Przedmiotem wynalazku jest uklad odbiornika telewizyjnego sygnalu systemu SECAM z sygna¬ lami odniesienia, zawierajacy uklad stabilizacji poziomów odniesienia kolorów, filtr pasmowo- -przepustowy oraz generator dostarczajacy syg¬ naly odniesienia o czestotliwosciach spoczynkowych fo(B—Y) i fo(R—Y), wprowadzane periodycznie do sygnalów chrominancji przez elementy przelacza¬ jace w okresach odpowiadajacych niewidocznej czesci obrazu, które to sygnaly odniesienia po de- modulacji stanowia poziomy odniesienia w ukla¬ dzie stabilizacji poziomu.W systemie SECAM poziomy wygaszania w kaz¬ dym z dwóch sygnalów róznicowych koloru B—Y i R—Y (czesto zwane „poziomy czerni") odpowia¬ daja spoczynkowym czestotliwosciom fo(B—Y) i fo(R—Y) sygnalu podnosnej chrominancji D'B i D'R.W znormalizowanych sygnalach transmitowa¬ nych przez nadajnik, czestotliwosci spoczynkowe fo(B—Y) i fo(R—Y) sa transmitowane na przemian tylko przez cztery mikrosekundy za kazdym tyl¬ nym zboczem impulsu synchronizacji poziomej i z powodu czasu narastania odpowiedzi filtru dzwo¬ nowego i demodulatorów, napiecia uzyskiwane w wyniku demodulacji tych spoczynkowych czestot¬ liwosci, podczas krótkiego okresu czasu, nie sa od¬ powiednie do zastosowania jako poziom odniesie¬ nia dla prawidlowej stabilizacji poziomu po de¬ modulacji. 15 20 25 We francuskim opisie patentowym nr 1565 237 opisano wprowadzanie odpowiednich sygnalów o czestotliwosci spoczynkowej do sygnalu chromi¬ nancji podczas okresów wygaszania linii, w celu uzyskania poziomów odniesienia po demodulacji, które sa odpowiednie do stabilizacji poziomów. To wprowadzanie jest dokonywane albo po przela¬ czniku, za pomoca dwóch oddzielnych generato¬ rów, albo przed przelacznikiem, a za filtrem dzwo¬ nowym, za pomoca pojedynczego generatora o przelaczanej czestotliwosci. Jak sie okazalo, pra¬ widlowe dzialanie takiego ukladu nie zawsze Jest zagwarantowane.Prowadzone badania wykazaly, ze jesli sygnaly odniesienia sa wprowadzone za filtrem selektyw¬ nym, korzystnie za filtrem dzwonowym, to war¬ tosci poziomów odniesienia, uzyskanych po de¬ modulacji zaleza od zawartosci harmonicznych sygnalów odniesienia.Uklad odbiornika telewizyjnego sygnalu syste¬ mu SECAM z sygnalami odniesienia, zawierajacy uklad stabilizacji poziomów odniesienia kolorów, filtr pasmowo-przepustowy oraz generator sygna^ lów odniesienia o spoczynkowych czestotliwosciach fo(B—Y) i fo(R—Y) wprowadzane periodycznie do sygnalów chrominancji przez zespól przelaczajacy w okresach odpowiadajacych niewidocznej czesci obrazu, które to sygnaly odniesienia po demodu¬ lacji stanowia poziomy odniesienia w ukladzie stabilizacji poziomu, wedlug wynalazku, charak- 1168333 116833 4 teryzuje sie tym, ze zespól przelaczajacy jest przy¬ laczony pomiedzy wyjscie generatora wytwarza¬ jacego sygnaly o spoczynkowych czestotliwosciach fo(B—Y) i fo(R—Y) i przynajmniej jeden selek¬ tywny filtr znajdujacy sie w przynajmniej jednym torze chrominancji, przfcz który przechodzi przy¬ najmniej jeden z sygnalów chrominancji (B—Y) i (R—Y). Selektywny filtr stanowi korzystnie pas¬ mowy filtr dzwonowy.Zespól przelaczajacy jest w stanie przewodze¬ nia podczas czesci okresów wygaszania pola.Na wyjsciu generatora czestotliwosci spoczynko¬ wych, wystepuje fala impulsów w zasadzie prosto¬ katnych, lub trójkatnych.Generator czestotliwosci spoczynkowych fo(B—Y) i fo(R—Y) ma wyjscie dolaczone do wejscia dziel¬ nika czestotliwosci, a wyjscie tego dzielnika cze¬ stotliwosci jest polaczone z wejsciem komparato¬ ra czestotliwosci, którego drugi zacisk' wejsciowy jest dolaczony do wyjscia generatora wytwarzaja¬ cego sygnaly o czestotliwosci linii, przy czym wyjscie komparatora czestotliwosci jest polaczo¬ ne z wejsciem sterowania czestotliwosci gene¬ ratora.Dzielnik czestotliwosci jest dzielnikiem progra¬ mowym i zawiera zacisk sterujacy polaczony z wyjsciem generatora impulsu sterujacego o cze¬ stotliwosci linii dla periodycznego dostosowania wspólczynnika podzialu wspomnianego obwodu do dwóch wartosci porazu!'czestotliwosci spoczynko¬ wych odpowiednio fo(B—Y) i fo(R—Y) przez cze¬ stotliwosc linii.W korzystnych rozwiazaniach ukladu, zespól przelaczajacy stanowi obwód wprowadzania za¬ wierajacy dwie pary tranzystorów polaczonych jak przelacznik komutacyjny, którego pierwsze wej¬ scie, które stanowia polaczone emitery pierwszej pary tranzystorów," jest dolaczone do zacisku uk¬ ladu z wizyjnymi sygnalami chrominancji, jego drugie wejscie, które stanowi baza innego tran¬ zystora jest dolaczone do wyjscia generatora spo¬ czynkowych czestotliwosci fó(B—Y) i fo(R—Y), a na jego trzecie wejscie, które stanowia bazy pier¬ wszej pary tranzystorów doprowadzany jest syg¬ nal przelaczajacy z zacisku sygnalu o czestotliwosci pola, który stanowia polaczone kolektory kolejnej pary tranzystorów, przy czym jego wyjscie jest dolaczone do zacisku wejsciowego filtra dzwono¬ wego.Generator impulsu sterujacego jest dwustabil- nym multiwibratórem, którego przerzucajace wyj¬ scie jest polaczone z drugim wejsciem zespolu przelaczajacego stanowiacego obwód wprowadzania; przy czym jedno wyjscie z wyjsc stanów komple¬ mentarnych dwustabilnego multiwibratora jest jednoczesnie dolaczone do sterujacego wejscia pro¬ gramowego dzielnika i do jednego z wejsc pier¬ wszego elementu I, a drugie wejscie multiwibra¬ tora jest dolaczorie do jednego z wejsc drugiego elementu I, przy czym dwa inne wejscia elemen¬ tów I sa dolaczone do drugiego wejscia obwodu wprowadzania, a wyjscia do odpowiednich wejsc sygnalu próbkujacego obwodu próbkowania i od¬ twarzania poziomów odniesienia kolorów w róz¬ nicowych sygnalach koloru B—Y i R—Y.Zacisk obwodu wprowadzania, ria którym wys¬ tepuje sygnal sterujacy odtwarzania polaczony jest z generatorem sygnalu o czestotliwosci pola.Wyjscia elementów I sa polaczone z obwodem s próbkowania i odtwarzania poziomów odniesie¬ nia kolorów, którego zacisk sygnalu sterujacego odtwarzania dolaczony jest do zacisku wyjsciowe¬ go generatora sygnalu o czestotliwosci odchyla¬ nia linii.Obwód próbkowania i odtwarzania zawiera dwie pary tranzystorów polaczonych w ukladzie wzmacniacza róznicowego, do którego dolaczony jest obwód typu zwierciadlo pradowe, znajdujacy sie pomiedzy dwoma kolektorami tranzystorów jed¬ nej z par wyzej wspomnianych. ? Baza pierwszego tranzystora pierwszej pary tranzystorów jest poprzez rezystor polaczona z baza drugiego tranzystora drugiej pary tranzys¬ torów polaczona z wejsciem macierzowo^wzmac¬ niajacego obwodu stabilizacji poziomu dla prze¬ kazania przelaczanych demodulowanych sygnalów róznicowych koloru' (B—Y i (Ji-^Y) podczas wys¬ tepowania czesci widocznej obrazu. Baza drugie¬ go tranzystora pierwszej pary tranzystorów jest polaczona poprzez drugi rezystor z kolektorem jednego z tranzystorów obwodu typu zwierciadlo pradowe oraz z zapamietujacym kondensatorem dla przekazania przelaczanych demodulowanych sygnalów róznicowych koloru (B—Y) i (R—Y) w okresie wygaszania pola; Sygnaly chrominancji i sygnaly odniesienia sa przepuszczane zgodnie z wynalazkiem przez ten sam filtr, który wytwarza poziomy odniesienia po demodulacji niezaleznie od zawartosci harmonicz¬ nych sygnalów odniesienia, skutkiem czego zbedne jest nastawianie tych poziomów. W wyniku tego mozliwe jest zastosowanie tak zwanych „koincy¬ dencyjnych" albo „kwadraturowych" demodulato¬ rów i obwodów scalonych, które sa bardzo czule na zawartosc harmonicznych.Przy zastosowaniu koincydencyjnych albo kwa¬ draturowych demodulatorów staje sie przy tym zbedna jakakolwiek regulacja zera, co w konsek¬ wencji wyklucza jakiekolwiek odchylenie kompen¬ sacji kolorów odtwarzanego obrazu.Wprowadzanie sygnalów o czestotliwosciach fo(B—Y) i fo(R—Y) przed filtrem selektywnym a wiec w torze sygnalowym tego filtru, którym moze byc filtr dzwonowy, pozwala w szczególnosci na stosowanie scalonego obwodu generatora bez ele¬ mentów indukcyjnych, którego napiecie wyjsciowe bez przeszkód nioze miec wysoka zawartosc har¬ monicznych, co ma miejsce w przypadku gdy wyjsciowy sygnal oscylatora ma ksztalt fali im¬ pulsów prostokatnych lub trójkatnych. Ponadto wplywa to na charakterystyki transmisji, które sa takie same dla sygnalów chrominancji i dla po¬ ziomów odniesienia, co umozliwia podwyzszenie dokladnosci demodulacji wspomnianych sygnalów.Umieszczenie zespolu przelaczajacego, przewo¬ dzacego w Czesci okresów wygaszania pola, po¬ miedzy generatorem czestotliwosci spoczynkowej a wejsciem filtru dzwonowego zapobiega przesko¬ kom fazy pomiedzy sygnalem chrominancji, a sygnalem odniesienia, które to przeskoki uwidacz- 15 20 25 35 40 45 50 55 00116833 6 niaja sie jako kolorowe obwódki w lewej czesci obrazu.Spoczynkowe czestotliwosci fo(B—Y) i fo(R—Y) sa korzystnie uzyskane przy pomocy programo¬ wanego dzielnika z oscylatora, którego czestotliwosc jest synchronizowana przez czestotliwosc linii.Dostarczanie sygnalów o spoczynkowych czestot¬ liwosciach fo(B—Y) i fo(R—Y) do sygnalu wizyj¬ nego podczas okresów wygaszania pola umozliwia po demodulacji zapamietywanie sygnalów odnie¬ sienia kolorów, które sa szczególnie stabilne i pozbawione zaklócen. Te zapamietane sygnaly od¬ niesienia sa odtwarzane i w wybranych momen¬ tach wprowadzone do zdemodulowanych róznico¬ wych sygnalów chrominancji B — Y i R — Y, co umozliwia ukladowi stabilizacji poziomu odtworze¬ nie z wysoka dokladnoscia wzglednej równosci pomiedzy trzema podstawowymi kolorami prze¬ kazywanego obrazu, za pomoca odtworzonych po¬ ziomów jako poziomów stabilizacji.W tym przypadku regulacja wprowadzania syg¬ nalu odniesienia i próbkowania odpowiednich de- modulowanych sygnalów odniesienia odbywa sie za pomoca jednego sygnalu kontrolnego w obwo¬ dzie synchronizacji automatycznej, co oznacza, ze momenty, w których sygnaly odniesienia sa na przemian próbkowane w torach B — Y i R — V, wystepuja zawsze wtedy, gdy sygnaly Odpowiada¬ jace demodulowanym spoczynkowym czestotliwos¬ ciom fo(B — Y) i fo(R — Y) pojawiaja sie w sto¬ sownym torze. To wyklucza ryzyko przypadku niewlasciwej stabilizacji poziomu.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykona¬ nia jest odtworzony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy toru chrominancji odbiornika telewizyjnego systemu SECAM z uk¬ ladem stabilizacji poziomu w pierwszym przykla¬ dzie wykonania, fig. 2 — schemat blokowy toru chrominancji odbiornika telewizyjnego systemu SECAM z ukladem stabilizacji poziomu w ko¬ rzystnym przykladzie wykonania, fig. 3a do 3d przedstawiaja proces wprowadzania czestotliwosci spoczynkowych fo(B — Y) i fo(R — Y) za pomoca sygnalów elektrycznych, w odbiorniku wedlug wy¬ nalazku, fig. 4 przedstawia bardziej szczególowy schemat blokowy korzystnego przykladu wykona¬ nia ukladu wedlug wynalazku, fig. 5a do 5g przed¬ stawiaja proces próbkowania zerowych poziomów odniesienia torów B — Y i R — Y ukladu z fig. 4, za pomoca sygnalów elektrycznych, fig. 6 i 7 — sygnaly róznicowe koloru R — Y i B — Y dla ob¬ razu pasów kolorowych oraz, w zwiazku z fig. 4, proces odtwarzania zerowych poziomów odniesie¬ nia podczas okresów wygaszania linii, fig. 8 przedstawia schemat ideowy obwodu wprowa¬ dzania i odtwarzania poziomów, a fig. 9 przed¬ stawia schemat ideowy obwodu próbkujacego i odtwarzajacego zerowy poziom odniesienia w jed¬ nym z torów transmisji róznicowego sygnalu ko¬ loru.Na fig. 1 zacisk wejsciowy 1 z calkowitym syg¬ nalem wizyjnym obrazu kolorowego jest dolaczo¬ ny do jednego ze styków pierwszego zespolu prze¬ laczajacego 2, uruchamianego sygnalem przelacza¬ jacym o czestotliwosci pola, doprowadzanym z zacisku sterujacego 3.Inny zacisk zespolu przelaczajacego 2 jest dola¬ czony do wspólnego zacisku drugiego zespolu prze- 5 laczajacego 4, uruchamianego przelaczajacym syg¬ nalem o odpowiedniej czestotliwosci, na przyklad o czestotliwosci równej polowie czestotliwosci po¬ la, doprowadzonym z zacisku sterujacego 5.Dwa pozostale zaciski drugiego zespolu przela¬ czajacego 4 sa dolaczone do dwóch generatorów 6 i 7 spoczynkowych czestotliwosci fó(B — "t) i fó(ft — Y), które steruja dwa dzielniki czestotli¬ wosci 8 i 9 oraz dwa porównujace czestotliwosci komparatory 10 i 11, których drugie wejscia sa dolaczone do zacisku i2, dla doprowadzania syjgna- lów o czestotliwosci linii. Wyjscia komparatorów 10 i 11 sa dolaczone do wejsc synchronizujacych czestotliwosci generatorów 6 i 7.Wspólny zacisk zespolu przelaczajacego 2 jest dolaczony do wejscia pasmowo-pfzepustowego ob¬ wodu 13 zwanego filtrem dzwonowym, którego wyjscie rozdziela sie na dwa tory, przy czym pierwszy tor jest bezposrednio dolaczony do pier¬ wszego ogranicznika 14a, a tor drugi jest dolaczo¬ ny do drugiego ogranicznika 14b poprzez opóznia¬ jaca linie 15.Wyjscia obydwu ograniczników 14a i 14b sa do¬ laczone do przelaczajacego obwodu 16, którego wyjscia sa dolaczone odpowiednio do demodula¬ torów 17a i 17b, przy czym wspomniany przela¬ czajacy obwód zawiera sterujacy zacisk 18 dopro¬ wadzamy sygnal przelaczania o czestotliwosci po¬ lowy linii.Demodulatory 17a i 17b sa dolaczone do obwo¬ du stabilizacji poziomu 28, zawierajacego obwody mieszacza, wzmacniacza i stabilizacji poziomów odniesienia oraz dwa wyjscia klampowanych róz¬ nicowanych sygnalów koloru (B— Y) i (R—Y). Do wejscia 30 doprowadza sie sygnal sterujacy Sta¬ bilizacja. Stabilizacja poziomów odniesienia na¬ stepuje w chwilach wystepowania róznicowych sygnalów koloru.W ukladzie z fig. 1 sygnal chrominancji dopro¬ wadzany do wejscia dzwonowego filtra jest roz¬ dzielany na dwa tory, jeden bez opóznienia i drugi z opóznieniem o czas trwania jednej linii (64 fis). Pb przejsciu przez ograniczniki 14a i 14b sygnal nieopózniony i sygnal opózniony sa kiero¬ wane przez przelaczajacy obwód 16 do wlasciwego demodulatora, a nastepnie demodulowane W celu uzyskania niebieskiego róznicowego sygnalu kolo¬ ru (B — Y) w górnym torze i czerwonego rózni¬ cowanego sygnalu koloru (R—Y) w dolnym torze.Sygnaly te uzyskiwane w demodulatorach 17a i 17b sa doprowadzane do obwodu stabilizacji po¬ ziomu 28, w którym nastepuje stabilizacja pozio¬ mów odniesienia koloru w sygnalach róznicowych koloru.Uklad z fig. 1 pracuje w sposób nastepujacy: wejscie filtru dzwonowego poprzez komutacyjny zespól przelaczajacy 2 jest laczone z zaciskiem 1 podczas okresów wygaszania pola, to jest w ok¬ resach wystepowania prostokatnych impulsów T z fig. 3a. Poza tymi okresami wejscie filtru dzwo¬ nowego jest dolaczone do wspólnego styku komu- 15 20 25 30 35 40 45 50 55116833 7 8 tacyjnego drugiego zespolu przelaczajacego 4. Stan tego zespolu przelaczajacego 4 jest sterowany syg¬ nalem o czestotliwosci równej polowie czestotli¬ wosci pola (fig. 3b), który zapewnia, ze uzyskuje sie Czestotliwosc fotU—Y) z generatora 6 w 5 czasie trwania jednego pola, a w czasie trwa¬ nia nastepnego pola uzyskuje sie czestotliwosc fo(R—Y) z generatora 7 (fig. 3c).Spoczynkowe czestotliwosci fo(B—Y) i fo(R — Y) — doprowadzane w czasie trwania okresów wy- *• gaszania pola maja wartosc 4250- kHz i 4406,25 kHz, stanowia odpowiednio 272 i 282 wielokrotnosc czestotliwosci linii. Odpowiednie wspólczynniki podzialu sa nastepujace: 4250 000 /15625=272 i 4 406 250/15625=282. ™ Czestotliwosci wyjsciowe oscylatorów 6 i 7 sa porównywane poprzez dzielniki 8 i 9 z sygnalem o czestotliwosci linii, który jest doprowadzany do komparatorów 10 i 11 poprzez zacisk 12, które to sygnaly moga pochodzic albo z obwodu synchroni- ** zacji linii, albo z generatora czestotliwosci linii.Napiecia sterujace otrzymywane na wyjsciach komparatorów 10 i 11 reguluja czestotliwosci wyj¬ sciowe generatorów 6 i 7 do wlasciwej wartosci odpowiadajacej spoczynkowym czestotliwosciom 25 £o(B —Y) i fo(|l —Y).W ten sposób., spoczynkowe czestotliwosci fo(B — Y i fo(R— Y) sa wprowadzane na prze¬ mian do sygnalu chrominancji w czasie okresów wygaszania pola. (fig. 3d).W ukladzie z fig. 1 sygnaly czestotliwosci spo¬ czynkowych fo(B — Y) i fo(R — Y) sa dostarcza¬ ne przez generatory 6 i 7, które sa sterowane w zamknietej petli czestotliwoscia odchylania linii.Oczywistym jest, ze moga byc zastosowane innego typu stabilizowane generatory i petle otwarte, jak na przyklad generatory stabilizowane kwarcem.Ponadto, jak juz wczesniej wyjasniono, genera¬ tory 6 i 7 maja bez przeszkód dostarczac impulsy 40 o róznych ksztaltach, prostokatne lub trójkatne, jak równiez wytwarzane przez okreslone urza¬ dzenia w obwodach scalonych, których stosowanie jest szczególnie ekonomiczne.W ukladzie przedstawionym na fig. 2, jeden ze 48 styków komutacyjnego zespolu przelaczajacego 2 jest dolaczony do wyjscia generatora 21 zmiennej czestotliwosci, który jest polaczony poprzez prog¬ ramowany dzielnik 22 jednym z wejsc kompara¬ tora li, a wejscie sygnalu sterujacego wspólczyn- ^ nikiem podzialu wspomnianego obwodu jest do¬ laczone do zacisku 5 i otrzymuje sygnal o czestot¬ liwosci równej polowie czestotliwosci pola.W przykladzie ukladu przedstawionego na fig. 2 wynik jest uzyskiwany przez wykorzystywanie ge- m neratora o zmiennej czestotliwosci i programowa¬ nego dzielnika, tak ze zespól przelaczajacy 4 z fig. 1 moze byc pominiety.Czestotliwosc generatora 21 o sterowanej zmien¬ nej czestotliwosci jest porównywana, poprzez pro- m gramowany dzielnik 22, z czestotliwoscia linii do¬ prowadzana do komparatora 10 przez zacisk 12.Napiecie dostarczane przez komparator 10 zmie¬ nia na przemian czestotliwosc oscylatora 21 z war¬ tosci fo(B —Y) na wartosc fo(R —Y), a wspólczyn- §* nik podzialu dzielnika 22, sterowanego z zacisku 5, wynosi odpowiednio 272 lub 282.Nalezy zauwazyc, ze wprowadzanie czestotli¬ wosci fo(B — Y) i fo(R — Y) jest dokonywane bez¬ posrednio przed zmiana czestotliwosci generatora 21. W ten sposób wprowadzona czestotliwosc ma do dyspozycji caly czas trwania pola na prawid¬ lowa stabilizacje poprzez komparator 10.Na fig. 4 przedstawiono bardziej szczególowy schemat korzystnego przykladu wykonania ukla¬ du wedlug wynalazku, który zawiera wzmacniacz 23 dla kompensacji tlumienia opózniajacej linii 15, jak równiez obwód 19, który dokonuje czynnosci próbkowania i odtwarzania poziomów odniesienia kolorów. Wyjscia demodulatorów 17a i 17b sa do¬ laczone do dwóch próbkujacych obwodów 24a i 24b, za którymi znajduja sie dwa odtwarzajace obwody 25a i 25b, a polaczenie pomiedzy nimi jest do¬ laczone do dwóch zapamietujacych kondensatorów 26a i 26b, których drugie okladziny sa dolaczone do wspólnej masy 27.Odtwarzajace obwody 25a i 25b, z których kaz¬ dy posiada wejscie dolaczone do zacisku 20 z do¬ prowadzonym sygnalem wygaszania linii, sa do¬ laczone do macierzowego obwodu stabilizacji po¬ ziomu 28, w którym sygnaly róznicowe koloru (B — Y) i (R_Y) sa sumowane z sygnalem lumi- nancji Y doprowadzanym do zacisku 29 i sa klam- powane sygnalem kluczujacym doprowadzanym do wejsciowego zacisku 30. Obwód stabilizacji po¬ ziomu 28 wytwarza klampowany sygnal koloru niebieskiego, czerwonego i zielonego B, R i V do sterowania dzial elektronowych kineskopu.Sterujace wejscie dwustabilnego multiwibratora 31 jest dolaczone do zacisku 3 odbierajacego syg¬ naly wygaszania pola T. Jedno z komplementar¬ nych wyjsc multiwibratora 31, które stanowi za¬ cisk 5 z fig. 1 i 2, jest dolaczone do sterujacego wejscia programowanego dzielnika 22, który sta¬ nowi czesc ukladu generujacego opisanego wy¬ zej, wytwarzajacego spoczynkowe czestotliwosci fo(B — Y) i fo(R — Y).Komplementarne wyjscia multiwibratora 31 sa dolaczone do pierwszych wejsc dwóch elementów I 32a i 32b, których drugie wejscia sa dolaczone do zacisku 3 doprowadzajacego sygnaly wygasza¬ nia pola T. Wyjscia elementów I 32a i 32b sa do¬ laczone do obwodów próbkowania 24a i 24b.Obwód próbkowania i odtwarzania 19 dziala w sposób nastepujacy: wyzwalany impulsami wy¬ gaszania pola (fig. 5a) multiwibrator 31 dostarcza na swoich dwóch wyjsciach dwa sygnaly komple¬ mentarnych stanów (fig. 5b i 5c), które sa do¬ prowadzane do dwóch elementów I 32a i 32b, na których drugie wejscia sa doprowadzone impulsy wygaszania pola z zacisku 3.Ponadto kazdy z elementów I 32a i 32b dostar¬ cza impuls, który jest powtarzany w kazdym co drugim polu (fig. 5d i 5e) a wiec z polowa czestot¬ liwosci pola i których impulsy dostarczone do ob¬ wodów 24a i 24b próbkuja napiecia odniesienia VRB (fig. 5f) i VRB (fig. 5g), które sa rezultatem demodulacji czestotliwosci odniesienia fo(B— Y) i fo(R —Y) a wprowadzane przez zespól przela¬ czajacy 2. st 46 45 M W M9 .Próbki napiec VEB i VRR tworzace poziom od¬ niesienia sa zapamietywane odpowiednio w kon¬ densatorach 26b i 26a. i odtwarzane na kazdym progu powrotu poziomego w torze (B — Y) (fig. 7) i w torze (R — Y) (fig. 6) przez kazdy z obwodów 25b i 25a, które sa sterowane poprzez zacisk 20 impulsami wygaszania linii.Poziomy odniesienia VRB i VRR sa w ten spo¬ sób dokladnie okreslone dla kazdej linii i sa nie¬ zalezne od zawartosci harmonicznych generatora 21. Regulacja tych poziomów odniesienia staje sie zbedna, co umozliwia zastosowanie demodu¬ latorów w postaci obwodów scalonych koincyden¬ cyjnych lub kwadraturowych.Odtworzenie poziomów odniesienia nastepuje w czasie trwania okresów wygaszania linii, co u- mozliwia uzycie tych samych sygnalów, które sa doprowadzane do wejscia komparatora 10. W tych okolicznosciach zaciski 20 i 12 moga byc wzajem¬ nie polaczone, co jest przedstawione w ukladzie wedlug fig. 4 za pomoca liniii przerywanej.Na fig. 8 przedstawiono szczególowy schemat zespolu przelaczajacego 2. Zawiera pn dodatni prze¬ wód 33 i ujemny przewód 34 dolaczone do za¬ cisków 35 i 36 zródla napiecia Vb, przy czym u- jemny biegun zródla równiez jest dolaczony do wspólnej masy 27* Szeregowo polaczone rezystory 37, 38 i 39 znaj¬ duja sie pomiedzy przewodami 33 i 34, a wspólny punkt pierwszych dwóch rezystorów jest dola¬ czony do bazy tranzystora 40 typu n-p-n. Wspólny punkt rezystorów 38 i 39 jest doprowadzony do bazy tranzystora 41 typu n-p-n, którego emiter jest dolaczony wraz z emiterem trzeciego tran¬ zystora 42, równiez typu n^p-n, poprzez rezystor 43 do przewodu 34.Kolektor tranzystora 40 jest dolaczony bezpo¬ srednio do dodatniego przewodu 33, podczas gdy emiter jest dolaczony poprzez rezystory 44 i 45 do kolektorów tranzystorów 41 i 42.Bazy tranzystorów 41 i 42 sa polaczone przez kondensator 46 z zaciskiem 3, na którym wyste¬ puja impulsy wygaszania pola, przy czym, baza tranzystora 41 polaczona jest przez dzielnik re- zystorowy 47 i 48, a baza tranzystora 42 bezpos¬ rednio.Wzajemnie polaczone emitery dwóch grup tran¬ zystorów typu n-p-n 49 — 50 i 51 — 52 sa przy¬ laczone do zacisku 1, na którym wystepuje syg¬ nal wizyjny obrazu kolorowego oraz do kolekto¬ ra tranzystora 53 typu n-p-n, którego baza jest sprzezona z generatorem 21, a. emiter jest dola¬ czony poprzez rezystor 54 do przewodu 34.Bazy tranzystorów 49 i 52 sa dolaczone do ko¬ lektora tranzystora 41, podczas gdy bazy tranzys¬ torów 50 i 51 sa dolaczone do kolektora tranzys¬ tora 42.Kolektory tranzystorów 49 i 51 sa dolaczone bez¬ posrednio do dodatniego przewodu 33. podczas gdy wzajemnie polaczone kolektory tranzystorów 50 i 52 sa dolaczone do emitera tranzystora n-p-n 55, którego baza jest dolaczona do dzielnika re¬ zystora 56 i 57 znajdujacego sie pomiedzy prze¬ wodami 33 i 34.Kolektor tranzystora 55 jest dolaczony do prze- 116833 10 wodu 33 poprzez filtr dzwonowy 13 i jednoczesnie do wejsc ogranicznika 14a i linii opózniajacej 15, Wprowadzajacy sygnal stabilizacji obwód wed¬ lug fig. 8 dziala w nastepujacy sposób: dwie pary 5 tranzystorów 49,50 i 51,52 tworza obwód komu¬ tacyjny sterowany przez tranzystory 41 i 42. Przy braku impulsów wygaszania pola T na zacisku 3, tranzystor 41 przewodzi, a tranzystor 42 jest od¬ ciety. W tym stanie tranzystory 50 i 51 przewodza, io a tranzystory 49 i 52 sa odciete. W wyniku tego sygnal wizyjny obrazu kolorowego doprowadzany przez zacisk 1 jest przenoszony przez tranzystory 50 i 55 do toru bezposredniego i do toru z opóz¬ nieniem przez ogranicznik 14a ewentualnie linie 15 opózniajaca 15. W przeciwienstwie do tego sygnaly dostarczane przez generator 21 sa bezposrednio przenoszone do dodatniego przewodu 33 przez tran¬ zystor 51.Przeciwna sytuacja ma miejsce, jezeli impulsy 2p wygaszania pola wystepuja na zacisku 3. Tran¬ zystory 42, 49 i 52 przewodza, a tranzystory 41, 50 i 51 sa odciete. W takich okolicznosciach syg¬ nal wizyjny obrazu kolorowego jest przenoszony do przewodu 33, podczas gdy sygnaly odniesienia 25 fo(B —Y) i fo(R — Y) sa przenoszone podczas co drugiego pola do toru bezposredniego i do toru z linia opózniajaca (fig. 3d). Wlaczony kaska¬ dowo buforowy tranzystor 55, redukuje impedan- cje wyjsciowa, kolektorów tranzystorów 50 i 52, io eliminujac w ten sposób mozliwosc przesluchów pomiedzy dwoma sygnalami z przewodu pasozyt¬ niczej pojemnosci emiter-kolektor tranzystora 50 lub 52 znajdujacego sie w stanie odciecia.Na fig. 9 przedstawiono szczególowy schemat 35 obwodu próbkowania i odtwarzania 19. Zawiera on dwie pary tranzystorów n-p-n 58 — 59 i 60— 61, których emitery sa polaczone parami do ko¬ lektorów dwóch innych tranzystorów 62 i 63, któ¬ re sa równiez typu n-p-n, których bazy sa pola- 40 czone odpowiednio z wyjsciem bramki 32b i za¬ ciskiem 20, na których wystepuja sygnaly wygasza¬ nia linii, a których emitery sa dolaczone do ujem¬ nego przewodu 34 przez dwa rezystory 64 i 65.Bazy tranzystorów 58 i 61 sa wzajemnie polaczone 45 przez rezystor 66. Jedna z tych baz jest dolaczona do wyjscia demodulatora 17b, a druga do jednego z wejsc macierzowo-wzmacniajacego obwodu 28 dla sumowania i wzmacniania sygnalów róznico¬ wych koloru. 50 Odpowiednie kolektory tranzystorów 58, 59, 60 i 61 sa polaczone z kolektorami drugich dwóch par tranzystorów p-n-p 67, 68, 69 i 70, których bazy sa wzajemnie polaczone parami, a emitery tych czterech tranzystorów sa bezposrednio polaczone 55 z przewodem 33.Kolektory tranzystorów 59 i 68 sa dolaczone poprzez rezystor 71 do baz tranzystorów 59 i 60, podczas gdy kolektory tranzystorów 61 i 70 sa do¬ laczone poprzez rezystor 72 do bazy tranzystora ^ 61. Oprócz tego bazy tranzystorów 59 i 60 sa do¬ laczone do dodatniej okladziny pamieciowego kon¬ densatora 26b.Kolektory pary tranzystorów 73 i 74, typu n-p-n, sa bezposrednio dolaczone do przewodu 34, a e- 6g mitery sa dolaczone odpowiednio bezposrednio do116833 u odpowiednich t^az tranzystorów 67 — 68 i 69 — 70.Kolektor innego tranzystora 75, równiez typu p-n-p, jest dolaczony do baz tranzystorów 69 i 70, podczas gdy emiter jest dolaczony bezposrednio do przewodu 33.Bazy tranzystorów 73 i 74 sa dolaczone bezpos¬ rednio do kolektorów tranzystorów 58 — 67 i 60 — 69, podczas gdy baza tranzystora 75 jest dolaczona do zacisku 20 przez rezystor 76.Przedstawiona na fig. 9 czesc próbkujacego i odtwarzajacego obwodu dziala w sposób nastepu¬ jacy: w przypadku braku sygnalów wygaszania pola lub sygnalów wygaszania linii na bazach tranzystorów 62 i 63, tranzystory te i wszystkie inne tranzystory sa odciete, a sygnaly demodu- lowane rozpatrywanego toru, na przyklad toru niebieskiego, sa transmitowane przez rezystor 66 do wejscia B — Y macierzowo-wzmacniajacego ob¬ wodu 2$.Jesli sygnal wyjsciowy elementu I 32b (fig. 5d), przy wystapieniu impulsu wygaszania pola, jest dostarczany do bazy tranzystora 62, tranzystor ten staje sie przewodzacy, a w konsekwencji tranzys¬ tory 58 i 59 zostaja wysterowane od strony emi¬ terów. Te dwa tranzystory tworza wzmacniacz róznicowy, do którego jest dodane „zwierciadlo pradowe" utworzone przez tranzystory 67, 68 i 73, podczas gdy rezystor 71 zapewnia calkowite ujem¬ ne sprzezenie zwrotne. Z powodu bardzo duzego wzmocnienia zespolu, napiecie odniesienia VRB (fig. 5f) doprowadzane do bazy tranzystora 58 jest próbkowane i wystepuje równiez na bazie tranzystora 59, w ten sposób ladujac kondensator 2Qp do wartosci napiecia YRB. Jesli powtarzajace sie impulsy pola dostarczane do tranzystora 62 zanikaja, kondensator 26b pozostaje naladowany do napiecia wartosci YRB w czasie trwania dwóch pól. To napiecie VRB, które jest tak zapamiety¬ wane, jest pózniej odtwarzane w przedziale okre¬ su wygaszania kazdej linii przez drugi wzmacniacz róznicowy o takiej samej konstrukcji jak pier¬ wszy wzmacniacz róznicowy.Podczas calkowitego czasu trwania okresów wy¬ gaszania linii, które czynia tranzystor 63 przewo¬ dzacym, napiecie odniesienia YRB otrzymane z tranzystora 60 wystepuje ponadto na bazie tran¬ zystora 61 i na wejsciu macierzowo-wzmacniaja¬ cego obwodu 28 (fig. 6).Przyjeta wysoka wartosc pojemnosci kondensa¬ tora 26b i bardzo maly prad, uzyskany na bazie tranzystora 60 w okresie wygaszania kazdej li¬ nii, zapewniaja, ze naliczane napiecie VRB jest rzeczywiscie stale pomiedzy dwoma kolejnymi pro¬ cesami magazynowania wspomnianego pamieta¬ jacego kondensatora 26b.Tranzystor 75 ma za zadanie usunac zgromadzo¬ ny ladunek z baz tranzystorów 69 i 70, który móglby podtrzymywac stan przewodzenia po za¬ niku impulsów wygaszania linii. W tym celu tran¬ zystor 75 odciety przez dodatnie impulsy doprowa¬ dzane przez zacisk 20 staje sie przewodzacym do czasu nastepnego zaniku tych impulsów.Drugi obwód, który jest identyczny jak obwód z fig. 9 jest stosowany w torze R — Y, aby zasilic 12 odpowiednie wejscie macierzowo-wzmacniajacego obwodu 28.W przedstawionym korzystnym przykladzie wy¬ konania odtwarzanie poziomów odniesienia w róz- 3 nicowych sygnalach koloru B — Y i R — Y jest uzyskiwane w kazdym interwale wygaszania linii.W teorii ta operacja jest niemozliwa do dokona¬ nia w wolniejszym takcie, z punktu widzenia o- graniczania w czasie trwania wygaszania pola. 10 W tym przypadku wystarcza pobudzanie zacisku 20 przez sygnaly o czestotliwosci powtarzania i odpowiednim czasie trwania, odpowiednich do o- siagniecia wymaganego celu. W uprzednio omó¬ wionych wykonaniach sygnaly odniesienia byly 15 wprowadzane do sygnalu chrominancji SECAM przed filtrem dzwonowym 13. W tym miejscu sy¬ gnaly róznicowe koloru sa modulowane na prze¬ mian w swojej nosnej. Oczywiscie mozliwe jest równiez wprowadzanie sygnalów odniesienia w 20 innym punkcie odbiornika jesli modulowany syg¬ nal róznicowy koloru i jego odpowiedni sygnal odniesienia przechodza przez ten sam selektywny filtr zanim zostana zdemodulowane. Obwody up¬ rzednio opisanych przykladów wykonania maja u te zalete, ze nie jest potrzebny zaden dodatkowy filtr.Okresy stabilizacji poziomu moga l^yc wybrane niezaleznie od okresów, w których sa wprowadza¬ ne sygnaly odniesienia, jesli jest zastosowany ob- 30 wód próbkowania i odtwarzania. W tym przypadku nie jest równiez konieczne wprowadzac sygnal odniesienia do odpowiedniego modulowanego sy¬ gnalu róznicowego koloru, jesli wszystkie sygnaly przechodza przez ten sam selektywny filtr. 35 Jesli obwód próbkowania i odtwarzania nie jest zastosowany, wprowadzanie sygnalów odniesienia i stabilizacja poziomu odpowiednich demodulowa- nych sygnalów musi sie odbywac w odpowiednich okresach. 40 Zastrzezenia patentowe 1. Uklad odbiornika telewizyjnego sygnalu sy¬ stemu SECAM z sygnalami odniesienia, zawiera- 45 jacy uklad stabilizacji poziomów odniesienia ko¬ lorów, filtr pasmowo-przepustowy oraz generator sygnalów odniesienia o spoczynkowych czestotli¬ wosciach fo(B — Y) i fo(R — Y) wprowadzanych periodycznie do sygnalów chrominancji przez zes- 50 pól przelaczajacy w okresach odpowiadajacych nie¬ widocznej czesci obrazu, które to sygnaly odnie¬ sienia po demodulacji stanowia poziomy odnie¬ sienia w ukladzie stabilizacji poziomu, znamienny tym, ze zespól przelaczajacy /2/ jest przylaczony 55 pomiedzy wyjscie generatora /6, 7 lub 21/ wy¬ twarzajacego sygnaly o spoczynkowych czestotli¬ wosciach fo(B—Y) i fo(R—Y) i przynajmniej je¬ den selektywny filtr znajdujacy sie w przynaj¬ mniej jednym torze chrominancji, przez który w przechodzi przynajmniej jeden z sygnalów chromi¬ nancji (B —Y i (R — Y). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze selektywny filtr stanowi pasmowy filtr dzwono wy 11X1. 65 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze13 .zespól przelaczajacy /2/ jest w stanie przewodze¬ nia podczas czesci okresów wygaszania pola. 4. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na wyjsciu generatora /6, 7 lula 21/ czestotliwosci spoczynkowych wystepuje fala impulsów w za¬ sadzie prostokatnych. 5. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na wyjsciu generatora /6, 7, lub 21/ czestotliwosci spoczynkowych wystepuje fala impulsów w za¬ sadzie trójkatnych. 6. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze generator /21/ czestotliwosci spoczynkowych fo(B—Y) i fo(R—Y) ma wyjscie dolaczone do wejscia dzielnika czestotliwosci /22/, a wyjscie tego dzielnika czestotliwosci /22/ Jest polaczone z wejsciem komparatora czestotliwosci /10/ któ¬ rego drugi zacisk wejsciowy Jest dolaczony do wyjscia /5/ generatora wytwarzajacego sygnaly * o czestotliwosci linii, przy czym wyjscie kompara¬ tora czestotliwosci /10/ jest polaczone z wejsciem -sterowania czestotliwosci generatora. IZV. 7. Uklad wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze dzielnik czestotliwosci /22/ jest dzielnikiem prog¬ ramowym i zawiera zacisk sterujacy polaczony z wyjsciem /5/ generatora impulsu sterujacego o czestotliwosci linii dla periodycznego dostosowa¬ nia wspólczynnika podzialu wspomnianego obwo¬ du do dwóch wartosci ilorazu czestotliwosci spo¬ czynkowych odpowiednio fo$B*—Y) i fo(R—Y) przez czestotliwosc linii. 8. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zespól przelaczajacy /2/ stanowi obwód wprowa¬ dzania zawierajacy dwie pary tranzystorów /49, -50; 51, 52/ polaczonych jak przelacznik komuta¬ cyjny, którego pierwsze wejscie, które stanowia polaczone emitery pierwszej pary tranzystorów /49,50/, jest dolaczone do zacisku IV z wizyjnymi sygnalami chrominancji, jako drugie "wejscie, któ¬ re stanowi baza tranzystora /53/ jest dolaczone do wyjscia generatora /21/ spoczynkowych czestot¬ liwosci fo(B — Y) i fo(R — Y), a na jego trzecie wejscie, które stanowia bazy pierwszej pary tran¬ zystorów /49, 50/ doprowadzany jest sygnal prze¬ laczajacy z zacisku sygnalu o czestotliwosci pola, który stanowia polaczone kolektory kolejnej pary tranzystorów /41, 42/, przy czym jego wyjscie jest dolaczone do zacisku wejsciowego filtra dzwo¬ nowego /13/. 9. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze generator impulsu sterujacego jest dwustabilnym 11(833 14 multiwibratorem /31/, którego przerzucajace wyj¬ scie jest polaczone z drugim wejsciem /3/ zespolu przelaczajacego /2/ stanowiacego obwód wprowa¬ dzania, przy czym jedno wyjscie z wyjsc stanów 5 komplementarnych dwustabilnego multiwibratora /31/ jest jednoczesnie dolaczone do sterujacego wejscia programowanego dzielnika i do jednego z wejsc pierwszego elementu I, /32a/ a drugie wej¬ scie multiwibratora /31/ jest dolaczone do jednego 10 z wejsc drugiego elementu I /32b/, przy czym dwa inne wejscia elementów I /32a, 32b/ sa dolaczone do drugiego wejscia /3/ obwodu wprowadzania, a wyjscia do odpowiednich wejsc sygnalu próbku¬ jacego obwodu próbkowania /59/ i odtwarzania 15 poziomów odniesienia kolorów w róznicowych syg¬ nalach koloru (B —Y) i (R — Y). 10. Uklad wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze zacisk /3/ obwodu wprowadzania, na którym wy¬ stepuje sygnal sterujacy odtwarzania, polaczony 31 jest z generatorem sygnalu o czestotliwosci pola. 11. Uklad wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze wyjscia elementów I /32a, 32b/ sa polaczone z obwodem próbkowania i odtwarzania poziomów odniesienia kolorów /19/, którego zacisk sygnalu 25 sterujacego odtwarzania dolaczony jest do zacisku wyjsciowego /20/ generatora sygnalu o czestotli¬ wosci odchylania linii. 12. Uklad wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze obwód próbkowania i odtwarzania /19/ zawiera 3e dwie pary tranzystorów /58, 59; 60, 61/ polaczo¬ nych w ukladzie wzmacniacza róznicowego, do którego dolaczony jest obwód typu zwierciadlo pradowe /67, 73, 68, 69, 74, 70/, znajdujacy sie po¬ miedzy dwoma kolektorami tranzystorów jednej 35 z par wyzej wspomnianych. 13. Uklad wedlug zastrz. 12, znamienny tym, ze baza pierwszego tranzystora /58/ pierwszej pary tranzystorów jest poprzez rezystor /66/ polaczona z baza drugiego tranzystora /61/ drugiej pary tran- 4§ zystorów polaczona z wejsciem macierzowo-wzmac- niajacego obwodu stabilizacji poziomu /28/ dla przekazania przelaczanych demodulowanych syg¬ nalów róznicowych kploru (B — Y) i (R — Y) pod¬ czas wystepowania czesci widocznej obrazu, a ba- 45 za drugiego tranzystora /59/ pierwszej pary tran¬ zystorów jest polaczona poprzez drugi rezystor /71/ z kolektorem jednego z tranzystorów /68/ obwodu typu zwierciadlo pradowe oraz z zapamietujacym kondensatorem /26b/ dla przekazania przelaczanych 50 demodulowanych sygnalów róznicowych koloru (B — Y) i (R — Y) w okresie wygaszania pola.116833 IJb-HT v - ~r jJii/2 -n-L<^j -L, 11 f2621 gu Mi^- FHZhf116833 ! i B-Y n f0R-Y Uli Uli lilUMIill r^Fig. 3a jj—Fig.3b | i lilii II11 Fig.3c Ite F'9-3d rU_Fjg. 5a -O ¦Tl^ -TP i ; j —•—•—i VRR ' Fig. 6 !—I 1- VRR VRB U I I VRB Fig.7116833 14b r 23 IrI 18 /' ^ \ / \ I \ / \ I 17 b 16 17d A 13 14a -19 H 24b ^ i TU 27lXT~l 24a to 2Sb 26a B-Y 29 1 25b 25a V\ jfl f"3 32b^Tj f^K32a X -VW 31 £ _n_ 30 21 B-Y 22 10 v272 •^282 V *? 20 *_i -i1 12; Fig. 4116833 Fig. 8 lik i rrMT-21 75 35 ?Vb h€bO PL