Opis patentowy opublikowano: 31.054984 116 784 Int. Cl.* A01D 55/02 A01D 43/10 A01D 57/26 Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: VEB Kombinat Fortschritt Landmaschinen, Neu- stadt in Sachsen (Niemiecka Republika Demo¬ kratyczna) Przyrzad tnacy dla samojezdnych maszyn rolniczych do szerokiego odkladania pokosu Wynalazek dotyczy przyrzadu tnacego o duzej szerokosci roboczej, dobudowanego do samojezd¬ nej maszyny rolniczej do obróbki wstepnej i od¬ kladania w pokos zzetego materialu na calej sze¬ rokosci przyrzadu tnacego — bez przejezdzania ko- 5 lami zzetego materialu i przeznaczonego do zbio¬ ru zwiedlego materialu lub siana.Znane sa samojezdne maszyny rolnicze z do¬ budowanym od czola przyrzadem tnacym o duzej szerokosci roboczej z listwa nozowa, motowidlem, 10 slimakowym przenosnikiem poprzecznym i urza¬ dzeniem do obróbki wstepnej, przyporzadkowa¬ nym do przyrzadu tnacego wzglednie pózniej do¬ czepianym, które tna material zniwny, spro¬ wadzaja go przy pomocy przenosnika slimakowe- 15 go przynajmniej na szerokosc rozstawu kól, w koncu przygotowuja go wstepnie i odkladaja po¬ miedzy kolami w pokos na polu. Szerokosc obrób^ ki W6*Qpned i szerokosc odkladania ma* terialu zniwnego sa przy tym rozwiazaniu ogra- w niczone przez szerokosc rozstawu kol przednich wsgleckiie kol tylnych samojezdnej maszyny rol¬ niczej, poniewaz urzadzenie przygotowujace wstep¬ nie moze byc umieszczone tylko pomiedzy kolami.Laczaca sie z tym obróbka materialu zniwnego 25 przy pomocy ciagnionych traMorem lub samo¬ jezdnych roiatrzasaczy i zgarniaczy pokosów slo- zy do przyspieszenia suszenia, co przede wszyst¬ kim odgrywa duza role przy niepomyslnych wa¬ runkach atmosferycznych. 30 Zastosowanie takiego^przyrzadu tnacego do zbierania zwiedlego materialu luib siana ma te wady, ze obróbka materialu zniwnego dla przy¬ spieszenia suszenia poprzez roztórzasacze, prze¬ trzasacie i zgarniacze pokosów jest czasochlonna i kosztowna. Szczególnie niekorzystnie odbija sie to przy przyrzadach tnacych o duzej szerokosci roboczej, poniewaz wystepuja tam szczególnie duze masy pokosu, przez co zzety material jest silnie zageszczony i lezy na poffu na wzglednie duzej wysokosci. Efekt obróbki wstepnej Jest wskutek wielkiej masy zniwnej równiez niewy- starczajacy. Obróbka zzetego materialu zniwnego przynosi w nastepstwie przejezdzania przez sród- ki pociagowe i maszyaay jsfuzace dó jego obrób¬ ki, straty w zbiorach przez wciskanie w ziemie i przez zanieczyszczanie jak równiez przez o&- rywanie lisci.Dalej, znana jest z opisu patentowego Rra DOS nr 1942738 maszyna zniwna, fcfóra jest wy¬ posazona w tradycyjny przyrzad tnacy z listwa nozowa, z motowk&em i ze slftnaftowym przenos¬ nikiem poprzecznym, dobudowanym do maszyny zniwnej. Pomiedzy kolami znajduje sie urzadze¬ nie do obróbki wstepnej, nst4 którym umieszczona jest blacha pokrywowa, na której koncu przylega obrotowa blacha odchylajaca. Fod blacha odchy¬ lajaca umocowane jest ponad gleba przy kvtp&- sie maszyny, urzadzenie roztasasajace, które sie z dwu przeciwbieznie wirujacych i 116 784116 784 przykrywajacych sie talerzy rozstrzasajacych. Scie¬ ty przez przyrzad tnacy material .zniwny Jest sprowadzany przez przenosnik slimakowy na szerokosc rozstawu kól i kierowany dalej na urzadzenie przygotowawcze podnoszace. Urzadze¬ nie to rzuca material zniwny ukosnie do góry na blachy pokrywy, skad kierowany Jest dalej na blache odchylajaca.Material zniiwny spada z niej na lezace pod nia urzadzenie roztrzasajace, które odklada ma¬ terial zniwny szerzej na polu niz zwezony sforu- mien materialu. Przy takiej maszynie do zbioru materialu zniwnego, tylne kola przejezdzaja ma¬ terial zniwny, czego nastepstwem sa jego straty wzglednie pogorszenie jego jakosci. Z tego po¬ wodu szeroki pokos suszy sie równiez nierówno¬ miernie, co powoduje albo dluzszy czas suszenia albo czasochlonna i kosztowna obróbke. Nieko¬ rzystne jest dalej ito, ze mala szerokosc obróbki wstepnej prowadzi do niewielkiego przyspiesze¬ nia suszenia.Z opisu patentowego RFN DOS nr 1632 846 znana jest maszyna do zbioru materialu zniwne¬ go, która sklada sie z ciagnika i z dwu umiesz¬ czonych obok siebie i dobudowanych od czola do ciagnika przyrzadów tnacych. Zawieszenie tych przyrzadów tnacych jest zrealizowane przez ra¬ me pomocnicza, która przez odpowiednie przegu¬ by pozwala równiez na przystosowanie sie do nierównosci gleby. Odkladanie materialu zniwne¬ go nastepuje przy tym rozwiazaniu na lewo i na prawo obok ciagnika, w dwa pokosy.Niekorzystne jest to, ze przy zastosowaniu po¬ jedynczych przyrzadów tnacych wymagany jest wysoki kosztt zawieszenia ich napedów i ulozy- skowan. Straty materialu zniwnego powstaja przez tp, ze pomiedzy przyrzadami tnacymi obo¬ wiazkowo powstaje pas niezzety, który jest nie do unikniecia równiez przy zastosowaniu w tym miejscu nozy pionowych. Koszt tych pionowych nocy jest równiez niemaly. Najwieksza wada jest jednak to, ze odkladanie materialu zniwne¬ go nie jest mozliwe pod podwoziem ciagnika, tak ze masa zniwna przy duzej szerokosci roboczej zapasu materialu zniwnego, jest odkladana na po¬ lu niewystarczajaco szeroko.Mozliwosc odkladania trójpokosowego, wedlug tego rozwiazania wynikaloby z zastosowania trzech oddzielnych przyrzadów tnacych, przy czym Jednak podane wyzej wady zwiekszylyby .sie jeszcze bardziej. Jest to powszechna wada zastosowania wielu umieszczonych obok siebie przyrzadów tnacych. Zastosowanie jednego jedy¬ nego przyrzadu tnacego do odkladania trójpo¬ kosowego spelzalo dotychczas na niczym, ponie¬ waz problem rozdzielania materialu zniwnego po scieciu byl technicznie nierozwiazalny.Celem wynalazku jest opracowanie przyrzadu tnacego dla samojezdnej maszyny rolniczej do szerokiego odkladania i szerokiej obróbki wstep¬ nej — pozwalajacego na suszenie maiterialu zniw¬ nego w jak najkrótszym czasie, przy minimalnych stratach i korzystnych nakladach kosztów.Zadaniem wynalazku jest natomiast opracowa¬ nie konstrukcji przyrzadu tnaeego dla samojezd¬ nych maszyn rolniczych do szerokiego odkladania i szerokiej obróbki wstepnej zniwnego materialu, który to przyrzad bylby wykonany jako zam¬ knieta jednositka konstrukcyjna i przy którym 5 nastepowalby taki rozdzial zzetego materialu, ze nie nastepuje przejezdzanie szeroko odlozonego materialu zniwnego wewnatrz przyrzadu tnacego, który to przyrzad czyni zbednym zastosowanie dodatkowych maszyn do obróbki zdzbla, w celu io przyspieszenia suszenia i nie potrzebuje do sze¬ rokiego odkladania zzetego dobra dodatkowych elementów rozdzielczych lub elementów szerokie¬ go rozrzutu.Zgodnie z wynalazkiem jest to osiagane przez 1§ to, ze przy dobudowanym od czola do samo¬ jezdnej maszyny rolniczej przyrzadzie tnacym, w rynnie obok znanego i srodkowego otworu odprowadzajacego przewidziane sa na lewo i na prawo obok kól maszyny rolniczej dalsze, siega- -jace do konców rynny otwory odprowadzajace, które alternatywnie przykrywalne sa blachami pokrywowymi.Z tytu tych otworów odprowadzajacych umiesz- mieszczone sa urzadzenia do obróbki wstepnej, 25 które zajimuja cala szerokosc otworu odprowa¬ dzajacego. Fjoprzeczny przenosnik slimakowy przy¬ rzadu tnacego zaopatrzony jest z jednej strony w lewoskiretny, a z drugiej strony w prawo- skretny zwój slimakowy, przy czym dopuszczal¬ nej ny jest zwój tego rodzaju, ze material zniwny w danym przypadka jest dostarczany do srod¬ ka kazdego urzadzenia do obróbki wstepnej. Ze¬ wnetrzne zwoje slimakowe siegaja od srodka urzadzenia do obróbki wstepnej az do sciany gg bocznej przyrzadu tnacego a lezace pomiedzy ni¬ mi w danym przypadku siegaja od srodka urza¬ dzenia obróbki wstepnej, az do obszaru sladu kól.Zwoje slimakowe sa w obszarze sladu kól u- mieszczone naprzeciwko siebie przy plaszczu sli- ^ maka, przy czym ich konce pokrywaja sie. Przy tym uksztaltowanie tych konców jest tego ro¬ dzaju, ze zwoje slimakowe posiadaja w prawie na srodku kola lezacej plaszczyznie .poprzecznego przekroju pelna srednice zewnetrzna zwoju, sli¬ makowego i od tego miejsca, poczynajac, skon¬ struowane sa opadajaco lukowo do plaszcza sli¬ makowego.Material zniwny oLejty jesit w znany sposób przez narzedzie tnace i odprowadzany dalej do leza- 50 cago z tylu przenosnika slimakowego poprzecz¬ nego. Opisane uksztaltowanie zwojów slimako¬ wych powoduje to, ze konce tych zwojów pracuja w obszarze iladu kól jako elementy rozdzielaja¬ ce, to znaczy rozdzielaja nadchodzacy do tego 55 miejsca material zniwny na przemian na lewo i na prawo. To przesuniecie czasowe jest koniecz¬ ne, poniewaz inaczej material zniwny o dlugim zdzble, tworzac przez swe pochylenie poplatana mase, nie da sie rozdzielac. Lukowaty wylot zwo- eo ju slimakowego przez powokle zanurzanie sie w material zniwny sprzyja procesowi rozdzialu i przeszkadza nawijaniu sie na slimaku* Znajduja¬ ce sie przed otworami odprowadzajacymi w ryn¬ nie slimaka zwoje slimakowe, przekazuja przez 65 czesciowe przenoszenie poprzeczne i promienio- 45116 784 5 o we — odprowadzanie materialu zniwnego na urza¬ dzenia do obróbki wstepnej, które material zniw¬ ny zgniataja lub sciskaja i odkladaja na polu w trzy luzne pckosy. Przez to powstaje szeroki od¬ klad materialu zniwnego, w którym tylko po¬ zostaja wolne koleiny dla kól, a na krawedzi za¬ pasu, wolne pasy.Przy zachowaniu zasady rozwiazania, rozdzialu strumienia materialu zniwnego, ale przy podwo¬ jeniu liczby przeciwlegle skierowanych zwojów slimakowych, jest do osiagniecia zmieniony uklad pokosu zniwnego materialu. Przy tym rozwiaza^ niu znajduja sie obok elementów rozdzielajacych przed sladami kól przed srodkiem urzadzen do obróbki jeszcze dalsze elementy rozdzielania wstepnego.Pomiedzy tymi elementami rozdzielajacymi w danymi przypadku jest umieszczony jeden lewo- skretny zwój slimakowy i jeden prawoskretny, które przenosza material zniwny do pierwszej wzglednie trzeciej ówiartki urzadzenia do obrób¬ ki wstepnej. Przez to odkladany jest z tylu urza¬ dzenia do obróbki wstepnej, spoisty podwójny pokos, który posiada jeszcze cokolwiek wieksza powierzchnie od opisanego odkladu trójpokosowe- go, co sprzyja jeszcze bardziej suszeniu.Na lewo lub na prawo z tylu urzadzen do ob¬ róbki wstepnej sa umocowane klapy kierujace pokosem, które moga byc stosowane do utworze¬ nia czystej krawedzi pokosu. Ich ilosc stosuje sie odpowiednio do celu zastosowania, w zaleznosci od tego, czy wymagany jest czysty slad kól — wzglednie okreslony jest odstep do krawedzi za¬ pasu materialu zniwnego.W przeciwienstwie do zawezajacych szerokosc odkladania klap kierujacych pokosem, moga byc zastosowane urzadzenia formujace pokos z tylu urzadzen do obróbki wstepnej, które rozszerzaja szerokosc odkladania poza szerokosc urzadzenia do obróbki wstepnej. Te urzadzenia formujace po¬ kos skladaja sie z pretów prowadzacych, które posiadaja mniejszy promien krzywizny od toru paraboli odrzuconego przez urzadzenia przygoto¬ wawcze podnoszace materialu zniwnego. Przez uklad pretów prowadzacych pod katem ostrym do kierunku wyrzutu — patrzac z góry, material zniwny odrzucany ku urzadzeniu formujacemu pokos, jest w sposób ciagly rozciagany od urzadze- nia do obróbki wstepnej, az do odlozenia na polu.W ten sposób mozliwe jest odkladanie materialu zniwnego na caiej szerokosci przyrzadu tnacego, przy czym przejezdzanie materialu zniwnego na¬ stepuje tylko lekko obciazonymi tylnymi kolami.Otwory rynnowe na lewo i na prawo obok kól i srodkowy otwór rynnowy zamykane sa przy pomocy blach pokrywowych tak, ze przez wymia¬ ne przenosnika slimakowego mozliwe jest bocz¬ ne odkladanie pokosu na lewo lub na prawo lub odkladanie srodkowe. Do tego nalezy stosowac przechodzacy na lewo lub na prawo skretny prze¬ nosnik slimakowy poprzeczny, wzglednie przenos¬ nik slimakowy poprzeczny z lewo i prawo biez¬ nym skretem.Zgodny z wynalazkiem przyrzad tnacy ma te zalete, ze zzety material zniwny jest obrabiany wstepnie przez urzadzenie do obróbki wstepnej o duzej szerokosci, przez co zwieksza sie istotna efektywnosc procesu zginania wzglednie zgniata¬ nia w stosunku do urzadzenia do obróbki wstep- s nej, umieszczonego pomiedzy kolami. Material zniwny jest natychmiast odkladany na polu w luznym pokosie przez przyrzad tnacy, na sizciro- kosc przyrzadu tnacego bez potrzeby umieszcza¬ nia w tym celu przy samojezdnej maszynie rol¬ niczej dodatkowych potrzebujacych energii ele¬ mentów rozdzielajacych i elementów szerokiego rozrzutu lub dodatkowych maszyn, jak rozfcrzasaczy pokosów, przatrzasaczy lulb zgarniaczy pokosów.Skutkiem szerokiego odkladania pokosów, wy¬ magany jest znacznie krótszy czas suszenia niz przy tradycyjnym odkladaniu srodkowym. Koszty i naklady materialowe az do osiagniecia wyma¬ ganego stopnia wysuszenia sa mniejsze. Niepo¬ myslne warunki atmosferyczne przy zeciu przy¬ rzadem tnacym zgodnym z wynalazkiem nie od¬ grywaja wiecej takiej roli jak przy stosowaniu srodków wedlug obecnego stanu techniki.Oprócz tego material zniwny -zbierany jest o wiele bardziej oszczednie tak, ze jego straty przy zbiorach sa niewielkie. Przejezdzanie ma¬ terialu zniwnego nie wystepuje tak, ze szeroko odlozony i szeroko wstepnie obrobiony pokos rów¬ nomiernie schnie i nie ulega zanieczyszczeniu.Odkladanie materialu zniwnego przyrzadem tna¬ cym zgodnym, z wynalaakiem jest o wiele bar¬ dziej równomierne niz omówione przy rozwiaza¬ niu wedlug opisu patentowego RFN DOS nr 1942 773 przy pomocy talerzy roztrzasajacych, przez co przedmiotowy wynalazek gwarantuje szybkie suszenie calego materialu zniwnego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony przy¬ kladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia widok z góry na przyrzad tnacy, dobudowa¬ ny do samojezdnej maszyny rolniczej do szero¬ kiego odkladania na trzy pokosy, fig. 2 — szcze¬ gól przenosnika slimakowego poprzecznego w ob¬ szarze kolein, fig. 3 — Widok z góry na przy¬ rzad tnacy, dobudowany do maszyny rolniczej do szerokiego odkladania na szesc pokosów czastko¬ wych, a fig. 4 — widok z góry przyrzadu tnace¬ go, dobudowanego do samojezdnel maszyny rol¬ niczej z urzadzeniami formujacymi pokos, umiesz¬ czonymi z tylu urzadzen obróbki wstepnej.Do samojezdnej zniwiarki pokosowej doczepio¬ ny jest przyrzad tnacy 1, który uzbrojony jest w listwe nozowa 2, motowndlo 3 i (poprzeczny prze¬ nosnik slimakowy 4. W rynnie 5 przewidziane sa obok srodkowego otworu odprowadzajacego 6 — jeszcze jeden otwór odprowadzajacy 7 po lewej i jeden otwór odprowadzajacy 8 po prawej stro¬ nie. Te otwory odprowadzajace 6, 7, 8 sa alterna¬ tywnie zamykaine przy pomocy blach pokrywo¬ wych 9. Z tylu otworów odprowadzajacych 6, 7, 8 sa umieszczone urzadzenia do obróbki wstepnej 10, które moga byc przypórzadkowane albo do ra¬ my podwozia samojezdnej zniwiarki pokosowej albo do pnzyTzadu tnacego 1.W obszarze otworów odprowadzajacych 6» 7, 8 jest usytuowany plaszcz slimakowy 11 poprzecz¬ nego przenosnika slimakowego 4 zaopatrzony po 15 20 25 30 35 40 43 SI W116 784 7 8 jednej stronie w prawoskretny zwój slimakowy 12, a po drugiej stronie w lewoskretny zwój slimako¬ wy 13. W obszarze kól 14 samobieznej zniwiarki pokosowej koncza sie prawoskretne zwoje slima¬ kowe 12 i lewosfcrejtne zwoje slimakowe 13, przy czym lezace naprzeciw siebie i pokrywajace sie wzajemnie umieszczone sa one przy plaszczu sli¬ makowym 11. W znajdujacej sie w srodku kola plaszczyznie przeciecia poprzez poprzeczny prze¬ nosnik slimakowy 4 — prawoskretne zwoje slima¬ kowe 12 i lewoskretne zwoje slimakowe 13 maja jestzcize pelna srednice zewnetrzna zwojiu slimako- wego, a. od. tego miejsca poczynajac opadaja one lukiem do plaszcza slimakowego 11.W dalszym wykonaniu zgodnego z wynalazkiem rozwiazania wedlug fig. 3 — (plaszcz slimakowy 11 poprzecznego przenosnika slimakowego 4 zaopa¬ trzony jest w obszarze przed kazdym urzadzeniem do obróbki wstepnej 10 po lewej i po prawej stronie zawsze w jeden lewosikrejtny element zwo¬ jiu slimakowego 15 i w jedien prawoskretny ele¬ ment zwoju slimakowego 16. Konce zwojów sli¬ makowych 15, 16, umieszczone sa w obszarze kól 14 i w srodku urzadzenia do obróbki wstep¬ nej 10 naprzeciw siebie i pokrywajac sie wza¬ jemnie. W znajdujacej sie prawie w srodku ko¬ leiny i w srodku urzadzenia do Obróbki wstepnej 10 plaszczyznie ptrzeoiecia poprzez przenosnik slima¬ kowy poprzeczny 4, lewoskretny element zwoju slimakowego 15 i prawoskretny element zwoju slimakowego 16 maja jeszcze pelna srednice zew¬ netrzna zwoju sJMmafcowego, a poczynajac od tego miejsca opadaja one lukiem do plasizcza sli¬ makowego 11.Przy obu wykonaniach umieszczone sa na lewo i/lub na (prawo obok urzadzen do obróbki wstep¬ nej 10 — klapy kierujace pokosem 17, które sa stosowane do tworzenia dokladnej krawedzi po¬ kosowej do kól 14 wzglednie do krawedzi zapa¬ su. W miejsce tych klap kierujacych 17 moga byc umieszczone z tylu urzadzen do obróbki wstep¬ nej 10 równiez urzadzenia do formowania poko¬ su 18. Urzadzenia formujace pokos 18, skladaja sie z pretów kierujacych 19 wchodzacych w pa¬ rabole wyrzutu, majacych mniejszy promien krzy¬ wizny niz ta parabola. W urzadzeniach tych pre¬ ty kierujace 19 wystaja pod katem ostrym do kierunku wyrzutu od srodka urzadzen do obróbki wstepnej 10 na zewnatrz poza szerokoscia tych uczajdzen do obróbki wstepnej 10 i sa wypro¬ wadzone jaka /prosie luib wygiete. W obszarze urzadzen do obróbki wstepnej 10 umieszczone sa lopatki odkladajace 20 do wsparcia promieniowe¬ go odkladania materialu zniwnego przez slimako¬ wy poprzeczny przenosnik 4. PL