Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia katalizatorów wanadowych, do procesu utle¬ niania dwutlenku siarki, w którym surowcem zwiazków wanadu sa popioly otrzymane po spa¬ leniu paliw cieklych.W instalacjach energetycznych opalanych ma- zutem, olejami odpadowymi po rafinacji ropy naf¬ towej oraz innymi olejami opalowymi, po spa¬ leniu otrzymuje sie popiól zawierajacy 20—70% V205. Czesc popiolu po spaleniu oleju pozostaje na powierzchniach grzewczych urzadzen kotlo¬ wych, a reszta wynoszona jest do atmosfery w ga¬ zach odlotowych. Popiól wanadowy z gazów od¬ zyskuje sie w róznego rodzaju separatorach. Za¬ wartosc zwiazków wanadu w popiolach zalezy od rodzaju ropy naftowej z której pochodza oleje, od sposobu spalania paliw oraz od miejsca powsta¬ wania i gromadzenia odpadów.Znane sa sposoby wyodrebniania pieciotlenku wanadu z popiolów droga dlugotrwalych rózno¬ rodnych operacji jednostkowych przez roztwarzanie kwasami, filtracje, krystalizacje zwiazków wana¬ du, separacje fazy stalej, suszenie i topienie pie¬ ciotlenku wanadu. Procesy te zwiazane sa z two¬ rzeniem szkodliwych dla srodowiska odpadów wa¬ nadowych, których neutralizacja dwukrotnie zwiek¬ sza koszty wytwarzania V206.Poza tlenkami wanadu i niklu w popiolach znaj¬ duje sie szereg zwiazków, które moga byc sklad¬ nikami produkowanych katalizatorów, takie jak 10 15 25 so krzemionka, siarczany, zwiazki wapnia, glinu, so¬ du, potasu oraz wegiel w postaci sadzy.Sadza zawarta w popiele ma szczególnie pozy¬ tywne dzialanie jako srodek pprotwórczy, zapew¬ niajacy wlasciwa strukture katalizatora a takze jest czynnikiem zmniejszajacym tarcie przy for¬ mowaniu ziaren kontaktu. Nie ma wiec potrzeby wyodrebniania czystego stalego pieciotlenku wa¬ nadu.Równiez znany inny sposób oczyszczania popio¬ lów tak, aby zawieraly tylko znikome, sladowe ilosci zwiazków zelaza, glinu, manganu, niklu i krzemionki przed uzyciem do produkcji katali¬ zatora jest technologicznie nieuzasadniony. Ka¬ talizatory wanadowe wysokiej jakosci moga zawie¬ rac kilka procent wymienionych skladników, a za¬ wartosc krzemionki wynosic powinna nawet kil¬ kadziesiat procent masy kontaktu.Sposób wytwarzania katalizatora do utleniania tlenku siarki wedlug wynalazku z popiolu wana¬ dowego, tlenków metali alkalicznych, zwiazków siarki oraz krzemionki polega na zmieszaniu roz¬ drobnionego ponizej 0,1 mm popiolu wanadowego z roztworem kwasu siarkowego, zwiazkami pota¬ su i krzemionka. Otrzymana mase formuje sie w ksztaltki i suszy w temperaturze do 600°C. Po¬ piól wanadowy musi zawierac powyzej 60% V2C5 i ponizej 15% Fe2Or w odniesieniu do masy popio¬ lu, po odliczeniu zawartych w nim substancji lot¬ nych w temperaturze 900°C. 116 8703 116 870 4 Stwierdzono takze, ze obecnie w popiele zwiaz¬ ki niklu, molibdenu, miedzi, manganu, tytanu, chromu sa promotorami w procesie katalicznego utleniania dwutlenku siarki.Katalizator wytworzony sposobem wedlug wy¬ nalazku z popiolów zawierajacych wymienione pro- motory, jest niskotemperaturowy i wykazuje wyz¬ sza aktywnosc od odpowiedniego otrzymanego z czystego pieciotlenku wanadu, takze z popiolów z sladowymi ilosciami zanieczyszczen.Katalizator wytworzony z popiolów sposobem wedlug wynalazku posiada takze wyzsza odjpotrnosc termiczna w temperaturach powyzej 600°C. Kata¬ lizator ten jest juz formowany chemicznie, stad jego wyzsza wytrzymalosc mechaniczna i odpor¬ nosc termiczna w porównaniu z katalizatorami formowanymi dopiero w przemyslowych aparatach kontaktowych;.*.Zawartosc "substancji lotnych w popiolach jest róznorodna i zwiazana przede wszystkim z obec¬ noscia wilgoci, siarczanów, weglanów, zwiazków azotowych i wegla. Skladniki te sa korzystne dla procesu wytwarzania katalizatorów. Przez zmie^ szanie róznych partii popiolów mozliwa jest regu¬ lacja zawartosci substancji lotnych w popiele, za¬ pewniajaca dobra porowatosc wytwarzanych ka¬ talizatorów.Przez zmieszanie popiolów o nizszej zawartosci zwiazków wanadu z pieciotlenkiem wanadu, moz¬ liwe jest wzbogacenie ich do podanej wyzej war¬ tosci odpowiedniej dla produkcji katalizatora.Minimalne niezbedne zawartosci podstawowych skladników powinny wynosic w przeliczeniu na V2Os — 6% K20 — 9,5% S08 — 10% w odniesieniu do masy katalizatora wysuszonego w 500°C.Zawartosc siarczanów w masie katalizatora re¬ guluje sie najlepiej dodatkiem kwasu siarkowe¬ go, a plastycznosc przez dozowanie wody. Jedno¬ rodna mieszanine skladników formuje sie w ksztal- 5 tki i suszy w zakresie temperatur 50—600°C.Aktywnosc katalizatora wytworzonego wedlug wynalazku z popiolów wanadowych jest wyzsza jak w przypadku kontaktów podobnych otrzyma¬ nych z równowaznej zawartosci czystego piecio- io tlenku wanadu. Szczególnie w zakresie niskich temperatur 390—450°C ma duze znaczenie przy eksploatacji przemyslowej, zapewniajac podwyzsze¬ nie calkowitego stopnia utleniania S02. 15 Przyklad. 13 kg popiolu o ziarnie ponizej 0,1 mm zawierajacego 63,8% — V205, 7,6% Fe208 i 19% substancji lotnych podczas prazenia w 900°C miesza sie z 20 kg kwasu siarkowego, 40 kg wody, 19 kg K2COg i 100 kg nosnika krzemionkowego. 20 Po zmieszaniu jednorodna mase formuje sie w ksztaltki i suszy w temperaturze 50—600°C.Otrzymany katalizator jest formowany chemicznie i posiada, wysoka aktywnosc i wytrzymalosc me¬ chaniczna w warunkach przemyslowych utlenia- 25 nia S02 i wykazuje poczatek pracy w temperatu¬ rze 390—400°C.Zastrzezenie patentowe 30 Sposób wytwarzania katalizatora do utleniania dwutlenku siarki z popiolów wanadowych, tlen¬ ków metali alkalicznych, zwiazków siarki oraz krzemionki, znamienny tym, ze popiól rozdrobnio¬ ny ponizej 0,1 mm zawierajacy powyzej 60% V206 35 i ponizej 15% Fe203 w odniesieniu do masy po¬ piolu, po odliczeniu zawartych w nim substancji lotnych w temperaturze 900°C miesza sie z roz¬ tworem kwasu siarkowego, zwiazkami potasu i krzemionka a otrzymana mase formuje sie w 40 ksztaltki i suszy w temperaturze do 600°C.PZGraf. Koszalin A-972 105 A-4 Cena 100 zl PL