Przedmiotem wynalazku jest zawór sterujacy cisnieniem cieczy, sterowany elektromagnetycznie, stosowany na przyklad w ekonomizerach do regu¬ lacji doplywu paliwa do gaznika i komory silni¬ ka.Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjedno¬ czonych Ameryki nr 2 722 308 zawór sterujacy cisnieniem cieczy, sterowany elektromagnetycznie •posiadajacy korpus z otworem przelotowym, któ¬ rego jeden koniec jest polaczony z króccem wlo¬ towym, a drugi koniec z komora, która z kolei jest polaczona z króccem wylotowym. Na korpu¬ sie umieszczony jest elektromagnes. Na zawieradle w pewnej odleglosci od powierzchni czolowej ja¬ rzma osadzona jest tarcza. Zawieradlo posiada przelotowy kanal. Na powierzchni czolowej za- wieradla znajduje sie wybranie, którego powierz¬ chnia jest równa czynnej powierzchni dolnej czesci zawiea&adla. W ten sposób opisany zawór jest za¬ worem o zrównowazonym cisnieniu. Poniewaz za¬ wór jest zrównowazony cisnieniowe, to sprezyna znajdujaca sie pomiedzy plyta zawieradla a pod¬ kladka i membrana umieszczonymi na gniezdzie zaworu powoduje powrót zaworu w polozenie otwarte. W polozeniu otwartym, gdy elektromag¬ nes jest uruchamiany, zawieradlo jest przyciaga¬ ne przez sily magnetyczne i przesuwa zawór w po¬ lozenie zamkniete przeciwdzialajac sprezynie. Do¬ kladnosc pracy tego rozwiazania zalezy od doklad¬ nego wykonania róznych elementów, w szczegól- 10 15 20 25 nasci sprezyny* jak równiez zalety ód dokladnej regulacji szczeliny powietrznej miedzy zdiwietfed- lem, a otewodem magraetyczftynt. Ntt skutek osla* bienia sprezyny bedzie sie zmieniala charaktery¬ styka dzialania aaworu.Zawór, wedlug wynalazku, zawiera wybranie, które usytuowane jest naprzeciwko powierzchni komory, a powierzchnia wybrania jest wieksza od powierzchni przekroju poprzecznego otworu przelotowego. Korzystnie powierzchnie komory sta* nowi powierzchnia rdaenia, z którym polaczone sa elementy nastawiajace. Korzyfltnfie powierzchnie komory stanowi jllytka iz materialu niema^etyce- nego, usytuowana pomiedzy elektromagnesem a korpusem, przy czym posiada srodki zmieniajace opór magnetyczny obwodu magaetycziiego. Korzy- s4tóe zawór zawiera rowek usftuowany pomiedzy scianka otworu przelotowego i zawlaradlem, oraz dlawik osadzony na drodze przeplywu przez iza- wór, przy czym rowek jest polaczony ze strona dlawika, polozona dale} od zawieradla.Zastosowanie rozwiazana* wedlug wynalazku* zapewnia przedluzenie zywotnosci zaworu, a przez caly ten okres charakterystyka dnzalania zaworu jest w zasadzie taka sama. Stosuje sie prosta for¬ me regulacji regulujajG szczeltfie powietraia po¬ prze* przesuniecie caesci zaworu, a wybranie w- zawieradle nie zuzywa sie w czasie dwalante *** wotru.Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w 132 543 ¦'*x132 543 3 4 przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig, 1 przedstawia zawór w przekroju osiowym, fig. 2 -— przyklad wykonania zaworu wraz z zawie- tradtem w przekroju Osiowym, fig. 3 — przyklad wykonania zaworu w przekroju cenowym* fig. 4 — kolejny przyklad wykonania izaworu w prze¬ kroju osiowym.Zgodnie z figura 1 zawór zawiera korpus 10, w którym jest wykonany cylindryczny otwór prze¬ lotowy 11. Jeden koniec otworu 11 jest polaczo¬ ny z króccem wlotowym 13, zas drugi koniec przechodzi w komore 12. Powierzchnia 14 komory 12 jest usytuowana naprzeciwko otworu przeloto¬ wego 11, w pewnej odleglosci od niego. Komora 12 jest polaczona z króccem wylotowym 15. W otwo¬ rze przelotowym 11 jest osadzone zawieradlo 16, wykonane z materialu ndemagnesowalnego, przy czym koncówka 17 zawieradla 16, znajdujaca sie Wewnatrz komory 1% ma wieksza srednice niz srednica otworu przelotowego 11* W zawieradle 16 jest wykonany osiowy kanal 18, otwarty od strony powierzchni 14 komory 12.Koniec kanalu 18 zawieradla 16 ma wybranie 17A, którego srednica jest troche wieksza od srednicy otworu (przelotowego 11. Na zawieradle 16 jest osadzona pierscieniowa tarcza 19 wykonana z ma¬ terialu magnesowalnego, pmzy czym tarcza 19 jest usytuowana w pewnej odleglosci od koncówki 17 zawieradla 16.Elektromagnes 20 zawiera rdzen 21 tworzacy jednoczesnie powierzchnie 14 komory 12, oraz pier¬ scieniowe jarzmo 22, Elektryczne uzwojenie 23 osadzone wewnatrz jarzma 22 otacza rdzen 21. Ja¬ rzmo 22 ma pierscieniowa powierzchnie czolowa zwrócona w strone tarczy 19.Krócdec wlotowy 13 jest polaczony za posred- nictwem dlawika 25 z wylotem zródla cieczy 24, pracujacym pod cisnieniem, korzystnie zawieraja¬ cym pompe. Czlon 26 reaguje na cisnienie cieczy w króccu wlotowym 13. Króciec wylotowy 15 jest polaczony z odplywem.Ody prad przeplywa przez uzwojenie 23 cisnie¬ nie cieczy w króccu wlotowym 13 dziala na dolny koniec zawieradla 16, przemieszczajac zawieradlo 16 w kierunku powierzchni 14. To samo cisnienie dziala na koncówke 17 zawieradla 16, usytuowana od strony powierzchni 14, a poniewaz powierzch¬ nia koncówki 17 jest troche wieksza niz zawierad¬ la 16, to dziala sila odsuwajaca je od powierzchni 14. W czasie przeplywu pradu elektrycznego przez uzwojenie 23 powstaje sila magnetyczna, która dziala na tarcze 19 i jest przenoszona na zawie¬ radlo 16 przesuwajac zawieradlo 16 w kierunku powierzchni 14. W rezultacie zawieradlo 16 osiaga polozenie równowagi. W polozeniu równowagi sily cieczy dzialajace na zawieradlo 16 w kierun¬ ku odpychajacym zawieradlo 16 od powierzchni 14, sa zrównowazone silami magnetycznymi dzia¬ lajacymi na zawieradlo 16 w kierunku powie¬ rzchni 14. Cisnienie dzialajace w króccu wloto¬ wym 13, czyli cisnienie dzialajace na czlon 26 mo¬ zna zmieniac przez nastawienie natezenia pradu elektrycznego* Korzystnie stosuje sie sprezyne o niewielkiej sile dociskajaca zawieradlo 16 do powierzchni 14, lub sprezyne odsuwajaca zawieradlo 16 od po¬ wierzchni 14, aby uzyskac okreslone polozenie za¬ wieradla 16, gdy w zaworze nie wystepuje prze¬ plyw pradu elektrycznego lub tez brak jest cis¬ nienia cieczy. Ciezar zawieradla 16, gdy os za¬ wieradla 16 nie jest pozioma, wplywa na cisnie¬ nie w króccu wlotowym dla danego przeplywu pradu elektrycznego.Przy uzyciu zróznicowanych powierzchni czolo¬ wych zawieradla 16 mozna sterowac wysokim cis¬ nieniem cieczy za pomoca stosunkowo niewielkie¬ go natezenia pradu w uzwojeniu 23. Zgodnie z fig. 2 zawór jest osadzony pomiedzy zródlem cie¬ czy 24 pracujacym pod cisnieniem oraz czlonem 28. W rozwiazaniu tym pomiedzy króccem wylo¬ towym 15 zaworu oraz splywam jest osadzony dla¬ wik 27, przy czym króciec wylotowy li Jest po¬ laczony z czlonem 26. Przecieki pomiedzy zawie- radlem 16 i sciankami otworu przelotowego 11 moga miec niekorzystny wplyw na sterowanie cisnieniem, poniewaz uniemozliwiaja redukcje cis¬ nienia wystepujacego w króccu wylotowym 15 do cisnienia panujacego w zbiorniku splywowym. Aby temu zapobiec stosuje sie rowek 28 usytuowany pomiedzy scianka otworu przelotowego 11 a za- wieradlem 16, polaczony kanalem 29 ze zbiorni¬ kiem splywowym. Przeplyw przecieków z komory 12 do rowka 28 jest przeprowadzony równolegle z zastosowaniem dlawika 27. Przy zastosowaniu podobnego rowka w rozwiazaniu przedstawionym na fig. 1 rowek jest polaczony ze zródlem cieczy 24.Gdy otwór przelotowy 11 jest wykonany w ele¬ mencie wykonanym z materialu paramagnetyczne¬ go, przykladowo z mosiadzu, zawieradlo 16 jest wykonane z materialu magnetycznego. Gdy korpus 10 jest wykonany z materialu magnetycznego, w otworze 11 korpusu 10 mozna osadzic tuleje wy¬ konana tz mosiadzu.Przyklad wykonania wynalazku przedstawiony na fig. 3 umozliwia zmiane poczatkowej wielkosci szczeliny powietrznej utworzonej pomiedzy tarcza 19 i powierzchnia czolowa jarzma 22 poprzez zastoso¬ wanie nastawnego osadzenia rdzenia 30. Rdzen 30 jest osadzony nastawnie na plycie czolowej 31 ja¬ rzma 22 za pomoca polaczonych ze soba gwintów srubowych. Nakretka zabezpieczajaca 32 blokuje rdzen 30 po jego nastawieniu. Rdzen 30 jest osa¬ dzony przesuwnie w stopniowanym otworze przelo¬ towym twomika 33, wykonanego z materialu mie- magnetycznego, na którym jest osadzone uzwoje¬ nie 23.Nastawienie rdzenia 30 powoduje zmiane sily magnetycznej dzialajacej na zawieradlo 16 dla danego natezenia pradu. W przykladzie wykona¬ nia przedstawionym na fig. 4 plytka 34, wykona¬ na ze stali nierdzewnej lub innego materialu nie¬ magnetycznego, jest osadzona pomiedzy elektro¬ magnesem i korpusem 10 zaworu. Plytka 34 za¬ bezpiecza elektromagnes przed plynem zawartym w komorze 12. Rozwiazanie to nie moze byc za¬ stosowane do przykladu wykonania przedstawio¬ nego na fig. 3, poniewaz nastawienie rdzenia 30 powodowaloby uszkodzenie plytki 34. Uzwojenie 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 /132 543 6 23 jest osadzone ma tworniku 35, wykonanym z materialu niemagnetycznego, w którym jest wy¬ konany stopniowy otwór przelotowy, w którym z kolei jest osadzony staly rdzen 36. W rdzeniu 36 jest wykonany otwór 37, usytuowany na koncu rdzenia 36 po przeciwnej stronie niz zawieradlo 16. W otwór 37 wchodzi nastawny korek 38 osa¬ dzony na plycie czolowej 31 jarzma 22. Korek 38 i rdzen 36 sa wykonane z materialu magnesowal- nego. Obwód magnetyczny obejmuje jarzmo 22, korek 38, rdzen 36 oraz tarcze 19, jak równiez szczeliny powietrzne pomiedzy tarcza 19 i jarzmem 22 oraz rdzeniem 36 i szczelina powietrzna pomie¬ dzy korkiem 38 i rdzeniem 36. Szczelina powie¬ trzna pomiedzy korkiem 38 i rdzeniem 36 jest na¬ stawna zmieniajac opór magnetyczny obwodu ma¬ gnetycznego, co w rezultacie wywoluje zmiane sily magnetycznej dzialajacej na zawieradlo 16 przy okreslonym natezeniu pradu w uzwojeniu.Ksztalty zwróconych wzgledem siebie powierzchni rdzenia 36 oraz korka 38 moga ulec zmianie w szerokim zakresie.Zastrzezenia patentowe 1. Zawór sterujacy cisnieniem cieczy, sterowany elektromagnetycznie, zawierajacy korpus z otwo¬ rem przelotowym, którego jeden koniec jest po¬ laczony z króccem wlotowym, a drugi koniec z komora polaczona z króccem wylotowym, przy czym 10 na korpusie umieszczony jest elektromagnes, na¬ tomiast w otworze przelotowym umieszczone jest przesuwnie zawieradlo posiadajace czesc cylindry¬ czna, na której w pewnej odleglosci od powierz¬ chni czolowej jarzma osadzona jest tarcza; przy czym czesc cylindryczna zawieradla posiada ka¬ nal, otwarty od strony powierzchni komory, na koncu którego na powierzchni czolowej zawierad¬ la, znajduje sie wybranie, znamienny tym, ze wy¬ branie <17A) usytuowane jest naprzeciwko po¬ wierzchni (14) komory (12), a powierzchnia wy¬ brania (17A) jest wieksza od powierzchni prze¬ kroju poprzecznego otworu przelotowego (11). 2. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze powierzchnie (14) komory (12) stanowi powierz¬ chnia rdzenia (21, 30), z którym polaczone sa ele¬ menty nastawiajace. 3. Zawór, wedlug izastrz. 1, znamienny tym, ze powierzchnie (14) komory (12) stanowi plytka (34) 20 z materialu niemagnetycznego, usytuowana pomie¬ dzy elektromagnesem (20) a korpusem (10), przy czym zawór posiada srodki zmieniajace opór ma¬ gnetyczny obwodu magnetycznego. 4. Zawór wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 25 zawiera rowek (28) usytuowany pomiedzy scianka otworu przelotowego (11) i zawieradlem (16), oraz dlawik (27) osadzony na drodze przeplywu przez zawór, przy czym rowek (28) jest polaczony ze strona dlawika (27), polozona dalej od zawieradla 30 <16). 15 ffe a^jaki132 543 FIG. 3.'\G.4 PZGraf. Koszalin A-106 100 A-4 Ctna IM il PL PL PL