Przedmiotem wynalazku jest uklad sterujacy obwodami zasilania pradem stalym, zwlaszcza do kontroli pracy jednego lub wiekszej ilosci obwodów zasilania pradem stalym, dolaczonych do sieci pra¬ du przemiennego, z mozliwoscia miejscowego lub zdalnego sterowania, wylaczajacy automatyczme obwód zasilajacylul obwody zasilajace w razie jego lub ich uszkodzenia* wzglednie wlaczajacy w tym, przypadku obwód rezerwowy, przy sterowaniu sta¬ bilizowanymi obwodami zasilajacymi, jaik równiez w urzadzeniach o duzej niezawodnosci, sluzacych do zestrajania obwodów roboczych i rezerwowych.W stabilizowanych obwodach zasilajacych o duzej sprawnosci problem niezawodnosci ma wielkie zna- czanie* co czesciowo ma uzasadnienie ekonomiczne w koniecznosci zapobiegania uszkodzeniom urza¬ dzen odbiorczych i obwodów zasilajacych, czescio¬ wo zas ma na celu unikniecie szkód i strat w zwiazku z przestojami urzadzen, spowodowanymi przez obwody zasilajace. Problem ten wystepuje szczególnie wówczas, gdy chodzi o doprowadzenie pradu do urzadzen obliczeniowych.Przy przetwarzaniu danych zmiany napiecia za¬ silania moga powodowac powstawanie bledów obli¬ czeniowych oraz straty danych zas przy sterowaniu programowym niewlasciwe dzialanie moze dopro¬ wadzic do unieruchomienia dzialów produkcji, a tym samym dt powaznych szkód materialnych.W tym stanie raeczy niezbedna jest calkowita nie¬ zawodnosc sieci zasilajacej dane urzadzenie, zas 2 w raizie jej uszkodzenia musi zaistniec mozliwosc zabezpieczenia urzadzenia na czas przesylania naj¬ wazniejszych danych wzglednie przelaczenia ursa¬ dzenia przy wykorzystaniu obwodów rezerwowych, i W znanych ukladach sterujacych obwodami za¬ salania pradem stalym stabilizowane obwody zasila¬ jace wytwarzaja wysokie napiecie wyjsciowe w duzym zakresie wartosci napiec sieci, obciazen, i zmian temperatury roboczej, jednoczesnie zas po¬ lo siadaja w celu zabezpieczenia pomocnicze obwody pradowe. Te pomocnicze obwody pradowe kontro¬ luja na ogól dolne i górne granice napiec wyjscio¬ wych, maksymalna wartosc napiecia sieci oraz pradu obciazenia, a w razie przekroczenda której- ii kolwiek z dopuszczalnych granic wylaczaja obwód zasilajacy. Pomocnicze obwody pradowe steruja w czasie wlaczaniem i wytwarzaja sygnal logiczny informujacy o wadliwym wzglednie poprawnym stanie obwodu zasilajacego. Czesc pomocniczych 20 obwodów pradowych pozostaje nawet po wylacze¬ niu obwodu zasilajacego pod dzialaniem napiecia przy wskazaniach stanu.Jednym z zadan pomocniczych obwodów prado¬ wych jest sterowanie wlaczaniem i wylaczaniem. u W znanym ukladzie funkcje regulacji czasu wlacza¬ nia i automatycznego wylaczania wykonuja trzy przekazniki. W wyniku spóznienia pobudzania jednego przekaznika jest regulowany czas wlacza¬ nia, drugi przekaznik natomiast przelacza na siec, M a trzeci przekaznik nie pozwala rozlaczyc sie dru- 125 725125 725 giemu, natomiast w wypadku zaklócenia wylacza obwód zasilajacy, przerywajac obw6d pobudzajacy. r,^§to^qwaaiie^ trzech przekazników jest kosztownej '} Asajjnujp. mie^jsjyej zwieksza w sposób istotny ilosc, j mozliwych zaEócen, a przy tym, zwlaszcza w dzie- l dzinie operacji jlogicznych, jest juz przestarzale. j *Nieto§&5rs4*ie *jtelt talkze to, ze napiecie sieciowe t..l^^j^cStóie^j^t^^ja pomoca lacznika recznego lub przycisku, przy czym równiez i elementy wskazni¬ kowe trzeba uruchamiac z sieci.W znanych ukladach przelaczanie sygnalu wyprze¬ dza wylaczenie obwodu zasilajacego tylko o czas odpowiadajacy zaniknieciu napiecia przekaznika wylaczajacego siec. Jednak bardziej celowe jest przed wlaczeniem zachowanie wiecej czasu na stwierdzenie stainu, zwlaszcza w razie usterek nie powodujacych natychmiast zniszczenia. Zasilania stosowanych pradowych obwodów sterujacych reali¬ zuje transformator sterowanego obwodu zasilaja¬ cego. W ten sposób pomocnicze obwody pradowe przestaja przy wylaczonym obwodzie zasilajacym dzialac i nie spelniaja warunków potrzebnych' do kontroli.Wada znanych ukladów polega na tym, ze nie nadaja sie one w ogóle albo t.lko z trudem do zdalnego sterowania, uwzgledniajac tylko czesc mozliwych zaklócen i nie wykonuja przelaczania! na obwód rezerwowy bez udzialu osoby obslugu¬ jacej.W ukladzie wedlug wynalazku wejscia wskazni¬ ków zaklócen sa dolaczone do wejsc elementu LUB, którego wyjscie jest dolaczone do wejscia wzmac¬ niacza sygnalów zaklócen, z wyjsciem sygnalu za¬ klócen i z wyjsciem stanu. Wyjscie stanu wzmac¬ niacza sygnalów zaklócen jest polaczone z pierw¬ szym wejsciem komparatora utworzonego przez przerzutnik Schmitta, którego drugie wejscie jest polaczone poprzez element opózniajacy z zaciskiem przelacznika dla sygnalu przelaczajacego do stanu, wyjsciowego.Przerzutnik Schmitta posiada wyjscie sygnalu zezwolenia i wyjscie sygnalu zaklócen. Wyjscia sygnalu zezwolenia jest dolaczone poprzez ele¬ ment I do wejscia sterowania pierwszego elektro¬ nicznego przelacznika. Drugie wejscie elementu I jest polaczone z zaciskiem przelacznika dla syg¬ nalu wlaczenia. Wyjscie pierwszego elektronicznego przelacznika jest polaczone ze wskaznikiem wla¬ czenia i z przekaznikiem. Wyjscie s/gnalu zakló¬ cen przerzutnlka Schmitta jest dolaczone poprzez drugi element I do drugiego elektronicznego prze¬ lacznika, którego wyjscie jest dolaczone do wskaz¬ nika zaklócen. Drugie wejscie obu elementów I sa polaczone ze soba.Uklad zawiera trzeci elektroniczny przelacznik, którego wejscie sterowania jest polaczcce poprzez trzeci element I z zaciskiem sygnalu wylaczenia i z zaciskiem sygnalu wlaczenia przelacznika i któ¬ rego wyjscie jest dolaczone do wskaznika wylacze¬ nia.Czujniki temperatury sa dolaczone poprzez ele- men LUB i obwód relaksacyjny do wejscia ele¬ mentu LUB odbierajacego wskazania zaklócen.Uzwojenie wtórne transformatora obwodu zasila¬ jacego jest polaczone z przetwornikiem napiecia 10 IB 55 przemiennego w napiecie stale, miedzy którego wyjscie i wejscie elementu LUB odbierajacego wsikazaria zaklócen sa wlaczone dalsze dwa obwo¬ dy relaksacyjne.Miedzy wyjscie pierwszego obwodu relaksacyj¬ nego i odpowiednie wejscie elementu LUB odbie¬ rajacego sygnaly zaklócen jest wlaczony uklad opózniajacy i miedzy wyjscia obwodów relaksa¬ cyjnych i odpowiednie wejscie elementu LUB jest dalej wlaczony uklad opózniajacy. Element LUB stanowi polaczenie logiczne wyjsc obwodów relak¬ sacyjnych i wyjscia elementu LUB oraz zawiera wzmacniacz z wejsciem dolaczonym do wyjscia ele¬ mentu LUB oraz zawiera wzmacniacz z wejsciem dolaczonym do wyjscia elementu LUB oraz z jed¬ nym wyjsciem sygnalu zaklócen i z drugim wyj¬ sciem dolaczonym do wskaznika do wskazywania zaklócen.Zaleta ukladu sterujacego obwodami zasilania pra¬ dem stalym jest to, ze speinia on wszystkie funkcje sterowania jednym lub kilkoma obwodami zasila¬ jacymi niezaleznie od tego, czy sa one czyrme, czy tez sa gotowe do pracy, albo sa uszkodzone. Uklad wedlug wynalazku moze odbierac i przetwarzac wieksza ilosc sygnalów zaklócenia doprowadzanych z wieki punktów. Przy pomocy czujników tempe¬ ratury moze wykryc równiez i inne rodzaje za¬ klócen. Uklad wedlug wynalazku wytwarza wstep¬ ne i ostateczne sygnaly zaklócenia i w ten sposób c&brzega i orientuje uzytkownika co do stanu ob¬ wodu zasilajacego. Pojawienie sie wstepnego syg¬ nalu zaklócenia jest wskazane w sposób optyczny lub akustyczny. Uklad umozliwia tez za pomoca przewodu o obnizonym napieciu zastosowanie zdal¬ nego sterowania równowaznego ze sterowaniem miejscowym.Uklad wedlug wynalazku mozna podlaczyc do¬ datkowo do istniejacych juz i dzialajacych obwo¬ dów zasilajacych dowolnego systemu. Uklad ten jest oprócz uzwojenia pierwotnego transformatora malej mocy, galwanicznie niezalezny od sieci na¬ piecia przemiennego. Granice kontroli napiecia sieci nastawia sie przez odpowiednie potencjometry* poza tym zas uklad nie wymaga zadnego nasta¬ wienia ani regulowania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat logiczny ukladu sterujacego obwodami za¬ silania pradem stalym.Uzwojenie pierwotne transformatora TR malej mocy jest polaczone za posrednictwem bezpiecznika topikowego Bi z siecia pradu przemiennego, nato¬ miast jego uzwojenie wtórne jest polaczone poprzez stopien prostownika El ze stabilizatorem Ai dostar¬ czajacym dodatnie napiecie wyjsciowe oraz ze sta¬ bilizatorem A2 dostarczajacym ujemne napiecie wyjsciowe. Napiecie stabilizowane +UT i»—UT oarz napiecie niestabilizowane—UT1 sluza do za¬ salania obwodu pradu sterujacego.Od strony uzwojenia wtórnego transformatora TR Ti&piecie przemienne jest doprowadzane równiez do wejscia przetwornika 4 napiecia ^rzemie^rmego w napiecie stale zas napiecie wyjsciowe parzatwor- nika 4 jest doprowadzane do we|siia wyladowu¬ jacych ide przy róznych pozicmacli pradu obwodów125 725 5 6 relaksacyjnych 5 i 6. Poziomy pradów, przy któ¬ rych wystepuja wyladowania, mozna nastawiac przy pomocy potencjometrów Pi i P2. Wyjscia ob¬ wodów relaksacyjnych 5 16 sa dolaczone poprzez element LUB 7 do ukladu opózniajacego 8 i do jednego z wyjsc elementu LUB 10. Uklad opóznia¬ jacy 8 opóznia o czas U' doprowadzany do jego wejscia sygnal w momencie dodatniego skoku na¬ piecia, natomiast ujemny sl*ok napiecia pojawia sie natychmiast na wyjsciu i zostaje doprowadzony do elementu LUB 9.Czujniki THi... THm temperatury o dodatnich wspólczynnikach temperaturowych moga byc umieszczone w dowolnym miejscu obwodu zasi¬ lajacego odbiornik. Czujniki THi... THm sa pola¬ czone poprzez element LUB 1 z wejsciem obwodu relaksacyjnego 2. Sygnal wyjsciowy obwodu re¬ laksacyjnego 2 dochodzi do ukladu spózniajacego 3 i do wejscia elementu LUB 10. Pojawiajace sie z opóznieniem ti na wyjsciu ukladu opózniajacego i dodatnie napiecie jest doprowadzane do jednego z wejsc elementu LUB 9.Do zacisków wejsciowych Fi... Fn moga docho¬ dzic sygnaly zaklócen napiecia, przy czym zaciski • te sa bezposrednio polaczone z wejsciami elementu LUB 9. Wyjscie elementu LUB 9 jest polaczone z trzecim wejsciem elementu LUB 10 i z wejsciem wzmacniacza 12 sygnalów zaklócen. Wyjscie ele¬ mentu LUB 10 steruje wzmacniaczem 11 dostarcza¬ jacym poprzedni sygnal zaklócen TE i uruchamia¬ jacym wskaznik M. Wzmacniacz 12 sygnalów za- Klócen sluzy do wytwarzania sygnalu zaklócen TT oraz do wytwarzania sygnalów D stanu dla prze¬ laczania przerzutnika Schmitta 13. Sygnaly zakócen TB i TT maja przy pracy bez zaklócen wartosc logiczna „1", zas w razie zaklócen lub w stanie spo- jczynku wartosc logiczna „0" . Wejscia Ji... J P ... Jr wskazników zaklócen sa dolaczone do wejsc elementu LUB.Przerzutnik Schmitta 13 ma dwa wejscia i dwa wyjscia. Jego wejscia odbieraja sygnal D stanu oraz sygnal przelaczajacy A do stanu wyjsciowego, zas na jego wyjsciach jest dostarczany sygnal zezwolenia E i sygnal zaklócen H. Wyjscie wytwa¬ rzajace sygnal zezwolenia E jest polaczone z jed¬ nym z wejsc elektronicznego przelacznika 17, zas wyjscie wytwarzajace sygnal zaklócen H jest po¬ laczone z jednym z wejsc elektronicznego prze¬ lacznika 16. Na wejsciach elektronicznych przelacz¬ ników 16 i 17 laczone sa sygnal zaklócen H oraz sygnal zezwolenia E z sygnalem wlaczenia B w operacji laczenia logicznego typu I. Sygnal wla¬ czenia B moze byc dostarczany badz z zacisku przelacznika ST, badz przy zdalnym sterowaniu z wyjscia elementu LUB 15. Równiez i elektro¬ niczny przelacznik 18 moze byc uruchamiany czes¬ ciowo przez sygnal wlaczenia B, czesciowo zas przez sygnal wylaczenia K doprowadzany z za¬ cisku przelacznika 0f. Elektroniczny przelacznik 17 uruchamia przekaznik 17 uruchamia przekaznik R oraz wskaznik wlaczenia Z, elektroniczny przelacz¬ nik 16 unichaimia wskaznik zaklócen S, a elektro- niczny przelacznik 18 uruchamia wskaznik wyla¬ czania P.Wejscie przerzutnika Schmitta 13 odbierajace sygnal przelaczajacy A do stanu wyjsciowego jest polaczone poprzez zacisk SA z zaciskiem odbiera¬ jacym sygnal TK zdalnego wylaczania i z wyjsciem i monostabilnego obwodu pradowego 14. Monosta- bilny obwód pradowy 14 moze zostac pobudzony sygnalem TE' zdalnego sterowania. Sygnal TE* zdalnego sterowania jest takze doprowadzony bez¬ posrednio do jednego z wejsc elementu LUB 15.Natomiast do drugiego wejscia elementu LUB 15 jest doprowadzany sygnal TB zdalnego wlaczania.Sygnal wyjsciowy TT jest doprowadzony poprzez przelaczniki ST i SP do zacisku, któremu odpo¬ wiada napiecie —UT ukladu pomocniczego SG.Trzy zacieki przelacznika SP stanowia zaciski z sygnalami wyjsciowym TK', TF' i TB\ z których mozna przy pomocy przelacznika SP sterowac zdalnie innym ukladem lub ukladami.Transformator TR ukladu pomocniczego SG za¬ silajacego obwód pradu sterujacego jest w znacz¬ nym stopniu niedowzbudzony. W zwiazku z tym napiecie przemienne pojawiajace sie na jego uzwo¬ jeniu wtórnym jest dzieki temu, ze obciazenie jest stale, proporcjonalne do napiecia sieci równiez wówczas, gdy napiecie sieci znacznie przekroczy wartosc znamionowa. W zwiazku z tym pojawia sie kazdorazowo na wyjsciu przetwornika 4 na¬ piecie stale U h proporcjonalne do napiecia w sieci.Obwody relaksacyjne 5 i 6 stanowiace kompara¬ tory sa przystosowane do tego, ze ich sygnaly wyjsciowe sa na niskim poziomie tak dlugo, jak dlugo wartosc napiecia Uh jest zawarta w okres¬ lonym zakresie. W izwiazku z tym, zarówno na wyjsciu elementu LUB 7, jak na wyjsciu ukladu. spózniajacego 8, sygnal jest na niskim poziomie.Po osiagnieciu przez napiecie sieci dolnej lub gór¬ nej wartosci granicznej tego zakresu, na wyjsciu jednego z obwodów relaksacyjnych 5, 6 wystepuje sygnal na wysokim poziomie. Sygnal ten dochodzi poprzez elementy LUB 7 i 10 do wejscia wzmac¬ niacza 11, w którym poprzedni sygnal zaklócen TE osiaga wartosc logiczna „0", zas wskaznik M wska¬ zuje zaklócenia. Sygnal elementu LUB 7 dochodzi ponadto do ukladu opózniajacego 8, a na wyjsciu ukladu wystepuje z opóznieniem o czas U sygnal na wysokim poziomie pod warunkiem, ze w mie¬ dzyczasie zaklócenie nie zostanie usuniete. W razie, gdyby zaklócenie zostalo usuniete przed uplywem czasu fe, uklad opózniajacy 8 powraca (bez opóz-t nienia) do stanu wyjsciowego, zas na jego wyjsciu wystepuje nadlal sygnal na niskim poziomie.W razie wystapienia nowego zaklócenia, opóznienie ma znowu miejsce. Przy dluzszym trwaniu zakló¬ cenia niz czas t2, sygnal Wyjsciowy ukladu opóz¬ niajacego 8 osiaga wysoki poziom i poprzez, ele¬ ment LUB 9 steruje wzmacniaczem 12 sygnalów zaklócen, W dopuszczalnym zakresie temperatur zmniejsza sie nieco napiecie na czujnikach THi... TH m tem¬ peratury, a tym samym poziom sygnalu na wyj¬ sciu elementu LUB 1 jest niski, w zwiazku z czym sygnaly na wyjsciach obwodu relaksacyjnego 2 oraz ukladu opózniajacego 8 osiagaja równiez niskie po¬ ziomy. W razie gdyby w którymkolwiek miejscu temperatura nadmiernie wzrosla, element LUB ] 19 » 25 30 35 40 45 50 55 607 125 725 8 steruje obwodem relaksacyjnym 2 stanowiacym komparator tak, ze jego wyjscie osiaga nagle po¬ ziom wysoki. Zmiana stanu obwodu relaksacyj¬ nego 2 odbywa sie przy okreslonej wartosci na¬ piecia. To, jakiej temperaturze ta wartosc odpo¬ wiada, zalezy od zastosowanych czujników. Prz/ wystepowaniu na wyjsciu obwodu relaksacyjnego 2 sygnalu na wysokim poziomie, sygnal zaklócen TT zmienia swa wartosc na wartosc logiczna „0", zas wskaznik M wskazuje zaklócenia. Po uplywie czasu ti sygnal wejsciowy wzmacniacza 12 sygna¬ lów zaklócen przechodzi przez element LUB 9 i osiaga wysoki poziom.Do zacisków wejsciowych" Fi... Fn moga docho¬ dzic sygnaly zaklócen napiecia, doprowadzane ze stabilizowanych wyjsc sterowanego obwodu zasila¬ jacego. Sygnaly zaklócen obejmuja równiez zakló7 ,enia pradu w sterowanym obwodzie zasilajacym, poniewaz znane obwody zabezpieczenia nadmiaro¬ we — pradowego dzialaja w ten sposób, ze obni-» zaja napiecie wyjsciowe. W sterowanym obwodzie pradowym powstaje na zaciskach, wejsciowych Fi... Fn przy wlasciwych wartosciach napiecia sygnal na niskim poziomie, zas przy zaklóceniu — sygnal o wysokim poziomie. Te sygnaly dochodza bezzwlocznie do elementu LUB 9, a tym samym do wzmacniacza 12 sygnalów zaklócen, Równiez i w przypadku, gdy jeden z sygnalów na zaciskach wejsciowych Fi... Fn jest na wysokim poziomie, sy. gnal zaklócen TE osiaga wartosc logiczna „0", zaj wskaznik M dziala, w wyniku tego, ze wyj 'cie ele¬ mentu LUB 9 jest równiez polaczone z wejsciem elementu LUB 10.Na wejsciu wzmacniacza 12 sygnalów zaklócen wystepuje sygnal na niskim poziomie jedynie w przypadku, gdy uklad dziala prawidlowo. Wówczas ostateczny sygnal zaklócen TT ma wartosc logicz¬ na „1", a sygnal D stanu jest na niskim poziomie wówczas gdy z któregokolwiek kontrolowanego ele¬ mentu dochodzi sygnal zaklócen, na wejsciu wzmacniacza 12 sygnalów zaklócen wystepuje syg¬ nal na wysokim poziomie, pod wplywem którego sygnal zaklócen TT osiaga wartosc logiczna „0", zas sygnal D stanu jest na wysokim poziomie. Ma to miejsce zarówno, gdy sterowany obwód zasila¬ jacy jest wylaczony, jak równiez gdy jest on go¬ towy do pracy. Ze wzgledu na to, ze na stabilizo¬ wanych wyjsciach napiecie jest rów.ie zeru, sygna¬ ly zaklócen dochodza do zacisków wejsciowych Ei.i..F.n.. Nalezy miec na uwadze, ze ze wzgledu na dopasowanie' wzajemne czesci obwodu pradowego, czy ze wzgledu na inne parametry, wartosci sku¬ teczne parametrów przy niskim i wysokim pozio¬ mie moga róznic sie w róznych, punktach calego sterujacego obwodu pradowego. Wyjatkiem sa przy tym svgmaly zaklócen lii i TT oraz sygnaly zdal-, nego sterowania TE.Przerzutnik Schmitta 13 jest przelaczany do stanu wyjsciowego jedynie przez sygnal przelaczajacy A w postaci ujemnego impulsu napieciowego. Przela¬ czenie do stanu wyjsciowego odbywa sie bezzwlocz¬ nie. Charakteryzuje sytuacje to, ze sygnal zezwo- lenia E ma poziom niski, zas sygnal zaklócen H. — poziom wysoki. Niski poziom sygnal:i zezwolenia E oznacza, ze jeden warunek dla wlaczenia elektro¬ nicznego przelacznika 17 tzostal spelniony. Wysoki poziom sygnalu zaklócen H oznacza, ze elektro- meziny przelacznik 16 nie. moze zostac wl,Lczony.Przelacznik Schmitta 13 moze zostac przelaczony 5 do stanu wyjsciowego trzema róznymi sposobami: przez przelaczenie przelacznika SP, przez doprowa¬ dzenie sygnalu wejsciowego TK zdalnego wylacze¬ nia w postaci napiecia ujemnego lub przez zmiane wartosci sygnalu zaklócen TE z wartosci logicz- it nej „1" na wartosc logiczna „0". W.tym ostatnim przypadku pojawia sie na wyjsciu jedmostanowego obwodu pradowego 14 sygnal o przebiegu prosto¬ katnym i wartosci zmieniajacej sie pomiedzy na¬ pieciami +Ur i —V r o czasie trwania impulsów 15 20 ms.W stanie wyjsciowym przerzutnika Schmitta 13 mozna za pomoca sygnalu wlaczenia B uruchomia elektroniczny przelacznik 17. W ten sposób zostaje wlaczony równiez przekaznik R, a tym samym 20 równiez i sterowany obwód zasilajacy. Do tej ope¬ racji potrzebny jest sygnal wlaczenia B o niskiej wartosci, co w danym przypadku oznacza potencjal równy zero. Potencjal równy zero moze pojawjc sie badz przez przelaczenie przelacznika ST poprzez 25 zestyk 3, badz tez doprowadzenie sygnalu z wyjscia elementu LUB 15. Element LUB 15 wytwarza w tym przypadku sygnal na pozjpmie bliskim zero¬ wemu, o ile sygnal wejsciowy TB.stanowi napiecie ujemne (o wartosci —V T; albo tez sygnal wejscio- 30 wy TL' ma wartosc logiczna „0".Wazne jest, aiby mniej wiecej jednoczesnie z osiagnieciem przez sygnal wlaczenia B wartosci równej zero, a wiec w chwili zamierzonego wlacze¬ nia sygnal przelaczajacy A w stan wyjsciowy utra- 25 cil niska (ujemna) wartosc. Ma to przebieg naste¬ pujacy: po uruchomieniu przelacznika ST zestyki 2 i 3 przerywaja droge syjgnalu napieciowego —U Przy zdalnie sterowanej pracje uzyskiwanej za po¬ moca sygnalu wejsciowego TE', sygnal wyjsciowy ^ monostabilnego obwodu pradowego 14 po uplywie okresu czasu okolo 20 ms osiaga wysoki dodatni poziom (w przyblizeniu+UT). j Przy pracy uzyskiwanej za pornoca sygnalu TK zdalnego wylaczenia i sygnalu TB zdalnego wla¬ czenia zostaje przerwane doprowadzanie ujemnego napiecia wejsciowego sygnalu TK a doprowadzane jest ujemne napiecie wejaciowe sygnalu lB, Uzyskuje sde to przez element zdalnego przela¬ czania ze stykiem przelaczanym. Nalezy tu zwrócic uwage, ze zdalne wlaczanie wzglednie zdalne ste¬ rowanie jest mozliwe wtedy, gdy zarówno pfze- lacznik ST, jak i przelacznik SP zostaly- przela¬ czone do stanów wyjsciowych, to znaczy ze zestyki 2 — 3 i 4 — 5 obu przelaczników zostaly zwarte.Teraz wy^epuje sygnal wyjsciowy TF równy na¬ pieciu —UT , które mozna doprowadzic poprzez ele¬ ment zdalnego przetaczania z powrotem do wejscia sygnalów TK lub TB. Oczywiscie mozna sygnal wyjsciowy TF uruchomic równiez w inily sposób, na przyklad za pomoca sluzacego clo tego odrebnego przelacznika. , v Stan wyjsciowy przerzutnika Schmitta 13 rnóze byc utrzymany tylko wówczas, g jeden z sygnalów D i A rna niski poziom.Przy w wlaczaniu jednak sygnal przelaczajacy A uzyltitUje 50 559 125 725 10 poziom wysoki, podczas gdy sygnal D stanu bedzie mial po wlaczeniu tylko wówczas poziom wysoki, * gdy stabilizowane napiecia wyjscowe osiagna swe wartosci znamionowe (a przy tym nde ma zadnego innego zaklócenia). Wytwarzanie napiec wymaga jednak czasu. Aby sterowany obwód zasilajacy mógl zostac w ogóle wlaczony, wykonano przerzut¬ nik Schmitta w ten sposób, ze po zaniknieiu sy¬ gnalu przelaczajacego A utrzymywany jest on ko¬ niecznie w stanie wyjsciowym w okresie czasu T 0 (mniej wiecej do 300 ms). Jezeli w tym czasie doj¬ dzie do poprawnego zadzialania, wówczas sygnal D osiaga noska poziom, a przekaznik R moze zostac cofniety. Po uplywie czasu T0 sygnal D stanu moze wiec sterowac i w razie wystapienia zakló¬ cenia moze przelaczyc przerzutnik Schmitta 13.Przy przelaczeniu przerzutndka Schmitta 13 przy zaklóceniu sygnal zezwolenia E osiaga poziom wy- sjki, zas sygnal zaklócen H — poziom niski, zanika naciecie na przekazniku R i gasnie wskaznik wla¬ cze. iia Z. Natomiast w razie zaklócenia zostaje zwarty elektroniczny przelacznik 16 i zapala sie wskaznik zaklócen S. Gdyby zaklócenie zostalo nastepnie usuniete i wskutek tego sygnal D stanu, osiagnalby niski poziom, przerzutnik Schmitta nie móglby wrócic do stanu wyjsciowego. Poziomy syg¬ nalów D i A zostaly tak dobrane, ze wprowadzenie w stan wyjsciowy moze zostac dokonane jedynie przez bardziej ujemny sygnal A. Ponowne wlacze¬ nie jest wiec mozliwe tylko za pomoca przelaczni¬ ków SP i ST.Elektroniczny przelacznik 18 umozliwia pobudze¬ nie wskaznika wylaczenie P. Jezeli wskaznik wy¬ laczenia P ma zapalic sie, przelacznik musi byc w stanie wyjsciowym, natomiast ani ze zdalnego prze¬ lacznika ani z ukladni zdalnego sterowania nie moze nadejsc rozkaz startu.Jak juz wspomniano, obwód zasilajacy moze przy pomocy wymienionego obwodu pradowego praco¬ wac w róznych ukladach. W przypadku najprost-r szym obwód zasilajacy mozna wlaczac wzglednie wylaczac przy pomocy przelaczników ST i SP. Przy przelacznikach moga byc umieszczone wskazniki Z i P, zas obok nich mozna równiez ulokowac wskaznik zaklócen S. Przy wlaczeniu przelacznika ST zapala sie wskaznik Z. Jezeli w czasie ruchu wystapi zaklócenie, to wskaznik wlaczenia Z gasnie i zapala sie wskaznik zaklócen S. Wprowadzenie do stanu wyjsciowego uzyskuje sie przez wlaczenie przelacznika SP. Wówczas gasnie wskaznik za¬ klócen S, jednoczesnie zas zapala sie wskaznik wy¬ laczenia P.Zdalne sterowanie przeprowadza sie za pomoca przelaczników SP i ST. Nalezy przy tym ustawic obydwa przelaczniki w stanie wyjsciowym. W tej sytuacji napiecie —UT wystepuje jako sygnal wyj¬ sciowy TF, zas przy pomocy umieszczonego w do¬ wolnej odleglosci przelacznika mozna zdalnie reali¬ zowac wlaczanie wzglednie wylaczanie po zmostko- waniu sygnalów wyjsciowych TF z sygnalem TB wzglednie sygnalem TK. Równiez i tu sygnalizacja uzyskuje sie przy pomocy wskazników podobnie, jak to sie dzieje przy przelaczeniu miejscowym.W razie potrzeby mozna doprowadzic sygnal sygna¬ lizacji wskazników na miejsce zdalnie sterowane przy pomocy przewodów przeprowadzonych rów¬ nolegle do wskazników. Nalezy zaznaczyc, ze za po¬ moca przelacznika SP mozna obwód zasilajacy zawsze wylaczyc. 1 Szczególny przypadek zdalnego sterowania ma miejsce wówczas, gdy dwa albo wiecej obwodów zasilajacych ma byc pobudzanych przy pomocy jednego tylko obwodu zasilajacego. Funkcje lacz¬ nika zdalnego sterowania polaczonego z punktami, *• na których wystepuja sygnaly TK, TF i TB, przej¬ muja wówczas zestyki 4, 5 i 6 przelacznika SP obwodu zasilajacego. O tym, który obwód zasila¬ jacy bedzie sterowac, a który bedzie sterowany, de¬ cyduje to, w którym obwodzie zasilajacym prze¬ lacznik jest w stanie wyjsciowym. Mozna je do¬ wolnie zmieniac.Przy tym systemie wskazniki obwodów zasilaja¬ cych sygnalizuja kazdorazowo stan. W razie, gdyby z powodu zaklócenia przestal pracowac jeden ob¬ wód zasilajacy, wówczas gasnie w nim, niezaleznie od innych obwodów, wskaznik wlaczenia Z i zapala sie wskaznik zaklócen S. W tym rozwiazaniu wyj¬ scie dla sygnalu TE jednego obwodu zasilajacego jest polaczone z wejsciem dla sygnalu TE* innego obwodUL Przelaczniki drugiego obwodu zasilajacego (rezerwowego) nalezy wprowadzic w stan wyjscio¬ wy, po czym mozna wlaczyc pierwszy obwód. Jezeli wystapi zaklócenie, to sygnal TE pierwszego ukladu zmieni natychmiast wartosc na wartosc logicz¬ na „0". Pojawia1 sie sygnal TE* obwodu rezerwo¬ wego, po czym zostaje wlaczony obwód wejsciowy.Jest oczywiscie zrozumiale, ze rozpoczecie pracy obwodu rezerwowego nie nastepuje w wyniku po¬ przedniego sygnalu zaklócen pierwszego obwodu zasilajacego, lecz jest wynikiem sygnalu TT lub tez, przeprowadzonego w dowolnym miejscu przetwo¬ rzenia sygnalu. tt Zastrzezenia patentowe 1. Uklad sterujacy obwodami zasilania pradem stalym, zawierajacy obwód zasilajacy niezaleznie pradem jak równiez uruchamiany recznie przelacz¬ nik lub przelaczniki polaczone z wejsciami wskai- m inków zaklócen i czujnikami temperatury, zna¬ mienny tym, ze wejscia (Ji... Jn , Jp...J r) wskazni¬ ków zaklócen sa dolaczone do wejsc elementu LUB (9), którego wyjscie jest dolaczone do wejscia wzmacniacza (12) sygnalów zaklócen, z wejsciem 50 sygnalu zaklócen (TT) i z wyjsciem (D) stanu wzmacniacza (12), przy czym wyjscie (D) stanu wzmacniacza (12) sygnalów zaklócen jest polaczone z pierwszym wejsciem komparatora utworzonego przez przerzutnik Schmitta (13), którego drugie M wejscie jest polaczone poprzez element opózniajacy o czas (T0) z zaciskiem przelacznika (SP) dla sy¬ gnalu przelaczajacego (A) do stanu wyjsciowego i przerzutnik Schmitta (13) posiada wyjscie sygnalu zezwolenia (E) i wyjscie sygnalu zaklócen (H), w wyjscie sygnalu zezwolenia (E) jest dolaczone po¬ przez element I do wejsoia sterowania pierwszego elektronicznego przelacznika (17), drugie wejscie elementu I jest polaczone z zaciskiem przelacznika (ST) dla sygnalu wlaczenia (B), wyjscie pierwszego M elektronicznego przelacznika (17) jest polaczone za 20 25 Uu 125 725 l£ wskaznikiem wlaczenia (Z) i z przekaznikiem (K) wyjscie sygnalu zaklócen (H) przerzutnika Schmitta jest dolaczone poprzez drugi element I do drugiego elektronicznego przelacznika (16), którego wyjscie jest dolaczone do wskazmika zaklócen (S), przy czym drugie wejscia obu elementów I sa polaczone ze soba. 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera trzeci elektroniczny przelacznik (18), któ¬ rego wejscie sterowania jest polaczone poprzez trzeci element I z zaciskiem sygnalu wylaczenia (K) i z zaciskiem sygnalu wlaczenia (B) przelacznika (ST), i którego wyjscie jest dolaczane do wskaz¬ nika wylaczenia (P). 3. Uklad wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze czujniki temperatury (THi...THm ) sa dolaczone poprzez element LUB (1) i obwód relaksacyjny (2) do wejscia elementu LUE (9) odbierajacego wska¬ zania zaklócen oraz uzwojenie wtórne trainsfoirma- 10 i« tora (T&) obwodu zasalajacego jest polaczwe z przetwornikiem (4) napiecia przemiennego w na- I decie stale, miedzy którego wyjscie i wejscie ele¬ mentu LUB (9) odbierajacego wskazania zaklócen sa wlaczone dalsze obwody relaksacyjne (5, 6). 4. Uklad wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze miedzy wyjscie pierwszego obwodu relaksacyjnego (2) i odpowiednie wejscie elementu LUB (9) odbie¬ rajacego sygnal zaklócen jest wlaczony uklad opóz¬ niajacy (3) i miedzy wyjscia obwodów relaksacyj¬ nych (5, 6) i odpowiednie wejscie elementu LUB (9) jest dalej wlaczony uklad opózniajacy (8) oraz ele¬ ment LUB (10) stanowi polaczenie logiczne wyjsc obwodów relaksacyjnych (2, 5, 6) i wyjscia ele¬ mentu LUB (9) oraiz zawiera wzmacniacz (11) .z wejsciem dolaczonym do wyjscia elementu LUB (10) oraz z jednym wyjsciem sygnalu zaklócen (TE) i z dirugim wyjsciem dolaczonym do wskaznika (M) do wskazywania zaklócen,.•JL i •*» te mwmr OZGraf. Z.P. Dz-wo, z.,990 (90+15) 5.85 Cena 100 il PL