczony w celu sterowania ruchem obrotowym przez hamulec.

18. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 50 element sterujacy stanowi maszyna elektryczna do wywolywania momentu obrotowego w sposób ciagly na kole zamachowym (10, 110, 210, 510) pod¬ czas hamowania i wymuszajaca na elemencie syg¬ nalizujacym ciagla sygnalizacje w okresie czasu, ge podczas którego jest przekroczona wartosc pro^ gowa. - "

19. Czujnik wedlug zastrz. 18, znamienny tym, ze maszyna elektryczna ma uzwojenia dostosowa¬ ne #do wytwarzania, pradu sygnalizacyjnego dla 66 elementu sygnalizujacego.116 767 j^zcr-5 .^116 767 Z26' O- 270^ m- lv t q^-^ Z68J 26Z- I 2£^ 2^T rZtó Sri f^L^Li Ir242 ¦fiz^ 32£ 3!^ 36Z i^8 lJP ^o 365 "361 hp- t3AZ i K 3^ ^Flt~7 r35fe 484 476^86 43^3"116 767 535 S» _£j.cpJL 1^540 PZGraf, Koszalin A-911 85 A-4 Cena 100 xl PL PL PL