Przedmiotem wynalazku jest uklad z co najmniej jednym równoleglym obwodem rezonansowym, zwlaszcza dla wzmacniacza wstepnego i oscylatora w glowicach wielkiej czestotliwosci.W znanych telewizyjnych glowicach nastepuje selektywne wzmocnienie dostarczanych sygnalów o wielkiej czestotliwosci, wytwarzanie lokalnego sygnalu o wielkiej czestotliwosci (sygnalu hetero- dynowego) oraz wytwarzanie sygnalu o czestotli¬ wosci róznicowej z obu sygnalów o wielkiej cze¬ stotliwosci w wyniku mieszania. Dostarczany syg¬ nal o wielkiej czestotliwosci ma przy róznych sy¬ stemach telewizji inne dla kazdego systemu cze¬ stotliwosci kanalu i odpowiedni wzgledny zakres czestotliwosci: frel— " jest dla kazdego systemu telewizji rózny.System telewizji OIRT CCIR Norma amerykan¬ ska Norma brytyjska | Norma francuska Dolne pasmo Kanal , 1-^5 2—4 2—6 1—5 2—4 frel 1,9 1,3 1,6 1,5 1,3 Górne pasmo Kanal 6^-12 5—12 7—13 6—12 5^13 frel 1,3 1,3 1,3 1,2 1,3 10 15 20 30 (Okreslenia „dolne pasmo" i „górne pasmo" beda dalej uzywane w takim sensie jak w powyzszej tabeli).Pelne pokrycie zakresu pojemnosci diod pojem¬ nosciowych, jak równiez inne dedatkowe pojem¬ nosci umozliwiaja zrealizowanie wzglednego zakre¬ su czestotliwosci freil= 2. Wynika stad, ze jest mozliwe ciagle strojenie zakresu czestotliwosci VHF v w dwóch pasmach. W róznych systemach telewizji zadany, wzgledny zakres czestotliwosci jest albo w obu pasmach równy (np. CCIR lub system francuski), albo rózny (np. OIRT, normy amerykanska i brytyjska), chociaz w ostatnim przypadku w dolnym pasmie wzgledny zakres cze¬ stotliwosci jest wiekszy.Normy dla róznych systemów telewizji wyma¬ gaja zgodnie z tym zastosowania takiego ukladu wysokoczestotliwosciowego filtru pasmowego i he- terodyny, których wzgledny zakres czestotliwosci jest w obu pasmach albo równy, albo rózny. Dla róznego, wzglednego zakresu czestotliwosci wymaga sie zastosowania takiego ukladu wysokoczestotli¬ wosciowego filtru pasmowego i heterodyny, który w przypadku jednakowego" zakresu strojenia w dol¬ nym pasmie gwarantuje wiekszy, a w górnym pa¬ smie mniejszy wzgledny zakres czestotliwosci.Zgodnie z tym w dolnym pasmie jest do wykorzy¬ stania caly zakres diod pojemnosciowych, w gór¬ nym pasmie na odwrót, rozszerzane jest pasmo.Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjedno- 117497\ 117 427 3 4 czonych Ameryki nr 3 794 924 uzywany w glowicach wielkiej czestotliwosci obwód rezonansowy, utwo¬ rzony z równolegle polaczonych cewek strojenio¬ wych i diod pojemnosciowych. Znany jest rów¬ niez z opisu patentowego St. Zjedn. Am. nr 3 500 265 obwód rezonansowy zawierajacy cewke, duza licz¬ be diod pojemnosciowych polaczonych szeregowo z cewka, dodatkowe reaktancje dolaczone przynaj¬ mniej do jednej z diod pojemnosciowych oraz prze¬ lacznik. W obwodzie rezonansowym, który przela¬ czany jest na dwa rózne pasma czestotliwosci, za¬ stosowane sa diody pojemnosciowe, które pracuja w zaleznosci od przelaczonego pasma na zmiane jako diody pojemnosciowe lub przelaczajace. Do przelaczania potrzebne jest napiecie przelaczajace dodatnie i napiecie strojenia ujemne. W tych zna¬ nych ukladach zastosowane sa oddzielne obwody rezonansowe, przy czym cewki górnego i dolnego pasma polaczone sa szeregowo.W ukladzie wedlug wynalazku do cewki strojeT niowej górnego pasma jest dolaczona szeregowTo dioda zwierakowa do przelaczania pasm czestotli¬ wosci. Polaczenie równolegle utworzone przez cew¬ ke strojeniowa dolnego pasma oraz diode pojem¬ nosciowa wraz z polaczonym z nia szeregowo kon¬ densatorem do punktu doprowadzenia wzglednie wyjsciowego punktu. [Natomiast cewka strojeniowa górnego pasma i polaczona z nia szeregowo dioda zwierakowa sa dolaczone bezposrednio do punktu doprowadzenia wzglednie wyjsciowego punktu.W innym wykonaniu uklad wedlug wynalazku zawiera dwa równolegle obwody rezonansowe two¬ rzace pierwotna, wzglednie wtórna czesc filtru pa¬ smowego. (Polaczenie równolegle pierwotnego, rów¬ noleglego obwodu rezonansowego, utworzone przez cewke strojeniowa dolnego pasma oraz diode po¬ jemnosciowa wraz z polaczonym z nia szeregowo kondensatorem jest dolaczone bezposrednio lub przez kondensator do punktu doprowadzenia. Po¬ laczenie szeregowe tego równoleglego obwodu re¬ zonansowego, utworzone przez cewke strojeniowa górnego pasma i diode jest dolaczone bezposrednio do punktu doprowadzenia. Równolegle polaczenie równoleglego obwodu rezonansowego, tworzacego wtórna czesc filtru pasmowego, utworzone przez cewke strojeniowa dolnego pasma oraz polaczenie szeregowe diody pojemnosciowej i kondensatora jest dolaczone bezposrednio lub przez kondensator do wyjsciowego punktu. Polaczenie szeregowe cew¬ ki strojeniowej górnego pasma i diody zwierako- wej wtórnej czesci filtru pasmowego, tworzace równolegly obwód rezonansowy, jest natomiast do¬ laczone bezposrednio do wyjsciowego punktu. Po¬ miedzy równoleglym obwodem rezonansowym, two¬ rzacym pierwotna czesc filtru pasmowego, tak w górnym jak i w dolnym pasmie, sa wlaczone ele¬ menty sprzegajace indukcyjne, pojemnosciowe lub indukcyjne i pojemnosciowe.Zaleta wynalazku jest opracowanie glowicy tele¬ wizyjnej, która w odróznieniu od znanych glowic gwarantuje dobra wspólbieznosc i duze wzmocnie¬ nie przy udziale malej ilosci elementów ukladu i latwym strojeniu oraz odpowiada normom syste¬ mu OIRT i/lub innych systemów telewizji.Równolegly obwód rezonansowy wedlug wyna¬ lazku jest przelaczalny na dwa pasma czestotli¬ wosci i wewnatrz pasma moze byc strojony w spo¬ sób ciagly. iW zaleznosci od tego, wymagania któ¬ rego systemu telewizji sa spelniane, obwód wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie równego, wzgled¬ nego zakresu czestotliwosci w dolnym lub górnym pasmie lub wiekszego wzglednego zakresu, czestotli¬ wosci w dolnym pasmie w taki sposób, ze zakres napiecia strojenia, wymaganego do calkowitego przestrojenia pasm jest staly.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ideowy ukladu wedlug wynalazku, fig. 2 — schemat ideowy ukladu filtru pasmowego, którego pierwotny i wtórny obwód rezonansowy sa zbudowane jak uklad przedsta¬ wiony na fig. 1, fig. 3 — schemat ideowy ukladu heterodyny zbudowanego wraz z ukladem przed¬ stawionym na fig. 1 i fig. 4 — schemat ideowy filtru zbudowanego wraz z ukladem przedstawio¬ nym na fig. 2.Na figurze 1, równolegly obwód rezonansowy dolnego pasma, skladajacy sie z cewki strojenio¬ wej 1 dolnego pasma jak równiez z polaczonych szeregowo diody pojemnosciowej 2 i kondensato¬ ra 3, jest polaczony przez kondensator 4 i szere¬ gowe polaczenie cewki strojeniowej 5 górnego pa¬ sma i diody zwierakowej 6 bezposrednio z para zacisków doprowadzajacych prad, mianowicie do goracego punktu 7 i zimnego punktu 8 pary zaci¬ sków. Przy zalaczeniu obwodu dolnopasmowego dioda zwierakowa 6 otrzymuje napiecie zaporowe i moze byc zastapiona przez rozwarcie obwodu.Kondensator 4 pracuje w tym przypadku jako ele¬ ment sprzegajacy, sygnal przechodzi przezen z go¬ racego punktu 7, pary zacisków wyjsciowych wiel- -kiej czestotliwosci do równoleglego obwodu rezo¬ nansowego, utworzonego z diody pojemnosciowej 2, kondensatora 3 i cewki strojeniowej 1 dolnego pasma.Zakres czestotliwosci jest okreslony przez zakres pojemnosci obwodu bedacego wynikiem szerego¬ wego polaczenia diody pojemnosciowej 2 i konden¬ satora 3. Przez odpowiedni dobór indukcyjnosci cewki strojeniowej 1, pojemnosci diody pojemnos¬ ciowej 2 i kondensatora 3 mozna zapewnic zwarcie w przestrajalnym pasmie czestotliwosci kanalu i przynaleznym pasmie czestotliwosci kanalu wzgled¬ nie heterodyny róznych systemów telewizji.Przez wlasciwy dobór wartosci kondensatora 3 mozna nastawic zakres pojemnosci kondensatora w obwodzie rezonansowym dolnopasmowego, rów¬ noleglego obwodu rezonansowego w taki sposób, ze pelny zakres pojemnosci diody pojemnosciowej 2 w dolnym pasmie warunkuje wzgledny zakres cze¬ stotliwosci w dolnym pasmie danego systemu te¬ lewizji.Przy przelaczeniu na górne pasmo dioda zwie¬ rakowa 6 otrzymuje napiecie w kierunku przepu¬ stowym tak, ze mozna ja zastapic zwarciem. Po¬ miedzy para zacisków wejsciowych wielkiej cze¬ stotliwosci powstaje przy tym równolegly obwód rezonansowy w górnym pasmie, którego indukcyj- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 10 fl5 117 427 6 nosc tworzy cewka strojeniowa 5 górnego pasma oraz wypadkowa pojemnosc kondensatora 4 i sze¬ regowego polaczenia kondensatora 3 z dioda po¬ jemnosciowa 2. Indukcyjnosc polaczonej równole¬ gle z szeregowym polaczeniem kondensatora 3 i diody pojemnosciowej 2 cewki strojeniowej 1 jest duza w górnym pasmie, mozna zaniedbac jej wplyw i zastapic ja przez rozwarcie.Przez wlasciwy dobór wartosci kondensatora 4 i/lub kondensatora 3 mozna regulowac zakres po¬ jemnosci kondensatora obwodu rezonansowego gór¬ nego pasma w taki sposób, ze pelny zakres pojem¬ nosci diody pojemnosciowej 2 w górnym pasmie warunkuje wzgledny zakres czestotliwosci danych systemów telewizji w górnym pasmie.Na figurze 1 nie przedstawiono elementów ob¬ wodów stalopradowych diody zwierakowej 6 i, dio¬ dy pojemnosciowej.Odmiennie niz w znanych ukladach, w których cewki sa polaczone szeregowo w dolnym pasmie, w ukladzie opisanym i przedstawionym na fig. 1 nowoscia jest to, ze przy przelaczeniu na górne pasmo cewka strojeniowa 5 górnego pasma pola¬ czona z cewka strojeniowa 1 dolnego pasma nie szeregowo, ale równolegle, tworzy z dioda pojem¬ nosciowa 2 i kondensatorami 3 i 4 równolegly ob^ wód rezonansowy górnego pasma.Zgodnie z tym, dla opisanego ukladu osiagniete zostaloby to, ze przy pelnym zakresie pojemnosci diody pojemnosciowej 2 na skutek zastosowanego rozszerzenia pasma zakres czestotliwosci odpowia¬ da danemu systemowi telewizji tak w górnym, jak i w dolnym% pasmie.Figura 2 przedstawia uklad filtru pasmowego, którego pierwotny i wtórny obwód rezonansowy sa zbudowane z ukladów jak na fig. 1. Pomiedzy oboma obwodami filtru pasmowego dolne sprze¬ zenia indukcyjne zawiera dla dolnego pasma cewke sprzegajaca 9 dolnego pasma, dla górnegp pasma cewke sprzegajaca 10 górnego pasma.'Wspólny ele¬ ment indukcyjny pierwotnego i wtórnego obwodu rezonansowego filtru pasmowego z dwoma strojo¬ nymi obwodami zapewnia w górnym i dolnym pasmie wymagane sprzezenie.Cewki sprzegajace 9 i 10 mozna zastapic innymi, znanymi elementami sprzegajacymi. Przy pracy w dolnym pasmie wysokoczestotliwosciowe diody zwierakowe 6 i 16 otrzymuja napiecie w kierunku zaporowym i moga byc zastapione przez rozwarcie.Kondensator 4 podaje sygnal o wielkiej czesto¬ tliwosci z goracego punktu 7 pary zacisków wej¬ sciowych sygnalów o wielkiej czestotliwosci na pierwotny, równolegly obwód rezonansowy, utwo¬ rzony przez polozona po pierwotnej stronie cewke strojeniowa 1 i cewke sprzegajaca 9 dolnego pa¬ sma, jak równiez diode pojemnosciowa 2 i kon¬ densator 3. Kondensator 14 sprzega sygnal o wiel¬ kiej czestotliwosci z wtórnego, równoleglego ob¬ wodu rezonansowego, utworzonego przez polozona po stronie wtórnej cewke strojeniowa 11 i cewke sprzegajaca 9 innego pasma, jak tez diode pojem¬ nosciowa 12 i kondensator 13 z goracym punktem 17 pary zacisków wyjsciowych. Przy frracy w gór¬ nym pasmie wysokoczestotliwosciowe diody 6 i 16 otrzymuja napiecie w kierunku przewodzenia i mozna je dlatego zastapic przez zwarcie.Sygnal o wielkiej czestotliwosci dochodzi z ,pary zacisków wejsciowych 7 i 8 do pierwotnego, rów- 5 noleglego obwodu rezonansowego, f utworzonego przez cewke strojeniowa 5 i cewke sprzegajaca 10 górnego pasma, jak równiez diode pojemnosciowa 2 i kondensatory 3 i 4. Sygnal o wielkiej czesto¬ tliwosci dochodzi do pary zacisków wyjsciowych 10 w punktach 17 i 18 z wtórnego, równoleglego ob¬ wodu rezonansowego utworzonego przez cewke strojeniowa 15 i cewke sprzegajaca 10 górnego pa¬ sma, jak równiez diode pojemnosciowa 12 i kon¬ densatory 13 i 14. Indukcyjnosc cewki strojenio- 15 wej 1, cewki sprzegajacej 9 i cewki strojeniowej 11 jest duza w górnym pasmie czestotliwosci i dla¬ tego mozna zaniedbac wplyw tych cewek i mozna je zastapic przez rozwarcie. Kondensatory 4 i 14 moga w górnym pasmie powodowac rozszerzenie 30 pasma, poniewaz polaczone sa szeregowo z diodami pojemnosciowymi 2 i 12 jak równiez z kondensa¬ torami 3 i 13. Zimny punkt pary zacisków wyjscio¬ wych 17 i 18 oznaczono numerem 18.Figura 3 przedstawia praktyczna realizacje ukla- 25 du heterodyny zbudowanej wraz z ukladem przed¬ stawionym na fig. 1, w ukladzie której uklad przed¬ stawiony na fig. 1 jest zastosowany w obwodzie kolektorowym uzytego tranzystora 21. Uklad he¬ terodyny zastosowany w czesci VHF glowicy te- 30 lewizyjnej obejmuje w dwóch pasmach zakres czestotliwosci heterodyny ustalony dla roznych sy¬ stemów telewizji i moze byc wewnatrz pasma przestrajany w sposób ciagly. Przelaczanie pasm odbywa sie przez wysokoczestotliwosciowa diode 35 zwierakowa 6, przestrajanie ciagle — przez diode pojemnosciowa 2. Uklad heterodyny zapewnia przy . stalym zakresie napiec strojenia dla obu pasm wymagany, rózny zakres czestotliwosci. Na fig. 3 nie przedstawiono elementów ustalajacych punkt 40 pracy tranzystora 21. Kondensatory 22, 23, 24 za¬ pewniaja sprzezenie zwrotne, wymagane do wzbu¬ dzenia drgan. Sygnal heterodyny jest podawany z kolektora tranzystora 21 na (nieprzedstawiony) tranzystor mieszajacy. Cewka dlawikowa 19 za- 45 pewnia doprowadzenie potencjalu ziemi w obwo¬ dach stalopradowych tranzystora 21 i diody zwie- rakowej 6. Rezystancja Ri doprowadza napiecie przelaczania Ui do diody zwierakowej 6, rezystan¬ cja Ra doprowadza do diody pojemnosciowej 2 na- 50 piecie strojenia Uf.Figura 4 przedstawia praktyczna realizacje ukla¬ du filtru pasmowego, zbudowanego wraz z ukla¬ dem przedstawionym na fig. 2. Uklad filtru pas¬ mowego, stosowany w czesci VHF glowic telewi- 55 zyjnych, obejmuje w dwóch pasmach zakres cze- v stotliwosci VHF ustalonych dla róznych systemów telewizji i moze byc wewnatrz pasma przestrajany w sposób ciagly. Przelaczanie pasm odbywa sie przez wysokoczestotliwosciowa diode zwierakowa 6 w i. diode zwierakowa 16, ciagle strojenie — przez diody pojemnosciowe 2 i 12. Sygnal o wielkiej czestotliwosci VHF przechodzi z kolektora tranzy¬ stora 26 w ukladzie wspólnej bazy, wzmacniajacego wstepnie sygnaly VHF i UHF, przez cewke 27 wy- g5 boru pasma do goracego punktu wejscia filtru7 117 427 8 pasmowego. Wysoka impedancja wyjscia ukladu wylizujacego czysty charakter filtru pasmowego umozliwia zastosowanie stopnia pracujacego w u- kladzie wspólnego - emitera. Na baze tranzystora mieszajacego 29 zostaje podany sygnal kanalu wiel¬ kiej czestotliwosci i sygnal lokalnego oscylatora przez kondensatory 30 i 25. Wybór pasm UHF od¬ bywa sie przez kondensator 28. Cewka dlawikowa 31 zapewnia doprowadzenie potencjalu ziemi do tranzystora 26 i diody zwierakowej 6.Rezystancje R3 i R* doprowadzaja napiecie stroje¬ nia Vz do diod pojemnosciowych 2 i 12, rezystan¬ cje Rs i Rt — napiecie przelaczania Ui do urucho¬ mienia diod zwierakowych 6 i 16. Na fig. 4 nie przedstawiono elementów ustalajacych punkt pra¬ cy tranzystorów. Opisany uklad filtru pasmowego zapewnia przy stalym zakresie napiec strojenia wymagany, jednakowy lub rózny, wzgledny zakres czestotliwosci w obu pasmach.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad z co najmniej jednym równoleglym ob¬ wodem rezonansowym, który zawiera cewke stroje¬ niowa dolnego pasma czestotliwosci polaczona równolegle z obwodem szeregowym zlozonym z dio¬ dy pojemnosciowej i kondensatora oraz który za¬ wiera cewke strojeniowa górnego pasma czestotli¬ wosci, znamienny tym, ze do cewki strojeniowej (5, 15) górnego pasma jest dolaczona szeregowo dioda zwierakowa (6, 16) do przelaczania pasm czestotliwosci, przy czym polaczenie równolegle utworzone przez cewke strojeniowa (1, 11) dolnego pasma oraz diode pojemnosciowa (2, 12) wraz z polaczonym z nia szeregowo kondensatorem (3, 13) jest dolaczone bezposrednio lub przez kondensator 10 20 30 35 (4, 14) do punktu (7, 8) doprowadzenia wzglednie wyjsciowego punktu (17, 18), natomiast cewka stro¬ jeniowa (5, 15) górnego pasma i polaczona z nia szeregowo dioda zwierakowa (6, 16) sa dolaczone bezposrednio do punktu (7, 8) doprowadzenia wzglednie wyjsciowego punktu (17, 18). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym,, ze zawiera dwa równolegle obwody rezonansowe two¬ rzace pierwotna, wzglednie wtórna czesc filtru pa¬ smowego, przy czym polaczenie równolegle pier¬ wotnego, równoleglego obwodu rezonansowego, utworzone przez cewke strojeniowa (1) dolnego pasma oraz diode pojemnosciowa (2) wraz z pola¬ czonym z nia szeregowo kondensatorem (3) jest dolaczone bezposrednio lub przez kondensator (4) do punktu (7, 8) doprowadzenia, polaczenie szere¬ gowe tego równoleglego obwodu rezonansowego, utworzone przez cewke strojeniowa (5) górnego pa¬ sma i diode (6) jest dolaczone bezposrednio do punktu (7, 8) doprowadzenia i równolegle po¬ laczenie równoleglego obwodu rezonansowego, two¬ rzacego wtórna czesc filtru pasmowego, utworzone przez cewke strojeniowa (11) dolnego pasma oraz polaczenie szeregowe diody pojemnosciowej (12) i kondensatora (13) jest dolaczone bezposrednio lub przez kondensator (14) do wyjsciowego punktu (17), (18), polaczenie szeregowe cewki strojeniowej (15) górnego pasma i diody zwierakowej (16) wtórnej czesci filtru pasmowego, tworzace równolegly ob¬ wódv rezonansowy, jest natomiast dolaczone bezpo¬ srednio do wyjsciowego punktu (17, 18), przy czym pomiedzy równoleglym obwodem rezonansowym, tworzacym pierwotna czesc filtru pasmowego, tak w górnym jak i w dolnym pasmie, sa wlaczone elementy sprzegajace (9, 10) indukcyjne, pojem¬ nosciowe lub indukcyjne i pojemnosciowe.S o- 4 Fig-1 -o 17 Fig.Z117 427 '2* 231 25, W ¦— Mieszacz S* ¦ 22 m 2dT *3 ^•3 wn S2[] 1—'1 Will 'lWi RiU [|R5 |W [6 ^2° I 1—ot/. PL