Przedmiotem wynalazku jest trzpien rurowy promieniowo rozszerzany stanowiacy podparcie przy procesie faldowania gietkiego materialu wezowego, zwlaszcza sztucznego jelita do produkcji kielbas.Znany jest z opisu patentowego RFN nr DE-AS-1177029 trzpien rurowy zawierajacy elementy rozprezne przeznaczone do hamowania oslonek wezowych w czasie ich wypelniania. Elementy rozprezne sa krótkie i za¬ krzywione w postaci nacietej tulei stozkowej.Celem wynalazku jest opracowanie trzpienia rurowego promieniowo rozpreznego umozliwiajacego podpar¬ cie oslonki podczas jej faldowania oraz pózniejszego latwego jej zdejmowania z trzpienia.Trzpien rurowy z osadzona na nim pofaldowana i kalibrowana oslonka jest nastepnie nasadzany na króciec maszyny do wypelniania wewnatrz farszem oslonki.Trzpien rurowy wedlug wynalazku ma promieniowo rozszerzane wzdluzne elementy sprezyste usytuowane w obszarze faldowania oslonki i rozmieszczone wokól osi trzpienia, które na swoich koncach sa trwale naprezo¬ ne równolegle wzdluz jego osi, zas wewnatrz tych elementów ma czlon sterujacy osadzony wspólosiowo i prze¬ suwnie wzgledem osi trzpienia, przy czym do zmiany polozenia sprezystych elementów w kierunku promienio¬ wym na zewnatrz w stosunku do osi trzpienia, pomiedzy koncami sprezystych elementów posiada wzdluzne rozprezajace czlony krzywkowe przesuwne po powierzchniach krzywkowych usytuowanych w okreslonych od¬ stepach osiowych na powierzchni czlonu sterujacego.Elementy sprezyste stanowia okragle druty ze stali sprezystej, zas czlony krzywkowe sa mocowane w okreslonych odstepach osiowych na wewnetrznych powierzchniach tych elementów.Do kazdego czlonu krzywkowego zamocowane sa dwa sasiadujace ze soba elementy sprezyste. Czlon sterujacy stanowi rura, która w pewnych odstepach posiada podtoczenia z obustronnymi strefami przejsciowymi, tworzacymi powierzchnie krzywkowe.Sprezyste elementy osadzone sa na swobodnym koncu trzpienia i sa polaczone nierozlacznie poprzez spawanie lub lutowanie z nasuwka centrujaca w postaci tulei stanowiacej prowadnice dla czlonu sterujacego.Elementy sprezyste polaczone sa równiez nierozlacznie na drugim koncu trzpienia w tulei centrujacej korzystnie za posrednictwem spawania lub lutowania.2 125 373 W tulei centrujacej osadzona jest tuleja prowadzaca czlonu sterujacego.Tuleja centrujaca osadzona jest w otworze uchwytu trzpienia i stanowi powierzchnie ogranicznikowa dla faldowanego materialu wezowego.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia trzpien rurowy w przekroju zaopatrzony w czlon mocujacy do zamocowania przykladowo na sciagarce faldujacej, fig. 2 — swobodny koniec trzpienia rurowego w przekroju, fig. 3 - trzpien rurowy w przekroju wzdluz linii II-II jak na fig. 1 w powiekszonej skali, na prawej polowie wstanie rozszerzonym, a na lewej polowie wstanie zwezonym, fig. 4 - szczegól trzpienia rurowego w powiekszeniu wg fig. 1 albo fig. 2 w prze¬ kroju w polozeniu zwezonym, fig. 5 - szczegól trzpienia w powiekszeniu z fig. 1 albo z fig. 2 w przekroju w po¬ lozeniu rozszerzonym.Uchwyt 10 trzpienia posiada otwór 12 zamkniety pokrywa 11, do którego wprowadzonajest tuleja centru¬ jaca 13, zamocowana srubami 14. Tuleja centrujaca 13 obejmuje pewna liczbe, przykladowo czternascie elemen¬ tów sprezystych w postaci okraglych drutów ze stali sprezynowej^ które sa do niej przyspawane lub przylutowa- ne. Elementy sprezyste 15 wystaja z przedniego zakonczenia otworu 12, przykladowo na odleglosc jednego metra lub jeszcze dalej, przy czym swoimi swobodnymi koncami sa one przyspawane lub przylutowane do nasuwki 16 centrujacej, posiadajacej odsadzenie. Swobodny koniec nasuwki 16 jest zwezony stozkowo. W ten sposób druty 15 tworza rurowy trzpien.W czesci srodkowej trzpienia osadzony jest przesuwnie osiowo czlon sterujacy 17, którego przedni koniec jest osadzony przesuwnie w nasuwce 16 centrujacej. W obszarze zamocowania w uchwycie 10 czlon sterujacy 17 jest prowadzony w tulei 19 znajdujacej sie wewnatrz tulei centrujacej 13, a swoim tylnym koncem wystaje z zamocowania w uchwycie 10 na wewnatrz i polaczone jest za posrednictwem lacznika 20 z,dzwignia urucha¬ miajaca 21, która poprzez sworzen 22 zamocowana jest przegubowo na wsporniku 23, który jest osadzony w uchwycie 10 i zamocowany srubami.Czlon sterujacy 17 posiada na swojej dlugosci w równych odstepach kilka podtoczen 24, wykonanych w postaci stozkowych powierzchni krzywkowych 25. Wspóldzialaja one z powierzchniami krzywkowymi 26 (fig.,4 i 5) czlonów krzywkowych 27, które sa przyspawane lub przylutowane do par okraglych drutów 15 stanowiacych elementy sprezyste.Na fig. 1, 2 i 5 jak równiez na prawej polowie fig. 3 uwidocznione jest takie polozenie czlonu sterujacego 17, przy którym czlony krzywkowe 27 spoczywaja na niezwezonej powierzchni zewnetrznej tego czlonu. Tym samym druty 15 sa rozprezane na zewnatrz wzgledem osi 28 trzpienia, a sam trzpien zostaje doprowadzony na calym obszarze faldowania do postaci poszerzonej, w którym to stanie odbywa sie faldujace sciaganie materialu wezowego i kalibrowanie utworzonej przy tym gasienicy.Po ukonczeniu procesu faldowania dzwignia uruchamiajaca 21 zostaje obrócona w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. W wyniku tego podtoczenia 24 przemieszczaja sie w obszar czlonów krzywkowych 27, a te ostatnie opadaja w te podtoczenia (fig. 4 i lewa polowa fig. 3), przez co rzeczywista srednica trzpienia rurowego zostaje zmniejszona. W tym stanie utworzona wczesniej gasienica wezowa moze byc lekko i bez oporu sciagnieta z trzpienia rurowego przez jego swobodny koniec.W celu przeprowadzenia ponownego zabiegu faldowania dzwignia uruchamiajaca 21 zostaje obrócona w kierunku ruchu wskazówek zegara, w wyniku czego czlon sterujacy 17 zostaje ponownie przesuniety na lewo, a powierzchnie krzywkowe 25 czlonu sterujacego 17 przesuniete po powierzchniach krzywkowych 26 czlonów krzywkowych 27 rozpierajac poprzez te ostatnie okragle druty 15 na nowo, doprowadzaja trzpien rurowy do stanu rozszerzonego.Pusty wewnatrz czlon sterujacy umozliwia wdmuchiwanie w znany sposób powietrza o podwyzszonym cisnieniu do faldowanej oslonki, do czego moze sluzyc nie pokazane na rysunku, na przyklad przylacze przewodu pneumatycznego zamontowane na koncu czlonu sterujacego 17.Zastrzezenia patentowe 1. Trzpien rurowy do faldowania materialu wezowego, zwlaszcza sztucznego jelita do produkcji kielbas, zawierajacy elementy rozprezne, znamienny tym, ze elementy rozprezne stanowia elementy sprezyste (15) rozmieszczone wokól osi (28) trzpienia jelita w obszarze faldowania, które na swoich koncach sa trwale naprezone, zas wewnatrz tych elementów (15) ma czlon sterujacy (17) osadzony wspólosiowo i przesuwnie wzgledem osi (28) trzpienia, przy czym do dwóch sasiadujacych ze soba sprezystych elementów (15), korzystnie stanowiacych okragle druty ze stali sprezynowej, sa mocowane w okreslonych odstepach osiowych wzdluzne rozprezajace czlony krzywkowe (27) przesuwne po powierzchniach krzywkowych (25),usytuowanych na po¬ wierzchni czlonu sterujacego.125373 3 2. Trzpien rurowy wedlug zastiz. 1, z n,a m i e n n y tym, ze czlon sterujacy (17) stanowi rura z pod- toczeniami (24) przechodzacymi w powierzchnie krzywkowe (25). 3. Trzpien rurowy wedlug zastiz. 1, znamienny tym, ze sprezyste elementy (15) osadzone sa z jednej strony na swobodnym koncu trzpienia i sa polaczone nierozlacznie poprzez spawanie lub lutowanie z nasuwka centrujaca (16) w postaci tulei, stanowiacej prowadnice dla czlonu sterujacego (17), a z drugiej strony polaczone sa nierozlacznie na drugim koncu trzpienia w tulei centrujacej (13) korzystnie za posrednictwem spawania lub lutowania. 4. Trzpien rurowy wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze w tulei centrujacej (13) osaAona jest tuleja prowadzaca (19) czlonu sterujacego (17). 5. Trzpien rurowy wedlug zastrz. 3 albo 4, znamienny tym, ze tuleja centrujaca (13) osadzona jest w otworze (12) uchwytu (10), przy czym powierzchnia czolowa uchwytu (10) stanowi powierzchnie ogranicznikowa dla faldowanego materialu wezowego.125 373 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL