PL136655B1 - Transfer dispenser for pouring molten metal onoto surface of metal strip continuous casting mould - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest dozator posredni do wylewania metalu na powierzchnie krystalizatora do ciaglego odlewania tasm. Znane jest z niemieckiego opisu patentowego nr 545 514 urzadzenie do ciaglego odle¬ wania tasm metalowych, zawierajace kadz posrednia, zamocowana na wózku, przemieszczana wzdluz krystaliza¬ tora plytowego za pomoca srub pociagowych i zespolu napedowego. Powierzchnia odlewnicza krystalizatora jest chlodzona za pomoca zespolu rur, usytuowanych bezposrednio pod ta powierzchnia. Kadz posrednia ma scianki dna zbiezne, przy czym w dnie wykonane jest kilka wylewów, zamykanych za pomoca zatyczek napedzanych recznie za pomoca przekladni slimakowych, których slimaki sa zamocowane na wspólnej osi.

Wada urzadzenia jest uzyskiwanie tasmy o niejednakowej grubosci i niejednorodnej, w wyniku zmniejszania sie cisnienia metalostycznego w otworze wylewowym wraz ze zmniejszaniem sie ilosci cieklego metalu, zmniej¬ szaniem sie otworu wylewowego w wyniku krzepniecia metalu na sciankach otworu, co spowodowane jest ciaglym chlodzeniem powierzchni odlewniczej krystalizatora oraz mozliwosc krzepniecia metalu w otworze, w zwiazku z jego ochladzaniem sie w czasie odlewania.

Znane jest równiez stosowanie do odlewania ciaglego kaclzi posrednich z dziobem, systemu Rossi-Concast, wylozonym specjalnymi ceglami, podgrzewanej podczas odlewania palnikami, usytuowanymi w sasiedztwie dziobu, których plomien ma zapobiec nadmiernemu spadkowi temperatury w kadzi oraz odpychac zuzel od dziobu. W przypadku tych kadzi trzeba stosowac male ilosci zuzla, co powoduje brak odpowiedniej izolacji cieplnej metalu, a wiec duze straty ciepla,zwiekszajace sie wraz ze zmniejszaniem sie ilosci metalu, gdyz palniki ogrzewaja metal jedynie w sasiedztwie dzioba.

Celem wynalazku jest skonstruowanie kadzi posredniej, do ciaglego odlewania tasm metalowych o prostej konstrukcji, która moze byc uzyta wielokrotnie i jest przystosowana do znacznych modyfikacji wymiarów szczelinowego wylewu dozujacego kadzi i wneki kadzi przy zachowaniu wymaganych scislych tolerencji krytycznych wymiarów, regulacji wysokosci slupa metalu w kadzi oraz innych parametrów.

Cel wynalazku osiagnieto przez skonstruowanie dozatora posredniego do wylewania metalu na powierz¬ chnie krystalizatora do ciaglego odlewania tasm, majacego otwór wlewowo-zasilajacy, wneke, w której znajduje sie ciekly metal i szczelinowy wylew dozujacy, przez która ciekly metal jest wylewany z wneki kadzi na po¬ wierzchnie krystalizatora, który to dozator ma co najmniej jeden segment górny, co najmniej jeden segment2 136 656 dolny, odporne na dzialanie cieklego metalu, i korzystnie segmenty posrednie, odporne na dzialanie cieklego metalu umieszczone jeden na drugim, w kierunku pionowym, wzajemnie polaczone a szczelinowy wylew dozu¬ jacy, utworzony jest przez wybranie w co najmniej jednym z polaczonych segmentów. Czesc co najmniej jednej z powierzchni wyznaczajacych szczelinowy wylew dozujacy stanowi powierzchnia plyty, przylegajacej do seg¬ mentu posredniego, przy czym plyta jest co najmniej tak odporna na dzialanie cieklego metalu jak blok.

Segmenty polaczone sa za pomoca zacisków srubowych. Dozator posredni ma dwa zaciski srubowe, zacisk srubowy staly, usytuowany w tylnej czesci dozatora posredniego, skladajacy sie z dwóch srub, ksztaltownika, dwóch nakretek i zacisk srubowy o regulowanej sile docisku, usytuowany w centralnej czesci dozatora posrednie¬ go, skladajacy sie z dwóch srub, plaskownika, sprezyn, dwóch nakretek, przy czym zaciski srubowe mocuja segmenty na stole, usytuowanym pod segmentem dolnym dozatora posredniego. Glówna czesc powierzchni scianki dolnej wneki, usytuowana jest ponizej poziomu szczelinowego wylewu dozujacego. Powierzchnia scianki dolnej wneki wznosi sie w kierunku szczelinowego wylewu dozujacego co najmniej pod katem 20° wzgledem poziomu.

Szczelinowy wylew dozujacy, wyznaczony przez górna i dolna krawedz, ma przy bocznych krawedziach wysokosc mniejsza niz dwukrotna wartosc wysokosci czesci srodkowej szczelinowego wylewu dozujacego o za¬ sadniczo stalej wysokosci na dlugosci mniejszej niz trzykrotna wartosc wysokosci czesci srodkowej szczelinowe¬ go wylewu dozujacego o zasadniczo stalej wysokosci. Dozator posredni wedlug wynalazku odznacza sie prosta konstrukcja, jest latwy w obsludze i konserwacji, umozliwia wykorzystanie istniejacych urzadzen w odlewni, ponadto mozliwe jest zmienianie wymiarów szczelinowego wylewu dozujacego oraz zmienianie wysokosci slupa cieklego metalu i innych parametrów, dzieki czemu uzyskuje sie tasme metalowa badz blachy albo plyty o jednol itych wymiarach i jednorodnosci.

Przedmiot wynalazku uwidoczniony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia dozator posredni wedlug wynalazku w widoku z boku, fig. 2 — dozator posredni jak na fig. 1 w widoku od czola, fig. 3 — dozator posredni w innym przykladzie wykonania, w widoku z boku, fig. 4 — dozator posredni w kolej¬ nym przykladzie wykonania w widoku z boku, fig. 5 — dozator posredni w nastepnym przykladzie wykonania w widoku z boku w czesciowym przekroju, fig. 6 — dozator posredni jak na fig. 5, w widoku od czola, fig. 7 - dozator posredni z zaciskami srubowymi w widoku z boku, fig. 8 — dozator posredni z zaciskami srubo¬ wymi jak na fig. 7 w widoku z góry, fig. 9 — wneke i szczelinowy wylew dozujacy dozatora posredniego w prze¬ kroju podluznym, fig. 10 —segment dolny dozatora posredniego w widoku z góry, fig. 11 —wneke dozatora posredniego w przekroju wzdluz linii XI—XI na fig. 9, fig. 12— szczelinowy wylew dozujacy dozatora posrednie* go w widoku od czola, fig. 13 — dozator posredni winnym przykladzie wykonania w widoku z boku, fig. 14-dozator posredni w kplejnym przykladzie wykonania w widoku z boku, fig. 15-dozator posredni w nastepnym przykladzie wykonania w widoku z boku, fig. 16 — dozator posredni w jeszcze innym przykladzie wykonania w widoku z boku, fig. 17 — dozator posredni w jeszcze innym przykladzie wykonania w widoku z bo¬ ku w czesciowym przekroju.

Urzadzenie do ciaglego odlewania tasm metalowych zawiera dozator posredni 10, majacy wneke 34, stano¬ wiaca zbiornik plynnego metalu, otwór wlewowo-zasilajacy 32, przez który plynny metal jest wlewany do dozatora posredniego oraz szczelinowy wylew dozujacy 14, przez który plynny metal wyplywa z wneki 34 dozatora posredniego 10 na powierzchnie 16 krystalizatora (fig. 4).

W korzystnym przykladzie wykonania, ciekly metal wylewany jest z dozatora posredniego 10 poprzez szczelinowy wylew dozujacy 14 na powierzchnie 16 obwodowa chlodzonego woda krystalizatora kolowego, wykonanego z utwardzonego stopu miedzi, zawierajacego 99% miedzi. Miedz i jej stopy zostaly zastosowane ze wzgledu na ich wysokie wspólczynniki przewodnosci cieplnej i ze wzgledu na trwalosc, jednakze moga byc uzyte inne materialy do wykonania powierzchni 16. Podczas pracy urzadzenia powierzchnia 16 niezaleznie od ksztaltu — cylindryczna, plaska albo walcowa porusza sie wzgledem szczelinowego wylewu dozujacego z predko¬ scia liniowa od 1 m/s do 50 m/s. Nalezy zaznaczyc, ze tasme mozna odlewac przy obydwu kierunkach obrotów albo ruchu powierzchni 16 krystalizatora.

Dozator posredni 10 ma co najmniej jeden segment 20 górny i co najmniej jeden segment 30 dolny. Termi¬ nów górny i dolny jak równiez przedni i tylny uzywa sie w znaczeniu ogólnym i okreslaja one usytuowanie elementów'dozatora posredniego 10 wzgledem powierzchni 16 krystalizatora. Segment 20 górny i segment 30 dolny dozatora posredniego 10 sa ze soba zestawione i zabezpieczone przed przemieszczaniem sie w kierunku pionowym. Dla wiekszej przejrzystosci trzeba wyjasnic, ze termin pionowe ustawienie, oznacza, ze wektor normalny do segmentów stanowiacych, z których wykonany jest dozator posredni 1 jest prostopadly do osi krystalizatora w przypadku, gdy odlewanie przebiega na powierzchni walcowej albo prostopadly do powierzchni w przypadku, gdy odlewanie przeprowadzane jest na plaszczyznie, przykladowo na plaskim odcinku tasmy krystalizatora bebnowo-tasmowego. Gdy odlewanie jest dokonywane na lukowym odcinku tasmy odlewniczej odcinek ten winien byc przyrównywany do walcowej powierzchni odlewniczej.Wektor normalny jest ukierunko¬ wanym odcinkiem prostej prostopadlej do plaskiej dolnej powierzchni dolnego segmentu dozatora.

Nalezy zaznaczyc, ze w wiekszosci przypadków, tak zdefiniowana zaleznosc okresla pionowe ustawienie segmentów dozatora posredniego 10 zgodnie z kierunkiem sily ciezkosci. W tego typu rozwiazaniu normalna do136 655 3 powierzchni segmentów jest prostopadla wzgledem osi wzdluznej szczelinowego wylewu dozujacego 14 jak równiez jest prostopadla do wzdluznej osi plyt 40 wyznaczajacej szczelinowy wylew dozujacy 14. Jest takze prostopadla do linii prostopadlej wzgledem kierunku, w którym przemieszcza sie odlewane tasmy. Nalezy je¬ dnak zaznaczyc, ze polozenie dozatora posredniego 10 wzgledem poruszajacej sie powierzchni 16 krystalizatora moze byc inne albo miec inna konfiguracje, przykladowo taka jak na fig. 17, spelniajaca szeroka definicje terminu, „ustawienie pionowe".

Ustawienie segmentów jeden na drugim w pionie zabezpiecza.przed wyplywaniem metalu z otworu wyle- wowo-zasilajacego32 poprzez szczeliny pomiedzy segmentami. Nalezy zaznaczyc, ze w przypadku, gdy szczeli¬ nowy wylew dozujacy 14 jest usytuowany na zlaczu segmentów, tak jak to widac na fig. 2, ciekly metal ma tendencje do wyplywu przez te szczeliny. Pomiedzy segmentem 20 górnym i segmentem 30 dolnym moze znaj¬ dowac sie dowolna liczba segmentów 22, 24, 26 posrednich. Ulozenie segmentów w pionie musi byc wystarcza¬ jaco dokladne aby zapewnic swobodny przeplyw cieklego metalu poprzez otwór wlewowo-zasilajacy 32, wneke 34 i szczelinowy wylew dozujacy 14 na powierzchnie 16 krystalizatora.

Jak to uwidoczniono na fig. 16 ulozone pionowo jeden na drugim segmenty nie musza miec tych samych wymiarów ani tez nie musza byc dokladnie ulozone, jak równiez wneka 34 nie musi miec regularnych ksztal¬ tów, choc korzystne jest zachowanie tych wymagan. Nalezy równiez zaznaczyc, ze nie jest konieczne aby dozator posredni 10 mial regularne ksztalty, takie jak na rysunku, jak równiez, ze mozna dolaczyc dodatkowe segmenty, które znajdowaly sie w dolnej czesci dozatora i spelnialyby role izolacji termicznej albo inna role.

Segmenty musza byc odporne na erozje wywolana dzialaniem plynnego metalu. Stwierdzono, ze odpo¬ wiednie sa plyty wykonane z wlóknistego kaolinu, grafitu, tlenku glinowego, glinki grafitowej, szamotu, kwarcu, azotku boru, azotku krzemu, wegliku krzemu, wegliku czteroboru, krzemionki, korundu, tlenku cyrkonu, stabili¬ zowanego krzemianu cyrkonu, tlenku magnezu, chromo-magnetyzu oraz z kombinacji tego typu materialów wylaczajac nasycenie tymi materialami.

W korzystnym przykladzie wykonania dozator posredni 10 wykonany jest z pionowo ustawionych plyt z welny kaolinowej o grubosci 38,1 mm. W korzystnym przykladzie wykonania powierzchnia dozatora stykajaca sie z plynnym metalem jest impregnowana zelem krzemionkowym. Nalezy zaznaczyc, ze moga byc stosowane ciensze albo grubsze plyty zaleznie od pozadanych warunków przebiegu procesu odlewania tasmy. Zastosowano segmenty o grubosci 38,1 mm ze wzgledu na dostepnosc handlowa plyt o tej grubosci. Dostepnosc handlowa materialów wyzej wymienionych jest znaczaca zaleta obecnego wynalazku. Ponadto plyty z wlóknistego kaolinu preferowane sa ze wzgledu na ich relatywnie niski koszt a takze ze wzgledu na to, ze sa wzglednie latwo obrabialne przez nawiercanie i wycinanie do zadanej postaci. Oczywiste jest, ze wymienione uprzednio materialy spelniaja równie dobrze swoja role, przy czym moga one byc odlewane dla nadania im okreslonego ksztaltu.

Dozator posredni 10 jak juz wspomniano ma co najmniej jeden otwór wlewowo-zas ilajacy 32, wykonany w segmencie 20 górnym oraz segmentach 22, 24 posrednich i laczy sie z wneka 34, wykonana w dolnej czesci dozatora posredniego 10 zazwyczaj w segmencie 30 dolnym. Korzystnie górna czesc 12 otworu wlewowo-zasila- jacego32, usytuowana jest w segmencie 20 górnym (fig. 1-3, 4), przy czym moze byc równiez umieszczona w innym dowolnynrmiejscu (fig. 13). Korzystne jest równiez nieznaczne zaokraglenie krawedzi górnej czesci 12 otworu wlewowo-zasilajacego 32, dla latwiejszego wlewania metalu (fig. 5).

Zasadnicza role w dozatorze posrednim wedlug wynalazku spelnia uksztaltowanie wneki 34 i szczelinowe¬ go wylewu dozujacego 14. Wneke 34 wykonuje sie przez wydrazenie albo odpowiednie odlanie segmentu 30 dolnego, przy czym jest on wyznaczony przez dolna powierzchnie 36 przylegajacego segmentu (20, 22, 24) i scianke dolna 38. Alternatywnie wneka 34 moze byc wykonana przez wyciecie segmentu 26 posredniego, przy czym scianke dolna 38 wneki moze stanowic co najmniej czesciowo powierzchnia górna segmentu 30 dolne¬ go (fig. 4).

Pomimo, ze nie jest to wymagane, korzystne jest aby wieksza czesc scianki dolnej 38 wneki 34 znajdowala sie ponizej poziomu szczelinowego wylewu dozujacego 14. Konstrukcja przedstawiona na fig. 14 nie jest zobo¬ wiazujaca. W jednym z rozwiazan czesc scianki dolnej 38 wneki 34 jest usytuowana co najmniej 3 mm ponizej szczelinowego wylewu dozujacego 14. Korzystne jest równiez aby scianka dolna 38 wneki 34 w poblizu szczeli¬ nowego wylewu dozujacego 14 byla nachylona pod katem co najmniej 20° wzgledem poziomu, korzystnie pod katem 30Q (fig. 9), gdyz przy kacie mniejszym od 20° ciekly metal doplywajacy do szczelinowego wylewu dozujacego 14 ma tendencje do krzepniecia, ze wzgledu na zbyt intensywny odplyw ciepla, co moze spowodo¬ wac przerwanie procesu odlewania.

Wysokosc szczelinowego wylewu dozujacego 14 jest stala na calej jego dlugosci i wynosi co najmniej 0,25 mm, korzystnie wynosi ponizej 3 mm, przy czym w optymalnych rozwiazaniach wysokosc ta jest mniejsza od 2 mm. W najbardziej korzystnych przykladach wykonania wysokosc szczelinowego wylewu dozujacego 14 wynosi od 0,5 mm do 1,5 mm, a optimum miesci sie w zakresie od 0,76 mm do 1,27 mm.

Szczelinowy wylew dozujacy 14 moze byc wykonany w rózny sposób. W rozwiazaniu przedstawionym na fig. 1 i 2 szczelinowy wylew dozujacy 14 wyznaczony jest przez dolna powierzchnie 36 segmentu 20 górnego i przez górna powierzchnie segmentu dolnego 30. Szczelinowy wylew dozujacy 14 powstaje poprzez wybranie co4 136 655 najmniej czesci jednego z tych segmentów 20, 30 w miejscu ich styku. Dla jasnosci nalezy dodac, ze szczelinowy wylew dozujacy 14 moze byc alternatywnie wykonany przez wyciecie czesci powierzchni czolowej/sciany seg¬ mentu 20, stykajacego sie z segmentem 30 dolnym albo lacznie z wycieciem czesci powierzchni czoljbwej sciany segmentu 30 dolnego. Niezaleznie od tego, która z metod zostanie zastosowania nalezy scisle zachowac podane wyzej tolerancje wymiarowe.

W korzystnym przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 5, 6 i 9 co najmniej w jednej z powierzchni wyznaczajacych szczelinowy wylew dozujacy 14 znajduje sie plyta 40, zamocowana w jednym z segmentów. Jak to uwidoczniono, korzystne jest, aby byla to górna powierzchnia wylewu, to jest dolna powierzchnia 36 segmen¬ tu 24 posredniego, usytuowana glebiej wzgledem kierunku odlewania. Nalezy stwierdzic, ze duzo bardziej istot¬ ne, z punktu widzenia przebiegu procesu odlewania, jest utrzymanie w uzytecznosci górnej krawedzi szczelinowe¬ go wylewu dozujacego 14, a zatem korzystne jest zastosowanie w tym miejscu plyty 40 wykonanej z materialu o wysokiej odpornosci na dzialanie cieklego metalu. Jednakze równiez dolna krawedz otworu wylewu moze równiez stanowic krawedz plyty 41 albo jednoczesnie górna i dolna powierzchnia plyt 40, 41 (fig. 15), wyzna¬ czajace szczelinowy wylew dozujacy 14 moga byc jego krawedziami. Plyty 40, 41, jak równiez segmenty dozato- ra posredniego 10 powinny byc odporne na dzialanie cieklego metalu i korzystne jest aby w porównaniu z inny¬ mi elementami mialy znaczna odpornosc na erozje oraz zachowywaly stale wymiary.

Zasadniczo plyty 40,41 sa bardziej odporne niz segmenty stanowiace pozostale elementy dozatora posred¬ niego 10. Plyta 40 moze byc wpasowana w odpowiednie wyciecia w dolnej powierzchni segmentu 24 posrednie¬ go (fig. 6) albo moze byc wstawiona pomiedzy pionowo ulozone segmenty, przy czym czesc jego obrzeza jest izolowana materialem izolacyjnym, przykladowo wlóknistym materialem ogniotrwalym „Fiberfrax'em" dla odizolowania i uszczelnienia krawedzi plyty 40. Dlugosc plyty 40, powinna byc wieksza niz dlugosc szczelino¬ wego wylewu dozujacego 14, przy czym w takim przykladzie wykonania obrzeze plyty 40 znajduje sie pomie¬ dzy sasiednimi segmentami 24 i 30. W korzystnym przykladzie wykonania plyta 40 wykonana jest z azotku borowego, albo z takich materialów i ich kombinacji jak szamot, azotek krzemu, weglik krzemu, weglik cztero- boru, krzemionka, tlenek glinowy, tlenek cyrkonowy, stabilizowany krzemian cyrkonu, grafit, korund, glinka grafitowa, kwarc, tlenek magnezowy, chromo-magnezyt.

Jak wspomniano powyzej otwór wlewowo-zasilajacy 32 polaczony jest wneka 34, przy czym w ko¬ rzystnym przykladzie wykonania ma on ksztalt cylindra, zas jego wysokosc jest zalezna od ilosci zastosowanych segmentów i powinna byc taka, azeby uzyskac odpowiednie cisnienie metalostatyczne wdozatorze posre¬ dnim 10. Nalezy zaznaczyc, ze cisnienie z jakim odlewany jest metal jest wprost proporcjonalne do wysokosci jfgo slupa. Zmiany wysokosci slupa, a zatem i cisnienia metalostatycznego moga byc uzyskane w szerokim zakresie poprzez dolaczenie i odlaczenie segmentów posrednich. Istotne jest równiez, ze segmenty posrednie oraz segment 20 górny moga byc wielokrotnie uzyte w dalszych procesach odlewniczych.

W korzystnym przykladzie wykonania wdozatorze posrednim 10 usytuowana jest co najmniej jedna lanca 42 podgrzewajaca, której koncówka 44 jest skierowana ku zewnetrznej powierzchni plyty 40 wzgledem szczeli¬ nowego wylewu dozujacego 14 (fig. 5 i 6). Na fig. 5 i 6 uwidoczniono równiez otwór gazów spalinowych 46, przez który uchodza produkty spalania. Zrozumiale jest, ze mozna stosowac dowolna liczbe lanc 42, przy czym ilosc uzytych lanc 42 zalezy zazwyczaj od szerokosci odlewanej tasmy. Dzieki zastosowaniu lanc 42 mozliwe jest zwiekszenia temperatury plyty 40 do zadanego poziomu przed rozpoczeciem operacji odlewania tasmy. Stwier¬ dzono, ze podgrzanie plyty 40 do temperatury bliskiej temperaturze topnienia odlewanego stopu zabezpiecza go przed krzepnieciem, co zdarza sie szczególnie na poczatku procesu odlewania. W korzystnym przykladzie wyko* nania, plyta 40 podgrzewana jest plomieniem acetylenowym o wysokiej temperaturze. Dla zabezpieczenia sie przed niepozadanymi efektami dzialania plomienia, zabezpiecza sie plyte 40 co /najmniej jedna ognioodporna przewodzaca warstwa 48 umieszczona co najmniej w miejscu, gdzie plomien dziala bezposrednio na powierz¬ chnie plyty 40. Warstwa 48 przeznaczona jest do absorbowania nadmiaru ciepla wytwarzanego przez plomien, zarazem efektywnie oddajacej cieplo do usytuowanej ponizej plyty 40, przy czym w korzystnym przykladzie wykonania warstwa 48 wykonana jest z grafitu, chociaz moze byc wykonana z innych materialów.

Jak juz wspomniano wymagane jest zabezpieczenie pionowo ulozonych segmentów tworzacych dozator posreni 10. W przedstawionym rozwiazaniu segmenty leza na stole 50 i zabezpieczone sa dwoma zaciskami srubo¬ wymi: zaciskiem srubowym stalym i zaciskiem srubowym o regulowanej sile docisku (fig. 7, 8). Zacisk srubowy staly sklada sie z dwóch srub 51, 52, ksztaltownika 56 i dwóch nakretek. Zacisk srubowy o regulowanej sile docisku, zapewniajacej odpowiednia sile docisku pomimo wydluzen cieplnych, przykladowo podczas nagrzewa¬ nia dozatora posredniego i samej operacji odlewania tasmy, sklada aie z dwóch srub 53, 54 plaskownika 58 i dwóch nakretek, przy czym pomiedzy plaskownikiem 58, a nakretkami zamocowane sa na srubach 53, &fj sprezyny 60, korzystnie srubowe. Równiez ksztaltownik 56 moze byc dociskany do górnej powierzchni segmen¬ tu 20 górnego za pomoca sprezyn, dla zabezpieczenia stosu segmentów przed wzajemnym przesuwaniem sie segmentów i dla doszczelnienia stosu w obszarze wokól otworu spustowego, zamknietego korkiem 62.

Dodatkowo oprócz mechanicznej blokady segmentów dozatora posredniego 10 segmenty te moga by<& u,,a!flmn!fl mnnniA/anp 7a nnmnna srubv. mechanizmów blokujacych, klei, cementów, przykladowo korundowS|136655 5 -krzemowego albo innych urzadzen albo ich kombinacji, które przeciwdzialaja niepozadanym przeciekom metalu przez szczeliny pomiedzy powierzchniami styku segmentów dozatora posredniego 10. Korek 62 jest usytuowany w otworze spustowym w segmencie 30 dolnym dozatora posredniego 10 (fig. 5, 7), korzystnie ponizej poziomu szczelinowego wylewu dozujacego 14. Korek 62 przeznaczony jest do szybkiego zatrzymania strumienia cieklego metalu, wylewanego szczelinowym wylewem dozujacym 14, gdy zachodzi koniecznosc przerwania procesu odle¬ wania z okreconych przyczyn. Oczywiste jest dla specjalistów, ze z chwila podjecia decyzji o przerwaniu procesu odlewania niezwykle wazne jest mozliwie najszybsze zatrzymanie procesu, w przeciwnym bowiem razie, nierówne i czesto przerywane strumienie cieklego metalu, wyplywajace przez szczelinowy wylew dozujacy 14, szczególnie pod koniec procesu odlewania, dostajac sie w sposób niekontrolowany na powierzchnie 16 krystalizatora powo¬ duja wytwarzanie zdefektowanej tasmy. Krople cieklego metalu dostajace sie w sposób niekontrolowany na powierzchnie odlewanej tasmy moga spowodowac jej zniszczenie albo nawet uszkodzenie niektórych elementów urzadzenia wytwarzajacego tasme.

Aby umozliwic powtórne wykorzystanie dozatora posredniego 10 konieczne jest, aby na koncu operacji odlewania spuscic ciekly metal z otworu wlewowo-zasilajacego 32 i z wneki 34 przed jego zakrzepnieciem.

Wyjecie korka 62 powoduje splyw niemal calej zawartosci z otworu wlewowo-zasilajacego 32 i wneki 34, a tym samym nadaja sie do powtórnego wykorzystania w nastepnej operacji. Zrozumiale jest, ze do odbioru spuszcza¬ nego otworem spustowym cieklego metalu nalezy przygotowac odpowiedni zbiornik. Korek62 moze byc równiez wyciagany w razie powstania trudnosci w czasie odlewania, albo dla zmniejszenia ryzyka uszkodzenia odlewanej tasmy albo wyposazenia odlewniczego.

Na fig. 9, 10 i 11 przedstawiono wneke 34 dozatora posredniego 10 w korzystnym przykladzie wykonania.

Stwierdzono, ze wewnetrzna geometria wneki 34 ma podstawowe znaczenie ze wzgledu na koncowa jakosc produkowanej tasmy metalowej. Parametry geometryczne maja szczególne znaczenie w przypadku wytwarzania tasmy metalowej o wiekszej szerokosci. Stwierdzono, ze dla danych warunków takich jak temperatura topnienia, wysokosc slupa cieklego metalu, szerokosc i dlugosc szczelinowego wylewu dozujacego 14, temperatura plyty 40, szybkosc przesuwu powierzchni 16 krystalizatora i odleglosc pomiedzy szczelinowym wylewem dozu¬ jacym 14 a powierzchnia 16 krystalizatora, niewielkie nawet zmiany w konstrukcji wneki 34 moga powodowac znaczne odchylenia jakosci w calym przekroju poprzecznym szerszych tasm, o ile nie beda zastosowane korzyst¬ ne parametry geometyczne. Owe korzystne rozwiazania odnosza sie do dwóch czynników: pochylenia scianki dolnej 38 wneki 34 oraz przekroju poprzecznego wneki 34. W korzystnym przykladzie wykonania scianka dol¬ na 38 wneki 34 wznosi sie w kierunku szczelinowego wylewu dozujacego 14 co najmniej pod katem 20°, korzyst¬ nie co najmniej pod katem 30° wzgledem poziomu (fig. 9).

W innym korzystnym przykladzie wykonania co najmniej czesc scianki dolnej 38 wneki 34 ma ksztalt miseczkowy albo wklesly (fig. 11). Wysokosc hc wneki 34 w czesci centralnej powinna byc co najmniej o 2,5 mm wieksza do wysokosci h wneki 34 mierzonej przy obydwu sciankach bocznych. Na fig. 10 uwidocznio¬ no wneke 34 w korzystnym przykladzie wykonania. W segmencie 30 dolnym wywiercono slepy otwór o sredni¬ cy równej srednicy otworu wlewowo-zasilajacego 32, po czym wykonano wglebienie w postaci rozlozonego na zewnatrz w kierunku szczelinowego wylewu dozujacego 14 wachlarza. Wneka 34 wznosi sie od slepego otworu do szczelinowego wylewu dozujacego 14, którego dlugosc jest w przyblizeniu równa szerokosci odlewanej tasmy metalowej. Zrozumiale jest, ze zaleznie od szerokosci odlewanej tasmy mozna wykonac w stosie kilka otworów wlewowo-zasi lajacych 32.

Wysokosc W szczelinowego wylewu dozujacego 14 jest stala na calej jego dlugosci, przy czym moze ulegac nieznacznej zmianie przy jego bocznych krawedziach, co nie narusza zasadniczej stalosci wymiaru (fig. 12).

Jakosc wykonania krawedzi odlewanej tasmy metalowej za pomoca dozatora posrednego 10 wedlug wynalazku maze byc poprawiona przez wykonanie rozbieznych wyciec w krawedziach szczelinowego wylewu dozuja¬ cego 14. Wysokosc H rozbieznych wyciec w bocznych krawedziach, nie moze przekraczac dwukrotnej, korzystnie mniej niz póltorakrotnej wartosci, wysokosci W, zas ich dlugosc L nie moze przekraczac trzykrotnej, korzystnie dwukrotnej wartosci wysokosci W.

Na fig. 12 przedstawiono zalecany ksztalt wyciecia, które jest rozbiezne ku dolowi; zrozumiale jest jed¬ nak, ze wyciecie moze byc rozbiezne ku górze albo w obu kierunkach. Rzecza zasadnicza przy tego typu strukturze wyciecia jest to, ze wplyw cieklego metalu przy bocznych krawedziach szczelinowego wylewu dozu¬ jacego 14 jest wiekszy niz w jego srodkowej czesci. Wysokosc H musi sie zwiekszac w kierunku scianek bocz¬ nych szczelinowego wylewu dozujacego 14, w sposób ciagly, nie moze natomiast zmniejszac sie w tym kierunku.6 136 655 Zastrzezenia patentowe 1. Dozator posredni do wylewania metalu na powierzchnie krystalizalora do ciaglego odlewania tasm, majacy otwór wlewowo-zasilajacy, wneke, w której znajduje sie ciekly metal, szczelinowy wylew dozujacy, usytuowany w sciance czolowej dopasowanej do ksztaltu powierzchni krysttlizatora, znamienny tym, ze ma co najmniej jeden segment (20) górny, co najmniej jeden segment (30) dolny, w którym wykonana jest wneka (34) odporne na dzialanie cieklego metalu i korzystnie segmenty (2t, 24, 26) posrednie, odporne na dzialanie cieklego metalu, umieszczone jeden na drugim w kierunku pionowytn, wzajemnie polaczone, a szczeli¬ nowy wylew dozujacy (14) utworzony jest przez wybranie w co najmniej jednym z polaczonych segmentów (24, 26,30). 2. Dozator posredni, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze co najmniej czesc co najmniej jednej z powierzchni wyznaczajacych szczelinowy wylew dozujacy (14) stanowi powierzchnia dolna plyty (40), przyle¬ gajacej do segmentu (24) posredniego, przy czym plyta (40) jest co najmniej tak odporna na dzialanie cieklego metalu jak segment (24). 3. Dozator posredni, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze segmenty (20, 22, 24, 26, 30) polaczo¬ ne sa za pomoca zacisków srubowych. 4. Dozator posredni wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze ma dwa zaciski srubowe: zacisk srubo¬ wy staly, usytuowany w tylnej czesci dozatora posredniego (10), skladajacy sie z dwóch srub (5t, 52), ksztalto¬ wnika (56), dwóch nakretek i zacisk srubowy o regulowanej sile docisku, usytuowany w centralnej czesci dozato¬ ra posredniego (10), skladajacy sie z dwóch srub (53, 54), plaskownika (58), sprezyn (60), dwóch nakretek, przy czym zaciski srubowe mocuja segmenty (20, 22, 24, 26, 30) na stole (50), usytuowanym pod segmen¬ tem (30) dolnym dozatora posredniego (10).

. Dozator posredni wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze glówna czesc powierzchni scianki dolnej (38) wneki (34), usytuowana jest ponizej poziomu szczelinowego wylewu dozujacego (14). 6. Dozator posredni wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze powierzchnia scianki dolnej (38) wne¬ ki (34) wznosi sie w kierunku szczelinowego wylewu dozujacego (14) co najmniej pod katem 20° wzgledem poziomu. 7. Dozator posredni wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze szczelinowy wylew dozujacy (14), wyznaczony przez górna i dolna krawedz, ma przy bocznych krawedziach wysokosc (H) mniejsza niz dwukrotna wartosc wysokosci (W) czesci srodkowej szczelinowego wylewu dozujacego (14) o zasadniczo stalej wysokosci na dlugosci (L) mniejszej niz trzykrotna wartosc wysokosci (W) czesci srodkowej szczelinowego wylewu dozujace¬ go (14) o zasadniczo stalej wysokosci.136 655 Fig.l.

Fig.2.

Fig.5. ,-12 46- l w 22 24 I *4 T* i: y 46 Fig.6. 46-.

' I -'32 -i \- /48> V. 22-h 24 \t 42 14 \—V j£L /44d:::^136 655 Fig. 10.

Fig. 11 H Fig. 12. :c^ 3 C U ^136 655 Fig. 13. 12 H' 32-l Fig. 14.

Fig. 15. - 22 12 10 1 1 ' T 1 1 J--32 1 1 ' 1 1 ' ' 1 1 r ! ' i 40-, 1 ] 34^ ,. \—\ 1 1 . 1 <} **-•*• « / 1 / / } f 38^ .-12 Fig. 16. .-12 22-n 14 f , 1 1 ^ 1 1 ' 1 i i i i i i-' 32 i ' \ 1 1 34 N i i i ^ 40 n 1 i *-—: cf ^14 38-' Fig. 17.

Claims (7)

Zastrzezenia patentowe

1. Dozator posredni do wylewania metalu na powierzchnie krystalizalora do ciaglego odlewania tasm, majacy otwór wlewowo-zasilajacy, wneke, w której znajduje sie ciekly metal, szczelinowy wylew dozujacy, usytuowany w sciance czolowej dopasowanej do ksztaltu powierzchni krysttlizatora, znamienny tym, ze ma co najmniej jeden segment (20) górny, co najmniej jeden segment (30) dolny, w którym wykonana jest wneka (34) odporne na dzialanie cieklego metalu i korzystnie segmenty (2t, 24, 26) posrednie, odporne na dzialanie cieklego metalu, umieszczone jeden na drugim w kierunku pionowytn, wzajemnie polaczone, a szczeli¬ nowy wylew dozujacy (14) utworzony jest przez wybranie w co najmniej jednym z polaczonych segmentów (24, 26,30).

2. Dozator posredni, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze co najmniej czesc co najmniej jednej z powierzchni wyznaczajacych szczelinowy wylew dozujacy (14) stanowi powierzchnia dolna plyty (40), przyle¬ gajacej do segmentu (24) posredniego, przy czym plyta (40) jest co najmniej tak odporna na dzialanie cieklego metalu jak segment (24).

3. Dozator posredni, wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze segmenty (20, 22, 24, 26, 30) polaczo¬ ne sa za pomoca zacisków srubowych.

4. Dozator posredni wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze ma dwa zaciski srubowe: zacisk srubo¬ wy staly, usytuowany w tylnej czesci dozatora posredniego (10), skladajacy sie z dwóch srub (5t, 52), ksztalto¬ wnika (56), dwóch nakretek i zacisk srubowy o regulowanej sile docisku, usytuowany w centralnej czesci dozato¬ ra posredniego (10), skladajacy sie z dwóch srub (53, 54), plaskownika (58), sprezyn (60), dwóch nakretek, przy czym zaciski srubowe mocuja segmenty (20, 22, 24, 26, 30) na stole (50), usytuowanym pod segmen¬ tem (30) dolnym dozatora posredniego (10).

5. Dozator posredni wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze glówna czesc powierzchni scianki dolnej (38) wneki (34), usytuowana jest ponizej poziomu szczelinowego wylewu dozujacego (14).

6. Dozator posredni wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze powierzchnia scianki dolnej (38) wne¬ ki (34) wznosi sie w kierunku szczelinowego wylewu dozujacego (14) co najmniej pod katem 20° wzgledem poziomu.

7. Dozator posredni wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze szczelinowy wylew dozujacy (14), wyznaczony przez górna i dolna krawedz, ma przy bocznych krawedziach wysokosc (H) mniejsza niz dwukrotna wartosc wysokosci (W) czesci srodkowej szczelinowego wylewu dozujacego (14) o zasadniczo stalej wysokosci na dlugosci (L) mniejszej niz trzykrotna wartosc wysokosci (W) czesci srodkowej szczelinowego wylewu dozujace¬ go (14) o zasadniczo stalej wysokosci.136 655 Fig.l. Fig.2. Fig.5. ,-12 46- l w 20 22 24 I *4 T* i: y 10 46 Fig.6. 46-. ' I -'32 -i \- /48> V. 20 22-h 24 \t 42 14 \—V j£L 10 /44d:::^136 655 Fig. 10. Fig. 11 H Fig. 12. :c^ 3 C U ^136 655 Fig. 13. 12 H' 32-l 30 Fig. 14. 30 Fig. 15. 20- 22 30 12 10 1 1 ' T 1 1 J--32 1 1 ' 1 1 ' ' 1 1 r ! ' i 40-, 1 ] 34^ ,. \—\ 1 1 . 1 <} **-•*• « / 1 / / } f 38^ .-12 Fig. 16. .-12 20 22-n 10 14 30 f , 1 1 ^ 1 1 ' 1 i i i i i i-' 32 i ' \ 1 1 34 N i i i ^ 40 n 1 i *-—: cf ^14 38-' Fig. 17.