Przedmiotem wynalazku jest sprzeg weza do wielozylowego kabla hydraulicznego lub pneuma¬ tycznego, zwlaszcza do hydraulicznej obudowy górniczej, z czlonem sprzegowym: umieszczonym na jednym koncu weza ochronnego zawierajacego zyly przewodowe, który jest laczony ze wspólpracu¬ jacym czlonem sprzegowym wykonanym korzystnie jako rozdzielacz, przy czym w czlonie sprzego¬ wym na koncach zyl przewodowych zamocowane sa wtykowe zlaczki, które przy zamykaniu sprzegu wchodza w otwory przylaczowe wspólpracujacego czlonu sprzegowego• Znane wielokrotne przewody wezowe, w których poszczególne weze wykonane sa jako wiazki zyl w wezu ochronnym, majacym na koncu czlon sprzegowy przykladowo jako nakretka zlaczna, w którym poszczególne weze sa swymi zlaczkami zamocowane na plytce mocujacej, stosowane sa w hydraulicznych obudowayeh górniczych (opis wylozeniowy RFN nr 2 066 052, wzór uzytkowy RFN nr 8 002 198, publikacja *o-p-oelhydraulik und pneumatikw, 1980, str* 597/596)* Takie wielo¬ zylowe kable hydrauliczne sluza przy tym przykladowo do zasilania sprezonym czynnikiem po¬ szczególnych silowników hydraulicznych, przede wszystkim stojaków hydraulicznych i silowników odwodzenia oraz kroczenia, oraz dalszych silowników takich jak na przyklad silownik do sta¬ wiania stropnicy, silownik regulacyjny, silownik sterujacy itp* Przy tak zwanych sterowaniach sasiedzkich kroczacych obudów hydraulicznych itp», kable wielozylowe sa dolaczone przykladowo do rozdzielaczy, które w tym przypadku tworza wspólpracujacy element sprzegowy dla czlonu sprzegowego umieszczonego przy koncu weza ochronnego* Rozlaczenie sprzegów, na przyklad w celu przeprowadzenia wymiany kabla wielozylowego, prowadzi nieuchronnie do spadku cisnienia w do¬ laczonych silownikach* Powoduje to odciazenie stojaków, co jak wiadomo stanowi znaczne nie¬ bezpieczenstwo dla pracowników* Zadaniem wynalazku jest zatem takie wykonanie sprzegu weza do wielokrotnych przewodów wezowych, to znac?y do kabli wielozylowych wymienionego rodzaju, aby przy rozlaczeniu sprzegu przynajmniej czesc dolaczonych odbiorników, zwlaszcza stojaki hydrauliczna w przypadku stoso¬ wania kabla wielozylowego przy obudowach hydraulicznych, pozostawala w stanie roboczym. Dazy2 138 821 sie przy tym ód mozliwie prostego 1 niezawodnego zabezpieczenia ciaglosci pracy realizowanego przy sprzegach do wielokrotnych przewodów wezowych bez nadmiernych nakladów dodatkowych* Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku przez to, ze w cc najmniej jednym otworze przy¬ laczonym wspólpracujacego czlonu sprzegowego umieszczony jest blokujacy ten otwór przylaczowy zawór przeciwzwrotny, przy czym w czlonie sprzegowym zastosowano co najmniej jeden otwieracz zaworu, który samoczynnie otwiera zawór przeciwzwrotny przy zamykaniu sprzegu* Wedlug wynalazku czlon sprzegowy umieszczony na koricu weza ochronnego kabla wielozylowe ~ go ma co najmniej Jeden otwieracz zaworowy, który przy zamykaniu sprzegu samoczynnie odbloko¬ wuje co najmniej jeden zawór przeciwzwrotny umieszczony we wspólpracujacym czlonie sprzegowym, tak ze zostaje otworzone polaczenie hydrauliczne do odpowiedniego silownika lub grupy silow¬ ników, dopóki sprzeg Jest zamkniety* Przy rozlaczaniu sprzegu zawór przeciwzwrotny jest na¬ tomiast samoczynnie doprowadzany do polozenia zamknietego przez sile sprezyny i/lub przez cis¬ nienie panujace w dolaczonej komorze silownika, na skutek czego uniemozliwiony jest spadek cisnienia w dolaczonym silowniku lub w dolaczonej grupie silowników. Przy obudowach hydraulicz¬ nych wystarcza na ogól. kiedy zawór prze ciwzwrotny otwierajacy sie automatycznie przy zamykaniu sprzegu umieszczony jest tylko w przewodzie prowadzacym do jednego stojaka lub do jednej gru¬ py stojaków, poniewaz spadek cisnienia w dalszych dolaczonych silownikach przy otworzeniu sprzegu jest mozliwy do przyjecia* Wystarcza tu równiez, gdy tylko czesc stojaków zespolu obudowy, na przyklad obudowy tarczowej, utrzymywana jest w stanie pracy* Wspólpracujacy czlon sprzegowy tworzy na ogól rozdzielacz, korpus przylaczowy, adapter itp* Wynalazek daje sie realizowac róznymi sposobami. Przykladowo na plytce mocujacej czlonu sprzegowego, na której poszczególne zyly przewodowe sa zamocowane swymi wtykowymi zlaczkami, mozna umiescic specjalny mechaniczny czlon otwierajacy, na przyklad osiowy kolek, wystep itp. który przy zamykaniu sprzegu doprowadza zawór lub zawory przeciwzwrotne we wspólpracujacym czlonie sprzegowym do polozenia otwartego przez zetkniecie bezposrednio lub posrednio. Szcze¬ gólnie proste i niezawodne rozwiazanie otrzymuje sie wtedy, gdy wedlug wynalazku otwieracz zaworowy utworzony Jest przez sama zlaczke. Znajduje przy tym zastosowanie korzystnie zawór uruchamiany pepychaczem poruszanym przez zetkniecie sie ze zlaczka wprowadzona w otwór przy¬ laczowy.Czlon sprzegowy na koncu weza ochronnego moze miec znana konstrukcje. Na on wewnatrz korzystnie plytke mocujaca, na której osadzone sa zlaczki zamocowane na elastycznych zylach przewodowych. W korzystnym wykonaniu wynalazku konstrukcja Jest przy tym taka, ze przynajranig jedna zlaczka wystaje dalej poza plytke mocujaca niz co najmniej Jedna z pozostalych zlaczek zamocowanych na tej plytce mocujacej. Wystajaca dalej zlaczka stanowi przy tym zlaczke zde¬ rzakowa wspólpracujaca z popychaczem lub z podobnym elementem otwierajacym zaworu przeciw¬ zwrotnego. Fopychacz otwierajacy zawór przeciwzwrotny przy zamykaniu sprzegu umieszczony jest korzystnie na tloku prowadzonym w rozszerzeniu otworu przylaczowego i jest wyposazony w co najmniej jedno zaglebienie tworzace polaczenie dla sprezonego czynnika.Wspólpracujacy czlon sprzegowy jest korzystnie wykonany jako rozdzielacz katowy, wypo¬ sazony w przebiegajace pod katem otwory przylaczowe dla poszczególnych zyl przewodowych, które uchodza przy usytuowanych wzgledem siebie pod katem powierzchniach przylaczowych roz¬ dzielacza katowego. Przy tym przy przynajmniej jednym przebiegajacym pod katem otworze przy¬ laczowym odgalezienie otworu sluzace dla wejscia zlaczki jest przedluzone osiowo poza miejsce zagiecia az do zewnetrznej strony rozdzielacza katowego, przy czym w tym przedluzonym odga¬ lezieniu otworu od strony przeciwleglej w stosunku do powierzchni przylaczowej zlaczki wpro¬ wadzony jest zawór prseciwzwrotny korzystnie wykonany jako wklad zaworowy. Polaczenie czlonu sprzegowego ze wspólpracujacym czlonem sprzegowym lub rozdzielaczem nastepuje korzystnie w zna¬ ny sposób za pomoca polaczenia gwintowego, dzieki czemu mozna uzyskac wystarczajaco duze sily dla zamykania sprzegu i otwierania zaworu lub zaworów przeciwzwrotnych*138 821 3 Przedmiot wynalazku zostanie blizej objasniony na przykladach wykonania uwidocznionych na rysunku, na którym fig* 1 przedstawia czlon sprzegowy umieszczony na koncu weza ochronnego z przewidziana wedlug wynalazku zlaczka zderzakowa w przekroju osiowym, fig* 2 - widok w kie* runku strzalki IX z fig* 1, fig* 3 - rozdzielacz katowy w widoku na wyjsciowa powierzchnie przylaczowa, fig* 4 - rozdzielacz z fig. 3 w przekroju wzdluz linii IV-1V, zas fig. 5 przed¬ stawia zamkniety sprzeg weza w przekroju, przy czym czlon katowy pokazano jedynie w czescio¬ wym przekroju* Przedstawiony sprzeg weza zlozony jest z pokazanego na fig* 112 czlonu sprzegowego 11 umieszczonego na koncu elastycznego weza ochronnego 10 oraz z pokazanego na fig* 3 14 wspól¬ pracujacego czlonu sprzegowego 12, który jest wykonany jako rozdzielacz katowy* Waz ochronny 10 miesci wiazke zyl, która zawiera kilka zyl przewodowych 13 zlozonych z elastycznych wezy* W przedstawionym przykladzie wykonania przewidziano razem siedem zyl przewodowych, a miano¬ wicie trzy zyly przewodowe 13 i cztery zyly przewodowa 14* Zyly przewodowe 13 maja wieksza srednice wewnetrzna 1 zewnetrzna niz zyly przewodowe 14* Zyly przewodowe 13 sluza do zasila¬ nia sprezonym czynnikiem stojaka hydraulicznego obudowy lub podobnego zespolu obudowy, przy czym w przypadku obudowy dwustojakowej kazdy stojak hydrauliczny jest zasilany sprezonym czyn¬ nikiem hydraulicznym poprzez wspólna zyle przewodowa 13* Przy obudowie czterostojakowej kaz¬ de dwa stojaki hydrauliczne zasilane sa przez wspólna zyle przewodowa 13* Trzecia zyla prze¬ wodowa 13 sluzy jako przewód zasilania silownika odwodzenia i/lub kroczenia, który jest przy¬ porzadkowany obudowie* Cztery mniejsze zyly przewodowe 14 sa przewodami zasilania dodatkowych silowników, takich jak np* silownik dostawiania stropnicy, silownik bocznych oslon okladzino¬ wych, silownik sterujacy itd* Czlon sprzegowy 11 jest z posrednim umieszczeniem tulei metalowej 15 umieszczony na kon¬ cu weza ochronnego 10* Tuleja metalowa ma pierscieniowy kolnierz 16, który zachodzi na od¬ sadzenie 17 czesci obudowy 18 czlonu sprzegowego 11, na skutek czego czesc obudowy 18 jest przytrzymywana obrotowo na tulei 15* a zatem na wezu ochronnym 10* Czesc obudowy 18 jest wy¬ konana jako nakretka zlaczna i ma gwint 19* V czesci obudowy 18 jest w znany 3posób zamocowa¬ na obrotowo plytka mocujaca 20, do której poszczególne zyly przewodowe 13f 14 sa dolaczone v sposób zapewniajacy wytrzymalosc na rozciaganie za pomoca umieszczonych na ich koncach zla¬ czek 21 w ksztalcie czopów wtykowych* Zlaczki 21 i 22 wspieraja pierscienie o przekroju okraglym 23* Jedna z siedmiu zlaczek, mianowicie/zlaczka 22 polaczona z zyla przewodowa 13 o wiekszej srednicy, poprzez która sto¬ jak hydrauliczny lub grupa stojaków obudowy hydraulicznej otrzymuje hydrauliczny czynnik pod cisnieniem, wykonana jest jako otwieracz zaworu lub zlaczka zderzakowa* Na ona wieksza dlu¬ gosc niz inne zlaczki 22 i w zwiazku z tym wystaje dalej poza plytke zderzakowa 20 niz zlacz¬ ka 21* Fig* 1 pokazuje, ze zlaczka 22 wystaje na wymiar X poza powierzchnie czolowa obudowy 16 sprzegu* Wspólpracujacy czlon sprzeglowy 12, pokazany na fig* 3 14, wykonany jest jako rozdzie¬ lacz katowy i wyposazony jest w usytuowane pod katem wzgledem siebie powierzchnie przylaczo¬ we 24 i 25* Bo stronie okraglej powierzchni przylaczowej 24 rozdzielacz katowy 12 ma gwint zewnetrzny 26 dla nakretki zlacznej 18 czlonu sprzegowego 11 umieszczonego na wezu.Rozdzielacz katowy 12 wyposazony jest w przebiegajace pod katem otwory przylaczowe 27 i 2B w liczbie odpowiadajacej liczbie zyl przewodowych 13, 14* Otwory przylaczowe 27 o wiek¬ szej srednicy sa przy tym przyporzadkowane wiekszym zylom przewodowym, podczas gdy poprzez otwory przylaczowe 28 o mniejszej srednicy tworzone jest polaczenie mniejszych zyl przewodo¬ wych 14 z odpowiednimi silownikami* Otwory 27 i 28 uchodza z jednej strony przy powierzchni przylaczowej 24, a z drugiej strony przy wyjsciowej powierzchni przylaczowej 25 rozdzielacza katowego, majacej kontur prostokatnym Ujscie przy powierzchni przylaczowej 25 sa wykonane ja¬ ko otwory wtykowa 29 (fig* 4) o zwiekszonej srednicy, w które za pomoca zlaczki przylaczowej wprowac&ane sa przewody prowadzace do przyporzadkowanych silowników i sa mocowane za pococa klamry w Ksztalcie litery u, jak to jest znarcu4 138 821 V jednym z siedmiu otworów przylaczowych umieszczony jest zawór przeciwzwrotny 30* Odga¬ lezienie otworu 27* uchodzace przy powierzchni przylaczowej 24 i sluzace do wprowadzania zla¬ czki jest przedluzone od powierzchni przylaczowej 24 w kierunku osiowym az do przeciwleglej strony rozdzielacza katowego 12* V wielokrotnie odsadzone odgalezienia otworu 27' od przeciwnej strony wlozony jest zawór przeciwzwrotny 30* Zawór przeciwzwrotny 30 zlozony jest z wkladu zaworowego, który za pomoca gwintu zewnetrznego 31 jest od przeciwnej strony wkrecony w roz¬ szerzony tu otwór rozdzielacza katowego* Wewnatrz tulejowej obudowy 32 wkladu zaworowego znaj¬ duje sie czlon zamykajacy 33 wykonany jako kula zaworowa, który w stanie zamknietym przylega do gniazda zaworowego 34* Sprezyna 35 dociska czlon zamykajacy 33 do gniazda zaworowego 34* Obudowa ma kilka promieniowych otworów 36* które tworza polaczenie do uchodzacego przy powierz¬ chni przylaczowej 25 odgalezienia przebiegajacego pod katem otworu przylaczowego 27* V drugim odgalezieniu 27% które uchodzi przy powierzchni przylaczowej 24f w rozszerzeniu otworu wpro¬ wadzony jest tlok 379 który ma osiowy popychacz 38* Tlok 37 wykonany jest jako tlok krzyzowy* Ma on na swym obwodzie kilka osiowych wglebien, które tworza polaczenie dla sprezonego czyn¬ nika wzdluz tloka do zaworu przeclwzwrotnego 30* Przy otwartym sprzegu 11, 12 zawór przeciwzwrotny 30 jest zamkniety* Na skutek tego za¬ blokowane jest odciazeni* cisnienia z silownika polaczonego z otworem przylaczowym 27 poprzez przylacze przewodowe 29* Jezeli wedlug fig* 5 sprzeg 11, 12 zostanie zamkniety, przy czym na¬ kretka zlaczna 18 czlonu sprzeglowego 11 zostaje nakrecona na gwint 26 rozdzielacza katowego, wówczas rózne zlaczki 21 i 22 sa sprzegane w uchodzace przy powierzchni przylaczowej 24 odga¬ lezienia poszczególnych otworów przylaczowych 27, przez co zostaja utworzone polaczenia hy¬ drauliczne z rozdzielaczem* Zlaczka 22 wykonana jako przedluzona zlaczka zderzakowa przy za¬ mykaniu sprzegu dochodzi do styku z tlokiem 37, na skutek czego tlok ten zostaje wycofany w otworze tak, ze jego popychacz 38 unosi czlon zamykajacy 33 zaworu przeclwzwrotnego 30 z jego gniazda zaworowego 34* V ten sposób przy zamykaniu sprzegu automatycznie tworzone jest pola¬ czenie dla sprezonego czynnika poprzez otwarty zawór przeciwzwrotny 30 do dolaczonej komory lub komór silowników* Do otworu przylaczowego 27, mieszczacego zawór przeciwzwrotny 30, dolaczony jest hydra¬ ulicznie, jak juz wspomniano, przykladowo pojedynczy stojak lub grupa stojaków obudowy, na przyklad obudowy tarczowej* Przy rozlaczaniu sprzegu zawór przeciwzwrotny pod dzialaniem spre- zyny l/lub cisnienia hydraulicznego powraca do polozenia zamknietego z fig* 4, tak ze dola¬ czona komora cisnieniowa stojaka lub komory cisnieniowe stojaków sa zablokowane p&ed zmniej¬ szeniem cisnienia* Dzieki temu zapewniono, ze przy rozlaczaniu sprzegu i przy wymianie kabla wielozylowego przyporzadkowana obudowa nie jest rabowana, lecz przynajmniej pod czesciowym obciazeniem pozostaje rozpieta pomiedzy stropem a spagiem* Ka figi 7 zamkniety sprzeg weza pokazano w znacznym uproszczeniu, przy czym przedstawio¬ no jedynie pojedyncza zyle przewodowa 13 w wezu ochronnym 10* Rozumie sie, ze we wspólpracu¬ jacym czlonie sprzegowym 12 lub w rozdzielaczu katowym mozna równiez umiesció kilka zaworów przeciwzwrotnyeh w kilku otworach przylaczowych 27, przy czym zawory te przy zamykaniu sprzegu sa otwierane w sposób wymuszony* Zlaczka 22, dzialajaca jako otwieracz zaworu jest korzystnie wykonana równoczesnie jako zlaczka centrujaca pozostale zlaczki 21 wzgledem otworów przylaczowych 27» Zastrzezenia patentowe 1. Sprzeg weza do wielozylowego kabla hydraulicznego lub pneumatycznego, zwlaszcza do hydraulicznej obudowy górniczej, zawierajacy czlon sprzegowy umieszczony na koncu weza ochron¬ nego zawierajacego zyly przewodowe i sprzezony z nim wspólpracujacy czlon sprzegowy wykonany jako rozdzielacz, przy czym na koncach zyl przewodowych umieszczone sa wtykowe zlaczki w czlo-138 821 5 nie sprzegowym na plytce montazowej, a przy zamykaniu sprzegu lacza sie z otworami przyla¬ czowymi rozdzielacza katowego, posiadajacego odchylone katowo otwory przylaczowe dla posz¬ czególnych zyl przewodowych uchodzacych przy polozonych katowo wzgledem siebie powierzchniach przylaczowych wspólpracujacego czlonu sprzegowego, znamienny tym, ze przynaj¬ mniej przy jednym przebiegajacym pod katem otworze przylaczowym (27) sluzace do uchwycenia zlaczki odgalezienia (27#) Jest przedluzone osiowo poza kat az do strony zewnetrznej rozdzie¬ lacza (12), przy czym w tym odgalezieniu od strony przeciwleglej w stosunku do powierzchni przylaczowej zlaczki (24) osadzony jest zawór przeciwzwrotny (30) wykonany korzystnie jako wklad zaworowy, ponadto przynajmniej jedna zlaczka (22) wystaje dalej poza plytke montazowa (20) czlonu sprzegowego niz przynajmniej jedna inna zlaczka (21) zamocowana na plytce monta¬ zowej (20), przy czym ta dalej wystajaca zlaczka (22) tworzy zlaczke zderzakowa wspólpra¬ cujaca razem z elementem otwierajacym (37, 38) zaworu przeclwzwrotnego (30), która to zlacz¬ ka przy zamknietym sprzegu znajduje sie wewnatrz otworu przylaczowego (27) zaworu przeciw- zwrotnego (30), który Jest otwierany poprzez element otwierajacy (37 f 38)* 2* Sprzeg wedlug zastrz* 1, znamienny tym, ze zawór przeciwzwrotny (30) jest zaworem poruszanym popychaczem i ze w poszerzeniu otworu przylaczowego (27), w który wchodzi zawór przeciwzwrotny (30) prowadzony jest tlok (22) wspierajacy popychacz (38), któ¬ ry to tlok (22) ma przynajmniej jedno wyciecie tworzace polaczenie dla czynnika cisnieniowego• 3« Sprzeg wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze element rozdzielajacy (12) ma gwint (26), na który to gwint (26) nakrecona jest nakretka laczaca (18) czlonu sprzego¬ wego (11).138 821158 821 FIG.5 -K PL