Przedmiotem wynalazku jest modulowy system dyspozytorski, zwlaszcza do kontroli stezenia me¬ tanu przeznaczony do zdalnej kontroli stezenia metanu lub innych gazów jak tlenek wegla, dwu¬ tlenek wegla wzglednie do kontroli przeplywu po¬ wietrza w podziemiach kopaln.Znany jest z „Wiadomosci Górniczych" — zeszyt 11 z 1976 r. system zabezpieczen telemetano- metrycznych CTT.63/40U przeznaczony do kontro¬ li stezenia gazów wybuchowych lub toksycznych, który cechuje sie jednolita budowa i zawiera kil¬ kadziesiat kanalów kontrolno-pomiarowych za po¬ moca rejestratorów kompensacyjnych.Rozwiazanie charakteryzuje sie dostateczna dla celów ruchowych kopaln niezawodnoscia pracy i umozliwia przetwarzanie wyników pomiarów uzy¬ skanych z poszczególnych kanalów pomiarowych, wedlug dowolnie ustalonego algorytmu. W prak¬ tyce czesto istnieje potrzeba wykorzystania tylko kilku wzglednie kilkunastu zaledwie kanalów kon¬ trolnych. Wskutek tego znaczna czesc systemu po¬ zostaje niewykorzystana, co podraza koszty eks¬ ploatacji systemu. W takim systemie uszkodzenie jakiegokolwiek elementu systemu, powoduje przer¬ we w pracy i zwiazany z tym brak kontroli ste¬ zenia gazu na wszystkich kanalach kontrolnych do chwili usuniecia uszkodzenia.Modulowy system dyspozytorski wedlug wyna¬ lazku wyposazony jest w n-wielokanalowych re¬ jestratorów o zapisie punktowym polaczonych r6w- 15 20 30 nolegle z ukladem generatorów liniowych i ukla¬ dem alarmowym, ma uklad dopelnienia czasowe¬ go polaczony z wejsciem ukladu sterowania silni¬ ka pierwszego w szeregu rejestratora o zapisie punktowym. Wyjscie ukladu sterowania jest^ pola¬ czone z wejsciem nastepnego w szeregu ukladu ste¬ rowania, az do wejscia ostatniego w szeregu ukla¬ du sterowania silnika ostatniego w szeregu reje¬ stratora o zapisie punktowym. Pierwsze wyjscie kazdego wybieraka jest polaczone z wejsciem od¬ powiadajacego rnu ukladu sterowania. Natomiast wyjscie ukladu sterowania silnika ostatniego w sze¬ regu rejestratora o zapisie punktowym jest pola¬ czone z wejsciem ukladu dopelnienia czasowego, którego drugie wyjscie jest polaczone z ukladem kontroli impulsów polaczonego ponadto równolegle z ukladami automatycznej synchronizacji, które sa polaczone z odpowiadajacymi im ukladami stero¬ wania silników rejestratorów o zapisie punktowym.Drugie wejscie ukladu dopelnienia czasowego jest polaczone z wyjsciem ukladu wywolania reczne¬ go, którego jedno z wyjsc jest polaczone z wej¬ sciem ukladu wywolania czujników.Uklad wywolania czujników polaczony jest rów¬ nolegle swoimi wyjsciami poprzez odpowiadajace im diody transoptorów z zestykami wybieraków kolejnych w szeregu rejestratorów o zassie punk¬ towym, polaczonych swoimi stykami kolejno z wej¬ sciami ukladu generatorów liniowych. Wejscie ukladu wywolania czujników jest polaczone z ukla- 122 8803 122 880 4 dam automatyki, którego wyjscia sa polaczone równolegle z ukladem kontroli impulsów i ukla¬ dem wybierania miernika. Ponadto, wejscia ukla¬ du automatyki sa polaczone z tranzystorem odpo¬ wiadajacych im transoptorów. Uklad generatorów 5 liniowych jest polaczony poprzez uklad pomiaro¬ wy z zespolem mierników rejestratorów o zapi¬ sie punktowym, który jest polaczony z ukladem wybierania miernika.Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest mo- 10 zliwosc scislego dopasowania do potrzeb rucho¬ wych kopaln liczby wykorzystanych rejestratorów i podzespolów elektronicznych bez koniecznosci wprowadzania •Tamiln konstrukcyjnych. Daje to +r efekcie znacznej zmniejszenie pracochlonnosci 15 y produkcja oigj; .rjmiejsze zuzycie materialów. Mo- auipwo^c.^iwj^sjfstemu umozliwia szybka wy¬ miane^" usz1OTdzone§o podzespolu bez dluzszych przerw na jego naprawe.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w 20 przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy obwodu sterowa¬ nia rejestratorów, a fig. 2 — schemat blokowy obwodu wywolania czujników i mierników.Jak to uwidoczniono na fig. 1 system dysrlozy- 25 torski wyposazony w n-wielokanalowych rejestra¬ torów Rl,...,Rn o zapisie punktowym polaczonych równolegle z ukladem generatorów liniowych UGL i ukladem alarmowym UAL oraz ma uklad dopel¬ nienia czasowego UDC polaczony z wejsciem ukla- 30 du sterowania US1 silnika SI pierwszego w sze¬ regu rejestratora Rl o zapisie punktowym. Wyj¬ scie sterowania US1 jest polaczone z wejsciem na¬ stepnego w szeregu ukladu sterowania US2, az do wejscia ostatniego w szeregu ukladu sterowania 35 USn silnika Sn ostatniego w szeregu rejestratora Rn o zapisie punktowym. Pierwsze wyjscie 1'—1 kazdego wybieraka Wl—1,...,W1—n jest polaczone z wejsciem odpowiadajacego mu ukladu sterowa¬ nia USl,...,USn. Wyjscie d5—n ukladu sterowania 40 USn silnika Sn ostatniego w szeregu rejestratora Rn o zapisie punktowym jest polaczone z wejsciem b3 ukladu dopelnienia czasowego UDC, którego wyjscie b2 jest polaczone z ukladem kontroli im¬ pulsów UKI, polaczonego równolegle z ukladami 45 automatycznej synchronizacji UASl,...,UASn, z któ¬ rych kazdy polaczony jest z odpowiadajacym mu ukladem sterowania US^...,USn. Drugie wejscie b4 ukladu dopelnienia czasowego UDC jest polaczo¬ ne z wyjsciem ukladu wywolania recznego UWR. 50 Jak to pokazano na fig. 2 — wyjscie j4 ukla¬ du wywolania recznego UWR jest polaczone z wej¬ sciem m2 ukladu wywolania czujników UWC, któ¬ rego wyjscia 01,...,On sa polaczone równolegle po¬ przez odpowiadajace im diody elektro!uminescen- 55 cyjne transoptorów Tol,...,Ton z zestykami wy¬ bieraków W2—1,...,W2—n kolejnych w szeregu re¬ jestratorów Rl,...,Rn o zapisie punktowym, pola¬ czonych swoimi stykami kolejno z wejsciami iz—l,...,ta—n ukladu generatorów liniowych UGL. co Wejscie ml ukladu wywolania czujników UWC jest polaczone z ukladem automatyka UA, którego wyjscia sa polaczone równolegle z ukladem kon¬ troli impulsów UKI i ukladem wybierania mier¬ nika UWM, a ponadto wejscia ll,...,ln ukladu au- 65 tematyki UA sa polaczone z tranzystorem odpo¬ wiadajacych im transoptorów Tol,...,Ton.Uklad generatorów liniowych UGL jest pola¬ czony poprzez uklad pomiarowy UP z zespolem mierników Ml,...,Mn rejestratorów Rl,...,Rn o za¬ pisie punktowym, który jest polaczony z ukladem wybierania miernika UWM.W wersji podstawowej systemu kazdy rejestra¬ tor ma dwa silniki synchroniczne, z których je¬ den sluzy do przelaczania poszczególnych kanalów pomiarowych oraz drukowanie wyników pomiarów, natomiast drugi silnik wykorzystywany jest do ciaglego posuwu tasmy rejestrujacej. W wersji u- proszczonej zastosowany jest tylko jeden silnik do przelaczania kanalów pomiarowych, drukowania wyników pomiarów i posuwu tasmy rejestrujacej.System dyspozytorski dziala nastepujaco. Po uplywie uprzednio nastawionego czasu, uklad do¬ pelnienia czasowego UDC wysyla impuls na wej¬ scie dl—1 ukladu sterowania US1, przez co zosta¬ je uruchomiony silnik SI w pierwszym w szere¬ gu rejestratorze Rl w zapisie punktowym. Wybie¬ raki Wl—1 i W2—1 rejestratora Rl kolejno z okreslonym czasem przelaczaja poszczególne ka¬ naly kontrolne.W momencie, gdy zostanie przerwany styk 1'—1 wybieraka Wl—1, uklad sterowania US1 podtrzy¬ muje prace silnika SI rejestratora wielokanalowe¬ go Rl. Z chwila ponownego zwTarcia styku 1'—1 wybieraka Wl—1, silnik SI rejestratora Rl zosta¬ je zatrzymany, a uklad sterowania US1 generuje sygnal uruchamiajacy silnik nastepnego rejestra¬ tora R2, przy czym proces dzialania powtarza sie identycznie jak przy pierwszym w szeregu reje¬ stratorze Rl, az do uruchomienia ostatniego w sze¬ regu silnika Sn rejestratora Rn. Powoduje to pow¬ stanie impulsu na wyjsciu ukladu sterowania USn ostatniego w szeregu rejestratora Rn, który wzbu¬ dza uklad dopelnienia czasowego UDC, co z kolei inicjuje nastepny cykl pracy. Uruchamianie ko¬ lejnych czujników odbywa sie przez laczenie wyjsc ukladu wywolania czujników UWC z ukladem ge¬ neratorów liniowych UGL za posrednictwem sty¬ ków wybieraków W2—1,...,W2—n rejestratorów Rl,...,Rn o zapisie punktowym. Transoptory Tol,...,Ton steruja praca ukladu automatyki UA, który wysyla impulsy do ukladu kontroli impul¬ sów UKI, ukladu wywolania czujników UWC i ukladu wybierania miernika UWM.W przypadku, gdy nie dziala uklad dopelnienia czasowego UWC oraz nie ma wywolania reczne¬ go któregokolwiek z czujników, a wystapi brak impulsów na wejsciu i4 ukladu kontroli impul¬ sów UKI lub pojawi sie wiecej niz jeden impuls, wówczas uklad kontroli impulsów UKI powodu¬ je wyslanie impulsów uruchamiajacych wszystkie uklady automatycznej synchronizacji UASl,...,UASn, które z kolei powoduja oprowadzenie wszystkich wybieraków w rejestratorach Rl,...,Rn do pozycji poczatkowych, przy równoczesnym przerwaniu po¬ miaru na ten okres czasu za pomoca ukladu wy¬ bierania miernika UWM.Automatyczny pomiar odbywa sie za posred¬ nictwem ukladu pomiarowego UP, do którego sa przylaczone mierniki Ml,...,Mn wszystkich rejestra-122 880 6 torów Rl,...,Rn. Mierniki te sa cyklicznie zalaczane ukladem wywolania miernika UWM.Podczas pomiaru recznego, uklad wywolania recznego UWR blokuje dzialanie wszystkich ukla¬ dów elektrycznych systemu i zalacza pozadany 5 czujnik, przy czym pomiar odbywa sie za pomoca odrebnego miernika.Zastrzezenia patentowe 1. Modulowy system dyspozytorski, zwlaszcza do 10 kontroli stezenia metanu wyposazony w n-wielo- kanalowych rejestratorów o zapisie punktowym polaczonych równolegle z ukladem generatorów liniowych i ukladem alarmowym, majacy uklad wywolania czujników, znamienny tym, ze jedno 15 z wyjsc ukladu dopelnienia czasowego (UDC) jest polaczone z wejsciem ukladu sterowania (US1) sil¬ nika (SI) pierwszego z szeregu rejestratora (Rl) o zapisie punktowym, natomiast wyjscie ukladu sterowania (USl) jest polaczone z wejsciem na- 20 stepnego w szeregu ukladu sterowania (US2), az do wejscia ostatniego w szeregu ukladu sterowa¬ nia (USn) silnika (Sn) ostatniego w szeregu reje¬ stratora (Rli) o zapisie punktowym, przy czym pierwsze wyjscie kazdego z wybieraków (Wl—1,..., 25 Wl—n) jest polaczone z wejsciem odpowiadajace¬ go mu ukladu sterowania (USl,...,USn), natomiast wyjscie ukladu sterowania (USn) silnika (Sn) ostat¬ niego w szeregu rejestratora (Rn) o zapisie punkto¬ wym jest polaczone z wejsciem ukladu dopelnie- 30 nia czasowego (UDC), którego drugie wyjscie jest polaczone z ukladem kontroli impulsów (UKI), po¬ laczonego równolegle z ukladami automatycznej synchronizacja laczony jest z odpowiadajacym mu ukladem ste¬ rowania (USl,...,USn), przy czym drugie wejscie ukladu dopelnienia czasowego (UDC) jest polaczo¬ ne z wyjsciem ukladu wywolania recznego (UWR), którego jedno z wyjsc jest polaczone z wejsciem ukladu wywolania czujników (UWC) polaczonego równolegle swoimi wyjsciami poprzez odpowiada¬ jace im diody elektroluminescencyjne transoptorów (Tol,...,Ton) z zestykami wybieraków (W2—1,.-, W2—n) kolejnych w szeregu rejestratorów (Rl,..., Rn) o zapisie punktowym, polaczonych swymi sty¬ kami kolejno z wejsciami ukladu generatorów li¬ niowych (UGL), przy czym wejscie ukladu wywo¬ lania czujników (UWC) jest polaczone z ukladem automatyki (UA), którego wyjscia sa polaczone równolegle z ukladem kontroli impulsów (UKI) i ukladem wybierania miernika (UWM), a ponad¬ to wejscia ukladu automatyki (UA) sa polaczone z tranzystorem odpowiadajacych im transoptorów (Tol,...,Ton). 2. System, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uklad generatorów liniowych (UGL) jest polaczo¬ ny poprzez uklad pomiarowy (UP) z zespolem mierników (Ml„..,Mn) rejestratorów (Rl,...,Rn) o za¬ pisie punktowym, który jest polaczony z ukladem wybierania miernika (UWM).Fig. \122 880 W i W2- lifiL l2-1 H la-i K l2-n k- l3-n la-n L.F± H—©3-1 ifJ -1 J ¦a L 4A- L__J 01 on L 1 '"L""1.I fj_o ^ M^fT uwc m2t m1 In R2-n^ j !«)*• —\|W2 UA ZEZ .A Fig. 2 UK3 jS UWR Ml p Druk: Opolskie Zaklady Graficzne im. J. Langowskiego w Opolu.Zam. 180/84. Naklad 95 + 16 egz.Cena 100 zl PLThe subject of the invention is a modular dispatching system, especially for the control of methane concentration, intended for remote control of the concentration of methane or other gases such as carbon monoxide, carbon dioxide, or to control the air flow in mine undergrounds. It is known from "Mining News" - issue 11 of 1976 CTT.63 / 40U telemetric security system designed to control the concentration of explosive or toxic gases, characterized by a uniform structure and containing several control and measurement channels with the use of compensation recorders. operation reliability sufficient for the mine's operational purposes and enables the processing of measurement results obtained from individual measurement channels, according to a freely determined algorithm. In practice, there is often a need to use only a few or a dozen or so control channels. ¬ is left unused, which attracts ko system maintenance sticks. In such a system, the failure of any element of the system causes a break in work and the associated lack of gas concentration control on all control channels until the fault is repaired. The modular dispatching system according to the invention is equipped with n-multi-channel recorders with In parallel with the line generator and the alarm system, the dot record has a time complement circuit connected to the input of the motor control circuit of the first in the series of dot record recorder. The output of the control circuit is connected to the input of the next control circuit in the row until the input of the last in row of the engine control circuit of the last dot record recorder in the row. The first output of each selector is connected to an input of the corresponding control circuit. On the other hand, the output of the engine control system of the last recorder with a point record in the series is connected with the input of the time complement circuit, the second output of which is connected with the impulse control circuit, also connected in parallel with the automatic synchronization circuits, which are connected with the corresponding control circuits The second input of the time completion circuit is connected to the output of the manual call circuit, one of the outputs of which is connected to the input of the sensor trigger circuit. The sensor call circuit is connected in parallel with its outputs through corresponding diodes optocouplers with contacts of selectors of successive in a series of point-suction recorders, connected with their contacts successively to the inputs of a system of line generators. The input of the sensor trigger circuitry is connected to an automation dam, the outputs of which are connected in parallel with the pulse control circuit and the meter selection circuit. Moreover, the inputs of the automation system are connected to the transistor of the corresponding optocouplers. The system of 5-line generators is connected via a measuring system with a set of meters, recorders with a point recording, which is connected with the system of selecting the meter. The advantage of the solution according to the invention is the possibility of a strict adaptation to the needs of the mining operation of the number of used recorders and electronic components without the need to introduce • structural tamil. This gives + r the effect of a significant reduction in labor consumption in the production of oil; .rjlower consumption of materials. It is possible to quickly replace the damaged component without long breaks for its repair. The subject of the invention is shown in the example embodiment in the drawing, in which Fig. 1 shows a block diagram of the control circuit. Fig. 2 shows a block diagram of the sensor and meter triggering circuit. As shown in Fig. 1, the dysroslositor system is equipped with n-multi-channel recorders Rl, ..., Rn with point recording connected in parallel with the circuit of linear generators UGL and the alarm system UAL, and has a time complement circuit UDC connected to the input of the control system US1 of the SI motor of the first point recorder R1 in the series.The control output US1 is connected to the step input of the of the series of the US2 control system, until the input of the last in the series of the control system 35 USn of the Sn motor of the last in the series of the recorder Rn with a point recording. First output 1'– 1 of each selector Wl — 1, ..., W1 — n it is connected to the input of the corresponding control system USl, ..., USn. The output d5-n of the control system 40 USn of the Sn engine of the last in the series of the recorder Rn with a point record is connected with the input b3 of the time complement circuit UDC, the output of which b2 is connected with the pulse control system UKI, connected in parallel with the automatic synchronization systems UASl 45, ..., UASn, each of which is connected to the corresponding control unit US ..., USn. The second input b4 of the UDC time complement circuit is connected to the output of the UWR manual call circuit. 50 As it is shown in Fig. 2 - the UWR hand trigger output j4 is connected to the UWC sensor trigger input m2, whose outputs 01, ..., He are connected in parallel through the corresponding diodes. ! uminescent optocouplers Tol, ..., Ton with selector contacts W2-1, ..., W2-n consecutive in the series of recorders R1, ..., Rn with point notation, connected with their contacts successively with the inputs iz-l, ..., ta-n of the UGL linear generator system. co The ml input of the UWC sensor trigger system is connected to the UA automation system, the outputs of which are connected in parallel with the UKI pulse control system and the UWM meter selection system, as well as the ll, ..., ln inputs of the UA They are connected to the transistor of the corresponding optocouplers Tol, ..., Ton. The UGL line generator system is connected via the UP measurement system with the set of meters Ml, ..., Mn of the recorders Rl, ..., Rn In the basic version of the system, each recorder has two synchronous motors, one of which is used to switch individual measurement channels and print the measurement results, while the other motor is used for continuous tape feed registrant. In the simplified version, only one motor is used to switch the measurement channels, print the measurement results and the feed of the recording tape. The dispatcher system works as follows. After a predetermined time has elapsed, the time complement UDC sends a pulse to the input dl-1 of the control system US1, whereby the motor SI is started in the first recorder R1 in the dot record. The selectors Wl-1 and W2-1 of the recorder Rl successively with a specified time switch individual control channels. When the contact 1'-1 of the selector Wl-1 is broken, the control system US1 maintains the operation of the SI engine of the multi-channel recorder May Rl. At the moment of re-closure of the contact 1'-1 of selector Wl-1, the motor SI of the recorder R1 is stopped, and the control system US1 generates a signal that starts the engine of the next recorder R2, the operation process being repeated identically as in the first register Until the recorder Rn, the last in the series Sn engine, is started. This causes a pulse at the output of the control unit USn of the last recorder Rn in the series, which triggers the time complement circuit UDC, which in turn initiates the next duty cycle. Successive sensors are activated by connecting the outputs of the UWC sensor trigger system with the UGL linear generators system through the contacts of the selectors W2-1, ..., W2-n of recorders R1, ..., Rn with point recording. Tol, ..., Ton optocouplers control the operation of the UA automation system, which sends pulses to the UKI pulse control system, UWC sensor triggering system and UWM meter selection system. If the UWC time complement system does not work and there is no manual call If any of the sensors are present, and there is no pulses at the input i4 of the UKI pulse control system or more than one pulse appears, then the UKI pulse control system causes the sending of pulses activating all the automatic synchronization systems UASl, ..., UASn, which, in turn, lead all the selectors in the recorders Rl, ..., Rn to the starting positions, with simultaneous interruption of the measurement for this period of time by means of the UWM meter selection system. The automatic measurement is carried out by means of the UP measurement system. to which meters Ml, ..., Mn of all registers-122 are connected 880 6 paths Rl, ..., Rn. These meters are cyclically connected with the UWM meter's triggering system. During manual measurement, the UWR manual triggering system blocks the operation of all electrical systems of the system and activates the desired sensor, while the measurement is carried out with a separate meter. Patent claims 1. Modular dispatcher system, especially up to 10 methane concentration control equipped with n-multi-channel point recording recorders connected in parallel with a system of linear generators and an alarm system, having a sensor evoking system, characterized in that one of the 15 outputs of the time complementary circuit (UDC) is connected to the input of the motor control system (US1) (SI) of the first point recorder series (R1), while the control system output (USl) is connected to the step input in the control system series (US2) until the input of the last in the series of the control system (US2). the row of the control system (USn) of the engine (Sn) of the last in the recorder series (Rli) with a point notation, with whereby the first output of each selector (Wl-1, ..., 25 Wl-n) is connected to the input of the corresponding control system (USl, ..., USn), while the output of the motor control system (USn) (Sn ) of the last point recorder (Rn) in the series is connected to the input of the time complement (UDC) circuit, the second output of which is connected to the pulse control circuit (UKI), connected in parallel with the automatic synchronization circuits it is connected to the corresponding control circuit (USl, ..., USn), the second input of the time complement (UDC) circuit is connected to the output of the manual call circuit (UWR), one of the outputs of which is connected to the input of the sensor triggering circuit (UWC) connected in parallel with its outputs through the corresponding light-emitting diodes of the optocouplers (Tol, ..., Ton) with the contacts of the selector (W2-1, .-, W2-n) of successive recorders (Rl. .., Rn) with a point notation, connected with their contacts in a circle It is connected to the inputs of the line generator (UGL), where the input of the sensor trigger (UWC) is connected to the automation system (UA), whose outputs are connected in parallel with the pulse control system (UKI) and the meter selection system (UWM) ), and moreover the inputs of the automation system (UA) are connected to the transistor of the corresponding optocouplers (Tol, ..., Ton). 2. The system, according to claim The method of claim 1, characterized in that the linear generator system (UGL) is connected via the measurement system (UP) with a set of meters (M1 ".., Mn) of recorders (R1, ..., Rn) with a point recording which is connected to the meter dial (UWM) Fig. \ 122 880 W i W2- lifiL l2-1 H la-i K l2-n k- l3-n la-n LF ± H— © 3-1 ifJ -1 J ¦a L 4A- L__J 01 on L 1 ' "L" "1.I fj_o ^ M ^ fT uwc m2t m1 In R2-n ^ j!«) * • - \ | W2 UA ZEZ .A Fig. 2 UK3 jS UWR Ml p Print: Opolskie Zaklady Graficzne im. J Langowski in Opole, Order 180/84 Mintage 95 + 16 copies Price PLN 100 PL