Przedmiotem wynalazku jest uklad zasilacza na¬ pieciowego z ograniczeniem pradu, przeznaczony zwlaszcza dla urzadzen wysokonapieciowych zasi¬ lajacych zródla jonów.W znanych dotychczas ukladach zasilaczy napie¬ ciowych zródel jonów zawierajacych transformator, prostowniki tranzystorowy i diodowy, filtry, uklad zaplonowy z zasilaczem, wzmacniacz wstepny, re¬ gulacja napiecia wyjsciowego odbywala sie za po¬ moca wzmacniaczy magnetycznych lub tez tyrysto¬ rów w ukladzie mostka zmiennopradowego po stro¬ nie pierwotnej. Pomiar napiecia zasilacza realizo¬ wany byl równiez po stronie pierwotnej dolnego napiecia przekladnikami napieciowymi lub po stro¬ nie wysokiego napiecia za pomoca transduktorów.Uklad ograniczajacy prad zasilacza realizowano za pomoca pomiaru pradu pierwotnego przeklad¬ nikami pradowymi lub przekladnikami transdukto- rowyimi po stronie napiecia stalego. Zasilacze tego typu nie zapewnialy wysokiej dokladnosci regula¬ cji, a w przypadku realizacji pomiarów po stronie pierwotnej charakteryzowaly sie dluzszymi stalymi czasowymi przy realizacji pomiarów transduktora- mi, ponadto w ukladach z tyrystorami wymagaly stosowania na wejsciu specjalnych filtrów prze¬ ciwzaklóceniowych.Celem wynalazku jest uklad nie posiadajacy tych wad, a wiec zapewniajacy wieksza dokladnosc re¬ gulacji, posiadajacy mniejsze stale czasowe oraz nie wymagajacy stosowania filtrów przeciwzaklócenio¬ wych.Cel ten zostal osiagniety przez wprowadzenie na wejscie wzmacniacza wstepnego sygnalów z nasta- 5 wnika napiecia, przetwornika transoptorowego na- pieciowlego, mierzacego napiecie wyjsciowe zasila¬ cza za pomoca dzielnika oraz sygnalu wyjsciowego z ogranicznika pradu. Na wejscie ogranicznika pra¬ du wprowadzane sa sygnaly z nastawnika pradu 10 oraz z transoptorowego przetwornika pradu, ktpry mierzy prad w obwodzie wyjsciowym zasilacza za pomoca bocznika. Celem obnizenia pulsacji napie¬ cia wyjsciowego zasilacza uklad moze zawierac w filtrze wejsciowym dlawik z sekcjowanymi uzwo- 15 jeniami, przy czym poczatek sekcjonowanych u- zwojen przylaczony jest do zacisku stalopradowe- go prostownika diodowego, koniec sekcjonowanych uzwojen jest przylaczony do zacisku stalopirado- wego przeciwnego znaku drugiego prostownika dio- 20 dowego, a srodek tych uzwojen wlaczony Jest mie¬ dzy szeregowo polaczone kondensatory.Uklad zasilacza napieciowego z ograniczeniem pradu przedstawiony jest w przykladzie zastoso¬ wania na rysunku. Uklad zasilacza napieciowego 25 wedlug rysunku zawiera: transformator zasilaja¬ cy 1, prostownik tyrystorowy 2, dlawik komutacyj¬ ny 3, prostowniki diodowe 4, 5, dlawik filtru'wej¬ sciowego 6, kondensatory filtru wejsciowego 7, 8, filtr wyjsciowy 9, dzielnik napiecia 10, transopto- 30 rowy przetwornik napiecia 11, bocznik 12, tran- 124 0723 soptorowy przetwornik pradu 13, nastawnik pradu 14, nastawnik napiecia 15, ogranicznik pradu 16, wzmacniacz wstepny 17, uklad zaplonowy tyrysto¬ rów 18, zasilacz ukladu zaplonowego 19, zasilacz «pp4Eacyjjay, przetworników 20.! Jl^jifccies ^a^i|^Jac| podawane jest na uzwojenie pierwotnie transformatora 1, przy czym drugie kon¬ ce tego uzwojenia* podlaczone sa do zacisków LMe^^radrfwych ;* prostownika tyrystorowego 2. fcStflsJri - siaiAaja&twe tego prostownika przylaczo¬ ne sa do dlawika 'komutacyjnego 3.Uzwójen/ia wtórne transformatora 1, polaczone w gwiazde i trójkat, przylaczone sa do zacisków zmiennopradowych prostowników 4 i 5. Zaciski stalopradowe róznoimienne prostowników polaczo¬ ne sa szeregowo przez dlawik filtru wejsciowego 6.Pozostale zaciski stalopradowe prostowników pod¬ laczone sa do zacisków filtru wyjsciowego 9 oraz szeregowo polaczonych kondensatorów filtru wej¬ sciowego 7, 8.Srodek uzwojenia dlawika 6 wlaczony jest mie¬ dzy szeregowo polaczonymi kondensatorami 7 i 8.Do zacisków wyjsciowych zasilacza przylaczony jest dzielnik napiecia 10 do którego zacisków pod¬ laczony jest obwód pierwotny transoptorowego przetwornika napiecia 11.W szereg z obwodem wyjsciowym wlaczony jest bocznik 12, do którego zacisków pomiarowych wla¬ czony jest obwód pierwotny transoptorowego prze¬ twornika pradu 13. Obwód wtórny przetwornika pradu podawany jest na jedno wejscie ograniczni¬ ka pradu 15, na którego drugie wejscie podawa¬ ne jest napiecie z nastawnika pradu 14.Wyjscie ogranicznika pradu 16 wprowadzane jest na jedno wejscie wzmacniacza wstepnego 17.Na drugie wejscie wzmacniacza wstepnego 17 wprowadzany jest sygnal wejsciowy staloprado- wy z transoptorowego przetwornika napieciowego 11, natomiast na trzecie wejscie wzmacniacza wpro¬ wadza sie napiecie z nastawnika napiecia 15. Wyj¬ scie wzmacniacza wstepnego 17 podlaczone jest do zacisków wejsciowych ukladu zaplonowego 18, któ¬ rego wejscia wprowadzane sa na bramki poszcze¬ gólnych tyrystorów. Uklad zaplonowy 18 zasilany jest z zasilacza 19. Przetworniki pomiarowe pradu i napiecia zasilane sa z zasilacza separacyjnego 20.Dzialanie ukladu zasilacza oparte jest na porów¬ naniu napiecia wejsciowego zasilacza mierzonego dzielnikiem napiecia 10 transoptorowym przetwor¬ nikiem napiecia 11 z napieciem zadanym nastaw¬ nikiem 15.Odchylka tych dwóch wartosci wprowadzana jest na -wzmacniacz wstepny 17, który steruje ukla¬ dem zaplonowym 16, a ten z kolei katem opóznie¬ nia zagonu tyrystorów A w ten sposób, azeby odchylke sprowadzic do zera.Jezeli napiecie wyjsciowe jest mniejsze od za- 072 4 danego nastawnikiem 15* uklad zaplonowy zmniej¬ sza kat opóznienia zaplonu tyrystorów 2, rosnie napiecie na zaciskach transformatora 1, a tym sa¬ mym napiecie wyjsciowe zasilacza. Jezeli napie- 5 cie wyjsciowe zasilacza jest zbyt wysokie dziala¬ nie ukladu jest odwrotne.W celu obnizenia pulsacji napiecia wyjsciowego zasilacza, w filtrze wejsciowym zastosowano dlawik 6 z sekcjowanymi uzwojeniami. Przeplyw pradów !0 przesunietych w fazie przez te uzwojenia powodu¬ je bardziej skuteczne dzialanie filtrujace przy tych samych gabarytach filtrów.Zasilacz wyposazono w ogranicznik pradu wyj¬ sciowego 16, uniemozliwiajacy przeciazenie jego e- 15 lementów mocy.Dzialanie ogranicznika polega na pomiarze pra¬ du w obwodzie wyjsciowym zasilacza za pomoca transoptorowego przetwornika pradu ; 13, z którego sygnal stalopradowy steruje ogranicznikiem 16. Po przekroczeniu wartosci dopuszczalnej pradu zasi¬ lacza zadanej nastawnikiem 14, na wyjsciu wzma¬ cniacza ogranicznika 16 pojawia sie sygnal steru¬ jacy wzmacniaczem wstepnym 17, a tym samym ukladem zaplonowym 18 w kierunku zwiekszenia kata opóznienia zaplonu tyrystorów prostownika 2.Sygnal ten jako nadrzedny powoduje zmniejsze¬ nie napiecia wyjsciowego zasilacza, a tym samym obnizenie pradu wyjsciowego do wartosci dopu¬ szczalnej.Zastrzezenie patentowe Uklad zasilacza napieciowego z ograniczeniem pradu, zawierajacego transformator do którego do- J5 laczony jest prostownik tyrystorowy z dlawikiem komutacyjnym, przy czym prostownik tyrystorowy ma polaczenie z ukladem zaplonowym tyrystorów, wyposazonym w zasilacz z wzmacniaczem wstep¬ nym, ponadto do transformatora dolaczone sa pro- 40 stowniki diodowe z filtrem wyjsciowym i wejscio¬ wym, zas miedzy prostownikami diodowymi umie¬ szczony jest dlawik filtru wejsciowego, znamienny tym, ze na wejscie wzmacniacza wstepnego i(17) wprowadzane sa sygnaly wyjsciowe z transoptoro- 45 wego przetwornika napiecia (11), nastawnika na¬ piecia (15) oraz ogranicznika pradu (16), na które¬ go wejscie wprowadzany jest sygnal z transopto¬ rowego przetwornika pradu (13) i z nastawnika pradu (14), ponadto w ukladzie poczatek sekcjono- 50 wanych uzwojen dlawika (6) filtru wejsciowego przylaczony jest do zacisku stalopradowego jedne¬ go prostownika (4), natomiast koniec sekcjonowa- hych uzwojen tego dlawika (6) przylaczony jest do zacisku stalopradowego, przeciwnego znaku drugie- 55 go prostownika diodowego |(5), zas srodek uzwojen sekcjonowanych wlaczony jest miedzy szeregowo polaczone kondensatory (7, 8) filtru wejsciowego.124 072 PL