Przedmiotem wynalazku jest srodek do zwalczania zagrozen pylowych, skladajacy sie z soli higroskopijnych, zwilzaczy i srodka wiazacego.Walka z pylem, zwlaszcza osiadlym w podziemiach kopaln oraz na drogach i na wszystkich innych miejscach nagromadzen pylów, ma duze znaczenie ze wzgledów spoleczno-humanitarnych, ekonomicznych, bezpieczen¬ stwa i zdrowotnych. Zwalczanie pylów osiadlych jest szczególnie istotne w górnictwie, gdzie stanowia one zródlo wtórnego zapylenia, a w przypadku pylów wybuchowych zródlo inicjacji i przeniesienia wybuchu.Dotychczas znane i stosowane metody unieszkodliwiania pylów osiadlych polegaja na ich usuwaniu, czestym i obfitym zlewaniu woda wzglednie mieszaniu ze srodkiem higroskopijnym na przyklad chlorkiem wapnia w postaci stalej lub roztworu. W górnictwie weglowym powszechnie stosowana metoda zapobiegania wybuchom pylu weglowego jest jego mieszanie z niepalnym pylem kamiennym, skladajacym sie w 90% z wegla¬ nów wapnia i magnezu. Wada metody usuwania pylów jest jej duza pracochlonnosc i koniecznosc stosowania drogich i skomplikowanych odkurzaczy, które nie w kazdych warunkach moga byc uzyte. Zlewanie pylów osiadlych woda jest metoda nietrwala; wymagajaca czestego powtarzania w miare schniecia pylów. Srodki higroskopijne, jakkolwiek przez dlugi okres czasu zapewniaja wilgotnosc pylu wyzsza od wilgotnosci otoczenia, jednak z powodu braku wlasciwosci zwilzajaco-wiazacych w pewnych warunkach temperatury i wilgotnosci moga nie pozbawiac pylów lotnosci. Natomiast mieszanie pylu weglowego z niepalnym pylem kamiennym zapobiega wybuchom pylu weglowego, lecz nie pozbawia mieszaniny pylów weglowo-kamiennych lotnosci.Znany jest, na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 77 261, srodek zwilzajacy do zwalczania zapyle¬ nia, skladajacy sie z 20 - 60% wagowych soli sodowej sulfobursztynianu dwu-2-etyloheksylowego oraz 40 — 80% wagowych rozpuszczalnych w wodzie soli o charakterze kwasnym, obojetnym lub zasadowym, najko¬ rzystniej chlorku wapnia. &odek zwilzajacy formuje sie w ksztalt krazków, walców itp. oraz dodaje do wody, co umozliwia jej szybkie laczenie sie z pylami i kurzami.Znany jest równiez, na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 96815, srodek do zwalczania zapylenia, który stanowi wodny roztwór zwierajacy 1 - 50% wagowych solihigroskopijnej, najkorzystniej chlorku wapnia, 0,1- 10% wagowych zageszczacza w postaci cukru, najkorzystniej dekstryny, skrobii lub sacharozy oraz 0,5 — 10% wagowych zwilzacza.Zalewanie pylów osiadlych woda ze srodkiem higroskopijnym zapewnia, ze przez dlugi okres czasu wilgot¬ nosc pylu jest wyzsza od wilgotnosci otoczenia, jednakjak juz wspomniano wyzej ze wzgledu na brak wlasciwo-2 136503 sci zwilzajace wiazacych wodnych roztworów higroskopijnych, w pewnych warunkach temperatury i wilgotnosci, zwlaszcza w wyrobiskach górniczych, moga one nie pozbawiac pylów lotnosciPonadto klopotliwe jest samo wy¬ konanie i stosowanie roztworów w podziemiachkopaln. ' Dla unikniecia tej ostatniej niedogodnosci starano sie stosowac w kopalniach sypkie srodki higroskopijne.Przykladowo srodek do wiazania pylu w górnictwie weglowym, znany z opisu patentowego RFN nr 1 243 129, stanowi proszek skladajacy sie z chlorku wapnia lub magnezu wzglednie ich mieszanin z lub bez zwilzacza. Po naniesieniu tego srodka na zapylone lub narazone na zapylenie powierzchnie, powstajace w trakcie jego dzialania roztwory nie maja jednak odpowiedniej przyczepnosci i splywaja na spag wyrobiska. Te sama wade ma równiez staly srodek higroskopijny znany na przyklad z opisu patentowego RFN nr 1 301 785, stosowany w stosunku 1:1 do 1:5 z obojetnym drobnoziarnistym materialem, takim jak pyl kamienny, glina, mineraly itp. Wprowadze¬ nie do skladu srodka obojetnego materialu.zmniejsza ponadto jego zwilzalnosc i chlonnosc w stosunku do pylu weglowego, poniewaz zamiast niego, srodek ten zwilza najpierw dodatki.Ponadto znany jest, na przyklad z opisu patentowego RFN nr 1 483 983, srodek higroskopijny w postaci stalych lub sprasowanych nabojów o dlugosci 14 - 40 cm i masie 200 - 400 g, skladajacych sie z chlorku sodu, potasu, magnezu lub wapnia wzglednie ich mieszanin, do których mozna dodawac zwilzacze dla powodowania, lepszego wnikania wtloczonego roztworu do pór i szczelin calizny weglowej przed jej urabianiem. Zwilzacz lub zageszczacz miesza sie przed lub podczas wykonywania naboi. Poza tym znany jest, na przyklad z opisu patento¬ wego RFN nr 1 533 811, srodek higroskopijny w postaci pasty solnej do zwalczania pylu w górnictwie, w którym stosuje sie guar-gum w ilosci 0,35% jako czynnik peczniejacy czyli nadajacy strukture pasty. Przedstawiony srodek higroskopijny posiada jak juz wspomniano konsystencje pasty i nie jest proszkiem w zwiazku z czym wymaga innej klopotliwej techniki nanoszenia. Znany jest równiez srodek higroskopijny z opisu patentowego Wielkiej Brytanii nr 753 186 skladajacy sie z soli higroskopijnej w postaci stalej z 1% srodka zwilzajacego masy roztworu oraz zelu stanowiacego wodorotlenek magnezu, którego proporcja w roztworze wynosi 25% wagowych.Powyzsze wady i niedogodnosci udalo sie usunac za pomoca srodka do zwalczania zagrozen pylowych wedlug wynalazku, który stanowi sypki material higroskopijno-zwilzajaco-wiazacy, korzystnie w postaci proszku lub platków. Srodek sklada sie z soli higroskopijnych w postaci chlorku wapnia i/lub magnezu i/lub karnalitu w ilosci 80 — 90% wagowych ze zwilzacza w postaci oksyetylenoalkilofenolu i/lub niejonowego srodka powierz¬ chniowo czynnego foksolu Z-1 i/lub soli sodowej sulfobursztynianu dwu-2-etyloheksylowego w ilosci 0,1 - 10% wagowych i srodka wiazacego w postaci dekstryny i/lub soli sodowej karboksymetylo-celulozy i/lub zywic amino¬ wych w ilosci 0,1 - 10% wagowych.Srodek higroskopijno-zwilzajaco-wiazacy spreparowany w postaci sypkiej nanosi sie na powierzchnie zapylo¬ ne lub narazone na zapylenia w warstwie o grubosci dostatecznej dla danych warunków zapylenia, temperatury i wilgotnosci. Nanoszenie srodka powtarza sie okresowo. Srodek wchlaniajac wilgoc rozpuszcza sie tworzac roztwór skladajacy sie z soli higroskopijnej, zwilzacza i substancji wiazaco-sklejajacej. Roztwór ten zwilza osiadly pyl i wchlania go do wewnatrz, wiazac i pozbawiajac lotnosci. Po wchlonieciu przez roztwór okolo 5 do 12-krotnej ilosci osiadlego pylu w stosunku do ilosci naniesionego srodka, powstaje pasta utworzona z roztworu srodka higroskópijno-zwilzajaco-wiazacego i pylu osiadlego. Dalszy pyl nie jest juz wchlaniany wglab powstalej pasty, nie jest zwiazany i nie jest pozbawiony lotnosci. W tym przypadku odnawia sie warstwe srodka na zapylo¬ nych powierzchniach. Dobranie odpowiednich proporcji zwiazków wchodzacych w sklad srodka daje w efekcie optymalne zdolnosci do wchlaniania wilgoci i rozpuszczania srodka, a nastepnie wchlaniania i wiazania osiadlego pylu, jak równiez zapewnienia dobrej przyczepnosci powstalej pasty osiadlego pylu do powierzchni pokrytych srodkiem Zastosowanie srodka higroskopijnego w wyrobiskach górniczych pozwoli na zmniejszenie 10- 20-krotne zuzy¬ cia pylu kamiennego sluzacego do zwalczania przenoszenia pylu weglowego oraz wiazanie ciagle osiadajacego pylu w wyrobiskach, co zlikwiduje wtórne unoszenie obloków pylowych, zwlaszcza szkodliwych dla zdrowia.Porównanie charakterystyk technicznych srodków wedlug wynalazku i wedlug wybranych patentów zagra¬ nicznych zawiera ponizsza tablica: Srodek 1 sklad srodka sól (lub mieszanina) higroskopijna zwilzacz wg wynalazku 2 co najmniej 80% chlorku wapnia i/lub magnezu i/lub karnalitu 0,1-10%jonowy i niejonowy wg opisu RFN nr 1243129 3 do 100% chlorku wapnia lub mag¬ nezu lub ich mieszanina 1—3% niejonowy wg opisu RFN nr 1301785 4 nieokreslone ilosci chlorku wapnia lub magnezu lub ich mieszanina 0,5-10% niejonowy wg opisu W. Bryt. nr 753189 5 sól higroskopijna 1% niejonowy ciag dalszy tablicy na str. 3ciag dalszy tablicy 136 503 3 sklad srodka 1 substancje zage- • szczajace lub wia¬ zace 1 Postac struktura Wlasnosc uzytkowa 2 0,1-10% dekstry¬ ny i/lub soli sodo¬ wej karboksymety- locelulozy i/lub zywic aminowych proszek o dowol¬ nym rozdrobnieniu 5-12 krotna chlon¬ nosc pylu weglowe go, na powierzch¬ nie Im2 nanosi sie 0,04-0,3 kg srodka 3 proszek o rozdrob¬ nieniu 80% ponizej 1 mm, 60% ponizej 0,3 mm 4-5 krotna chlon¬ nosc pylu weglo¬ wego, na powierz¬ chnie Im2 nanosi sie 0,5-2 kg srodka , 4 zamiast substancji zageszczajacych lub wiazacych - substancje neutra¬ lizujace w ilosci 1:1 lub 1:5 (pyl kamie¬ nny, glina, popiól. proszek o rozdrob¬ nieniu 80% ponizej 1 mm, 60% ponizej 0,3 mm 2-5 krotna chlon¬ nosc pylu weglo¬ wego, na powierz¬ chnie Im2 nanosi sie 0,5-5 kg srodka 5 25% wodorotlenku magnezu w przeli¬ czeniu na roztwór proszek lub platki 3-5 krotna chlon¬ nosc pylu weglo¬ wego, na powierz¬ chnie Im2 nanosi sie 0,5—4 kg srodka J Przedmiot wynalazku zostanie dokladniej przedstawiony w ponizszych przykladach.Przyklad I. 96 g chlorku wapnia miesza sie z 2 g dekstryny oraz 2 g zwilzacza w postaci oksyetyleno¬ alkilofenolu (rokafenolu N-8).Przyklad II. 96 g chlorku wapnia miesza sie z 2 g dekstryny oraz 2 g zwilzacza w postaci niejonowego srodka powierzchniowo-czynnego (roksolu Z-l).Przyklad III. 97 g chlorku wapnia miesza sie z 1 g zywic aminowych oraz 2 g rokafenolu N-8.Przyklad IV. 80 g chlorku wapnia miesza sie z 10 g dekstryny oraz 10 g soli sodowej sulfobursztynia- nu dwu-2-etyloheksylowego tak zwane SBO. • srodki higroskopijne o skladach podanych w przykladach I- IV miesza sie w mieszarce lub gniotowniku, uzyskujac jednorodna biala mieszanine w postaci proszku o gestosci usypowej 0,75 - 0,90 g/cm3. Srodek higro- skopijny rozpyla sie w miejscach zapylonych, na przyklad w przekopach i chodnikach, na spagu, ociosie i stropie, w kopalni o wilgotnosci wzglednej powietrza co najmniej 80%. Dosc rozsypanego srodka nalezy od zapylenia w danym miejscu, przy czym optymalne jest stosowanie 0,04- 0,30 kg srodka na 1 m2 powierzchni.Zastrzezenie patentowe Srodek do zwalczania zagrozen pylowych, stanowiacy sypki material higroskopijno-zwilzajaco-wiazacy, korzystnie w formie proszku lub platków, zawierajacy co najmniej 80% wagowach soli higroskopijnych w postaci chlorku wapnia i/lub chlorku magnezu i/lub karnalitu, do 10% wagowych zwilzacza oraz 0,1 - 10% wagowych zageszczacza, znamienny tym, ze sklada sie z chlorku wapnia i/lub chlorku magnezu i/lub karnalitu w ilosci 80 - 99% wagowych oraz ze zwilzacza w postaci oksyetylenoalkilofenolu i/lub niejonowego srodka powierzchniowo czynnego i/lub soli sodowej sulfobursztynianu dwu-2-etyloheksylowego w ilosci 0,1 - 10% wa¬ gowych i srodka wiazacego w postaci dekstryny i/lub soli sodowej karboksymetylocelulozy i/lub zywic amino¬ wych w ilosci 0,1 - 10% wagowych. PLThe subject of the invention is an agent for combating dust hazards, consisting of hygroscopic salts, wetting agents and a binding agent. The fight against dust, especially settled in mine undergrounds and on roads and all other places of dust accumulation, is of great importance for socio-humanitarian and economic reasons. , safety and health. Control of settled dusts is particularly important in mining, where they are a source of secondary pollination, and in the case of explosive dusts, a source of initiation and transmission of an explosion. So far, known and used methods of neutralizing settled dusts consist in removing them, frequent and abundant decanting with water or mixing with a hygroscopic agent on for example calcium chloride in solid or solution form. In coal mining, a common method of preventing coal dust explosions is by mixing it with non-flammable rock dust, 90% calcium and magnesium carbonates. The disadvantage of the method of dust removal is its great laboriousness and the need to use expensive and complicated vacuum cleaners, which cannot be used in all conditions. Decanting settled dusts with water is a labile method; requiring frequent repetition as the dusts dry. Hygroscopic agents, although for a long period of time ensure the humidity of the dust higher than the ambient humidity, however, due to the lack of wetting and binding properties, under certain conditions, temperature and humidity may not deprive the dust of airiness. On the other hand, the mixing of coal dust with non-flammable stone dust prevents coal dust explosions, but does not deprive the mixture of coal-stone dusts of airiness. It is known, for example from Polish patent description No. 77,261, as a wetting agent for combating dust, consisting of 20 - 60 % by weight of sodium di-2-ethylhexyl sulfosuccinate and 40 to 80% by weight of water-soluble salts of an acidic, neutral or basic nature, most preferably calcium chloride. The wetting agent is formed in the shape of discs, cylinders, etc. and added to the water, which allows it to quickly combine with dust. It is also known, for example from the Polish patent description No. 96815, as an agent for combating dust, which is a water solution containing 1 - 50% by weight of hygroscopic salt, most preferably calcium chloride, 0.1-10% by weight of a thickener in the form of sugar, most preferably dextrin, starch or sucrose, and 0.5-10% by weight of a humidifier. Pouring the settled dust with water with a hygroscopic agent ensures that by a long period of time, the humidity of the dust is higher than that of the surroundings, however, as already mentioned above, due to the lack of binding properties, hygroscopic aqueous solutions, under certain temperature and humidity conditions, especially in mining excavations, they may not deprive the dusts of airflow. The very production and use of solutions in the underground mine are troublesome. 'To avoid the latter inconvenience, efforts were made to use loose hygroscopic agents in mines. For example, the dust binding agent in coal mining, known from German patent specification No. 1,243,129, is a powder consisting of calcium or magnesium chloride or their mixtures with or without a humidifier . After applying this agent on dusty or dust-prone surfaces, the solutions formed during its operation do not, however, have adequate adhesion and run down the pit of the excavation. The same disadvantage also has a solid hygroscopic agent known, for example, from German Patent Specification No. 1,301,785, used in a ratio of 1: 1 to 1: 5 with inert fine-grained material, such as stone dust, clay, minerals, etc. Introduction to composition In addition, it reduces its wettability and absorbency in relation to coal dust, because instead of it, the agent first wets the additives. Moreover, for example, from German patent specification No. 1 483 983, a hygroscopic agent in the form of solid or compressed cartridges with 14 - 40 cm long and weighing 200 - 400 g, consisting of sodium, potassium, magnesium or calcium chloride or mixtures thereof, to which humidifiers can be added to cause better penetration of the injected solution into the pores and fissures of the coal blanket before its mining. The humidifier or thickener is mixed before or during the making of the cartridges. Moreover, it is known, for example from the German patent specification No. 1 533 811, a hygroscopic agent in the form of a salt paste for fighting dust in mining, where guar-gum is used in an amount of 0.35% as a foaming agent, i.e. giving a paste structure . The presented hygroscopic agent has, as already mentioned, a pasty consistency and is not a powder and therefore requires a different troublesome application technique. Also known is a hygroscopic agent from Great Britain Patent No. 753,186 consisting of a hygroscopic salt in the form of a solid with 1% wetting agent by weight of the solution and a gel consisting of magnesium hydroxide, the proportion of which in the solution is 25% by weight. The above drawbacks and inconveniences have been removed. by means of the dust control agent according to the invention which is a hygroscopic-wetting-binding free-flowing material, preferably in the form of a powder or flakes. The agent consists of hygroscopic salts in the form of calcium and / or magnesium chloride and / or carnallite in an amount of 80-90% by weight, with an oxyethylenealkylphenol humectant and / or a non-ionic surfactant of phoxol Z-1 and / or sodium di sulphosuccinate -2-ethylhexyl in an amount of 0.1-10% by weight and a binder in the form of dextrin and / or sodium carboxymethylcellulose and / or amino resins in the amount of 0.1-10% by weight. Hygroscopic wetting-binding agent Prepared in a loose form, it is applied to dusty surfaces or exposed to dust in a layer of sufficient thickness for the given dust, temperature and humidity conditions. The application of the agent is repeated periodically. The absorbing agent dissolves to form a solution consisting of a hygroscopic salt, a humectant and a binder. This solution wets the settled dust and absorbs it inward, binding and depleting airiness. After the solution has absorbed about 5 to 12 times the amount of settled dust in relation to the amount of the agent applied, a paste is formed consisting of a hygroscopic-wetting agent solution and settled dust. Further dust is no longer absorbed into the resulting paste, is not bound, and is not devoid of volatility. In this case, the coating of the agent is renewed on dusty surfaces. The selection of the appropriate proportions of the compounds included in the composition of the agent results in the optimal ability to absorb moisture and dissolve the agent, and then absorb and bind the settled dust, as well as ensure good adhesion of the resulting paste of settled dust to the surfaces covered with the agent. 10-20 times the consumption of stone dust used to combat the transport of coal dust and the binding of continuously settling dust in the workings, which will eliminate the secondary lifting of dust clouds, especially harmful to health. The comparison of technical characteristics of measures according to the invention and according to selected foreign patents includes the table below: Agent 1 composition of the agent salt (or mixture) hygroscopic moisturizer according to the invention 2 at least 80% of calcium and / or magnesium chloride and / or carnallite 0.1-10% ionic and non-ionic according to the German description No. 1243129 3 to 100% chloride calcium or magnesium or the same 1–3% non-ionic according to German description No. 1301785 4 indefinite amounts of calcium or magnesium chloride or their mixture 0.5-10% non-ionic according to the description of Great Britain. No. 753 189 5 hygroscopic salt 1% non-ionic table continuation on page 3 table continuation 136 503 3 composition of the agent 1 aggressive or binding substances 1 Form structure Performance 2 0.1-10% dextrin and / or sodium carboxymethylcellulose and / or amine resins powder of any granularity 5-12 times the absorbency of coal dust, on the surface of Im2 0.04-0.3 kg of a powder 3 80% less than 1 mm, 60% less than 0.3 mm 4-5 times the absorbency of coal dust, 0.5-2 kg of the agent is applied to the Im2 surface, 4 instead of thickeners or binding substances - neutra substances Lysing in the amount of 1: 1 or 1: 5 (stone dust, clay, ash, powder with a fineness of 80% less than 1 mm, 60% less than 0.3 mm 2 - 5 times the absorption of coal dust on the surface Im2 0.5-5 kg of a medium of 25% magnesium hydroxide, based on the solution of the powder or flakes, 3-5 times the absorbency of coal dust, on the surface Im2 nano 0.5-4 kg of the agent J is used. The subject of the invention will be presented in more detail in the following examples. Example I. 96 g of calcium chloride is mixed with 2 g of dextrin and 2 g of oxyethylene alkylphenol (N-8 rocaphenol) humidifier. . 96 g of calcium chloride is mixed with 2 g of dextrin and 2 g of a humectant in the form of a non-ionic surfactant (roxol Z-1). Example III. 97 g of calcium chloride is mixed with 1 g of amino resins and 2 g of N-8 rocaphenol. Example IV. 80 g of calcium chloride is mixed with 10 g of dextrin and 10 g of sodium di-2-ethylhexyl sulfosuccinate, the so-called SBO. • Hygroscopic agents with the compositions given in Examples 1-4 are mixed in a mixer or crusher, obtaining a homogeneous white powder mixture with a bulk density of 0.75 - 0.90 g / cm3. The hygroscopic agent is sprayed in dusty places, for example in ditches and sidewalks, on the spag, chaff and roof, in a mine with a relative air humidity of at least 80%. The amount of the spilled agent depends on the amount of dust in a given place, with the optimal use of 0.04-0.30 kg of the agent per 1 m2 of the surface. Patent claim An agent for combating dust hazards, constituting a free-flowing hygroscopic-wetting-binding material, preferably in the form of a powder or flakes, containing at least 80% by weight of hygroscopic salts in the form of calcium chloride and / or magnesium chloride and / or carnallite, up to 10% by weight of a humidifier and 0.1 - 10% by weight of a thickener, characterized by being composed of calcium chloride and / or magnesium chloride and / or carnallite in an amount of 80 - 99% by weight and with an oxyethylene alkylphenol humectant and / or non-ionic surfactant and / or sodium di-2-ethylhexyl sulphosuccinate in an amount of 0.1-10% by weight and a binder in the form of dextrin and / or sodium carboxymethylcellulose and / or amino resins in an amount of 0.1-10% by weight. PL