Opis patentowy opublikowano: 24.03.1983 117336 Int. Cl.1 E21C 27/32 E21C 25/60 Twórcawynalazku Uprawniony z patentu: Gewerkschaft Eisenhiitte Westfalia, Lunen (Republika Federalna Niemiec) Urzadzenie do kombinowanego, mechanicznego i hydraulicznego urabiania wegla lub podobnych mineralów w pracach kopalnianych Wynalazek dotyczy urzadzenia do kombinowa¬ nego mechanicznego i hydraulicznego urabiania wegla lub podobnych mineralów w pracach ko¬ palnianych, skladajacego sie z maszyny urabiaja¬ cej, zwlaszcza struga, zaopatrzonego w mechani¬ czne narzedzia oddzielajace, poruszanego wzdluz sciany i hydraulicznego urzadzenia tnacego, za¬ opatrzonego w dysze wodne wysokocisnieniowe.Z opisu zgloszeniowego RFN nr 2 307 413 jest znane urzadzenie do hydromechianicznego urabia¬ nia wegla w pracy na krótkim froncie, w którym dysze wysokocisnieniowe sa umieszczone na strop¬ nicy, i spagndcy ograniczonego zwrotnie stojaka obudowy, rozciagajacego sie przez cala dlugosc sciany lub na strugu prowadzonym w tym sto¬ jaku obudowy w ten sposób, ze sciana jest cal¬ kowicie urabiana na drodze hydrodynamicznej.Dalej jest znana z opisu patentowego W. Bry¬ tanii nr 672 336 maszyna urabiajaca, skladajaca sie ze struga weglowego lub wrebiarki, która z jednej strony jest wyposazona w mechaniczne narzedzia oddzielajace, a z drugiej strony w hy¬ drauliczne narzedzia oddzielajace, skladajace sie z dysz wysokocisnieniowych tak, ze tutaj naste¬ puje kombinowane mechaniczne i hydrauliczne urabianie wegla.Wynalazek wywodzi sie z tego ostatnio wspom¬ nianego urzadzenia do kombinowanego mechani¬ cznego i hydraulicznego urabiania. Przede wszy¬ lo 15 20 25 stkim podstawowym zadaniem wynalazku jest ta¬ kie uksztaltowanie kombinowanego urzadzenia u- rabiajacego jako zespolu wysokowydajnego, przy uniknieciu umieszczenia dysz wysokocisnienio¬ wych na samej maszynie urabiajacej i z tym zwia¬ zanymi trudnosciami pod wzgledem budowy tak, ze tradycyjne mechaniczne urabianie, zwlaszcza za pomoca struga jest wspomagane w korzystny sposób w technice urabiania przez hydrauliczne urabianie, przy czym korzystnie zadaniem hydra¬ ulicznego urabiania jest ciecie w poziomie spagu i/lub gladkiego poziomu stropu i w danym wy¬ padku urabianie pokladu nie uchwyconego przez maszyne urabiajaca.To zadanie zostalo rozwiazane wedlug wyna¬ lazku dzieki temu, ze dysze wodne wysokocisnie¬ niowe hydraulicznego urzadzenia tnacego do cie¬ cia szczelin w stropie i spagu sa oddzielone od maszyny urabiajacej i umieszczone na nosnikach dysz, przesuwnych do sciany w obszarze stropu i/lub spagu. Te nosniki dysz skladaja sie korzyst¬ nie ze stropnic iAufo spagnic hydraulicznej obu¬ dowy kroczacej. Z drugiej strony nosniki dysz moga byc utworzone takze przez zwrotna rame nosna niosaca przenosnik lub przez oslony zwrot¬ nego przenosnika scianowego, wzglednie prowad¬ nicy struga na nim zabudowanym od strony scia¬ ny.W urzadzeniu urabiajacym wedlug wynalazku dysze wodne wysokocisnieniowe maja, stosownie 117 336117 336 3 do zadania, ciac szczeline w stropie i/lub spagu, tzn. w miejscu spojenia miedzy zlozem a skalami to¬ warzyszacymi, przez co znacznie polepszaja ura- bialnosc zloza, dla wlasciwego struga lub innej, konwencjonalnej maszyny urabiajacej i w dale¬ kim stopniu odciazaja nóz odspagowy struga. Jed¬ noczesnie osiaga sie mozliwosc ciecia dokladnie w poziomie spagu za pomoca dysz wodnych wy¬ sokocisnieniowych, umieszczonych na spagnicy, które ze swojej strony wyznaczaja poziom ciecia struga. Odpowiednio mozna swobodnie skrawac wegiel stropowy w warstwie stropowej, przy czym mozna wytwarzac dogodna, gladka po¬ wierzchnie dla podparcia stropnicy.Dysze wodne wysokocisnieniowe moga byc przy tym celowo umieszczone na wychylnych stropni¬ cach tak, ze w razie potrzeby przez wychylenie stropnicy moga byc objete przez dysze wodne wy¬ sokocisnieniowe, takze dalsze u dolu lezace par¬ tie zloza. Dostarczanie wegla odstropowego przez dysze wodne wysokocisnieniowe umozliwia uzy¬ cie struga o malej budowie, który prowadzi sie na prowadnicy struga, z pominieciem nadmier¬ nie duzych momentów wychylnych. Poniewaz dy¬ sze wodne wysokocisnieniowe sa uzywane zasad¬ niczo tylko do nacinania ociosu na poziomie stro¬ pu i/lub spagu, sa stosunkowo nieznaczne ilosci wody dla hydraulicznego urabiania i bez wiek¬ szych problemów mozna je zatrzymac. Woda wy¬ sokocisnieniowa, doprowadzona pod cisnieniem co najmniej 500 bar, korzystnie 700 do 1000 dziala jednoczesnie skutecznie zraszajac ocios weglowy i osadzany pyl.Okazalo sie w taki sposób celowe umieszczenie wychylne w poziomie i/lub pionie dysz wodnych wysokocisnieniowych, ze dysze przy doprowadze¬ niu wody cisnieniowej wykonuja samoczynnie ruch wychylny. Takze istnieje mozliwosc, umie¬ szczenia nosników dysz, wzglednie stropnicy lub spagnicy je tworzacych, wychyllmie w plaszczyznie pionowej tak, ze w czasie ruchu wychylenia tych czesci istnieje mozliwosc sterowania kierunkiem ciecia dysz wodnych wysokocisnieniowych. We¬ dlug dalszych istotnych cech wynalazku hydrauli- urabiajacej. Przed sciana 10 lezy zwrotny prze¬ nosnik 13, który jak wiadomo, sklada sie z prze¬ nosnika zgrzeblowego lancuchowego. Obudowa sciany nastepuje za pomoca obudowy kroczacej s 14, skladajacej sie z odrzwi, obudowy kozlowej, obudowy tarczowej lub tp., której hydrauliczny stojak 15 opiera sie na spagnicy ,16 i niesie strop¬ nice 17. Na przenosniku scianowym 13 jest zabu¬ dowana, od strony sciany, prowadnica struga 18, 10 która jak wiadomo, jest uksztaltowana jako pro¬ wadnica ramjpowa, przy czym we wnetrzu pro¬ wadnicy struga sie przewidziane lezace jeden na drugim kanaly lancuchowe dla lancucha struga bez konca (nie przedstawionego), za pomoca któ- 15 rego porusza sie wzdluz sciany 10 strug 19, pro¬ wadnicy 18. Strug 19 jest w tradycyjny sposób wyposazony w mechaniczne narzedzia oddzielajace, umieszczone jeden nad drugim w postaci stopni, tworzace noze strugowe 20. 20 Obudowa kroczaca 14 ma stropnice wyprzedza¬ jace 21 obejmujace przenosnik 13, które sa pola¬ czone przez przeguby 22 ze stropnicami glówny¬ mi 17. Pomiedzy stropnicami 17 i 21 sa umiesz¬ czone hydrauliczne silowniki wahliwe 23, za po- 25 moca których stropnice 21 mozna wychylac w pionie. Stropnice 21 tworza nosnik dysz dla hy¬ draulicznego urzaldzenia urabiajacego. Na kazdej stropnicy 21, na przednim, blisko sciany koncu jest umieszczonych, korzystnie szereg dysz wod- 30 nych wysokocisnieniowych 24, które sa zasilane, przez przewody wysokocisnieniowe 25, lezace na stronie dolnej stropnic, w wode pod wysokim cis¬ nieniem, np. 700 bar lub wiecej. Dysze wodne wysokocisnieniowe 24 sa tak umieszczone, ze one 35 na poziomie stropu tna w scianie szczeline 26, dzieki czemu wegiel ze stropu jest uwalniany i jednoczesnie sciana jest zraszana, wzglednie wy¬ twarzajacy sie pyl jest skraplany. Przez wychy¬ lanie stropnic 21 za pomoca silownika wahliwe- 40 go 23, mozna takze uchwycic, przez dysze wodne wysokocisnieniowe, dalsze nizej lezace partie zlo¬ za.Przenosnik scianowy 13 spoczywa na ramie nos¬ nej 27, która moze byc zestawiona, równiez jak czne urzadzenie urabiajace ma sterowanie, które 45 przenosnik i prowadnica struga z pojedynczych jest w tein sposób uksztaltowane, ze dysze wod¬ ne wysokocisnieniowe przy posuwie swoich nos¬ ników dysz do sciany sa wlaczane i nastepnie ponownie samoczynnie wylaczane. Dysze wodne oslon. Do wsporników 28 ram noisnych 27 docze¬ pione sa hydrauliczne silowniki powrotne 29 pod¬ pierajace sie na obudowie kroczacej 14, za po¬ moca których moze przesuwac sie do sciany 10 wysokocisnieniowe sa stosownie do tego wlaczane 60 rama nosna 27 wraz z przenosnikiem i prowadni- tyOfco podczas trwania posuwu nosnika dysz. Ze wzgledu na latwa wymiennosc dysze wodne wy¬ sokocisnieniowe tak umieszcza sie, gdy one sa u- lozone na nosnikach dysz, ze mozna je wysuwac z nosników dysz w kierunku do strony podsadz¬ ki.Przyklad wykonania wynalazku jest schematy¬ cznie przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia kombinowane urzadzenie urabiaja¬ ca struga. Rama nosna 27 tworzy nosnik dysz dla dysz wodnych umieszczonych wysokocisnienio¬ wych 3tf, tnacych w spagu 11, kitóre sa umiesz¬ czone w oslonie wewnatrz ramy nosnej o podwój¬ nych sciankach lub w jej komorach.Dysze wodne wysokocisnieniowe 30 sa tak skie¬ rowane, ze one tna szczeline 31 w poziomie spa¬ gu. Dysze wodne wysokocisnieniowe 30 sa przy¬ laczone do przewodu wody wysokocisnieniowej 32. ce wedlug wynalazku w przekroju poprzecznym 60 Uklad jest tak dobrany, ze dysze wodne wysoko- iprzez sciane, a fig. 2 — czesciowy widok z góry cisnieniowe 30 mozna wyprowadzac z ramy nos¬ na nosnik dysz z dyszami wodnymi wysokocis- nej 27 w kierunku do strony podsadzki, nieniowymi, umieszczonymi na nim wyehylmie. Jak pokaze fig. 2 pojedyncza dysza wodna wy- Na figurze 1 10 jest oznaczona sciana, wzgled- sokocisnieniowa 24, 30 umieszczona na nosniku nie ocios weglowy, 11, spagnica a 12 strop sciany es dysz 21, wzglednie 27, jest tak wychylana pozio-117 336 mo, w kierunku strzalki A, ze ona podczas pra¬ cy ciecia jest wysuwana ruchem wychydnym w przód i w tyl. Dysze wodne wysokocisnieniowe 24 umieszczone na stropnicach 21 moga przestawiac sie oprócz tego przez przykrecanie stropnic w plaszczyznie pionowej.Doprowadzenie wody wysokocisnieniowej do dysz 24,- 30 w pracy Jest tak sterowane, ze dysze wodne wysokocisnieniowe wykonuja swoja pra¬ ce ciecia tylko przy posuwie nosników dysz 21, 27, w której sa wycinane szczeliny 26 i 31. Dy¬ sze wodne wysokocisnieniowe 30, umieszczone na spagnicy tna przy tym w poziomie spagu, który wyznacza z drugiej strony poziom ciecia struga 19.Istnieje mozliwosc umieszczenia wychylnego w plaszczyznie pionowej ramy nosnej 27 razem z przenosnikiem 13 i prowadnica struga 18, co w znany sposób moze byc osiagniete za pomoca hy¬ draulicznego wciagnika. W ten sposób jest mozli¬ we sterowanie wysokoscia nie tylko dysz wodnych wysokocisnieniowych 30, ale takze strugiem 10.Dysze wodne wysokocisnieniowe 24 umieszczone na stropnicy 21 pracuja przy posniwie pojedyn¬ czych jednostek obudowy hydraulicznej obudowy kroczacej. Jest widoczne, ze naciecia sciany 10 w obszarze stropu i spagu, wykonane na drodze hydraulicznej wspomagaja i ulatwiaja prace od¬ dzielania struga 19, przy czym dysze wodne wy¬ sokocisnieniowe 30 na spagnicy maja jednoczes¬ nie funkcje sterowania w odniesieniu do sterowa¬ nia poziomem ciecia struga, podczas gdy dysze wodne wysokocisnieniowe 24 na stropnicy sluza, zwlaszcza do urabiania wegla stropowego.Istnieje takze mozliwosc umieszczania dysz wodnych wysokocisnieniowych 30 na spagnicach 16 obudowy kroczacej 14. W tym przypadku spagnice 16, jak to jest znane, rozciagaja sie az do przenosnika 13, przy czym przenosnik 13 opie¬ ra sie na spagnicach sasiednich jednostek obudo¬ wy. Takze bylo mozliwe umieszczenie dysz wod¬ nych wysokocisnieniowych na stronie dolnej pro¬ wadnicy struga 18. W przypadku, gdy prowadni¬ ca struga 18, jak wiadomo, jest zabudowana na przenosniku 13 od strony podsadzki, dysze wod¬ ne wysokocisnieniowe 30 moga byc umieszczone takze na przenosniku od strony sciany. Szczelina 31 wytwarzana przez dysze wodne wysokocisnie¬ niowe 30 na spagu moga tworzyc bruzde, która otacza prowadnice struga 18 wzglednie rame no¬ sna 27 przy wysuwaniu do sciany 10, dzieki cze¬ mu caly uklad jest stabilny w swoim polozeniu.Przez pochylenie szczeliny 31 mozna, jak wiado¬ mo, nastawic caly organ strugowy na zaglebienie 5 lub wysuniecie. Szczelina 26 wytwarzana w stro¬ pie tworzy mozliwosc, wsuwania stropnicy 21 az do szczeliny 26, dzieki czemu strop w krytycz¬ nym obszairze sciany jest skutecznie podpierany. 10 PL