Przedmiotem wynalazku jest kombajn do wybierania kopalin uzytecznych, glównie zalegajacych cienkimi pokladami, przede wszystkim wegla i soli* Wiadomo, ze wydajnosó kombajnu zalezy wprost proporcjonalnie od mocy jego napedu, której zwiekszenie techniczne nie zawsze jest latwe do uzyskania, szczególnie podczas pracy kombajnów w warunkach cienkich pokladów ze wzgledu na ciasnote przestrzeni roboczej i ograniczonych gaba¬ rytów kombajnu, to jest jego wysokosci i dlugoscii Znany jest z opisu patentowego RFN nr 1 060 821 kombajn do wybierania kopalin uzytecznych, zalegajacych w cienkich pokladach, posiadajacy dostatecznie duza moci Kombajn ten ma dwie czesci robocze w postaci bebnów tnacych, zamontowanych na obrotowych uchwytach, umieszczonych na przeciw¬ leglych koncach korpusu kombajnu, Czesc robocza jest napedzana silnikiem, zamocowanym na uchwycie poprzez reduktor umieszczony wewnatrz uchwytu* Silniki nie sa pomiedzy soba polaczone kinematycz¬ nie, dlatego tez moc kazdego z nich oddzielnie powinna byc dostatecznie duza* Przy czym przednia w kierunku ruchu kombajnu czesc robocza jest zawsze bardziej obciazona, co powoduje nieracjonalne zuzycie doprowadzanej energii* Ponadto stosowanie silników duzej mocy prowadzi do duzego zwieksze¬ nia gabarytów kombajnu, poniewaz silnik jest w nim umieszczony na uchwycie czesci roboczej. Dla¬ tego takie kombajny nie maja byc eksploatowane w cienkich pokladach, w szczególnosci w pokladach cienszych od 1,3 m.Znany jest takze kombajn do wybierania kopalin uzytecznych, majacych dwie slimakowe czesci robocze, zamocowane kazda na wale jednego z uchwytów. Uchwyty zamontowane sa na przeciwleglych koncach korpusu kombajnu, przemieszczajacego sie podczas pracy ruchem posuwisto-zwrotnym. Czesci robocze sa poruszane za pomoca napedu, kinematycznie polaczonego z nimi i majacym dwa silniki.W ten sposób kazda czesc robocza jest obracana jednoczesnie dwoma silnikami, zamontowanymi na kor¬ pusie kombajnu. Czesci robocze do burzenia pokladu ustawia sie na róznej wysokosci dzieki temu, ze polozenie uchwytów moze byc regulowane w pionie, przy czym ustawiana jest ta czesc robocza, która jako pierwsza urabia poklad, przykladowo jak w swiadectwie autorskim ZSRR nr 567 352, a takze patencie Wielkiej Brytanii nr 1 521 006.2 137 721 Poniewaz w rozpatrywanym kombajnie silniki sa ze soba kinematycznie polaczone, ich gabaryty a wiec gabaryty calego kombajnu zostaly zmniejszone na tyle9 ze mozna go stosowac w pokladach o grubosci od 0,65 nu Jednak znany kombajn o takiej konstrukcji ma niewielka moc, nie odpowiada¬ jaca wspólczesnym wymaganiom, stawianym takim kombajnom* Celem wynalazku jest skonstruowanie kombajnu do wybierania kopaliny uzytecznej, w którym zostaloby zmniejszone nieracjonalnie zuzycie doprowadzanej energiii zwiekszenia mocy kombajnu pod* czas pracy w cienkich pokladach, to jest w pokladach o grubosci od 0,65 «• Cel wynalazku osiagnieto przez skonstruowanie kombajnu do wybierania kopaliny uzytecznej, w którym na przeciwleglych koncach korpusu, przemieszczajacego sie podczas wybierania ruchem po¬ suwisto-zwrotnym, sa zamocowane w pionie uchwyty, a na wale kazdego z nich jest osadzona slimako¬ wa czesc robocza, obracana napedem kinematycznie polaczonym z obu slimakowymi czesciami roboczymi, majacymi dwa silniki zamontowane w korpusie kombajnu, przy czym do urabiania pokladu kopaliny uzy¬ tecznej slimakowe czesci robocze sa ustawiane na róznej wysokoscia Naped czesci roboczych jest wy¬ konany tak, ze kazdy jego silnik obraca wlasna slimakowa czesc robocza polaczona z nim kinematyczniei Istota wynalazku polega na tym, ze naped zawiera dodatkowy silnik, zamocowany w korpusie i mechanizm zmiany polaczenia kinematycznego wszystkich silników pomiedzy soba* Pozwala to zwiekszyc moc kombajnu, racjonalnie uzytkowac doprowadzana energie, to jest znacznie podnosic moc napedu tej czesci roboczej, która pierwsza urabia poklad i przejmuje podstawowe obciazenie przy jego urobie¬ niu, pozostawiajac niezmienna moc napedu drugiej czesci roboczej, która w tym czasie jest mniej obciazona* Korzystne jest aby silniki napedów slimakowych czesci roboczych byly umieszczone w korpusie, zas ich waly wyjsciowe sa usytuowane równolegle i w jednej plaszczyznie wzgledem korpusu kombajnu* Mechanizm zmiany kinematycznego polaczenia silników pomiedzy soba moze miec dwa posrednie ko¬ la zebate osadzone z mozliwoscia przemieszczania z plaszczyzn ich obrotu, zamocowane kazde na kor¬ bie z mozliwoscia polaczenia silników parami* Z kazda korba za pomoca reduktora moze byc polaczony wal, przy czym jego swobodny koniec wystaje poza gabaryty korpusu kombajnu* Swobodne konce korzys¬ tnie jest polaczyc przegubowo z cieglenu Korzystne jest takze, aby mechanizm zmiany polaczenia ki¬ nematycznego silników pomiedzy soba mial ogranicznik przemieszczenia kazdego posredniego kola ze¬ batego w zadane polozenia, zamocowany w korpusie kombajnu* Takie wykonanie napedu czesci roboczych zapewnilo mozliwosc skonstruowania kombajnu, pracujacego niezawodnie w pokladach o grubosci od 0,65 m i majacego moc odpowiadajaca wspólczesnym wymaganiom stawianym analogicznym urzadzeniom* Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig* 1 - przed¬ stawia kombajn £o wybierania kopaliny uzytecznej, wedlug wynalazku, w widoku z góry, fig, 2 - kom¬ bajn w przekroju wzdluz linii II-II na fig* 1, fig* 3 - schemat kinematyczny kombajnu, wedlug wy¬ nalazku, fig* 4 - naped czesci roboczych kombajnu, wedlug wynalazku, w przekroju podluznym, fig* 5 - naped w przekroju wzdluz linii Y-Y na fig. 4, dla uwidocznienia polaczenia kinematycznego silni¬ ków dla prawej czesci roboczej, fig, 6 - naped w przekroju wzdluz linii Y-Y na fig* 4, dla uwi¬ docznienia polaczenia kinematycznego silników, dla lewej czesci roboczej* Kombajn do wydobycia kopalin uzytecznych ma korpu3 1 (fig* 1) wykonany tak, ze ma mozliwosc przemieszczania sie ruchem posuwisto-zwrotnym w kierunku okreslonym strzalka A* Na przeciwleglych koncach korpusu 1 sa zamontowane regulowane w kierunku pionowym obrotowe uchwyty 2, 3, przy czym na wale 4, 3 kazdego z nich jest zamocowana slimakowa czesc robocza 6, 7, przeznaczone do urabia¬ nia kopaliny uzytecznej. Korpus 1 zawiera podporowa rame 8 i hydrauliczne opony 9, za pomoca któ¬ rych kombajn opiera sie na przenosniku lawowym 10 (fig* 2)* Kombajn moze byc równiez wykonany bez ramy podporowej 8* Kombajn przemieszcza sie wzgledem przenosnika 10 za pomoca mechanizmu posuwu 11, którego kon¬ strukcja moze byc rózna, przykladowo w niniejszym wynalazku wykorzystano mechanizm posuwu 11, któ¬ ry ma gietki element pociagowy w postaci lancucha 12, polaczonego z rama 8 i dwoma napedami 13 wyprowadzanymi z przodka wybierkowego do chodnika* Lancuch 12 jest ulozony w bruzdzie 14 na kra¬ wedzi przenosnika zgrzeblowego 10* Czesci robocze 6, 7 sa obracane napedem, zwiekszonym kinematycznie z obu slimakowymi czescia¬ mi roboczymi, który to naped ma trzy silniki 15, 16, 17 (fig. 1), zamontowane w korpusie 1 kom¬ bajnu oraz mechanizm 18 zmiany kinematycznego polaczenia silników 15. 16, 17 pomiedzy soba* Sil¬ niki 15f 16, 17 sa umieszczone w korpusie 1 tak, ze ich waly wyjsciowe 19t 20, 21 (fig* 1, 3), na137 721 3 których powstaje moment powodujacy obrót czesci roboczych 6, 7f sa usytuowane równolegle wzgledem korpusu 1* Silnik 15 jest polaczony z walem 22 czesci roboczej 6 za pomoca reduktora 23, zas sil¬ nik 17 z walem 24 czesci roboczej 7 za pomoca reduktora 25* Na wale wyjsciowym 20 silnika 16 jest zamocowane kolo zebate 26* Mechanizm 18 (figi 3 i 4) ma dwa posrednie kola zebate 27, 28 zamocowane na odpowiadajacych im korbach 299 30 i dzieki temu majace mozliwosc przemieszczania sie w plaszczyznie ich obrotu* Korby 24, 30 sa osadzone w otworach 31 (fig* 4) korpusu 1* Na korbach 29, 30 zamocowane sa kola zebate 32, 33 zazebione odpowiednio z kolami zebatymi 34, 35* Kola 34, 33 zamocowane na odpowied¬ nich walach 36, 37 wykonanych kazde w ten sposób, ze ich swobodne konce 38, 39 wystaja poza gaba¬ ryt korpusu 1 kombajnu (fig* 4). Na swobodnych koncach 38, 39 sa zamocowane dzwignie 40, polaczo¬ ne przegubowo z cieglem 41 wyposazonym w rekojesc 43• Dzieki walom obrotowym 36, 37 i korbom 29, 30 posrednie kola zebate 27 i 28 moga dokonywac lukowych przemieszczen w plaszczyznie ich obrotu dla sprzegania sie i rozprzegania z kolami zebatymi 44 i 45 reduktora 23 oraz poprzez kolo zebate 46 reduktora 25* Dla wyeliminowania jednoczesnego 1 polaczenia kinematycznego wszystkich trzech silników 15, 16, 17 pomiedzy soba, przewidziano mozliwosc kinematycznego polaczenia silnika 16 tyl¬ ko z jednym z silników 15 albo 17 1 jednoczesnie rozlaczenie polaczenia kinematycznego silnika 16 z innym silnikiem 17 albo 15 (fig* 4)* W tym celu wzajemne usytuowanie korb 29, 30 dobrano w ten sposób, ze przy jednoczesnym ich obrocie wystepuje poczatkowo rozlacznie, przykladowo kola zeba¬ tego 27 z kolem zebatym 44 i dopiero po tym polaczenie kola zebatego 28 z kolem zebatym 46* Jedno¬ czesny obrót korb 29, 30 jest zapewniony cieglem 42 laczacym przegubowo konce wyjsciowe 38, 39 wa¬ lów obrotowych 36, 37* W ten sposób zapewnia sie kolejne najpierw rozlaczenie wczesniej polaczonego mechanizmu 18 z jednym z reduktorów 23, 25, a nastepnie polaczenie go z innym reduktorem 25, 23* Mechanizm 18 ma ograniczniki 47, 48, 49, 50 (fig* 6 i 5) przemieszczenia posrednich kól zeba¬ tych 27, 28 odpowiednio do zadanego polozenia. Ograniczniki 47, 48, 49, 50 sa osadzone w korpusie 1.Reduktory 23 i 25 sa wykonane w znany sposób i maja ten sam ksztalt, a kazdy z nich ma kola zeba¬ te 51, 52, 53, 54, 55, 56f 57, 58, 59 i zebate te sprzegla 60* Kombajn pracuje w nastepujacy sposób: Podczas ruchu kombajnu na przenosniku z lewa na prawo (fig* 1) pierwsza w kierunku ruchu kombajnu prawa czesc robocza 5 bedzie pracowac z wiekszym za¬ potrzebowaniem mocy niz lewa, tylna czesc robocza 4* Stad powstaje koniecznosc doprowadzenia wiek¬ szej mocy do prawej czesci roboczej 5* W tym celu korba 43, zamocowana do jednej z dzwigni 40, obra¬ ca sie waly 38, 39 mechanizmu 18* W rezultacie posrednie kolo zebate 27 wychodzi z zazebienia z kolem zebatym 44 silnika 25, a nastepnie posrednie kolo zebate 28 zazebia sie z kolem zebatym 46 prawego silnika 17* V tym czasie podczas swoich lukowych przemieszczen posrednie kola zebate 27, 28 sa nieprzerwanie polaczone z kolem zebatym 26 silnika 16. H ten sposób uzyskuje sie bezposred¬ nie polaczenie kinematyczne silnika 16 z prawym silnikiem 17, a sumaryczna moc tych silników 17, 16 poprzez reduktor 25 jest przekazywana na prawa czesc robocza 7* Jednoczesnie lewy silnik 15 nape¬ dza poprzez reduktor 23 lewa czesc.robocza 6* Po zmianie kierunku ruchu kombajnu z prawa na lewo, lewa czesc robocza jest pierwsza w kie¬ runku ruchu kombajnu i potrzebuje wiekszej mocy niz prawa czesc robocza 7* Ponownie wiec za pomoca korby 43 obraca sie waly 38, 39 lecz w odwrotnym kierunku* Przy tym posrednie kolo zebate 28 roz¬ lacza sie z kolem zebatym 46 prawego silnika 17, a nastepnie posrednie kolo zebate 27 zazebia sie z kolem zebatym 44 lewego silnika 15 (fig* 6)* W rezultacie uzyskuje sie bezposrednie polaczenie kinematyczne silnika 16 z lewym silnikiem 15 i sumaryczna moc silników 15, 16 poprzez reduktor jest przekazywana na lewa czesc robocza 6* Prawy silnik 17 napedza poprzez reduktor 25 prawa czesc ro¬ bocza 7* Zrozumiale, ze w charakterze silników 15, 16, 17 moga byc zastosowane silniki elektryczne, hydrauliczne i pneumatyczne* Wykorzystanie niniejszego wynalazku pozwala pomyslnie rozwiazac szereg problemów, takich jak zwiekszanie wydajnosci kombajnu przy zachowaniu niewielkich jego rozmiarów na dlugosci i wysokosci, oraz optymalne przenoszenie zainstalowanej mocy na obie czesci robocze, zwlaszcza wieksza jej czesc przenoszac na przednia w kierunku ruchu kombajnu czesc robocza, a takze stworzenie kombajnu z odpowiednio silnym napedem do wybierania kopaliny uzytecznej o cienkim pokladzie.4 137 721 Zastrzezenia patentowe 1. Kombajn do wybierania kopalin uzytecznych, w którym na przeciwleglych koncach korpusu przemieszczajacego sie ruchem postepowo-zwrotnym podczas wydobycia, sa zamocowane uchwyty przestawne w kierunku pionowym, przy czym na wale kazdego z nich jest zamocowana slimakowa czesc robocza polaczona kinematycznie z ich napedem, zawierajacym dwa silniki zamocowane w korpusie kombajnu, przy czym kazdy silnik polaczony jest kinematycznie z wlasna slimakowa czescia robocza, zas slimakowe czesci robocze sa ustawione na róznej wysokosci, znamienny tym, ze naped zwiera dodatkowy silnik (16), zamocowany w korpusie (1)1 mechanizm (18) zmiany polaczenia kinematycznego silników (15, 17) z silnikiem (16).Z. Kombajn wedlug zastrz* 1, zna mi e n n y tym, ze wszystkie silniki (15f 16, 17) napedu slimakowych czesci roboczych (6, 7) sa umieszczone w korpusie (1), zas ich waly wyjsciowe (19, 20, 21) sa umieszczone równolegle i w jednej plaszczyznie wzgledem korpusu (1) kombajnu i 5. Kombajn wedlug zastrz. 1, albo 2, znamienny tym, ze mechanizm (18) zmiany polaczenia kinematycznego silników (15, 16, 17) pomiedzy soba ma dwa posrednie kola zebate (27, 28), osadzone z mozliwoscia przemieszczania z plaszczyzn ich obrotu, zamocowane kazde na korbie (29, 30) z mozliwoscia polaczenia silników (15f 16, 17) parami* 4* Kombajn wedlug zastrz* 3, znamienny ty m, ze z kazda korba (29, 30) poprzez reduktor (32, 33, 34, 35) jest polaczony wal (36, 37), przy czym swobodne konce (38, 39) wystaja poza gabaryt korpusu (1) koobajnu. 5* Kombajn wedlug zastrz* '4, znamienny tym, ze swobodne konce (38, 39) obu walów (36, 37) sa polaczone przegubowo z cieglem (41)• 6i Kombajn wedlug zastrz* 3, znamienny tym, ze mechanizm (18) zmiany polacze¬ nia kinematycznego silników (15# 16, 17) pomiedzy soba zawiera ograniczniki (47, 48, 49, 50) przemieszczania kazdego posredniego kola zebatego (27, 28) w zadane polozenie, przy czym ogra¬ niczniki (47f 48, 49, 50) sa osadzone w korpusie (1)*137 721 s 22 N 23 \ J4 27 2926 3031 i/J W (Ul iD <&: t f I I—*—h H) (U 2 ¦S) ,$ ^ JZ? Ai) Aj j li\!ffl -51 5254 i la fll J£ Tl 15 , J8- Il" ni # 7^ * •00 J / / 21 -H *—^H Dl -v- 39 i r^—^N 40 U 42 W-4J i-rTtr* T$ 25 i dii' r+3 5 7 a) % V A D|:, 013 \ ^ Lf7 '#',7 ^ FES • /j « tf LSJ8Jl2l!8J0J9 n «*m^ 40 u 4Z 16 4J^U137 721 27 ^ 50 25 wvw/^7r7r<:*^zg,'^^ v V7777^WsVMV/?^/-////S^^ Pracownia Poligraficzna UP PRL. Niklad 100 egi Cena 130 zl PL