Przedmiotem wynalazku jest uklad automatycz¬ nej regulacji predkosci obrotowej rewersyjnego silnika pradu stalego stosowany szczególnie w urzadzeniach wymagajacych scisle okreslonego czasu rozruchu i czasu hamowania.Stan techniki. Znany jest uklad automatycznej regulacji predkosci obrotowej silnika pradu stalego o stalym strumieniu wzbudzenia, zwlaszcza malo- inercyjnego rewersyjnego silnika napedowego rolki przesuwu tasmy magnetycznej w jednostce pamieci tasmowej, opisany w polskim opisie patentowym nr 77870 Instytutu Maszyn Matematycznych. Znany uklad jest utworzony nastepujaco. Wyjscie kon¬ wertera cyfrowo-analogowego jest polaczone z wez¬ lem sumacyjnym. Z wezlem sumacyjnym jest po¬ laczone równiez wejscie wzmacniacza wstepnego sygnalu uchybu.Wyjscie wzmacniacza wstepnego jest polaczone z wejsciem wzmacniacza mocy, którego wyjscie jest polaczone z pierwsza koncówka pierwszego rezystora i z poczatkiem uzwojenia twornika sil¬ nika pradu stalego oraz z wejsciem korektora, przy czym wejscie korektora i druga koncówka pierwszego rezystora sa polaczone z wezlem suma¬ cyjnym. Koniec uzwojenia twornika silnika pradu stalego jest polaczony z zespolem pomiarowym, przy czym zespói ten z drugiej strony jest pola¬ czony z wejsciem wzmacniacza operacyjnego i z pierwsza koncówka trzeciego rezystora. Wyjscie wzmacniacza operacyjnego, pierwsza koncówka 10 15 30 drugiego rezystora i druga koncówka trzeciego re¬ zystora sa polaczone z zaciskiem wyjsciowym.Druga koncówka drugiego rezystora jest pola¬ czona z wezlem sumacyjnym. Dzialanie ukladu jest nastepujace. Zadaniem konwertera cyfrowo-analo¬ gowego jest wytworzenie sygnalu pradowego zada¬ jacego wartosc i kierunek predkosci obrotowej w odpowiedzi na rozkazy ruchu, generowane w pos¬ taci cyfrowej przez jednostke sterujaca pamieci tasmowej. Sygnal ten jest doprowadzony wraz z tachmetrycznym sygnalem sprzezenia zwrotnego i sygnalem korekcyjnym do wezla sumacyjnego, w którym jako wynik ich porównania powstaje sygnal uchybu regulacji doprowadzony nastepnie do wejscia wzmacniacza wstepnego.Wzmocniony sygnal uchybu steruje wzmacniacz mocy, z wyjscia którego jest zasilany twornik sil¬ nika pradu stalego. Zespól pomiarowy doprowadza do wejscia inwersyjnego wzmacniacza operacyj¬ nego prad o wartosci proporcjonalnej do spadków napiecia wzdluz obwodu twornika. Ujemne sprze¬ zenie zwrotne, obejmujace wzmacniacz operacyjny poprzez trzeci rezystor, sprawia ze napiecie wyj¬ sciowe tego wzmacniacza jest odwróconym w fazie odwzorowaniem spadków napiecia wzdluz obwodu twornika. Pierwszy rezystor i drugi rezystor sa wagami pradowych skladowych tachometrycznego sygnalu sprzezenia zwrotnego, przy czym jedna z tych skladowych ma wartosc proporcjonalna do napiecia na zaciskach twornika, a druga ma war- 118 8661 3 tosc proporcjonalna do napiecia wyjsciowego wzmacniacza operacyjnego. Dobór rezystancji pierwszego i drugiego rezystora warunkuje 'pra¬ dowe odwzorowanie sily elektromotorycznej silni a jako miary jego predkosci obrotowej w tachomet¬ rycznym sygnale sprzezenia zwrotnego.Znany uklad charakteryzuje sie dobra stalosci . predkosci, jednakze sprzezenie tachometru z wale:n maloinercyjnego silnika wnosi dodatkowy, niepo- mijalny moment bezwladnosci, a jego mocowanie na wale jest operacja technologicznie klopotliwa, co czyni tego typu konstrukcje rozwiazaniem kosz¬ townym.Istota wynalazku. Uklad automatycznej regulacji predkosci obrotowej rewersyjnego silnika pradu stalego, zawierajacy uklad wzmacniacza uchybu regulacji i wzmacniacza mocy z zadajnikiem pradu, blok ujemnego napieciowego sprzezenia zwrotnego i czlon pomiarowy, polaczone w ten sposób, ze . wejscie ukladu wzmacniacza uchybu regulacji i wzmacniacza mocy z zadajnikiem pradu jest po¬ laczone z wezlem sumacyjnym, wyjscie wzmacnia¬ cza uchybu regulacji i wzmacniacza mocy z zadaj¬ nikiem pradu jest polaczone z pierwszym koncem uzwojenia twornika silnika pradu stalego i z wej¬ sciem bloku ujemnego napieciowego sprzezenia zwrotnego, wyjscie bloku ujemnego napieciowego sprzezenia zwrotnego jest polaczone z wezlem su¬ macyjnym, drugi koniec uzwojenia twornika sil¬ nika pradu stalego jest polaczony z wejsciem czlonu pomiarowego, a wyjscie czlonu pomiaro¬ wego jest polaczone z punktem o potencjale odnie¬ sienia, charakteryzuje sie nastepujacymi cechami.Drugi koniec uzwojenia twornika silnika pradu stalego jest polaczony z wejsciem bloku nieliniowe¬ go dodatniego sprzezenia pradowego, a wyjscie bloku nieliniowego dodatniego sprzezenia pradowego jest polaczone z wezlem sumacyjnym, przy czym blok nieliniowego dodatniego sprzezenia pradowego wspólpracuje lacznie poprzez ten wezel sumacyjny ze znanym czlonem forsujacym i ustawiajacym czas startu silnika, ze znanym czlonem forsujacym i ustawiajacym czas hamowania silnika, ze znanym czlonem zadawania predkosci nominalnej silnika i posrednio ze znanym ukladem sterowania cyfro¬ wego, które to czlony i uklad tworza znana kon¬ figuracje, polegajaca na polaczeniu wyjscia zna¬ nego ukladu sterowania cyfrowego, wyprowadza¬ jacego sygnal ruchu, z wejsciem znanego czlonu forsujacego i ustawiajacego czas startu silnika, wyjscia znanego ukladu sterowania cyfrowego, wy¬ prowadzajacego sygnal hamowania, z wejsciem znanego czlonu forsujacego i ustawiajacego czas hamowania silnika, wyjscie znanego ukladu stero¬ wania cyfrowego, wyprowadzajacego sygnal ruchu nominalnego silnika, z wejsciem znanego czlonu zadawania predkosci nominalnej silnika, wyjscia znanego czlonu forsujacego i ustawiajacego czas startu silnika, wyjscia znanego czlonu forsujacego i ustawiajacego czas hamowania silnika, oraz wyj¬ scia znanego czlonu zadawania predkosci nomi¬ nalnej silnika z wezlem sumacyjnym.Przyklad wykonania. Uklad wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku w postaci blokowej.Jest on utworzony nastepujaco. Pierwsze wyjsci? 3 866 4 ukladu 1 slerow-i! Li cyfrowego jest polaczone z wejsciem czlonu 2 forsujacego i ustawiajacego cz,.:j startu silnika. Drugie wyjscie ukladu 1 sterowania Cjirowego jest polaczone z wejsciem czlonu ;, for- i 3..j.-tce.:o i ustawiajacego czas hamowania silnika.Trzecie wyjscie ukladu 1 sterowania cyfrowego jest polaczone z wejsciem czlonu 4 zadawania predkosci nominalnej silnika. Wyjscie czlonu 2, wyj'cie czlonu 3 i wyjscie czlonu 4 sa polaczone io z wezlem sumacyjnym 5.Wejscie ukladu 6 wzmacniacza uchybu regulacji i wzmacniacza mocy z zadajnikiem pradu jest po¬ laczone z wezlem sumacyjnym 5, przy czym wyj¬ scie tego ukladu 6 jest polaczone z pierwszym kon- H :em uzwojenia twornika 7 silnika pradu stalego i z wejsciem bloku 8 ujemnego napieciowego sprzezenia zwrotnego, przy czym wyjscie tego bloku 8 jest dolaczone do wezla sumacyjnego 5. Drugi koniec uzwojenia twornika 7 silnika pradu stalego jest 2Q polaczony z wejsciem bloku nieliniowego dodat¬ niego sprzezenia pradowego i z wejsciem czlonu pomiarowego 10, przy czym wyjscie bloku 9 nie¬ liniowego dodatniego sprzezenia pradowego jest dolaczone do wezla sumacyjnego 5, a wyjscie czlo- 25 nu pomiarowego 10 jest polaczone z punktem o po¬ tencjale odniesienia.Uklad wedlug wynalazku jest ukladem automa¬ tycznej regulacji predkosci z predkosciowym sprze¬ zeniem zwrotnym utworzonym z ujemnego sprze- 30 zenia napieciowego i z dodatniego nieliniowego sprzezenia pradowego. Sygnalem zadajacym na czas rozruchu i hamowania jest suma sygnalu za¬ dajacego wartosc oraz kierunek predkosci i syg¬ nalu z forsownika, który precyzyjnie pozwala 35 ustawic czas rozruchu lub hamowania. W chwilach czasowych dzialania forsowników wartosc pradu twornika silnika jest równa pradowi ograniczenia, regulowanemu w obrebie wzmacniacza mocy.W okresie czasu forsowania pradu dzialanie nieli¬ si niowego dodatniego sprzezenia pradowego jest po- mijalne i nie powoduje, w przypadku zmiany opor¬ nosci uzwojenia twornika silnika, zmian czasu roz¬ ruchu lub hamowania. W przedziale pracy znamio¬ nowej, to znaczy przy predkosci bliskiej predkosci tf nominalnej i obciazeniu nominalnym, dodatnie sprzezenie pradowe ma charakter liniowy i jego dzialanie wplywa stabilizujaco na zmiany predkosci od zmian obciazenia.Zastrzezenie patentowe M Uklad automatycznej regulacji predkosci obroto¬ wej rewersyjnego silnika pradu stalego, zawiera¬ jacy uklad sterowania cyfrowego, którego wyjscie wyprowadzajace sygnal ruchu jest polaczone z wejsciem czlonu forsujacego i ustawiajacego czas m startu silnika, wyjscie wyprowadzajace sygnal ha¬ mowania jest polaczone z wejsciem czlonu forsu¬ jacego i ustawiajacego czas hamowania silnika, a wyjscie wyprowadzajace sygnal ruchu nominal¬ nego silnika jest polaczone z wejsciem czlonu za- 41 dawania predkosci nominalnej silnika, przy czym wyjscie czlonu forsujacego i ustawiajacego czas hamowania silnika, wyjscie czlonu forsujacego i ustawiajacego czas startu silnika, oraz wyjscie czlonu zadawania predkosci nominalnej silnika sa M polaczone z wezlem sumacyjnym, ponadto zawie-118 866 rajacy uklad wzmacniacza uchybu regulacji i wzmacniacza mocy z zadajnikiem pradu, blok ujem¬ nego napieciowego sprzezenia zwrotnego i czlon po¬ miarowy, polaczone w ten sposób, ze wejscie ukladu wzmacniacza uchybu regulacji i wzmacniacza mocy z zadajnikiem pradu jest polaczone z wezlem sumacyjnym, wyjscie tego ukladu wzmacniacza uchybu regulacji i wzmacniacza mocy z zadajni¬ kiem pradu jest polaczone z pierwszym koncem uzwojenia twornika silnika pradu stalego i z wej¬ sciem bloku ujemnego napieciowego sprzezenia 6 zwrotnego, wyjscie bloku ujemnego napieciowego sprzezenia zwrotnego jest polaczone z wezlem su¬ macyjnym, natomiast drugi koniec uzwojenia twor¬ nika silnika pradu stalego jest polaczony z wej¬ sciem czlonu pomiarowego, a wyjscie czlonu po¬ miarowego jest polaczone z punktem o potencjale odniesienia, znamienny tym, ze ma blok (9) nie¬ liniowego dodatniego sprzezenia pradowego, któ¬ rego wejscie jest polaczone z drugim koncem uzwojenia twornika (7) silnika pradu stalego, a wyjscie jest polaczone z wezlem sumacyjnym (5).A r 2 | f < ' 4 3 i 5j + M r— 6 ~T] *- J n \? y\ X PL