Przedmiotem wynalazku jest cewka odchylajaca zawierajaca czesci nawiniete siodlowo i czesci na¬ winiete toroidalnie dla odchylania wiazki elektro¬ nów celem wytworzenia linii na ekranie kineskopu.Obrazy telewizyjne sa zazwyczaj utworzone na obszarze swiecacego rastra na ekranie kineskopu.Raster jest utworzony przez powtarzalne wybiera¬ nie jednej lub wiecej wiazek elektronów na ekranie pokrytym luminoforem. Powtarzalne wybieranie jest uzyskiwane przez szybkie wybieranie wzdluz linii poziomych i stosunkowo wolne wybieranie w kie¬ runku pionowym. Odchylanie wiazek elektronów w odbiornikach telewizji rozgloszeniowej jest otrzy¬ mywane za pomoca przeplywu pradu w odpowied¬ nim kierunku w uzwojeniach odchylajacych. Cewki odchylajace dla kineskopu moga zawierac pare uzwojen przystosowanych do odchylania poziomego i dalsza pare uzwojen przystosowana do odchylania pionowego na pierscieniowym lub toroidalnym rdzeniu magnetycznym i moga takze zawierac do¬ datkowe uzwojenia dla korekcji róznych znieksztal¬ cen, które moga wystapic w czasie tworzenia osno¬ wy obrazu. Takie dodatkowe uzwojenia moga za¬ wierac uzwojenia zbieznosci dynamicznej i uzwoje¬ nia kwadra turowe.Energia jest magazynowana w polach magnetycz¬ nych wytwarzanych przez uzwojenia odchylajace.W celu zachowania energii i zmniejszenia poboru mocy, energia recyrkuluje w ukladzie odchylania zwiazanym z uzwojeniem. Uklad odchylajacy 15 20 25 30 i uzwojenia odchylajace maja rezystancje, * która powoduje, ze czesc recyrkulujacej energii*jest tra¬ cona na cieplo. W przypadku odchylania poziomego recyrkulacja wystepuje okolo 15 750 razy na se¬ kunde i redukcja tych strat ma wielkie znaczenie.Znane uzwojenia odchylania poziomego maja czesto konfiguracje uzwojen siodlowych. Uzwojenia siod¬ lowe maja mniejsze pola rozproszone niz równo¬ wazne im uzwojenia toroidalne, powodujac, ze mniej energii jest magazynowanej w polu magne¬ tycznym podczas kazdego okresu odchylania i w konsekwencji ma mniejsze straty recyrkulacji.' Znane uzwojenia odchylania pionowego mialy konfiguracje uzwojen siodlowych albo uzwojen toroidalnych. Uzwojenia toroidalne moga dac ko¬ rzysc ze wzgledu na mniejsza dlugosc przewodów niz równowazne im uzwojenia siodlowe i' umozli¬ wiaja bardziej precyzyjne ulozenie przewodów, W wysoko konkurencyjnej telewizji, przy rozwa¬ zaniu kosztów, krótsze przewody uzwojen toroidal¬ nych sa bardzo pozadane. Nawet chociaz magazy¬ nowanie energii jest wieksze, czesto sa stosowane uzwojenia toroidalne odchylania pionowego, po¬ niewaz magazynowana energia recyrkuluje' tylko 50 lub 60 razy na sekunde i straty na rozproszenie sa proporcjonalnie mniejsze niz, przy wiekszej czes¬ totliwosci odchylania poziomego. Takze mniejsza dlugosc przewodów w uzwojeniu toroidalnym zmniejsza rezystancje uzwojenia odchylajacego zmniejszajac straty powodowane zwiekszonymi po- 123 19?123 193 lami rozproszenia. Uzwojenia majace dlugosc prze¬ wodów mniejsze niz uzwojenia siodlowe i rozpro¬ szenie, mniejsze_niz uzwojenia toroidalne moga byc ikorzystne. £q' "stosowania zarówno do odchylania ^poziomego jak i pionowego. j Zgodnie z korzystnym rozwiazaniem wedlug .jobecnegtf wynalaizkU cewka odchylajaca przystoso- £wana.d pie zawierajaca uzwojenie odchylajace z pierwsza i druga czescia uzwojenia lezacymi wzdluz wew¬ netrznej powierzchni rdzenia pierscieniowego o przenikalnosci magnetycznej .w sposób, nie zacho¬ dzacy na -siebie dla wytworzenia pola wsikutek przeplywu pradu odchylajacego popirzez uzwojenie dla odchylenia wiazki elektronów w jednej plasz¬ czyznie. Uzwojenie zawiera ponadto powrotne prze¬ wody umieszczone na wejsciu i wyjsciu rdzenia i zwiazane z pierwsza czescia uzwojenia tworzac uzwojenie siodlowe. Uzwojenie zawiera takze dru¬ gie przewody powrotne opasujace rdzen i zwiazane z druga * czescia uzwojenia tworzac uzwojenie to¬ roidalne.Wynalazek w przykladzie wykonania jest przed¬ stawiony na rysunku, na którym: fig. 1 przedsta¬ wia cewke nawinieta toroidalnie zgodnie ze stanem techniki i jej zgrubny rozklad pola magnetycz¬ nego, fig. 2 przedstawia bardziej szczególowy roz¬ klad pola magnetycznego cewki z fig. 1, fig. 3 przedstawia w postaci pogladowej cewke odchyla¬ jaca w trzech rzutach, zgodnie z obecnym wyna¬ lazkiem, razem z polem magnetycznym zwiazanym z nimi.Na figurze 1 cewka odchylajaca 10 zawiera za¬ sadniczo pierscieniowy rdzen 12 magnetyczny.Rdzen jest opasany przez przewody 16 i 18, które sa toroidalhie nawiniete na rdzeniu na kazdej stronie osi 20 symetrii. Dla wskazania kierunku konwen¬ cjonalnego przeplywu pradu w przewodach, czesci przewodów 16 przyleglych do srodka otworu 14 maja przeplyw pradu prostopadly do plaszczyzny rysunku i skierowany do srodka. Kierunek do srodka jest oznaczony krzyzykiem na fig. 1. Po¬ dobnie czesci przewodów lfl lezace wzdluz zew¬ netrznego obwodu rdzenia 12 ma konwencjonalny przeplyw pradii na zewnatrz plaszczyzny rysunku, jak to przedstawioflio kropkami.Jak wskazano za pomoca kropek i krzyzyków zwiazanych z przewodem 18, konwencjonalny prze¬ plyw |xradu w przewodzie 18 jest na zewnatrz plaszczyzny rysunku wzdluz wewnetrznego obwodu rdzenia? i do plaszczyzny rysunku na obwodzie zewnetrznym. Te kierunki przeplywu pradlu wy¬ twarzaja pola magnetyczne wewnatrz rdzenia 12 w kierunkach przedstawionych grubymi strzalka¬ mi. U góry i u dolu cewek 10, pola magnetyczne wytwarzane przez -przewody 16 i przeciwne 18 two¬ rza skierowane w dól pole magnetyczne wewnatrz srodkowego otworu 14, a strumien rozproszenia od srodkowego otworu takze przedstawiony grubymi strzalkami. Dla wskazanego kierunku pola mag¬ netycznego w otworze 14, wiazka elektronów prze¬ chodzac poprzez otwór jest odchylana tworzac linie na ekranie kineskopu w kierunku linii 21.Figura 2 przedstawia bardziej szczególowo pole magnetyczne wytworzone przez uzwojenie z fig. 1 w przekroju cewek. Na fig. 2 kola 22 do 32 (pa¬ rzyste numery) przedstawiaja czesci przewodu 16 lezace wzdluz wewnetrznego i zewnetrznego ob¬ wodu rdizenia 12. Podobnie kola 34 do 44 (parzyste 5 numery) przedstawiaja czesci przewodu 18. Uklad z fig. 2 jest symetryczny dokola pionowej i pozio¬ mej osi, a wyjasnienie wplywów w górnej polowie z fig. 2 odpowiada takze dalszej polówce. Na fig. 2 mozna zauwazyc, ze zwój przewodu 16 przedsta- 10 wiony przez kola 22 i 28 wytwarza pole magne¬ tyczne przedstawione przez linie 60 pola magne¬ tycznego, które jest przeciwne linii 62 pola magne¬ tycznego wytworzonego przez zwój przedstawiony kolami 34, 40 przewodu 18. W wyniku tego prze- 15 ciwienstwa linie 60 i 62 pola magnetycznego moga byc uwazane jako wylewajace sie lub opuszczajace rdzen magnetyczny i przechodzace pionowo w dól poprzez otwór 14, aby wejsc z powrotem do rdzenia w poblizu odpowiadajacych zwojów uzwojenia 20 przedstawionych odpowiednio przez kola 26 i 32 przewodu 16 oraz 38 i 44 przewodu 18.Zwoje przewodu przedstawione przez kola 22, 28 i 34, 40 wytwarzaja takze linie pola magnetycznego takie jak 64 i 66, które sa takze przeciwnie wew- 25 natnz rdzenia. Linie pola 64 i 66 moga byc uwazane jako opuszczajace zewnetrzne obrzeze rdzenia i za¬ mykajace stie na nim wzdluz drogi rozciagajacej sie na zewnatrz rdzenia i poprzez zwoje uzwojenia przedstawione odpowiednio przez kola 26, 32 i 38, 30 44. Czesc pola magnetycznego wytworzonego przez przewody 16 i 18, która nie przechodzi przez srod¬ kowy otwór 14 nie moze oddzialywac na wiazke elektronów i nie przyczynia sie do odchylania.Konsekwentnie czesc pola magnetycznego wytwa- 35 rzanego przez przewody 16 i 18 przedstawiona przez linie 64 i 66 pola reprezentuje pola rozproszenia, które przyczyniaja sie do niepozadanego gromadze¬ nia energii w cewkach odchylajacych.Jak wiadomo, tylko rozklad pradu wzdluz wew- 40 netrznej powierzchni cewek jest skuteczny w wy¬ twarzaniu pól odchylajacych. Dokladny ksztalt rozkladu pradu na wewnetrznej powierzchni okres¬ la charakterystyki pola odchylajacego takie, jak zbieznosc, poduszkowatosc i inne. W ten sposób 45 odchylanie jest prawie niezalezne od kierunku przeplywu pradu wzdluz zewnetrznego obwodu rdzenia. Mozna przeto uwazac, ze linie pól 64 i 66 zwiazane sa z polami rozproszenia jako wytworzone przez zwój przewodu 22, 34, który jest niezalezny 50 od zwoju 28, 40. Przy tym punkcie widzenia, mozna sobie dalej wyobrazic zwój drutu taki, jaki jest przedstawiony przez kola 50 i 52 zwiazane z prze¬ wodami przedstawionymi przez kola 22 i 34 w taki sposób, aby kasowac pole reprezentowane przez 55 linie 64 i 66 bez oddzialywania uzytecznego pola przedstawionego przez linie 60 i 62 wewnatrz srod¬ kowego otworu 14.Dodatkowy zwój przedstawiony przez kola 50 i 52 przewodu najblizszego pnzewoidiom przedstawionym 60 przez kola 22 i 34 powoduje negacje wplywu prze¬ plywu pradu' w przewodach przedstawionych przez kola 22 i 34. Z tego punktu widzenia czesci prze¬ wodu przedstawione przez kola 52 i 34 wzdluz zewnetrznego obwodu rdzeni nie musza istniec, w cB wyniku czego niepozadane pole zewnetrzne, któres 123 193 6 one wytwarzaja, musi plynac gdzie indziej, korzystnie przez srodkowy otwór 14. Podobnie zwój przedstawiony przez kola 54 i 56 u dolu cewek pojeciowo zaprósza polu obwodowemu wytwarza¬ nemu przez przewody przedstawione przez kola 26 i 38 i czynii te przewody niepotrzebnymi.Figury 3a, 3b i 3c przedstawiaja uklad uzwojen, w którym czesc zewnetrznego pola jest elimino¬ wana i w tym samym czasjie pole w wewnetrznym otworze jest zwiekszone. Jest to uzyskane dzieki utrzymaniu tego samego rozkladu pradu wzdluz wewnetrznej powierzchni rdzenia przy jednoczes¬ nym zmodyfikowaniu rozkladu wzdluz zewnetrznej powierzchni rdzenia.Cewka 310 zawiera rdzen magnetyczny 312 i zwiazane z niim przewody 316 i 318. Na fig. 3a cewka 310 jest pokazana od strony wyjscia wiazki.Figury 3b i 3c przedstawiaja cewke 310 w widoku z bolcu i w widoku z dolu. Na fig. 3a mozna zau¬ wazyc, ze przewody 316 i 318 sa nawiniete dokola rdzenia 312 W sposób skosno-symetryczny w sto¬ sunku do plaszczyzny 392 przechodzacej przez os cewki. Cewka jest takze symetryczna w stosunku do plaszczyzny 393 przechodzacej przez os.Nawiniecie przewodu 318 zaczyna sie w punkcie 320 od strony wejscia wiazki do cewki, i przebiega wzdluz wewnetrznej powierzchni cewki do punktu 322 na wyjsciu cewki. Od punktu 322 przewód powraca wzdluz obwodu cewki do punktu 323.Od punktu 323 przewód 318 jest nawiniety wzdluz wewnetrznej powierzchni cewki do punktu 324 na jej wyjsciu, opasujac w ten sposób rdzen 312 two¬ rzac nawiniecie toroidalne. Od punktu 324 przewód 318 jest nawiniety toroidalnie przechodzac przez punkty 326, 328, 330, 332 do punktu 334 na koncu cewek od strony wyjsqia wiazki. Od punktu 334 przewód 318 jest nawiniety w sposób konca zwoju uzwojenia siodlowego wzdluz obwodu konca wyj¬ sciowego rdzenia do punktu 336 na osi pionowej cewki. Od punktu 336 przewód 318 przebiega do punktu 337 na wyjsciu, a stad wzdluz wewnetrznej powierzchni rdzenia do wejsciowego konca cewki i obwodowo w koncu wejsciowym cewek przecho¬ dzac przez punkt 338 tworzac uzwojenie typu siod¬ lowego. Uzwojenie przechodzi przez punkty 340 do 349 tworzac uzwojenie siodlowe. Wejsciowe konce uzwojen w widoku z fig. 3a sa wykrzywione od ich prawdziwego polozenia dla jasniejszego opi¬ sania konfiguracji uzwojenia.W podobny sposób przewód 316 rozpoczyna sie w punkcie 360 na wejsciu cewki i przebiega w spo¬ sób nawiniecia siodlowego do punktu 379. Od punktu 379 do punktu 390 przewód 316 jest nawi¬ niety w sposób toroidalny dokola rdzenia 312.Toroidalne uzwojenia w punktach 320—334 zaj¬ muja obszar przeciwlegly do srodkowego kata 396 okreslonego plaszczyznami 392 i 394 przechodzacy¬ mi przez os. Uzwojenie siodlowe zwiazane z po¬ lowa cewki 310 ma prawo od pionowej plaszczyzny 393 zajmujacej obszary przeciwlegle przez ostre katy srodkowe 397 i 398 odpowiednio pomiedzy plaszczyznami 392 i 393 oraz 393 i 394. Obszary te oraz dwa typy uzwojen nie zachodza na siebie lub niezalezne.Figura 3d przedstawia w przekroju pole magne¬ tyczne wytworzone przez uklad zgodny z wyna¬ lazkiem. Figura 3d przedstawia podobna strukture uzwojenia do przedstawionej na fig. 2, odpowiednie s elementy maja odpowiednie numery odniesienia.Fig. 3d, jak przedstawiono, brak czesci przewodu u góry i u dolu zewnetrznego obwodu rdzenia w porównaniu z ukladem z fig. 2.Porównanie fig. 2 z fig. 3 ujawnia, ze linie 64 i 66 pola magnetycznego rozciagajace wzdluz zewnetrz¬ nego obwodu rdzenia z fig. 2 sa powtórnie skiero¬ wane do srodkowego otworu na fig. 3, gdzie zwiek¬ szaja pole odchylajace, bez zadnego uszczerbku spowodowanego tym, ze nie ma ich na zewnetrz¬ nym obwodzie. Poniewaz pole odchylajace wew¬ natrz srodkowego otworu jest zwiekszone, takie same odchylanie wiazki moze byc uzyskane w ukladzie z fig. 3 przy mniejszym pradzie odchy¬ lania niz w ukladzie z fig. 1.Jak przedstawiono na flig. 3, wystepuja nagle przejscia pomiedzy czesciami toroidalna i siodlowa uzwojen odchylajacych. Jesli zachodzi potrzeba mozna uzyskac przejscie stopniowe przez zmie¬ ni anie toroidalnie i siodlowo nawinietych zwojów w obszarze t przejsciowym. Przy takim ukladzie uzwojenie prowadzone jako niezachodzace w tym dowolnym promieniu prostopadlym do osi prze¬ cinaja droge uzwojen tylko jednego typu.Podczas gdy opisany uklad moze byc korzystnym w zmniejszeniu pola rozproszenia zwiazanego z uzwojeniem odchylajacym, mozna takze uzyskac skrócenie dlugosci przewodu wymaganej dla uzwo¬ jenia. Na przyklad, toroidalny zwój wymaga uzwo¬ jenia powracajacego majacego cllugosc przewyzsza¬ jaca osiowa dlugosc rdzenia, jak przedstawiono przez uzwojenie powracajace pomiedzy punktami 322 i 323 na fig. 3b. Gdy srednia sumy dlugosci wejsciowych i wyjsciowych powrotów Uzwojen siodlowych zwiazanych z przewodem iskierowanym w przód jest mniejsza niz dlugosc toroidalnie na¬ winietego uzwojenia, korzystniej jest wybrac uzwojenie siodlowe zamiast toroidalnego.Na przyklad, uzwojenie powracajace 362—363— —oi64 konca wyjsciowego i uzwojenia powracajace 365—366—367 konca wejsciowego, kazde sluzy do powrotu przewodu z powierzchni wewnetrznej. Gdy suma dlugosci przewodu 362—363—364 powracaja¬ cego z konca wyjsciowego i przewodu 365—366—367 powracajacego konca wejsciowego jest mniejsza niz podwójna dlugosc przewodu powracajacego uzwo¬ jenia toroidalnego, dla zwojów siodlowych wyma¬ gana jest mniejsza dlugosc przewodu w tym polo¬ zeniu w porównaniu ze zwojami toroidalnymi.Zastrzezenia patentowe 1. Cewka odchylajaca przystosowana do odchyla¬ nia wiazki elektronów w kineskopie zawierajaca uzwojenie odchylajace zawierajace pierwsza i dru¬ ga czesc uzwojenia lezaca wzdluz wewnetrznej po¬ wierzchni pierscieniowego rdzenia o przenikalnosci magnetycznej w sposób niezachodzacy na siebie do wytwarzania pola pod wplywem przejscia przezen pradu odchylajacego dla odchylania wiazki elektro¬ nów w pojedynczej plaszczyznie, uzwojenie zawiera ponadto pierwsze powracajace przewody umiesz- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 557 123 193 8 Czone na koncach wejsciowym i wyjsciowym rdze¬ nia i zwiazane z pierwsza czescia uzwojenia dla utworzenia uzwojenia siodlowego, znamienna tym, ze uzwojenie zawiera takze drugie powracajace przewody (322, 324) opasujace rdzen (312) i zwia¬ zane z druga czescia uzwojenia dla utworzenia uzwojenia toroidalnego. 2. Cewka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze uzwojenie siodlowe zajmuje obszar przeciwlegly do pierwszego srodkowego kata (397), a czesc toroidal- na zajmuje obszar przeciwlegly do drugiego srod¬ kowego kata (396) niezaleznego od pierwszego srod¬ kowego kata./** Fig. M123 193 376^ Fig. Ja. 380 378 373 364 363 362 363 374 322 /324 Fig. Je. i PL PL PL PL PL PL PL