Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do doprowadzania powietrza do opon pojazdów mecha¬ nicznych z mechanizmem jazdy o przekladni planetarnej w piastach kól i do regulacji zasilania powietrzem opony z kabiny kierowcy. W czesci pojazdów mechanicznych - szczególnie w pcjazdach terenowych - zada sie ogólnie ciaglego zapewnienia zadanego cisnienia w oponach podczas eksplo¬ atacji pojazdu w terenie* Znane jest ciagle zapewnienie zadanego cisnienia powietrza w oponach w ogólnie rozpowszech¬ nionych napedach, w których ostatnia zmiana momentu nastepuje w napedzie glównym, a piasty kól, ulozyskowane w koncu obudowy mostu, otrzymuja swój moment obrotowy bezposrednio z pólosii Ze wzgledu na to, ze pólosie maja okreslone polozenia, wprowadzenie i wyprowadzenie dolaczenia po¬ wietrza nie powoduje trudnosci* Przekladnie planetarne w piastach kól, wystepujace obok mechanizmów napedowych konwencjo¬ nalnych, beda z jednej strony, z tytulu zadania przez rynek mechanizmów ze zmiana momentu na¬ pedowego, a z drugiej strony,* z powodu zmniejszania rozmiarów napedu glównego, wystepujacego w toku zmiany momentu w piascie kola, zachecac do rozwijania takich konstrukcji, w których mecha¬ nizmy napedowe wykazuja wolny przelot i zdolnosc do jazdy terenowej. Zaspokojenie obu zadan wplywa korzystnie na trwalosc napedów, przy czym umozliwione zostaje osiagniecie wolnego przelo¬ tu o wysokosci 400-450 mm. V tych pojazdach, zaopatrzonych w planetarne mechanizmy jazdy w pias¬ tach kól, nie mozna juz stosowac konwencjonalnych rozwiazan zaopatrywania gumowych opon w po¬ wietrze.Glówna przyczyna tego lezy w fakcie, ze w napedach planetarnych w piastach kól, pólosie nie maja okreslonego polozenia, gdyz w celu równomiernego obciazenia przekladni planetarnej, pólos z osadzonym na niej kolem centralnym, jest lozyskowana z jednostronnym podparciem i wskutek te¬ go podczas obracania sie v osi symetrii - zaleznie od ksztaltu, polozenia i dokladnosci wymia¬ rowej - przyjmuje rózne polozenia. Obok stalych zmian polozenia, pólos w porównaniu z plaszczyz¬ na obrotu piasty kola - odksztalca sie wskutek statycznego wzglednie dynamicznego obciazenia2 137 767 obudowy mostu zmiany kata* Z powyzszego jest jasne, dlaczego w mechanizmach jazdy z prze¬ kladnia planetarna w piastach kól nie moga byc stosowane rozwiazania konwencjonalne* Znane jest z niemieckiego opisu patentowego nr 2 008 437 urzadzenie do konstrukcyjne¬ go wykonania regulacji cisnienia w oponach pojazdów mechanicznych wzglednie pojazdów specjal¬ nych z elementami sterujacymi i regulujacymi cisnienie powietrza* Natomiast z brytyjskiego opisu patentowego nr 1 084 836 znane jest odbiegajace od powyzszego wykonania rozwiazanie konstrukcji ustalajacej cisnienie powietrza w oponach pojazdów mechanicznych w odniesieniu do mechanizmów napedowych jednostopniowych lub do przyczep* Równiez i ten opis podaje elementy do ustawiania cisnienia w oponach na przyklad sprezyna, zawór. V obu wspomnianych opisach moz¬ na stwierdzic, ze nie rozwiazuja one doplywu powietrza przez konstrukcje piasty kolaf lecz re¬ gulacje cisnienia w oponach* Z amerykanskiego opisu patentowego nr U3-PS 3 705 614 znane jest rozwiazanie do przepro¬ wadzania powietrza przez piasty kól, jednak o konstrukcji znacznie odbiegajacej* Rozwiazanie wedlug tego opisu moze byc zastosowane tylko w waskiej ramie konstrukcji* poniewaz-piasta ko¬ la wraz z lozyskami wzglednie zwrotnica* musza z góry byc tak uksztaltowane* aby dawaly sie wiercic i aby bylo do rozporzadzenia dosc miejsca do dolaczenia przejscia powietrza do wnetrza piasty kola* W konstrukcjach istniejacych* gdzie nalezy rozwiazac dodatkowo przeprowadzenie powietrza, okolicznosc taka nie istnieje, to znaczy w czesci konstrukcji o mniejszym nacisku na os takie rozwiazanie spowodowaloby zwiekszenie masy i kosztu* Dalsza trudnosc techniczna polega na tym* ze do zlacza obrotowego* wbudowanego do wnetrza konstrukcji piasty kola, trzeba wbudowac pier¬ scien usczelniajacy duzych rozmiarów* Celem wynalazku jest stworzenie mozliwosci doprowadzenia powietrza w pojazdach mechanicz¬ nych z mechanizmami jazdy z planetarnymi przekladniami w piastach kól, przy zachowaniu wszys¬ tkich zalet mechanizmów jazdy z planetarnymi przekladniami w piastach kól, to znaczy zdolnosci nastawienia sie pólosi, przy równoczesnym zapewnieniu wymaganej szczelnosci ukladu* Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze na pólosi mechanizm jazdy ma osa¬ czona na lozyskach znana obudowe, a przestrzen powietrza w obudowie zamyka sie znanymi pier¬ scieniami Simmeringa, natomiast zlaczka sluzaca do doprowadzenia powietrza prowadzona jest przez lozysko wykonane z podatnego materialu, polaczone z dzwonem z podatnego materialu* Doprowadzenie powietrza wedlug wynalazku ma te zalete, ze z calkowita pewnoscia doprowa¬ dza powietrze pod wysokim cisnieniem poprzez korpus mostu wzglednie poprzez pclosie od strony piasty kola i równoczesnie nie stwarza trudnosci w nastawianiu sie pólosi* Inna zaleta jest zapewnienie przez rozwiazanie wedlug wynalazku calkowitej szczelnosci, przy czym to nie wymaga zwiekszenia dokladnosci wykonania czesci konstrukcyjnych - wzglednie ograniczania sztywnosci korpusu mostu* Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania, na rysunku, który przed¬ stawia zestaw konstrukcyjny tylnego mechanizmu jazdy pojazdu mechanicznego z mechanizmem jazdy z przekladniami planetarnymi w piastach kól, w przekroju* Na pólosi 8 mechanizmu jazdy z przekladnia planetarna, w piascie kola jest zamontowana wewnatrz korpusu 10 mostu, w czesci znajdujacej sie od strony kolnierza korpusu mostu, obudowa 3 ulozy skowana za pomoca* lozysk 6 i 7* Lozyska 6, 7 korzystnie sa lozyskami waleczkowymi, lecz moga to byc równiez lozyska slizgowe* W obudowie 3 znajduje sie pierscieniowa powietrzna przes¬ trzen 4, uszczelniona pierscieniami 5 Simmeringa* Z powietrzna przestrzenia 4 laczy sie otwór 9 wykonany w pólosi 8* Z drugiej strony otwór 9 laczy sie ze zlaczka 12* Poprzez sciane korpusu 10 mostu przechodzi zlaczka 1, a znajdujacy sie w niej otwór 2 ma wylot do powietrznej przestrzeni 4* Zlaczka 1 jest osadzona w lozysku 11 wykonanym z podatnego materialu, na przyklad gumy* Lozysko 11 jest otoczone dzwonem 17 wykonanym równiez z podatnego materialu, na przyklad z gumy* Dzwon 17 jest umieszczony, na przyklad przykrecony do podstawy 18, sztywno polaczonej z korpusem 10 mostu. Lozysko 11 i dzwon 17 moga byc wykonane nie tylko z gumy, lecz równiez z dowolnego innego materialu podatnego, na przyklad z miekkiego PCW lub innego elastycznego materialu*137 767 3 Powietrze o wysokim cisnieniu potrzebne do nadmuchiwania opon pneumatycznych przeplywa poprzez otwór 2 zlaczki i do pierscieniowej przestrzeni powietrznej 4 obudowy 3, przy czym pierscienie 5 Simmeringa zapobiegaja ujsciu powietrza* Dzwon 17 zapewnia uszczelnienie po¬ miedzy korpusem 10 mostu i zlaczka 1# Lozysko 1 zabezpiecza ruch obudowy 3 w przestrzeni i równoczesnie nie dopuszcza do przekrecenia sie obudowy 3 na pólosi 8. Powietrze, które doply¬ nie do pierscieniowej przestrzeni powietrznej 4 przechodzi poprzez otwór 9 pólosi 8 od strony piasty kola, skad przeplywa do opony zamontowanej na tarczy kola poprzez obracajaca sie zlacz¬ ke 12, rure 13f recznie uruchamiany zawór 14 i prowadnice 15 zaworu do osadzonej na tarczy ko¬ lowej opony pneumatycznej i Lozyska 6 i 7 zapewniaja, ze obudowa 3 Jest niezalezna od ruchu pól¬ osi 8.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do doprowadzenia powietrza do opon pojazdów mechanicznych z mechanizmem jazdy o przekladni planetarnej w piastach kól i do regulacji doprowadzenia powietrza do opon z kabiny kierowcy, znamienne tym, ze na pólosi (8) mechanizmu jazdy ma osadzona w lozys¬ kach (6, 7) obudowe (3), a przestrzen powietrzna (4) znajdujaca sie w obudowie (3) jest zam¬ knieta pierscieniami (5) Simmeringa, przy czym zlaczka (1) sluzaca do wprowadzenia powietrza jest prowadzona w lozysku (11) wykonanym z podatnego materialu i otoczonym dzwonem (17) wyko¬ nanym równiez z podatnego materialu. PL