Przedmiotem wynalazku jest zespól do przesu¬ wania urzadzenia wrebowego po przenosniku, w którym rynna przenosnika, zwlaszcza lancuchowe¬ go przenosnika zgrzeblowego, przykrywana jest bramowo przez wrebiarke lub podobna maszyne wydobywcza, której naped, umieszczony od strony podsadzki, posiada co najmniej jedno kolo lan¬ cuchowe zazebiajace sie z lancuchem o okraglych ogniwach, przy czym lancuch umieszczony jest w posiadajacym rowki zazebiajace dla kola lan¬ cuchowego ksztaltowniku szyny jezdnej ramy glów¬ nej, przymocowanej do scianki rynny przenosnika od strony podsadzki i biegnie wzdluz przenosnika.Znany jest lancuchowy przenosnik zgrzeblowy z prowadzeniem, lancucha w wyzlobieniu w któ¬ rym jako lancuch napedowy kola lancuchowego znajduje zastosowanie lancuch drabinkowy. Jest to z wielu wzgledów niekorzystne. Jak wiadomo, lan¬ cuch drabinkowy sklada sie jedynie z poziomych ogniw, w których pojedyncze laczone elementy sa ze soba za pomoca przegubów. Tego rodzaju lan¬ cuch drabinkowy jest ruchomy tylko w jednej plaszczyznie, i to przy ulozeniu poziomym w plasz¬ czyznie pionowej.Przy prowadzeniu lancucha w wyzlobieniu wy¬ magane jest ulozenie pionowe, aby kolo lancucho¬ we moglo wchodzic od góry' w lancuch drabinko¬ wy. Taki zredukowany tylko do jednej, mianowi¬ cie pionowej plaszczyzny stopien swobodny nie, wystarcza jednak przy lancuchowym przenosniku zgrzeblowym. Przenosnik taki przejezdza bowiem 10 20 25 30 regularnie nie tylko wglebieneie i siodla, lecz cze¬ sto równiez zakrety. A przy przebiegu z zakreta¬ mi nieuchronnie wystepuja zalamania w plaszczyz¬ nie poziomej pomiedzy poszczególnymi odcinkami ryny. Z powyzszych wzgledów lancuch drabinko¬ wy nie moze jednak nadazyc za tego rodzaju za¬ lamaniami. — Zalamanie w plaszczyznie poziomej pomiedzy odcinkami rynny wystepuja takze w trakcie przekladki przenosnika Zawsze nalezy za¬ pewnic to, aby lancuch napedowy mógl nadazyc za zawierajacym zakrety i czesciowo zalamanym przebiegiem przenosnika lancuchowego. Przy lan¬ cuchu drabinkowym jest to praktycznie wykluczo¬ ne. W nastepstwie tego nie zapewnia sie prawidlo¬ wego zazebiania kola lancuchowego przy urabiar- ce, przynajmniej przy lancuchowym przenosniku zgrzeblowym biegnacym z zakretami.Wady te eliminuje znane rozwiazanie, w którym lancuch napedowy wykonany jest jako lancuch o ogniwach okraglych i którego ogniwa poziome pro¬ wadzone sa z malym pionowym i poziomym lu¬ zem ruchomym, a ogniwa pionowe z duzym pio¬ nowym i poziomym luzem ruchomym, w wydra¬ zonym' ksztaltowniku. Dzieki temu lancuch nape¬ dowy zachowuje taka gietkosc, ze odznacza sie zdolnoscia dopasowania, zarówno w plaszczyznie pionowej jak i poziomej, do lancuchowego prze¬ nosnika zgrzeblowego wzglednie do przewidzianego dla prowadzenia lancucha wydrazonego ksztaltow¬ nika. Gietkosc lancucha o okraglych ogniwach zostaje bowiem zachowana nawet wtedy, gdy po- 128 3113 128 811 4 ziome ogniwa lancucha prowadzone sa z nadzwy¬ czaj malym luzem ruchomym, natomiast luz ru¬ chomy ogniw pionowych pozostaje praktycznie nie¬ ograniczony. W istocie dzieki temu pomiedzy kaz¬ dym poziomym a pionowym ogniwem lancucha powstaje pionowa i pozioma os przegubowa. Jest i wiec calkowicie obojetne, w którym obszarze przej-. '-scia od odcinka do odcinka rynny nastepuje zala¬ manie przenosnika przy przechodzeniu przez za¬ kret lub w trakcie przekladki. Lancuch o ogni¬ wach okraglych jako lancuch napedowy, ze wzgle- d(i na wystepujace tu bezposrednio pionowe i po¬ ziome osie przegubowe, moze sie zawsze dopaso¬ wac do tych zalaman. Jednak dopasowanie nie zawsze jest mozliwe, gdy z powodu stosunkowo •duzego luzu ruchomego pomiedzy ogniwami po¬ ziomymi a pionowymi, ogniwa lancucha beda sie rozciagac lubwsuwac. " Rozciaganie lub wsuwanie sie ogniw lancucha moze miec miejsce na przyklad wtedy gdy lancu¬ chowy przenosnik zgrzeblowy stosowany jest w podparciu stromym lub pólstromym, w nastepstwie czego ogniwa lancucha, przy nachyleniu przewyz¬ szajacym samohamownosc, zsuwaja sie. Nie jest tez wykluczone rozciaganie lub wsuwanie sie. og¬ niw lancucha takze z innych przyczyn. Wówczas jednak z jednej strony nie jest juz zapewnione zgodne z podzialem zazebienie pomiedzy . kolem lancuchowym a lancuchem, z drugiej strony kato¬ we odchylenie odcinków rynny, co najmniej w obszarze rozciagajacych sie ogniw lancucha, moz¬ liwe jest tylko w ograniczonym stopniu. Przy nie¬ prawidlowym zazebianiu kola lancuchowego z lan¬ cuchem zdarza sie czesto, ze zab nastepny za ze¬ bem zazebionym chwilowo nie przenosi sil, nato¬ miast wyzebienie ostatniego znajdujacego sile w przyporze zeba jest* utrudnione, tak ze obciaza sie przez to lancuch oraz wystepuja znaczne obciazenia zeba, które wymagaja podwyzszonej mocy napedo¬ wej dla koja lancuchowego.Celem wynalazku jest opracowanie zespolu do przesuwania urzadzenia wrebowego po przenosni¬ ku opisanego na wstepie rodzaju, w którym lan¬ cuch o ogniwach okraglych stabilizowany jest na dlugosci rynny przenosnika tak, ze z jednej strony przy dowolnych warunkach eksploatacji i nachyle¬ nia wykluczone jest rozciaganie i wsuwanie sie ogniw lancucha, a w nastepstwie tego z drugiej strony zapewnione jest zawsze nienaganne i zgod¬ ne z podzialem zazebienie kola lancuchowego z lancuchem nawet wtedy, gdy przenosnik prze¬ biega przez wglebienia, siodla i zakrety lub stoL sowany jest w pólstromym wzglednie stromym podparciu.Cel ten osiagnieto dzieki temu,' ze lancuch o okraglych ogniwach sklada sie z dlugich ogniw poziomych i krótkich ogniw pionowych, przy czym podzialka przeswitu ogniw pionowych odpowiada, podwojonej srednicy ogniw poziomych z zacho¬ waniem lu^u ruchowego, oraz ze podzialka przy- póru kola lancuchowego dopasowana jest do ze¬ wnetrznej dlugosci ogniw pionowych. Dzieki temu uzyskuje sie to, ze ciegno lancuchowe, z powodu minimalnego luzu ruchowego miedzy swymi ogni¬ wami, zachowuje znaczne usztywnienie w kierun¬ ku wzdluznym, a w nastepstwie tego, niezaleznie od panujacych warunków eksploatacji i nachyle¬ nia, unika sie rozciagania i wsuwania sie ogniw lancucha, wzglednie redukuje sie je co najmniej do tego stopnia, ze zostaje zawsze zachowana pra¬ widlowa podzialka lancucha, i to na caleej jego dlugosci. Lancuch o okraglych ogniwach jako lan¬ cuch ciagly zachowuje sie bez zmiany równiez jako usztywnione ciegno lancuchowe. To samo od¬ nosi sie do jego gietkosci, dla skompensowania maksymalnych odchylen sasiednich odcinków ryn¬ ny w plaszczyznie poziomej i pionowej, aby po¬ zostalo zapewnione prawidlowe przejezdzanie sio¬ del i wglebien wzglednie zakretów, jak równiez przedkladka rynny przenosnika. Zawsze zagewnio- nione jest wlasciwe zazebianie i spokojny bieg kola lancuchowego.Ponadto rdukuje sie specyficznie obciazenie ze¬ bów kola lancuchowego, poniewaz z powodu ogniw pionowych stosunkowo krótkich w porównaniu do poziomych ogniw lancucha, kolo lancuchowe moze teraz, przy nie zmienionym kole podstawowym, miec wiecej niz dotad zebów, to znaczy na kole podstawowym mozna zrealizowac mniejsza podzial- ke. Dzieki temu ulegaja jednoczesnie zredukowaniu sily promieniowe, skierowane • przeciwnie do zaze¬ biania, pomiedzy kolem lancuchowym a lancu¬ chem. ^ Ponadto z. powodu stosunkowo krótkich ogniw pionowych, wzglednie malego luzu rucho¬ mego pomiedzy lukami ogniw poziomych, w ogni¬ wach pionowych uzyskuje sie wzajemne podpiera¬ nie pomiedzy ogniwami poziomymi. Podpieranie to prowadzi do tego, ze sily rozciagajace, przekazy¬ wane przy wedrujacej wrebiarce z napedzanego kola lancuchowego w obszarze ruchu do przodu, redukowane sa przez sily sciskajace, narastajace w obszarze ruchu powrotnego. W rezultacie zmniej¬ szaja sie równiez specyficzne obciazenia lancucha wzglednie jego ogniw, a wiec wzrasta ich trwa¬ losc. — Istotne jest równiez to, ze przy przerwaniu lancucha kolo lancuchowe jest unieruchamiane, gdy na urzadzenie wedlug wynalazku stosowane jest w podparciu pólstromym wzglednie stromym.Wskutek sztywnosci wzdluznej ciegna lancuchowe¬ go oraz warunków tarcia pomiedzy lancuchem a ksztaltownikiem szyny jezdnej, jak równiez ek¬ stremalnie malego luzu ruchomego miedzy ogni¬ wami poziomymi ciegno lancuchowe spelnia funk¬ cje blokowania kola lancuchowego tak, ze wre¬ biarka nie moze biec wstecznie.Zgodnie z korzystna cecha wynalazku podzialka przeswitu ogniw poziomych jest - korzystnie dwa do trzech razy wieksza niz podzialka przeswitu ogniw pionowych. Ogniwa pionowe sa uksztalto¬ wane jako ogniwa koliste, tak ze moga przejac funkcje odtaczania, i dlatego zapewnione jest za¬ wsze prawidlowe wyrównanie lancucha w ksztal¬ towniku szyny jezdnej. W kazdym razie, uwzgled- . niajac maly luz ruchowy pomiedzy ogniwami po¬ ziomymi, unika "sie laczenia ogniw pionowych, a mimo to uzyskuje sie wspieranie pomiedzy ogni¬ wami poziomymi przy zredukowaniu drogi wydlu¬ zania ciegna lancuchowego dzieki kompensacji roz¬ ciagania i sciskania. Ponadto wewnetrzny promien luków ogniw pionowych odpowiada w obszarze przylegania wewnetrznemu promieniowi luków ogniw poziomych. Srednice ogniw pionowych wy- 10 15 26 30 35 40 45 50 55 005 biera sie korzystnie wieksza od srednicy ogniw poziomych, a wiec ogniwa poziome sa szersze niz ogniwa pionowe. Dzieki temu mozna stosowac kolo napedowe o szczególnie. szerokich zebach, a wiec o szczególnie duzych powierzchniach przyle¬ gania w obrebie boku zeba, tak ze równiez o tyle zostana znacznie zredukowane charakterystyczne obciazenia baków zeba. Zgodnie z kolejna ko¬ rzystna cecha wynalazku kolo lancuchowe po zwró¬ conej ku przodkowi weglowemu stronie zewnetrz¬ nej ma obrzeze, a - po stronie wewnetrznej, po¬ miedzy zazebiajacymi sie z poziomymi ogniami zebami wglebienia dla czesciowego ustalenia ogniw pionowych, oraz ze ksztaltownik szyny jezdnej ma przyporzadkowany obrzezu kola ksztaltownik pro¬ wadzacy dla podpierania kola lancuchowego od strony przodka weglowego. Dzieki temu uzyskuje sie prawidlowe prowadzenie wzdluzne, z drugiej jednak strony równiez podwyzszone prowadzenie boczne kola lancuchowego, a przez to wrebiarki.Korzystne skutki wnalazku polegaja przede wszystkim w tym, ze w zespole wedlug wynalazku przy zachowaniu gietkosci wykonanego jako lan¬ cuch o ogniwach okraglych lancucha napedowego w plaszczyznie poziomej i pionowej osiagnieto jednak tego rodzaju sztywnosc wzdluzna ciegna lancuchowego, ze zawsze zapewnione jest niena¬ ganne i zgodne z podzialka zazebianie miedzy ko¬ lem lancuchowym a ciegnem lancuchowym, nawet wtedy, gdy lancuchowy przenosnik zgrzeblowy przebiega siodla, wglebienia i zakrety, jest prze¬ kladany lub stosowany w pólstromym wzglednie stromym podparciu. Dzieki wzdluznemu usztyw¬ nieniu ciegna lancuchowego "zawsze unika sie roz¬ ciagania lub wsuwania ogniw lancucha wzglednie redukuje sie je do zadanego luzu ruchomego po¬ miedzy ogniwami poziomymi, tak ze w wyniku zapewniony jest równomierny rozklad wszystkich wchodzacych jedno w drugie ogniw lancucha na dlugosci calego prowadzenia lancucha w wyzlobie¬ niu, nawet w róznych warunkach eksploatacji i stromosci. Osiagnieto to za pomoca stosunkowo prostych i funkcjonalnych srodków.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku,, na którym fig. 1 — przedstawia fragment zespolu do przesu¬ wania urzadzenia wrebowego po przenosniku we¬ dlug wy nalazkuw rzucie perspektywicznym; fig. 2 — zespól w przekroju, w obszarze zazebiania kola lancuchowego i lancucha; fig. 3 — fragment zespolu jak na fig. 2 w wyrwaniu, z opuszczo¬ nym ksztaltownikiem nzyny jezdnej, fig. 4 — lan¬ cuch o okraglych ogniwach urzadzenia jak na fig. 1 w wyrwaniu.Zespól do przesuwania urzadzenia wrebowego po przenosniku zawiera wrebiarke 2 lub. podobna maszyne wydobywcza, przekrywajaca bramowo rynne 1 przenosnika, zwlaszcza lancuchowego przenosnika zgrzebowego. Umieszczony od strony podsadzki naped wrebiarki 2 posiada co najmniej jedno kolo lancuchowe 4, zazebiajace sie z lancu¬ chem "3 o okraglych ogniwach, przy czym lancuch 3 umieszczony jest w posiadajacym rowki zazebia¬ jace 6 dla kola lancuchowego 4 ksztaltowniku 5 szyny jezdnej ramy glównej 7, przymocowanej do 311 scianki rynny przenosnika od stroy podsadzki, oraz biegnie wzdluz przenosnika. Lancuch 3 sklada sie z dlugich ogniw poziomych 3a i krótkich ogniw pionowych 3b, przy czym podzialka Tv przeswitu ogniw pionowych 3b odpowiada, pod¬ wojonej srednicy Dh ogniw poziomych 3a z za¬ chowaniem luzu ruchowego ^ poziomych 3a sa wiec w ogniwach pionowych 3b trzymane w odleglosci jedynie luzu ruchowego S pomiedzy nimi. Podzialka przyporu kola lancucho¬ wego 4 dopasowana jest ido zewnetrznej dlugosci L ogniw pionowych 3b. Podzialka Th przeswitu ogniw poziomych 3a jest dwa do trzech razy wieksza od podzialki przeswitu Tv ogniw [piono¬ wych 3b. Tak wiec na przyklad przy lancuchu 3 o ogniwach okraglych ze srednica ogniw 34 mm podzialka Tv przeswitu ogniw pionowych imoze wynosic 70 mm, a podzialka Tv ogniw poziomych 3a — 159 mm. Ogniwa pionowe 3b moga miec ksztalt kolowy, co nie jest pokazane. Promien wewnetrzny luków 9 ogniw pionowych 3b odpo¬ wiada w obszarze przylegania promieniowi we¬ wnetrznemu luków 8 ogniw poziomych 3a. Sred¬ nice Dv ogniw pionowych 3b wybrano wieksza niz srednica Dh ogniw poziomych 3a. Kolo lancucho¬ we 4 na swej .stronie zewnetrznej, zwróconej ku przodkowi weglowemu, ima obrzeze 10, a na swej stronie wewnetrznej, ipomiedzy zazebiajacymi sie •z ogniwami poziomymi 3a zebami 11, posiada ko¬ mory 12 do czesciowego ustalania ogniw piono¬ wych 3b. Ksztaltownik 5 szyny jezdnej ma przy¬ porzadkowany obrzezu 10 ksztaltownik prowadza¬ cy 13 dla podpierania kola lancuchowego 4 od stro¬ ny przodka weglowego.Zastrzezenia patentowe 1. Zespól do przesuwania urzadzenia wrebowego po przenosniku w którym rynna przenosnika, zwlaszcza lancuchowego przenosnika zgrzeblowego, przekrywana jest bramowo przez wrebiarke lub podobna maszyne wydobywcza, której naped, umieszczony od strony podsadzki, ima co najmniej jedno kolo lancuchowe zazebiajace sie za lancu¬ chem o okraglych ogniwach, przy czym lancuch umieszczony jest w posiadajacym rowki zazebia- , jace dla' kola lancuchowego ksztaltowniku szyny jezdnej, ramy glównej, przymocowanej do scianki rynny^ przenosnika od strony podsadzki oraz bieg¬ nie wzdluz przenosnika, znamienny tym, ze lancuch (3) o okraglych ogniwach sklada sie z dlugich ogniw poziomych i(3a) i krótkich ogniw piono¬ wych (3b), przy czym podzialka (Tv) przeswitu ogniw pionowych (3b) odpowiada podwójnej sred¬ nicy (Dh) ogniw poziomych (3a) z zachowaniem luzu ruchowego (S) oraz ze podzialka przyporu kola lancuchowego (4) dopasowana jest do dlugo¬ sci (L) ogniw pionowych (3b). 2. Zespól wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 60 podzialka (Th) przeswitu ogniw poziomych (3a) jest dwa do trzech razy wieksza niz .podzialka (TV) przeswitu ogniw pionowych (3b). 3. Zespól wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ogniwa pionowe (3b) maja ksztalt kulistych ogniw 65 lancucha.128 311 4. Zespól wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze Wewnetrzny promien luków (8) ogniw pionowych (3b) odpowiada w obszarze przylegania wewnetrz¬ nemu promieniowi luków (9) ogniw poziomych (3a). 5. Zespól wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze srednica (Dv) ogniw pionowych (3b) jest wieksza. niz srednica (Dh) ogniw poziomych. 6. Zespól wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 8 kolo lancuchowe (4) na swej stronie zewnetrznej, zwróconej ku 'przodkowi weglowemu, posiada obrzeze (10), a na swej stronie wewnetrznej, po¬ miedzy zebami (11), posiada wglebienia (12) do czesciowego ustalania ogniw pionowych (3b), oraz oraz ze ksztaltownik (5) szyny jezdnej ma przy¬ porzadkowany obrzezu (10) ksztaltownik prowa¬ dzacy (13) przystosowany do podpierania kola lan¬ cuchowego (4) od strony przodka weglowego. \\\ w Ul 12- 4. ^11 13 JO F'9.1 3b V ,3a 3b ^ PL PL