Przedmiotem wynalazku jeet uklad so symetrycznego sterowania wzmocnieniem wzmacniacza róznioowego, zwlaszoza gdy wzmacniacz jest polaczony niesymetrycznie wzgledem zródla po- tenojalu roboczego dla wzmaoniaoza.Wzmaoniaoz róznicowy zwykle zawiera dwa elementy aktywne, takie jak polaczone ze soba tranzystory. Prady robocze dla elementów aktywnych sa dostarczane za pomoca zródla prado¬ wego dolaczonego do wspólnych elektrod. Zródlo pradowe stanowi ozesto tranzystor z wlasci¬ wie spolaryzowana baza na wejsciu i z obwodem emiter-kolektor wlaczonym miedzy punkt o po¬ tencjale roboczym i polaozone wzajemnie emitery dwóoh tranzystorów wzmacniacza.Znany jest uklad do sterowania wzmocnieniem wzmacniacza róznioowego, który wykorzystu¬ je potencjometr zawierajacy rezystancje wlaczona miedzy pierwszy punkt i drugi punkt o po¬ tencjale roboczym oraz zaczep dolaozony do bazy na wejsciu tranzystora stanowiacego zródlo pradowe, skutkiem ozego jest realizowane sterowanie przewodzeniem pradu tego tranzystora, a wieo 1 wzmoonieniem wzmaoniaoza w zaleznosci od ustawienia zaczepu* Ta technika sterowa¬ nia wzmocnieniem moze byc zastosowana jedynie jeden raz dla sterowania wzmocnieniem danego wzmaoniaoza róznicowego.Drugi znany uklad do sterowania wzmoonieniem wzmacniacza róznioowego wykorzystuje ste¬ rowanie polaryzacja róznicowa baz tranzystorów wzmaoniaoza, W tym celu moga byc zastosowa¬ ne napiecia sterowania o dopelniajacych sie fazach wzglednie jedna z baz moze byc spolary¬ zowana do danego poziomu, podozas gdy polaryzacja drugiej bazy jest zmieniana tak, jak w odpowiedzi na nastawienie potenojometru lub innego zródla sterowania, Wwielu systemach przetwarzania sygnalów, takioh jak odbiornik telewizyjny, korzystne jest dla wzmaoniaoza róznioowego, zeby mial wzmoonienie sterowana symetryoznie, W systemie wykorzystujacym kolumnowy czyli wielopoziomowy uklad wzmacniacza róznicowego, czesto jest2 131 080 wymagane zapewnienie sterowania wzmocnieniem wzmacniaoza w odpowiedzi na oddzielne napie¬ cia sterowania dostarczane w róznych punktaoh lub poziomaoh dla calego wzmacniacza* W tym przypadku potrzebno Jest zapewnienie, zeby oddzielne funkcje sterowania wzmocnieniem nie oddzialywaly wzajemnie przeciwnie* Te ozynniki daja dodatkowe ograniczenia projektowe dla takiego ukladu wzmacniacza róznicowego, w uzupelnieniu do potrzeby okreslonej pracy z sy¬ metrycznym sterowaniem wzmocnieniem.Wymagane symetryczne sterowanie wzmocnieniem moze byc trudne do osiagniecia w zadany sposób, gdy jedno lub wiecej z napiec sterowania wzmocnieniem jest uzyskiwanych w zalezno¬ sci od nastawienia potencjometru, szczególnie gdy potencjometr nie jest dolaozony do na¬ piecia zasilania roboozego bez zaklócajacych elementów* Dla przykladu, w przypadku ukladu do sterowania wzmocnieniem przez polaryzaoje róznicowa bazy, który byl wzmiankowany powy¬ zej, moze byc wymagane ze wzgledów konstrukcyjnych, ze potencjometr byl dolaozony wraz z innymi elementami (np* rezystorami) w ukladzie dzielnika napieciowego do zasilania ro¬ boczego (np. +12 V)# W zwiazku z tym wymagany zakres napiec sterowania wztnoonienlem (np* 2 ± 2 V) moze byc dostarczany do wejsoia sterowania wzmocnieniem wzmacniacza zgodnie z nastawieniem poten¬ cjometru, W tym przypadku wymagany zakres symetryoznego sterowania wzmocnieniem moze byc ustalony odpowiednio do tolerancji potencjometru (np. + 20 %). Skutkiem tolerancji wartosc srodkowa rezystancji potencjometru oddala sie od oozekiwanej wartosoi w dzielniku napie¬ ciowym zawierajaoym potencjometr. W wyniku tego zakres sterowania wzmocnieniem staje sie niesymetryczny, poniewaz mechaniczne nastawienie wartosci srodkowej potencjometru daje na¬ piecie sterowania, które jest oddalone od oozekiwanej wartosci sredniej* Symetryozne ste¬ rowanie wzmocnieniem przestaje wieo byc realizowane, a skutkiem tego równiez zadana praca róznych jednostek.Znany uklad do symetryoznego sterowania wzmocnieniem wzmaoniacza róznicowego zawiera¬ jacego tranzystory, z dwoma wejsciowymi koncówkami sterowania wzmocnieniem, zawiera pierw¬ szy tranzystor wlaozony miedzy pierwszy potencjal i drugi potenojal, mase i posiadajacy baze dolaozona do rezystorów polaryzujacyoh i diody kompeneujaoej* Wyjsoie pierwszego tran¬ zystora stanowi kolektor dolaczony do pierwszej konoówki sterowania wzmocnieniem* Drugi tranzystor jest wlaozony miedzy pierwszy potencjal i drugi potenojal, mase i dolaczony do regulowanego dzielnika napieciowego wlaczonego bezposrednio miedzy pierwszy potencjal zasi¬ lania roboczego i drugi potenojal zasilania roboczego, mase* Wedlug wynalazku, do regulowanego dzielnika napieciowego jest dolaczona baza trzeciego tranzystora, którego kolektor jest dolaczony do masy, a emiter jest dolaozony poprzez re¬ zystor do konoówki regulowanego dzielnika napieciowego z jednej strony i do kolektora czwartego tranzystora z drugiej strony. Baza tego ostatniego tranzystora jest dolaozona do emitera trzeoiego tranzystora, a emiter tego tranzystora jest dolaczony do rezystora dola¬ czonego do nastepnego rezystora i diody* Wezel laczacy rezystory jest dolaczony do bazy drugiego tranzystora , którego kolektor jest dolaczony do drugiej koncówki sterowania wzmo¬ cnieniem.Regulowany dzielnik napieoiowy stanowi potencjometr, którego pierwsza koncówka jest do¬ laczona bezposrednio do pierwszego potencjalu zasilania roboozego, druga koncówka jest do¬ laczona bezposrednio do masy i który posiada regulowany zaozep. Dolaczone do potencjometru rezystory i dioda stanowia pierwszy dzielnik napieoiowy* Tranzystory trzeci i czwarty sa wlaozone w konfiguracji przesuniecia zerowego napiecia.Rezystory polaryzujace i dioda polaryzujaca stanowia drugi dzielnik napieoiowy, do któ¬ rego jest dolaozona baza pierwszego tranzystora w wezle laczacym rezystory* Wyjsoie na kolektorze pierwszego tranzystora jest dolaczone do pierwszego potencjalu poprzez rezystor i wyjscie na kolektorze drugiego tranzystora jest dolaczone do pierwszego potencjalu poprzez rezystor* Drugi dzielnik napieoiowy zawierajacy rezystory i diode jest wlaozony miedzy pierwszy potencjal i drugi potencjal, mase* Pierwszy dzielnik napieoiowy131 080 3 zawierajacy rezystory i diode jest wlaczony miedzy regulowany dzielnik napieciowy i mase. do emitorów tranzystorów pierwszego i drugiego sa dolaczone rezystory sprzegajace eaitery tranzystorów z masa.Pierwszy tranzystor i drugi tranzystor sa podobne, rezystory dolaczone do ich kolekto¬ rów maja korzystnie, równe wartosoi oraz rezystory dolaczane do ich emiterów ma.;a korzyst¬ nie równe wartosci. Pierwszy tranzystor i drugi tranzystor sa tranzystorami bipolarnymi, zaleta ukladu wedlug wynalazku jest zapewnienie zadanej praoy przy symetrycznym s-erowaniu wzmocnieniem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, r^ któ¬ rym fig. 1 przedstawia czesc odbiornika telewizji kolorowej, pokazanego ozesciowc w posta¬ ci schematu blokowego i czesciowo w postaoi schematu ideowego oraz zawierajacego wzmacniacz róznicowy spolaryzowany wlasoiwie dla symetrycznego sterowania wzmocnieniem i fig. 2 - uklad do symetrycznego sterowania wzmocnieniem wzmaoniaoza róznicowego z fig. 1.Na fig. 1 Jest pokazany uklad 10 wielopoziomowych wzmacniaczy róznicowych, zawierajacy trzy wzmacniacze róznicowe w pionowej kolumnie w kanale przetwarzania sygnalów chrominancji odbiornika telewizji kolorowej* Sygnaly chrominancji o dopelniajacych sie fazach sa dostarczane z wyjsc zródla 12 sygna¬ lów chrominanoji do poszozególnyoh baz na wejsciach wzmacniacza róznioowego pierwszego po¬ ziomu, zawierajacego tranzystory 14 i 15 o polaczonych emiterach. Wzmoonione sygnaly chromi¬ nancji wystepujace na kolektorze na wyjsciu tranzystora 14 sa dostarczane do polaczonych emiterów tranzystorów 16 i 17, które tworza wzmacniacz róznioowy drugiego poziomu.Dalej wzmocnione sygnaly ohrominanoji wystepujace na kolektorze na wyjsoiu tranzysto¬ ra 17 sa dostarczane do polaozonych emiterów tranzystorów 17 i 18, które tworza wraz z tran¬ zystorami 20 i 21 wzmaoniaoz róznioowy trzeoiego poziomu. Koncowo wzmocnione sygnaly chro¬ minanoji wystepuja na impedanoji oboiazenia 25 w kolektorowym obwodzie wyjsciowyE tranzy¬ stora 19. Te sygnaly sa dalej przetwarzane przez uklad przetwarzania 28 sygnalów chrominan¬ cji w oelu koncowego uzyskiwania sygnalów reprezentujacych obraz kolorowy wraz ze skladowa luminanoji sygnalu telewizyjnego, jak dostarczany z ukladu przetwarzania 30 sygr^lcw lumi- nanoji. Prady robooze dla ukladu 10 wzmacniaczy róznioowych sa dostarczane przez zródlo pradowe zawierajaoe tranzystor 32* Opisany uklad 10 wielopoziomowych wzmaoniaozy róznicowych jest korzystny w przypadku ukladu soalonego, poniewaz wykorzystuje on skutecznie obszar plytki ukladu soalonego. Jed¬ nakze równoczesnie ten uklad naklada ograniczenia projektowe ze wzgledu na pewne czynniki, mianowicie polaryzacje wzmacniacza i prace ze sterowaniem wzmocnieniem, szczególnie ze wzgledu na uzyskanie symetrycznego sterowania wzmocnieniem w zadany sposób* Uklad 10 wzmacniaczy róznicowych ma sterowane wzmocnienie w odpowiedzi na trzy nieza¬ leznie uzyskiwane napiecia sterowania wzmocnieniem.Calkowite sterowanie wzmoonieniem ukladu 10 wzmaoniaozy róznicowych jest uzyskiwane w odpowiedzi na napieoie sterowania uzyskiwane z ukladu sterowania 35 zawierajacego regu¬ lowany przez widza potencjometr 36 oraz tranzystory 37 i 38» Napieoie sterowania uzyskiwa¬ ne na zaczepie potenojometru 36 zgodnie z nastawieniem potencjometru 36 Jest doprowadzone przez tranzystor 38 do bazy na wejsciu tranzystora 32 zródla pradowego* Regulacja nasta¬ wienia potenojometru 36 sluzy do zmiany poziomu przewodzenia pradu tranzystora 32 i skut¬ kiem tego wzmocnienia wzmaoniaozy pierwszego, drugiego i trzeoiego poziomu orae a-^litudy przetwarzanych sygnalów. W tym przykladzie potencjometr 36 sluzy zarówno do regulacji na¬ sycenia chrominancji (Jak opisano), jak i regulacji kontrastowosci luminanoji. W tym ostatnim oelu napieoie sterowania z ukladu sterowania 35 jest równiez dostarozane do wej¬ scia sterowania wzmocnieniem ukladu przetwarzania 30 sygnalów luminanoji. Zgodnie i tym regulaoja potencjometru 36 sluzy do równoczesnej regulacji amplitud sygnalów chroainanoj1 i luminanoji tak, ze Jest utrzymywana wymagana zaleznosc amplitud miedzy sygnalaai chromi¬ nancji i luminanoji.4 131 080 Potenojometr 36 jest wlaczony bezposrednio miedzy pierwszy punkt i drugi punkt o po- tenojale roboczym (tzn# miedzy +11,2 V i mase) bez elementów zaklóoajaoych. Ustawienie war- torci srodkowej potencjometru 36 odpowiada wartosci wzmocnienia wzmacniacza w polowie miedzy minimalna i maksymalna wartoscia skrajna regulacji wzmocnienia w wymaganym zakresie ste¬ rowania. Symetryozne sterowanie wzmoonieniem jest uzyskiwane, gdy potencjometr 36 jest re¬ gulowany miedzy nastawieniami minimalnym i maksymalnym. Wynik ten nie jest zmieniany przez zmiany tolerancji wartosoi rezystancji potencjometru 36 dla róznyoh ukladów lub przez zmia¬ ny napiecia przykladanego do potencjometru 36, poniewaz symetryozne napieoie sterowania wzmocnieniem bedzie realizowane, gdy nastawienie potenojoraetru 36 jest zmieniane wokól me¬ chanicznego srodka polozenia, Wzmaoniaoze róznicowe z tranzystorami 16, 17 i 18, 19 drugiego i trzeaiago poziomu maja dodatkowe sterowanie wzmocnieniem róznicowym, dostarozane do baz tranzystorów 16 i 17• nie¬ zaleznie od napiecia sterowania z tranzystora 15 wzmaoniaoza róznicowego pierwszego pozio¬ mu. Ten meonanizm sterowania wzmoonieniem, jak równiez wymagane poziomy napieoia sterowania wzmoonieniem, róznia sie od odpowiadajacyoh wzmaoniaozowi róznioowemu z transy storami 14, 15 i ukladowi sterowania 35 odpowiednio do ograniozen projektowych ukladu wystepujacych odno¬ snie poziomów sygnalu i polaryzacji dla wzmacniaczy róznioowyoh drugiego i trzeciego poziomu, W oelu uzyskania wymaganego sterowania wzmoonieniem wzmaoniaoza róznioowego s tranzysto¬ rami 16 i 17, baza tranzystora 16 jest spolaryzowana do poziomu +6,3 V (w przyblizeniu rów¬ nego polowie zasilania roboczego 4-11,2 V), uzyskiwanego z konoówki T^. ukladu tranzystoro¬ wego 40 i rezystor 42 sluzacy do polaryzacji laczy wzajemnie bazy tranzystorów 16 i 17• Uklad tranzystorowy 40 zawiera uklad dzielnika napieciowego wlaozonego miedzy pierwszy punkt i drugi punkt o potencjale roboczym (-1-11,2 V i mase) w oelu zapewnienia wymaganego poziomu polaryzaoji bazy +6,3 V dla wzmacniacza róznioowego z tranzystorami 16 i 17» Napiecie pola- ryzaoji +8,2 V jest uzyskiwane na koncówce Tp ukladu tranzystorowego 40. Napiecia polaryza¬ cji podawane z ukladu tranzystorowego 40 maja wartosoi odpowiadajaoe stosunkom wartosoi re¬ zystorów szeregowych dzielnika napieciowego w ukladzie tranzystorowym 40* W tym przykladzie wzmacniaoz róznicowy z tranzystorami 16, 17 ma sterowane wzmoonienie w odpowiedzi na napieoie dostarozane do bazy tranzystora 17 z wyjscia ukladu sterowania 45 przeoiazeniem i wygaszaniem barwy* Uklad sterowania 45 na konwencjonalna konstrukcje i rea¬ guje na poziom sygnalów ohrominanoji (np# ze zródla 12) w oelu sterowania amplituda wyjscio¬ wych sygnalów ohrominanoji z ukladu 10 w warunkaoh sygnalów chrominancji o nadmiernie duzym poziomie (przy praoy ze sterowaniem przeoiazeniem) i sygnalów chrominancji o nadmiernie ma¬ lym poziomie (przy praoy z wygaszaniem barwy), W tym oelu sygnal z ukladu sterowania 45 zmienia polaryzacje bazy tranzystora 17 wzgledem polaryzaoji bazy tranzystora 16, aby skut¬ kiem tego zmienió wzmocnienie wzmacniacza róznicowego z tranzystorami 16, 17.Nominalny zakres symetrycznego sterowania wzmacniacza róznicowego z tranzystorami 16, 17 w odpowiedzi na sygnaly z ukladu sterowania 45 moze byc zaklóoony w wyniku okreslonych to- lenoji ukladu 1 innych zjawisk, które zmieniaja parametry robooze obwodów w ukladzie stero¬ wania 45f 1 w wyniku zmian parametrów roboczych ukladu tranzystorowego 40 (które moga np, powodowaó przesunieoie poziomu odniesienia +6,3 V), Inaczej jednakze w przypadku sterowania wzmocnieniem zapewnionym przez uklad sterowania 35, symetryozne sterowanie wzmocnieniem wzmaoniaoza róznioowego z tranzystorami 16, 17 w odpowiedzi na dzialanie ukladu sterowa¬ nia 45 nie jest krytyczne ze wzgledu na skuteczne dzialanie ukladu, odpowiednio do istoty funkcji sterowania zapewnionej w tym przykladzie przez uklad sterowania 45. W zwiazku z tym opisane napieoia polaryzaoji sterowania wzmocnieniem dla wzmaoniaoza róznicowego z tranzy¬ storami 16, 17 ea do przyjecia nawet, jezeli wystepuje prawdopodobienstwo wystapienia pracy z niesymetrycznym sterowaniem wzmocnieniem. Jednakze wymagania 00 do sterowania wzmoonie¬ niem wzmaoniaoza róznicowego z tranzystorami 18, 19 trzeciego poziomu sa bardziej krytyczne* W celu wymaganej praoy ze sterowaniem wzmocnieniem, wzmacniacz róznicowy z tranzysto¬ rami 18, 19 Jest wlaozony w ukladzie 10 niesymetryoznie wzgledem pierwszego i drugiego po-131 080 5 tencjalu roboczego (+11,2 V i masy), Szozególnie if tyra wykonaniu jest pozadane sterowanie wzmocnieniem wzmacniacza róznicowego z tranzystorami 18, 19 tak, ze amplituda sygnalów wyjsciowych uzyskiwanyob na impedanoji obciazenia 25 zmienia sie w zakresie trzech wol¬ tów od +8,2 V do 11,2 V* Wymaga to, aby napiecia polaryzacji sterowania wzmoonieniem, do¬ starczane do wejsc sterowania wzmaoniaoza róznicowego z tranzystorami 18 i 19 przez kon¬ cówki A i B byly rzedu +8 V, jak to bedzie omówione (zamiast rzedu np, 5,6 V, odpowiada¬ jacego srodkowi potenojalu roboczego +11,2 V).Starowanie wzmoonieniem wzmacniacza róznicowego z tranzystorami 18, 19 odpowiada spo¬ sobowi zapewnienia sterowania (nasyoenia) sygnalów chrominancji niezaleznie od omówionych juz mechanizmów sterowania wzmocnieniem. Takie sterowanie jest zapewnione za pomoca stero¬ wania realizowanego przez widza, skutkiem czego wymaga sie symetrycznej odpowiedzi stero¬ wania wzmoonieniem, podobnej do sterowania wzmoonieniem, zapewnionego przez uklad sterowa¬ nia 35* Przez widza nie beda wdwczas odbierane i kwestionowane zadne odchylenia od syme- tryoznego sterowania amplituda chrominancji, W wyniku tego rozwazania i odpowiednio do wlaozenia wzmacniacza róznicowego z tranzy¬ storami 18, 19 w ukladzie 10 oraz zwiazanych z tym ograniczen polaryzacji sterowania wzmo¬ onieniem konwenojonalne teohnlki sterowania wzmocnieniem wzmacniaczy róznicowych, takie jak opisane odnosnie wzmaoniaczy róznicowych z tranzystorami 14, 15 i 16, 17 pierwszego i drugiego poziomu, sa uwazane jako niewlasciwe do symetrycznego sterowania wzmocnieniem wzmaoniaoza róznicowego z tranzystorami 18, 19 w zadany sposób.Wzmacniacz róznicowy z tranzystorami 18, 19 ma wzmocnienie sterowane w odpowiedzi na róznicowe napiecie sterowania dostarczane do baz tranzystorów 18 i 19 przez koncówki A i B.Te napiecia sterowania sa uzyskiwane przez uklad pokazany na fig, 2, Na fig, 2 jest pokazany uklad sterowania zawierajacy podobne tranzystory 50 i 52, Re¬ zystory 54 i 56 o równych wartosciach laoza kolektory tranzystorów 50 i 52 z pierwszym po¬ tencjalem zasilania roboczego (+8,2 V) i rezystory 58 i 60 o równych wartosciach lacza emi¬ tery tranzystorów 50 i 52 z drugim potencjalem zasilania roboozego (masa).Potencjometr 65 sterowania nasyceniem barwy regulowany przez widza jest wlaczony bez¬ posrednio miedzy potenojaly robocze +11,2 V i 0 V (mase) bez elementów zaklócajacych. Na¬ piecie zmienne uzyskiwane na zaczepie potencjometru 65 zapewnia polaryzacje bazy tranzy¬ stora 50 za pomoca ukladu zawierajaoego tranzystor pnp 68, tranzystor npn 69, rezysto¬ ry 72, 74 dzielnika napieciowego i diode kompensacyjna 75.Tranzystory 68 i 69 sa polaczone w konfiguracji przesuniecia zerowego napiecia, dzieki czemu napiecie emitera tranzystora 69 jest równe napieciu bazy tranzystora 68, Polaryzacja bazy dla tranzystora 52 jest zapewniona za pomoca ukladu zawierajacego rezystory polaryzu¬ jace 82, 84 dzielnika napieciowego i diode kompensujaca 85, wlaczane miedzy potenojaly za¬ silania roboczego +8,2 V i O V (mase). Diody 75 i 85 kompensuja napiecie przesuniecia zlacza baza-emiter tranzystorów 50 i 52* Stosunek wartosci rezystorów 82 i 84 oraz napie¬ cie przesuniecia diody 85 okreslaja napiecie polaryzacji bazy +1,2 V tranzystora 52, Podob¬ ne napiecie polaryzacji uzyskiwane na bazie tranzystora 50 jest okreslone przez stosunek wartosci rezystorów 72 i 74 oraz napiecia przesuniecia diody 75 dla srodkowego nastawienia potenojometru. Wyjsciowe napiecie sterowania wzmocnieniem uzyskiwane na kolektorach tran¬ zystorów 50 i 52 sa doprowadzone przez koncówki A i B do wzmacniacza róznicowego z tranzy¬ storami 18, 19 (fig* 1).Napiecia sterowania wzmocnieniem uzyskiwane na koncówkach A i B nie sa dowolne, leoz sa wyznaczone przez konstrukcje ukladu 10 z fig, 1, W tym wykonaniu zakres napiecia stero¬ wania +0,8 + 0,2 V na koncówkach A i B jest wystarozajacy do zapewnienia wymaganej zmiany amplitudy o 3 V dla sygnalów uzyskiwanyoh na impedancji obciazenia 25 wzuiaoniacza, od 8,2 V do 11,2 V, jak wzmiankowano w polaczeniu z fig, 1, Te ostatnie rozwazania projektowe daja ustalone napieoie +8,0 V, które powinno byó uzyskiwane na kolektoi^o tranzystora 52 i na konoówoe B oraz ponadto okreslaja poziom napiecia zasilania roboozego +8,2 V dla ukladu za-6 131 080 wierajaoego tranzystory 50 i 52. Tranzystor 52 Jest spolaryzowany tak, aby uzyskac spadek napiecia +0,2 V na rezystorze 56. Wartosc tego spadku napiecia odpowiada wartosci zmian wymaganego zakresu sterowania +0,2 V dla róznicowego napiecia sterowania uzyskiwanego mie¬ dzy koncówkami A IB, gdy potencjometr 65 zostaje przestawiony z polozenia srodkowego do polozenia skrajnego.Napiecia sterowania wzmocnieniem uzyskiwane na koncówkach A i B sa równe (+8,0 V), gdy potencjometr 65 jest nastawiany na polozenie srodkowe, skutkiem czego napiecie rórnioowe miedzy tymi koncówkami jest równe zeru. Tranzystory 50 i 52 przewodza równe prady w tym sa- mym czasie. Napieoie róznicowe miedzy koncówkami A i B zmienia sie od +0t2 V do -i«,2 V, gdy potencjometr 65 jest regulowany miedzy Jego skrajnymi nastawieniami* Szczególnie napie¬ oie na koncówce A maleje o -0,2 V do +7,8 Vf gdy potencjometr Jest nastawiony na ukrajne, górne polozenie (minimalne wzmocnienie) i napieoie w punkcie A wzrasta o +0,2 V do +8,2 V, gdy potencjometr 65 jest nastawiony na skrajne, dolne polozenie (maksymalne wzmocnienie).Zmiana napiecia sterowania +0,2 V powoduje wytworzenie wlasciwyoh zmian poziomów przewód ze- nia pradu tranzystorów 18 i 19» skutkiem ozego uzyskuje sie wymagany zakrea sterowania am¬ plituda sygnalów przetwarzanych przez wzmacniacz róznicowy z tranzystorami 18, 19* Zaznacza sie, ze róznicowe napiecie sterowania uzyskiwane miedzy koncówkami A i B i skutkiem tego wzmocnienia wzmacniacza róznicowego z tranzystorami 16, 19 z fig. 1 zmienia sie symetrycznie, gdy potencjometr 65 jest regulowany miedzy naatawienlaml maksymalnym i mi¬ nimalnym. Ten wynik jest uzyskiwany nawet, jezeli napiecie zasilania roboczego na potencjo¬ metrze 65 zmienia sie lub jezeli wartosc rezystancji potencjometru 65 zmienia sie dla róz¬ nych jednostek odpowiednio do skutków tolerancji. Nastawienie mechanicznego srodka potencjo¬ metru 65 bedzie odpowiadac srodkowi zakresu sterowania wzmoonieniem, w którym jest realizo¬ wane symetryczne sterowanie wzmocnieniem dla nastawien minimalnego i maksymalnego.Zmiany wartosci rezystorów 72 i 74 dzielnika napieciowego nie zaklócaja symetrycznego sterowania, poniewaz napieoie sterowania symetrycznego z zaozepu potencjometru 65 jako prze¬ twarzane bez przesuniecia przez tranzystory 68 i 69 pozostaje w symetrycznej postaci na ba¬ zie tranzystora 50. Uklad z fig. 2 jest szczególnie korzystny w przypadku ukladu scalonego, poniewaz stosunki wartosci rezystorów 72 i 74, 82 i 84, 54 i 58 oraz 56 i 60 moga byc uzys¬ kane w sposób dokladny. Te stosunki pozostana zasadniczo stale, nawet jezeli wartosci bez¬ wzgledne zwiazanych z nimi.rezystorów zmieniaja sie na przyklad wraz ze zmianami temperatu¬ ry. Równiez w takich warunkach zmiany parametrów roboczych ukladu zawierajacego te rezysto¬ ry i tranzystory 50t 52 (np. w wyniku dzialan temperatury) ecj, zwiazane ze soba tak, aby utrzymywac dzialanie symetryczne. Wartosc napiec sterowania uzyskiwanych na konoówkach A i B moze byc latwo dobrana (tzn. wyskalowana z uzyskiwanego napiecia zasilania roboczego) w celu spelnienia wymagan co do polaryzacji sterowania wzmoonieniem danego ukladu po prostu przez wlasciwa zmiane wzmiankowanych uprzednio stosunków wartosoi rezystorów. To moze byc uzyska¬ ne w duzym stopniu dokladnosci w przypadku ukladu scalonego.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do symetrycznego sterowania wzmocnieniem wzmacniacza róznicowego zawierajacego tranzystory, z dwoma wejsciowymi koncówkami sterowania wzmocnieniem, który to uklad zawiera pierwszy tranzystor wlaczony miedzy pierwszy potenojal i drugi potencjal, mase i posiadaja- oy baze dolaczona do rezystorów polaryzujacych i diody kompensujacej, a wyjscie pierwszego tranzystora stanowi kolektor dolaczony do pierwszej koncówki sterowania wzmocnieniem, drugi tranzystor wlaczony miedzy pierwszy potenojal i drugi potencjal, mase i dolaczony do regu¬ lowanego dzielnika napieoiowego wlaczonego bezposrednio miedzy pierwszy potencjal zasilania roboczego 1 drugi potencjal zasilania roboczego, mase, znamienny tym, ze do regulowanego dzielnika napieoiowego jest dolaczona baza trzeciego tranzystora (68), którego kolektor jest dolaczony do masy, a emiter jest dolaozony poprzez rezystor do koncówki regu-1?1 080 7 lowanego dzielnika napieciowego z Jednej strony i do kolektora czwartego tranzystora (69) z drugiej strony, baza czwartego tranzystora (69) jest dolaozona do emitera trzeciego tranzystora (68) a emiter czwartego tranzystora (69) jest dolaczony do pierwszego rezysto¬ ra (72) dolaczonego do drugiego rezystora (74) i diody (75)» przy czym wezel laczacy rezy¬ story (72, 74) jest dolaczony do bazy drugiego tranzystora (50), którego kolektor jest do¬ laczony do drugiej koncówki (A) sterowania wzmocnieniem, 2. Uklad wedlug zastrz. 1t znamienny tym, ze regulowany dzielnik napie¬ ciowy stanowi potencjometr (65), którego pierwsza koncówka jest dolaczona bezposrednio do pierwszego potencjalu zasilania roboczego, druga koncówka jest dolaczona bezposrednio do masy i który posiada regulowany zaczep, a rezystory pierwszy i drugi (72, 74) i dioda (75) stanowia pierwszy dzielnik napieciowy. 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tranzystory trzeoi i czwar¬ ty (68, 69) sa wlaczone w konfiguracji przesuniecia zerowego napiecia. 4. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze rezystory polaryzujace (82, 84) i dioda polaryzujaca (85) stanowia drugi dzielnik napieciowy, do którego jest dolaczo¬ na baza pierwszego tranzystora (52) w wezle laczacym rezystory (82, 84). 5. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wyjscie na kolektorze pierw¬ szego tranzystora (52) jest dolaczone do pierwszego potencjalu poprzez rezystor trzeci (56), wyjscie na kolektorze drugiego tranzystora (50) jest dolaczone do pierwszego potencjalu po¬ przez rezystor czwarty (54), drugi dzielnik napieciowy zawierajacy rezystory (82, 84), i diode (85) Jest wlaczony miedzy pierwszy potencjal i drugi potencjal, mase, a pierwszy dzielnik napieciowy zawierajacy rezystory (72, 74) i diode (75) jest wlaczony miedzy regu¬ lowany dzielnik napieciowy i mase. 6. Uklad wedlug zastrz* 5, znamienny tym, ze do emiterów tranzystorów pierwszego i drugiego (50, 52) sa dolaczone rezystory piaty i szósty (58, 60) sprzegajace emitery tranzystorów (50, 52) z masa. 7. Uklad wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze pierwszy tranzystor (52) i drugi tranzystor (50) aa podobne, rezystory trzeoi i czwarty (56, 54) maja korzystnie równe wartosci oraz rezystory piaty i szósty (60, 58) maja korzystnie równe wartosci. 8. Uklad wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze pierwszy tranzystor (52) i drugi tranzystor (50) sa tranzystorami bipolarnymi.131 080 ¦ii-» i [KS f iM |4óoa p——— +il.2v© L - HQn F/g.2 i ,_J Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL