Przedmiotem wynalazku jest lozysko smarowane cisnieniowo, zwlaszcza lozysko zespo¬ lu skrobakowego w maszynie papierniczej i sposób cisnieniowego smarowania lozyska, zwla¬ szcza lozyska zespolu skrobakowego w maszynie papierniczej.Zespól skrobako!/.y zawierajacy skrobakowe lopatki jest stosowany w wielu miejscach dla czyszczenia rolek w maszynie papierniczej. Lopatki sa utrzymywane w uchwytach pod¬ trzymywanych przez skrobakowe grzbiety, które wymagaja zastosowania kolcowych lozysk i sa wychylne w kierunku osiowym dla zapobiegania powstawaniu rowków w czyszczonych rol¬ kach. TV szeroko stosowanych w handlu maszynach papierniczych, zespoly skrobakowe maja zasadniczo duzy ciezar i poniewaz poruszaja sie one stale, musza byc stosowane srodki do smarowania koncowych lozysk. Lozyska sa pierscieniowe, poniewaz zespoly skrobakowe musza byc przystosowane do odchylania od rolki dla obslugi i musza byc przystosowane do ruchu ku, rolce dla dzialania i nastawiania. Lozyska musza dzialac stale przy maksimum wilgotnosci i ciepla i sa poddawane ciezkim obciazeniom udarowym, a wiec problem smarowania jest istotny. Przy stosowaniu lozysk tulejowych lub lozysk kulkowo-tulejowych osiowe wy¬ chylenie powoduje miejscowe utwardzenie biezni, co jest przyczyna zatrzymania obrotów tak, ze niemozliwy jest dalszy obrót i wlasciwe obciazenie skrobaka wzgledem rolki, z która wspólpracuje. Znane i stosowane lozyska sa kosztowne, a systemy smarowania sa skomplikowane.Celem wynalazku jest zaprojektowanie lozyska smarowanego cisnieniowo, zwlaszcza lozyska zespolu skrobakowego w maszynie papierniczej, o prostej konstrukcji niezawodne¬ go w dzialaniu i zabezpieczajacego smar przed wejsciem w kontakt z powierzchniami lub czesciami, które stykaja sie z przechodzaca tasma papierowa, co spowodowaloby poplamie¬ nie tasmy.smarem. Dalszym celem wynalazku jest opracowanie sposobu cisnieniowego smaro¬ wania lozyska, zwlaszcza lozyska zespolu skrobakowego w maszynie papierniczej zapewnia¬ jacego smarowanie automatyczne lub samoczynne, oraz stale dostarczanie smaru pod cis - nieniem na powierzchnie nosne.2- 129 659 Cel wynalazku osiagnieto.przez zaprojektowanie lozyska zawierajacego wal skroba- kowy z osiowo wychylnym czopem, pierscieniowa obudowa lozyskowa otaczajaca czop i maja¬ ca element powierzchni nosnej polaczony slizgowo z czopem z dwoma pierscieniowymi komo¬ rami pomiedzy czopem i obudowa lozyskowa w koncach powierzchni nosnej, dwie pierscienio¬ we zewnetrzne koncowe uszczelki usytuowane na osiowychmzewnetrznych zakonczeniach pier¬ scieniowych komór, zamontowane dla osiowego ruchu wraz % czopem, dwie wewnetrzne pier¬ scieniowe wargowe uszczelki rozstawione osiowo wewnatrz (koncowych uszczelek i tworzace smarowe cisnieniowe komory pomiedzy wargowymi uszczelkami i koncowymi uszczelkami dla umozliwienia przeplywu na zewnatrz smaru przechodzacego Iprzez uszczelki wargowe i za¬ pobiegania osiowemu przeplywowi smaru w" kierunku do wewnatrz, dwa kanaly przeplywowe smaru usytuowane*w obudowie,, polaczone z komorami cisnie;niov,yn4 i powierzchnia nosna oraz zawór jednokierunkowy w kazdym-z kanalów umozliwiajacy przeplyw smaru z komór cis¬ nieniowych do powierzchni nosnej i zapobiegajacy przeplywowi w przeciwnym kierunku.Kanaly przeplywowe smaru sa polaczone poprzez pojedynczy srodkowy kanal X powierz¬ chnia nosna* Element powierzchni nosnej ma postac pierscieniowej wkladki majacej osiowe kanaly prov;adzace do kanalów przeplywowych smaru do uszczelek wargowych. Zawory jedno¬ kierunkowe w kanalach przeplywowych smaru sa usytuowane w miejscu polaczenia kanalów z pierscieniowymi komorami. Kanaly v;e wkladce lozyskowej sa korzystnie w postaci wzoru daszkowego. Cel wynalazku osiagnieto równiez przez zaprojektowanie lozyska zawierajace¬ go osiowo wychylny wal z czopem, obudowe lozyskowa otaczajaca czop z powierzchnia nosna polaczona slizgowo z czopem, smarowa komore cisnieniowa o wielkosci zmniejszajacej sie wraz z osiowym ruchem czopa w jednym kierunku dla wywierania cisnienia na smar w komo¬ rze, kanal smarowy pomiedzy komora cisnieniowa i powierzchnia nosna, przez który prze¬ plywa smar pod cisnieniem do powierzchni nosnej wraz z ruchem czopa oraz uklad dostar¬ czajacy smar do komory cisnieniowej. Komora cisnieniowa jest utworzona pomiedzy czopem i lozyskiem. Lozysko zawiera równiez zawór jednokierunkowy usytuowany w smarowym kanale, umozliwiajacy przeplyw tylko-'w kierunku pomiedzy komora cisnieniowa i powierzchnia nos¬ na i zapobiegajacy przeplywowi w przeciwnym kierunku.Cel wynalazku osiagnieto równiez przez opracowanie sposobu cisnieniowego smarowa¬ nia lozyska, polegajacego na tym, ze umieszcza sie czop slizgowo w lozysku i wychyla sie czop w osiowym kierunky. ..raz z powierzchnia nosna podtrzymujaca czop, po czym tworzy sie smarowa cisnieniowa komore, zmniejsza sie wielkosc cisnieniowej komory wraz z osiowym ruchem czopa w jednym kierunku i wywiera sie cisnienie na smar zawarty w tej koi.orze, a nastepnie dostarcza sie smar pod cisnieniem z cisnieniowej komory do powierzchni nos¬ nej, przy czym dostarcza sie smar do cisnieniowej komory dla stalego zasilania smarem lozyska i czopa. Smarowa cisnieniowa komore tworzy sie pomiedzy czopem i lozyskiem, po czym przez ruch czopa wzgledem lozyska zmniejsza sie wielkosc' komory. .Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladach wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia lozysko wedlug wynalazku w przekroju pionowym wzdluz osi lozyska, fig. 2 *- zakonczenie lozyska w widoku wzdluz linii II-»II z fig. 1, fig. J - tulejowa wkladke lozyskowa w widoku perspektywicznym, fig. 4 - tulejowa wkladke lozy¬ skowa w innym przykladzie wykonania w widoku perspektywicznym, fig. 5 - fragment lozy¬ ska wedlug wynalazku w polozeniu, w którym czop przesuwa sie w prawo; w przekroju i fig. 6 - fragment lozyska z fig. 5 w polozeniu, w którym czop przesuwa sie w lewo, w prze¬ kroju.Czop 10 /fig* 1/ podtrzymuje grzbiet skrobakowy 11, a wal ma na koncu czop 12.Grzbiet 11 ma jedno lozysko 8 w jednym koncu i drugie w drugim koncu, obydwa o zasa¬ dniczo tej samej konstrukcji. Na drugim koncu walu znajduje sie czopowe zamocowanie 9« Mechanizm napedowy lla zespolu stanowi przedluzenie walu i umozliwia wychylenia grzbie-129 659 5 tu 11, dla ustawienia zadanego katowego polozenia. Podczas ptfacy wahania sa stale i sa 'rzedu 6^3 mm.do 18,9 mm na dlugosci, o zadanej czestotliwosci, korzystnie 16 v;ahan na minute. • ^ Skro.bakowy czop 12"jest podtrzymywany w lozyskowej obudowie 13. Lozyskowa obudo¬ wa 13 /fig* 1 i 2/ ma koncowy kolpak 13a utrzymywany przez pierscieniowy uklad kolpako¬ wych srub 13f|Wkreconych w pierscieniowy glówny korpus lozyskowej obudowy 13. Obudowa 13 jest podparta na lozyskowym podtrzymujacym pierscieniu 14, który jest -rozszczepiony . i jest podtrzymywany *w ramie 15« zewnatrz pierscieniowej lozyskowej~obudowy 13 znaj¬ duja sie uszczelniajace tuleje 13b i 13c o gladkich wewnetrznych powierzchniach dla wspólpracy z osiowo przesuwnymi zewnetrznymi uszczelkami 16 i 17 na czopie 12. Ussczel^ ke 16 stanowi pierscien z rowkiem i umieszczonym w nim sprezynujacym pierscieniem 16a.Uszczelka 17 na koncu czopa jest podtrzymywana na plytce i2b przykreconej do konca czo¬ pa 12 przez kolpakowe sruby 12c. Uszczelka 17 nia pierscieniowy rowek z umieszczonym ro nim okraglym pierscieniem 17a. Us-zczelki 16 i 17 stanowia najdalsze osiowe zewnetrzne czesci mechanizmu roboczego.Obudowa 13 na powierzchnie nosna podtrzymujaca czop 12. Powierzchnie nosna tworzy tulejowa wkladka 22 majaca rowki 23 /fig. 3/» Tulejowa wklacka 22 jest zamon¬ towana nieruchomo wewnatrz lozyskowej obudowy 13 i ma gladka wewnetrzna powierzchnie dla podtrzymywania pierscieniowego czopowego kolnierza 13a zamontowanego na czopie 12 i majacego gladka zewnetrzna powierzchnie. Czopowy kolnierz 12a jest osiowo ruchomy wraz z czopem 12 tak, jak zewnetrzne uszczelki 16 i 17* Lozyskowa obudowa 13 podtrzy¬ muje dwie wewnetrzne uszczelki 18 i 19f które maja postaó uszczelek wargowych. Dziala¬ nie uszczelek wargowych uaozliwia przeplyw smaru osiowo na zewnatrz tulejowej wkladki 22, ale zapobiega przeplywowi smaru osiowo z powrotem do tulejowej wkladki 22, która ma wewnetrzna nosna powierze mie 4-5* Tulejowa wkladka 22 /fig. 3/ ma osiowe rowki 23 na- zewnetrznej powierzchni i ro¬ wki 23a na wewnetrznej powierzchni. Polaczenie pomiedzy rowkami 23 i 2?a stanowia pro¬ mieniowe otwory 24, jeden dla kazdego rowka, dla umozliwienia przeplywu smaru z zewnatrz lozyska do jego wnetrza, a wewnetrzne rowki 23a umozliwiaja osiowy przeplyw smaru w obli kierunkach. Korzystne jest zastosowanie rowkowanej tulejowej wkladki lub powierzchni nosnej, która umozliwia przeplyw smaru, takiego jak olej, osiowo na zewnatrz, chociaz rozwiazanie wedlug wynalazku moze dzialac przy kazdym rodzaju powierzchni nosnej, któr£ umozliwi ruch oleju pomiedzy wspólpracujacymi ruchowymi towierzchniaiii. r* innym przykladzie wykonania /fig. 4/ lozysko ma rowkowany daszkowy wzór na wewnetrznej slizgowej powierzchni tulejowej wkladki 26, która ma pierscieniowy.rowek 27 wokól zewnetrznej powierzchni i wiele promieniowych wywierconych do wewnatrz otwo¬ rów 28 prowadzacych do wewnetrznego rowka 30* zewnetrzny rowek 30 jest polaczony z osiowymi wewnetrznymi rowkami 29.Osiowe zewnetrzne uszczelki 16 i 17 ^ograniczaja olejowe cisnieniowe komory 20 i 21 pomiedzy nimi i wewnetrznymi uszczelkami 18 i 19. Zewnetrzne uszczelki 16 J. 17 poruszaja sie ruchem posuwisto-zwrotnym wraz z czopem 12, a" komory 20 i 21 naprzemian zwiekszaja i zmniejszaja swoja objetosc wywierajac cisnienie na smar wewnatrz nich i przeciskaja lub pompuja go poprzez uklad rowków na powierzchni nosnej. Dla dostar¬ czania oleju i poczatkowego napelniania komór 20, 21 polaczone sa z nimi promienio¬ we kanaly 24 i 25, w których sa umieszczone zatyczki 24a i 25a« Kanaly 24 i 25 sa pod¬ czas dzialania zamkniete dla umozliwienia wytworzenia cisnienia w komorach 20 i 21 Smar Jest prowadzony z cisnieniowych komór 20 i 21 do powierzchni nosnych przez pierwszy i drugi smarowy kanal 31 i 32. Kanaly 31 i 32 sa polaczone z cisnieniowymi komorami 20 i 21 przez promieniowe otwory 33 i 35 /fig. 1/. Kazdy z kanalów 31 i 324 129559 % V • i*}- prowadzi do powierzchni nosnej 45, a w pokazanym korzystnym przykladzie wykonania prowa¬ dzi poprzez pojedynczy wlot 34. Wlot 34 jest polaozony z pierscieniowym rowkiem w tule- jowej wkladce tak, ze olej dostarczany do niej pod cisnieniem jest kierowany bezposred¬ nia na powierzchnie 45 dla utrzymania smarowania czopa 22 podczas jego osiowego przesuwu w tyl i wprzód. * ) V? kazdym ze smarowanych kanalów 31 i 32 sa usytuowane zawory jednokierunkowe 36 ^ i 37, które zapobiegaja przeplywowi smaru z powrotem do komory cisnieniowej 20, 21, A która powieksza sie kiedy zmniejsza sie objetosc zewnetrznej komory cisnieniowej powo- ^ dujac przeplyw jDleju do przestrzeni lozyska.Kiedy czop 12 porusza sie w prawo jak wskazuje strzalka 46, /fig. 5/# objetosc olejowej cisnieniowej komory 2b zmniejsza sie poniewaz zewnetrzna uszczelka 16 przesuwa sie w prawo. Wewnetrzna wargowa uszczelka 18 zapobiega pózniej przeplywowi smaru tak, ze1 smar jest wypychany na zewnatrz do kanalu 31 przez otwór 38, a nastepnie przez zawór je-; dnokierunkowy 36, który jest otwarty. Drugi zawór jednokierunkowy 37 jest zamkniety taK, ze olej musi przeplynac, jak wskazuja strzalki 39, przez jednokierunkowy zawór 36, do przestrzeni nosnej, targowa uszczelka 19 z lewej strony, umozliwia przeplyw oleju na ze¬ wnatrz niej, do komory 21, która teraz rozszerza sie powodujac zasysanie dla wspomaga¬ nia przeplywu oleju przez kanal 31. ^ ten sposób uzyskuje sie efekt podwójnego dodatko¬ wego cisnieniowego pompowania tak, ze olej jest przepychany przez zmniejszanie objetos¬ ci cisnieniowej komory 20 i zasysany przez zwiekszanie objetosci cisnieniowej komory 21.Kiedy czop 12 porusza sie w lewo, jak wskazuje strzalka 47 /fig. 6/, cisnieniowa komora 21, zmniejsza swoja objetosc wypychajac olej na zewnatrz, jak wskazuje strzalka 41, przez otwór 35, zawór jednokierunkowy 37 i przez kanal 32, jak wskazuje strzalka 42, olej wplywa do tulejov;ej wkladki lozyskowej i jest tam sciskany poniewaz zawór jedno - kierunkowy 36 jest zamkniety. Lewa ..argowa uszczelka 18 unozliwia przeplyw oleju na le¬ wo, jak wskazuje strzalka 43, do rozprezajacej sie komory cisnieniowej 20.Uszczelki, zawory.jednokierunkowe i inne czesci lozyska wedlug wynalazku moga podlegac róznym zmianom konstrukcyjnym oczywistym dla znawcy, zgodnie z przedstawionymi, zasadami przedmiotu wynalazku.Zastrzezenia patentowe 1. Lozysko smarowane cisnieniowo, zwlaszcza lozysko zespolu skrobakowe^o w maszy¬ nie papierniczej, znamienne tym, ze zawiera wal skrobakowy z osiowo-wychyl4 nym czopem /12/, pierscieniowa obudowe lozyskawa /13/ otaczajaca czop /12/ i majaca ele-* ment powierzchni nosnej polaczony slizgowo z czopem /12/ z dwoma.pierscieniowymi komora-* mi /20, 21/ pomiedzy czopem /12/ i obudowa lozyskowa /13/ w koncach powierzchni nosnej,, dwie pierscieniowe zewnetrzne koncowe uszczelki /16, 17/ usytuowane na osiowych zewne¬ trznych zakonczeniach pierscieniowych -komór /20, 21/, zamontowane dla osiowego ruchu wraz z czopem /12/, dwie wewnetrzne pierscieniowe wargowe uszczelki /18, 19/ rozstawio¬ ne osiowo wewnatrz koncowych uszczelek /16, 17/ i tworzace smarowe cisnieniowe koAory /20, 21/ pomiedzy wargowymi uszczelkami /18, 19/ i koncowymi uszczelkami /16, 17/ dla umozliwienia przeplywu na zewnatrz smaru przechodzacego przez uszczelki wargowe /18, 18/ i zapobiegania osiowemu przeplywowi smaru w kierunku do wewnatrz, dwa kanaly prze¬ plywowe /31,~ 32/ smaru usytuowane w obudowie/13/, polaczone z komorami cisnieniowymi /20, 21/ i powierzchnia nosna oraz zawór jednokierunkowy /36, 37/ w kazdym z kanalów /31, 32/ umozliwiajacy przeplyw smaru z komór cisnieniowych /20, 21/ do powierzchni nosnej i zapobiegajacy przeplywowi w przeciwnym kierunku.129 6£9 5 2. Lozysko wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze kanaly przeplywowe /31, 32/ smaru sa polaczone poprzez pojedynczy srodkowy wlot /3*l-/ z powierzchnia nosna* 3. Lozysko wedlug zastrz. 1, z n a m i e n n-e tym, ze element powierzchni nosnej ma postac pierscieniowej wkladki /22, 26/ majacej osiowe rowki prowadzace od ka¬ nalów przeplywowych /31, 32/ smaru do uszczelek wargowych /18, 19/. 4. Lozysko wedlug zastrz. 1, z n a m i e n n.e t y mf ze zawory jednokierun¬ kowe /36f 37/ w kanalach przeplywowych /31f 32/ smaru sa usytuowane w miejscu polacze¬ nia kanalów /31f 32/ z pierscieniowymi komorami /20f 21/. 5. Lozysko wedlug zastrz. 3t znamienne^ tym, ze rowk we wkladce lozyskowej /26/ sa w postaci wzoru daszkowego. ' 6. Lozysko smarowane cisnieniowo, zwlaszcza lozysko zespolu skrobakowego maszy¬ ny papierniczej, znamienne tym, ze zawiera osiowo wychylny wal z czopem /12/, obudowe lozyskowa /13/ otaczajaca czop /12/ z powierzchnia nosna polaczona sliz¬ gowo z czopem /12/ smarowa cisnieniowa komore /20, 21/ o wielkosci zmniejszajacej sie wraz z osiowym ruchem czopa /12/ w jednym kierunku dla wywierania cisnienia na smax w komorze /20, 21/f kanal smarowy /3lf 32/ pomiedzy komora cisnieniowa /20, 21/ i ppr wierzchnia nosna, przez który przeplywa smar pad cisnieniem do powierzchni nosnej wraz! z ruchem czopa /12/, oraz uklad dostarczajacy smar do komory cisnieniowej /20f 21/. 7. Lozysko wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze cisnieniowa komora /20, 21/ jest utworzona pomiedzy czopem /12/ i lozyskiem. 8. Lozysko wedlug zastrz. 6, znamienny t y m, ze zawiera zawór je¬ dnokierunkowy /36, 37/ usytuowany w smarowym kanale /31, 32/ umozliwiajacy przeplyw tylko w kierunku pomiedzy komora cisnieniowa /20, 21/ i powierzchnia nosna i zapobiega* jacy przeplywowi v: przeciwnym kierunku. 9. Sposób cisnieniowego smarowania lozyska, zwlaszcza lozyska zespolu s"r:rhako¬ wego w maszynie papierniczej, znamienny t_y m, ze umieszcza sie czop sliz¬ gowo w lozysku i wychyla sie czop w osiowym kierunku wraz z powierzchnia nosna pod - trzynujaca czop, po czym tworzy sie smarowa cisnieniowa komore, zmniejsza sie wielkosc cisnieniowej komory wraz z osiowym ruchem czopa w jednym' kierunicu i wywiera sie cis¬ nienie na smar zawarty w tej komorze, a nastepnie dostarcza sie smar pod cisnieniem • z cisnieniowej komory do powierzchni mocnej,'przy czyn dostarcza sie smar do.cisnie¬ niowej komory dla stal-3~o zasilania smarem lozyska i czopa. 10. Sposób wedlug zastrz. 9, znamienny tym, ze tworzy sie smarowa cisnieniowa komore pomiedzy czopem i lozyskiem po czym przez ruch czopa wzgledem lozy¬ ska zmniejsza sie wielkosc komory.129 659 13f 13b 13 25a 25 8 24a 24 13c 13d 13e 10 11129 659 fig.3 fig.4 16 20 38 33 18 22 34 19 35 4021 -46 PL PL PL PL