Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do barwienia materialów wlókienniczych w postaci pasm tak zwanym skróconym sposobem barwienia w ruchu, przeprowadza¬ nego w temperaturze ponizej 100°C.Znane sa maszyny wzglednie urzadzenia do obróbki na mokro pasm przedzy, w których material wlókienniczy zostaje wprawiony przez strumien powietrza w obieg kolo¬ wy.W niemieckich opisach wynalazku 2424438 i wzoru 7 409 999 opisano urzadzenia tego rodzaju. Te urzadzenia skladaja sie w zasadzie z lezacego cylindrycznego zbiornika z kilkoma oddzielonymi od siebie komorami obróbczymi w ksztalcie litery „J". W górnej czesci tychze komór miesci sie dysza napedowa. Przed dysza jest ulozyskowany walek podawczy, który wprowadza material do znajdujacej sie przed dysza, rury wlotowej. W zewnetrznych i wewnetrz¬ nych sciankach komór obróbczych znajduja sie otwory dla przeplywu cieczy obróbczej. W najnizszym miejscu zbiornika jest umieszczony spust, przez który jest odsy¬ sana ciecz obróbcza.Obrabiane w znanych maszynach lub urzadzeniach materialy ulegaja bardzo powaznym obciazeniom, powiek¬ szanym dodatkowo przez skrecanie pasma materialu pod¬ czas jego ciaglego obiegu, jak równiez przez powstajace w dolnej czesci komory obróbczej zatory, wywolywane przez niewystarczajace przesuwanie sie pasm, ulozonych w zygzakowate petle.Wspomniane zjawiska zaklócaja jednoczesnie sam obieg materialu, nie zawsze zapewniajac równomierny, gladki 10 15 20 25 30 przeplyw pasm, wskutek czego moga powstawac wady w barwieniu.W niemieckim opisie 2 333 304 zostalo przedstawione urzadzenie do traktowania na mokro materialów tekstyl¬ nych pod postacia pasm, w których dla zmniejszenia znacz¬ nych obciazen, którym ulega obrabiany material tekstylny, umieszczono dysze i rolke napedowa w rurze zamontowanej na zewnatrz zbiornika.Okazuje sie jednak, ze to technicznie niezmiernie kosz¬ towne rozwiazanie jest niekorzystne nie tylko dlatego, ze wysoka nadbudowa zajmuje wiele miejsca, ale równiez dlatego, ze w jego uzytkowaniu doprowadzanie materialu sprawia klopoty. Znacznie dluzsza w porównaniu z in¬ nymi urzadzeniami odleglosc doprowadzania materialu do tak zwanej dyszy Venturiego wywoluje dodatkowe trud¬ nosci w obiegu materialu, co wystepuje mniej lub bardziej wyraznie, zaleznie od róznych rodzajów obrabianego ma¬ terialu.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego urza¬ dzenia, które przy mozliwie najnizszych kosztach zapewnia¬ loby z jednej strony jak najdelikatniejsze przesuwanie ma¬ terialu podczas calego procesu barwienia, plukania i obróbki, z drugiej zas strony zagwarantuje, niezaleznie od rodzaju obrabianego materialu, jego spokojny i równomierny prze¬ plyw w komorze obróbczej.Zadanie to zostalo rozwiazane w ten sposób, ze dysza strumieniowa jest umocowana za pomoca kolnierza na splaszczonej, ukosnej powierzchni górnej zbiornika, a przy tym jest ukosnie zwrócona ku górze. Dysza ta ma wraz z rura prowadnikowa i z polaczona z nia prowadnica ru- 118 525118 525 3 rowa przekrój prostokatny z tym, ze prowadnica rurowa rozszerza sie stozkowo w strone swego otworu wylotowego.Przed dysza strumieniowa jest ulozyskowane pelnoscien- ne, wieloboczne motowidlo, przed nim zas dajacy sie osio¬ wo przestawiac i bocznie przesuwac owalny pierscien doprowadzajacy material tekstylny. Plaszcz zewnetrzny komory obróbczej jest perforowany tylko na niektórych odcinkach, przede wszystkim na przedniej jej czesci.U dolu zbiornika odgaleziaja sie w kazdej komorze obrób¬ czej po dwie rury odsysajace, uchodzace do kolektora, który wyposazony jest w filtr kapieli farbiarskiej i prze¬ biega wzdluz dolnej krawedzi zbiornika od strony jego obslugi. Os wzdluzna dyszy strumieniowej biegnie równo¬ legle do skosu splaszczonej powierzchni górnej zbiornika, pochylonej w .stosunku do podstawy maszyny, najkorzyst¬ niej pod katem 9 °.Dysza strumieniowa ma dwie boczne pólskorupy, umoz¬ liwiajace obustronne zasilanie jej ciecza obróbcza.Motowidlo wieloboczne jest motowidlem osmiokatnym.W plaszczu zewnetrznym komory obróbczej wykonane sa perforacje w obrebie przestrzeni ukladania oraz w naj¬ nizszym miejscu komory obróbczej. Plaszcz zewnetrzny komory obróbczej nie jest perforowany na pozostalych odcinkach, zwlaszcza na przeciw ujsc rur odsysajacych.Pierwsza z rur odsysajacych umieszczona w najnizszym miejscu zbiornika, biegnie poziomo, druga zas, umiesz¬ czona w dolnej trzeciej czesci strony obslugowej biegnie pionowo. Ponizej splaszczonej ukosnie powierzchni górnej zbiornika znajduje sie równiez splaszczona ukosnie po¬ wierzchnia czolowa z umieszczonymi na niej prostokatnymi otworami wsadowymi.Na wewnetrznej scianie zbiornika miesci sie po stronie jego obslugi rynna przelewowa z odplywem, znajdujacym sie z jego strony czolowej.Urzadzenie do barwienia ciaglych pasm umozliwia, dzieki umieszczeniu dyszy transportowej bezposrednio na powierzchni górnej zbiornika, znacznie leps2e wyko¬ rzystanie pizestrzeni ukladania i o 10—15% lepsze za¬ pelnienie maszyny w porównaniu ze znanymi farbiarkami o identycznej pojemnosci. Uzyskuje sie dzieki temu po¬ wazny wzrost wydajnosci jak równiez duze oszczednosci w zuzyciu energii cieplnej, wody, chemikaliów i barwników.Prostokatny ksztalt dyszy strumieniowej zapewnia lepsze, w porównaniu ze zwykle uzywanymi dyszami okraglymi, warunki przeplywu i przy niezmienionym cisnieniu w dy¬ szy doprowadza do korzystniejszego ruchu obrabianego materialu, który lepiej sie uklada.Odpowiednio rozmieszczona perforacja w komorze obróbczej umozliwia najwlasciwszy przeplyw i wprawia material tekstylny w ruch, który go najmniej nadwyreza.Osmioboczne motowidlo o zabudowanej powierzchni dziala, zwlaszcza przy rozruchu urzadzenia, kiedy ciecz obróbcza jest jeszcze chlodna, jako wyrównawczy prze¬ nosnik pasma materialu przy mozliwie najmniejszym jego obciazeniu.Urzadzenie wedlug wynalazku daje równiez mozliwosc prowadzenia calkowitego, a jednoczesnie wydajnego bar¬ wienia uzywanych do wyrobu trykotazy materialów, któro nie nadaja sie do barwienia technika szerokosciowa.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia komore obróbcza w przekroju po¬ przecznym, fig. 2 — dysze strumieniowa w przekroju wzdluznym, fig. 3 — dysze strumieniowa w przekroju poprzecznym, fig. 4 — kolektor w przekroju wzdluznym. 4 Uwidoczniony na fig. 1 schemat urzadzenia do bar¬ wienia ciaglych pasm przedzy sklada sie ze zbiornika 1, w którego górnej czesci znajduje sie pochylona w stosunku do podstawy maszyny pod katem 9° splaszczona powierz- 5 chnia górna 2, z która laczy sie pochylona o okolo 51° powierzchnia czolowa 3 z umieszczonymi na niej otworami wsadowymi 4. Te otwory wsadowe 4 sa mniej wiecej dwu¬ krotnie wieksze od otworów stosowanych w znanych ma¬ szynach, przy czym sa prostokatne. 10 We wnetrzu zbiornika 1 miesci sie kilka rozmieszczonych w znany sposób komór obróbczych 5, najczesciej trzy komory. Komory obróbcze 5 sa umocowane na zewnetrz¬ nym plaszczu zbiornika przy pomocy przyspawanych klocków odleglosciowych, które przytrzymuja je w okreslo- 15 nym, równomiernym stosunku do niego odstepie. Kazda komore obróbcza 5 mozna podzielic na tizy odcinki — przestrzen ukladania I, zasobnik II i przestrzen podawcza m.W kazdej komorze obróbczej 5 jest umieszczona cen- 20 tralnie dysza strumieniowa 6, nabudowana na znane urza¬ dzenie Venturiego. Dysza strumieniowa 6 jest umocowana w niewielkim odstepie od wewnetrznej strony powierzchni górnej 2. Os wzdluzna dyszy strumieniowej 6 jest przy tym równolegla do ukosu powierzchni górnej 2, a zatem jest 25 zwrócona ku górze pod takim samym katem nachylenia 9° w stosunku do podstawy maszyny, co powierzchnia górna 2 Dysza strumieniowa 6, jak równiez znajdujaca sie w jej* wnetrzu rura prowadnikowa 7 maja przekrój prostokatny, pizy czym stosunek wymiarów prostokata moze wynosic 30 miedzy 1 : 4 i 1 : 6,4 w zaleznosci od rodzaju obrabianego materialu. Rura prowadnikowa 7 zweza sie stozkowo w kie¬ runku strumienia.Zasilanie ciecza obróbcza odbywa sie z boków dyszy strumieniowej 6 przez dwudzielne przylacze 8 oraz pól- 35 skorupy 9 i 10. W razie potrzeby umieszczone zostaja u wlotu plytki odleglosciowe celem odpowiedniego na¬ stawienia lub zmiany szczeliny 11 dyszy. Z dysza strumie¬ niowa 6 laczy sie w kierunku pradu powietrza rozszerzajaca sie stozkowo ku koncowi i wygieta lukowo ukosnie ku 40 dolowi prowadnica rurowa 12, której przekrój jest równiez prostokatny. Jej koniec 13 wystaje swobodnie w strone przestrzeni ukladania I.Plaszcz zewnetrzny 14 kazdej komory obróbczej jest w górnej czesci przestrzeni ukladania I wygiety do wnetrza, 45 tworzac w ten sposób tak zwana scianke odbojowa 15.Dla wyrównania tego zwezenia równiez i plaszcz wewnetrz¬ ny 16 biegnie w górnej czesci przestrzeni ukladania I ukosnie w stosunku do przestrzeni wewnetrznej zbiornika 1.Plaszcz zewnetrzny 14 jest w granicach miedzy zasob- 50 nikiem II i przestrzenia podawcza m wyposazony w wieksza ilosc otworów 17 z wywinietym na zewnatrz obrzezem.Otwory 17 zaczyna sie u dolu za otworem pierwszej rury odsysajacej 18 i zostaje przerwana przy otworze drugiej rury odsysajacej 19. Charakterystyczny prad cieczy obrób- 55 czej, wywolany przez odpowiednie umieszczenie otworów 17 w tych miejscach komory obróbczej 5 dziala na dolna czesc ulozonego w zygzakowate petle materialu silniej, niz na jego czesc górna. Wplywa to korzystnie na przesuw materialu 20 i ulatwia ciaglosc jego transportu przez za- 50 sobnik II. Transport materialu 20 w tak wytworzonym pradzie strumienia przeplywa odbywa sie bez przeszkód nawet przez krytyczny na ogól punkt w najnizszym miejscu zasobnika n.Stosunek miedzy suma przekrojów otworów 17 i suma 55 przekrojów obu rur odsysajacych 18 i 19 przedstawia sie118 525 5 mniej wiecejjak 10 :1. Prócz tego w plaszczu zewnetrznym 14 sa. w okolicy przestrzeni ukladania I umieszczone po¬ jedyncze otwory 21, umozliwiajace odprowadzenie czesci cieczy obróbczej, która po wypelnieniu zasobnika II ma¬ terialem 20 nie jest juz wiecej potrzebna do przesuwania go, a zatem jest w nadmiarze i podaza przez przestrzen posrednia 22 miedzy scianka zbiornika 1 i komora obróbcza 5 do nie przedstawionej na rysunku pompy tloczacej.Zadaniem innych pojedynczych otworów 23, umiesz¬ czonych w najnizszym miejscu komory obróbczej 5, jest nie tylko ulatwianie przeplywu pradu, lecz równiez umozliwienie calkowitego opróznienia komory obróbczej 5.Obieg materialu zostaje dodatkowo ulatwiony przez powiekszenie przekroju komory obróbczej 5 w rejonie przestrzeni podawczej HI. Wskutek rozszerzenia prze¬ strzeni podawczej m ulozony material 20 rozpreza sie, co umozliwia lepsze odciaganie pasma przedzy przez dysze strumieniowa 6. Ciecz obróbkowa odsysaja dwie odrebne rury odsysajace 18 i 19, umocowane w róznych miejscach na zbiorniku 1. Pierwsza rura odsysajaca 18 jest przy tym umieszczona w najnizszym miejscu zbiornika 1, tak ze biegnie poziomo ku przodowi, to znaczy w strqne obslugi urzadzenia, podczas gdy druga rura odsysajaca jest umoco¬ wana na zbiorniku mniej wiecej w dolnej czesci od strony obslugi, biegnie pionowo ku dolowi i tam uchodri wraz z rura odsysajaca 18 do kolektora 24. Kolektor usytuowany jest wzdluz strony obslugi i laczy sie z pompa tloczaca.W kolektorze jest wbudowany filtr 25 kapieli farbiarskiej którego wkladka filtracyjna daje sie wymienic po wykre¬ ceniu umieszczonego od strony czolowej zamkniecia 26.Umieszczenie filtru 25 kapieli farbiarskiej bezposrednio przed pompa tloczaca i wymiennikiem ciepla, których rie uwidoczniono na rysunku, zapobiega przedostawaniu sie klaczków do tych urzadzen. Poza tym umieszczenie filtru 25 kapieli farbiarskiej w tym miejscu, t.j. w ukladzie odsy¬ sania kapieli, daje mozliwosc prostego wykonania zam¬ kniecia 26 jako zamkniecia szybkiego z ryglem i sruba ustalajaca. Ponizej filtru 25 kapieli farbiarskiej jest podla¬ czona rura spustowa 27 oraz nic pokazane na rysunku doprowadzenie wody. Przed otworem wlotowym rury prowadnikowej 7 dyszy strumieniowej jest umieszczone motowidlo 28 prowadnikowe i transportowe, tak ustawione, ze górna krawedz jego obwodu znajduje sie w pozornym punkcie przedluzenia osi wzdluznej dyszy strumieniowej 6.Motowidlo 28 transportowe ulatwia spowodowany przez dysze strumieniowa 6 obieg materialu. Motowidlo 28 jest pelnoscienne i wieloboczne, najkorzystniej osmiokatne.Jego naped daje sie nastawiac bezstopniowo na predkosci od 50 do 450 m/min.Przy rozruchu procesu obróbczego i zimnej jeszcze cieczy obróbczej to osmiokatne motowidlo 28 o zabudowanej powierzchni przyczynia sie poczatkowo znacznie do wpra¬ wienia w ruch obrabianego materialu tekstylnego 20, podczas gdy w nagrzanej cieczy obróbczej obieg materialu nie jestjuz powodowany przede wszystkim przez motowidlo 28, lecz odbywa sie pod dzialaniem dyszy strumieniowej 6.{ Ponizej osmiokatnego motowidla znajduje sie pierscien doprowadzajacy 29 pasmo materialu tekstylnego 20 z prze¬ strzeni podawczej m co motowidla 28. Pierscien dopro¬ wadzajacy 29 jest owalny i obraca sie osiowo na odpowied¬ nim umocowaniu 30. Umocowanie 30 wraz z pierscieniem doprowadzajacym daje sie poziomo przesuwac. Przez od¬ powiednia regulacje pierscienia doprowadzajacego 29 mozna regulowac, doprowadzenie materialu tekstylnego. 6 20 do dyszy strumieniowej przez motowidlo 28. Blacha komory zbiornika 1 jest w rejonie przestrzeni podawczej DI nieco wygieta do srodka i tworzy w ten sposób rynne przelewowa 31. Rynna przelewowa przebiega wzdluz 5 komory obróbczej 5 przez cala dlugosc urzadzenia i sluzy do plukania przelewowego. Odplyw z rynny przelewowej 31 odbywa sie przez rure przelewowa, znajdujaca sie z boku zbiornika 1.Umieszczona w górnej sciance zbiornika 1 rura nadcis- 10 nieniowa 32 pozwala uniknac niepozadany wzrost cisnienia wewnatrz urzadzenia.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do barwienia materialów wlókienniczych 15 w postaci pasm tak zwanym skróconym sposobem barwie¬ nia w ruchu, przeprowadzanego w temperaturze ponizej 100°C. zawierajace zbiornik, w którym znajduje sie kilka komór obróbczych, dysze strumieniowa i motowidlo do przenoszenia obiegiem materialu tekstylnego, jak równiez 20 umieszczone wewnatrz i z zewnatrz zbiornika urzadzenia do przetlaczania krazacej cieczy obróbczej, znamienne tym, ze dysza strumieniowa (6) jest umocowana przy pomocy kolnierza na splaszczonej, ukosnej powierzchni górnej (2) zbiornika (1), a przy tym ukosnie zwrócona 25 ku górze i ma wraz z rura doprowadzajaca (7) material oraz polaczona z nia prowadnica rurowa (12) prostokatny przekrój wewnetrzny, przy czym prowadnica rurowa (12) rozszerza sie stozkowo w strone otworu wylotowego, zas przed dysza strumieniowa (6) jest ulozyskowane pelno- 90 scienne, wieloboczne motowidlo (28), przed nim zas dajacy sie osiowo przestawiac i poziomo przesuwac owalny pierscien doprowadzajacy (29) material zas plaszcz zew¬ netrzny (14) komory obróbczej (5) jest perforowany tylko na niektórych odcinkach, a u dolu zbiornika (1) odgale- 35 ziaja sie w kazdej komorze obróbczej (5) po dwie rury odsysajace (18, 19), które uchodza do przebiegajacego u ich dolnej krawedzi, od strony obslugi, kolektora (24), wyposazonego w filtr 25 kapieli farbiarskiej. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze 40 os wzdluzna dyszy strumieniowej (6) biegnie równolegle do skosu splaszczonej powierzchni górnej (2) zbiornika (1), pochylonej w stosunku do podstawy urzadzenia naj¬ korzystniej pod katem 9°. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze 45 dysza strumieniowa (6) jest wyposazona w dwie boczne pólskorupy (9, 10), umozliwiajace obustronne zasilanie jej ciecza obróbcza. 4. Urzadzenie wedlug zastrz, 1, znamienne tym, ze motowidlo wieloboczne jest motowidlem osmiokatnym., 50 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w plaszczu zewnetrznym (14) komory obróbczej (5) znajduja sie w obrebie przestrzeni ukladania (I) oraz w naj¬ nizszym miejscu komory obróbczej (5) otwory (21, 23). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze 55 plaszcz zewnetrzny (14) komory obróbczej (5) na pozos¬ talych odcinkach, zwlaszcza na przeciw ujsc rur odsysa¬ jacych (18; 19), jest pelny. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze rura odsysajaca (18), umieszczona w najnizszym miejscu 60 zbiornika (1), biegnie poziomo, zas rura (19), umiesz¬ czona w dolnej trzeciej czesci strony obslugowej, biegnie pionowo. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 do 7, znamienne tym, ze ponizej splaszczonej ukosnie powierzchni górnej (2) 65 zbiornika (1) znajduje sie równiez splaszczona, ukosna118 525 powierzchnia czolowa (3) z umieszczonymi na niej prosto¬ katnymi otworami wsadowymi (4). 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 do 8, znamienne tym, 8 ze na wewnetrznej scianie zbiornika (1) miesci sie po stro¬ nie obslugi rynna przelewowa (31) z odplywem, znajduja¬ cym sie z jego strony czolowej.W %* IM l'l 1*1 IB~ 27 LDD Z-d 2, z. 33/1400/83, n. 105+20 egz.Cena 100 zl PL