Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do awa¬ ryjnego hamowania naczyn wydobywczych w szy¬ bach na wolnych drogach przejazdu.Znane urzadzenie do hamowania awaryjnego na¬ czyn wyciagowych stanowia dwie prowadnice za¬ mocowane do bloków naczynia a obejmujace drewniane prowadniki o zwiekszajacej sie grubosci.Naczynie wyjezdzajac "w wolne drogi przejazdu przesuwa sie wraz z prowadnicami wzdluz zgrubio- nych prowadników powodujac ich zgniatanie. Sila hamujaca jest wynikiem zgniatania drewnianych prowadników.Wada opisanego urzadzenia jest brak mozliwosci uzyskania zalozonej wartosci sily hamowania ze wzgledu na to, ze uzywane do budowy prowadni¬ ków drewno ma niejednorodna budowe co powo¬ duje silna anizotropowosc wlasnosci mechanicz¬ nych. Inne znane urzadzenie do wytracania ener¬ gii kinetycznej naczyn wydobywczych stanowia przy¬ mocowane do naczynia wydobywczego plozy o zmiennej grubosci po ich dlugosci a obejmowane przez elementy slizgowe, z których co najmniej jeden z kazdej pary polaczony jest z konstrukcja wiezy poprzez element gumowy. Naczynie wydo¬ bywcze wjezdzajac na wolna droge przejazdu wsu¬ wa plozy o zmiennej grubosci w elementy slizgowe powodujac sciskanie elementów gumowych. Pod¬ czas przesuwania powstaje sila tarcia, która jest sila hamujaca. Wada opisanego urzadzenia jest jego 10 20 25 duza masa, zwlaszcza dla urzadzen wyciagowych powyzej 15 ton udzwigu.Znane sa równiez urzadzenia do hamowania na¬ czyn wydobywczych na wolnych drogach przejazdu, w których sile hamujaca uzyskuje sie na drodze przeciagania preta stalowego przez oczko o ka¬ librowanym otworze badz przez rozciaganie pretów wykonanych ze stali o znacznej wydluzalnosci; Wada opisanych urzadzen jest skomplikowana bu¬ dowa; a tym samym duzy koszt wykonania.Celem wynalazku jest skonstruowanie urzadze¬ nia o malej masie, a pozwalajacego na hamowanie maszyn wydobywczych o bardzo duzych udzwigach i poruszajacych sie z maksymalnymi dopuszczal¬ nymi predkosciami.Istote urzadzenia, wedlug wynalazku, stanowia zamocowane do wiezy szybowej, na wolnej drodze przejazdu naczynia, listwy cierne o wzrastajacej grubosci, na których sa ruchomo osadzone zespoly hamownicze zawierajace elastyczne elementy, o du¬ zym wspólczynniku sprezystosci. Dzieki zastosowa¬ niu urzadzenia, wedlug wynalazku, na calej dlu¬ gosci drogi hamowania naczynia wydobywczego uzyskuje sie sily hamujace zgodne z zalozonym przebiegiem. Przez zastosowanie zwartej konstruk¬ cji i zwiekszeniu liczby powierzchni ciernych uzys¬ kuje sie wieksze wartosci sil hamujacych, w po¬ równaniu do istniejacych rozwiazan. Dzieki temu urzadzenie to moze byc stosowane w urzadzeniach wyciagowych nawet do 50 ton udzwigu. 139 894£ 139 694 4 Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat fragmentu zespolu hamowni- czego wspólpracujacego z jedna listwa cierna, w widoku z przoduj a fig. 2 — ten sam fragment zespolu hamowniczego w widoku z boku.Urzadzenie, wedlug wynalazku, stanowia zamo¬ cowane na stale do konstrukcji wiezy szybowej 1 listwy cierne 2 o wzrastajacej grubosci, na których sa ruchomo osadzone zespoly hamownicze 3 utwo¬ rzone przez konstrukcje stalowa 4. Wewnatrz kon¬ strukcji stalowej 4 sa umieszczone elastyczne se¬ gmenty gumowe 5. Naczynie wydobywcze 6 wjez- 10 dzajac na wolna droge przejazdu uderza o wystep konstrukcji stalowej 4 powodujac jej przesuwanie sie wzgledem listew 2. Przesuwanie to powoduje odksztalcenie sprezyste segmentów 5, wywolujac powstawanie sily tarcia hamujacej naczynie 6.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do awaryjnego hamowania naczyn wydobywczych w szybach na wolnej drodze prze¬ jazdu, znamienne tym, ze do wiezy szybowej (1) sa zamocowane na stale listwy cierne (2) o wzras¬ tajacej grubosci, na których sa osadzone ruchome zespoly hamownicze (3), zawierajace elastyczne ele¬ menty, o duzym wspólczynniku sprezystosci.OZGraf. Z.P. Dz-wó, z. 148 (90+15) 4.87 Cena 100 it PLThe subject of the invention is a device for emergency braking of extraction vessels in shafts on free driving lanes. The known device for emergency braking of extraction vessels consists of two guides attached to vessel blocks, and including wooden guides of increasing thickness. in the free travel paths it moves along with the guides along the coarse guides causing their crushing. The braking force is the result of crushing wooden guides. The disadvantage of the described device is the inability to obtain the assumed value of the braking force due to the fact that the wood used to build the guides is it has a heterogeneous structure, which results in a strong anisotropy of its mechanical properties. Another known device for the loss of kinetic energy in the extraction vessels consists of skids of variable thickness attached to the extraction vessel along their length, and enclosed by sliding elements, of which at least one with each pair of connections ony is with the structure of the tower through a rubber element. The extraction vessel, entering the free road, slides the skids of variable thickness into the sliding elements, causing compression of the rubber elements. During the sliding, a frictional force is generated, which is a braking force. The disadvantage of the described device is its large weight, especially for hoisting devices with a lifting capacity of over 15 tons. There are also devices for braking dredging dives on free roads, in which the braking force is obtained by pulling a steel rod through an eyelet ¬ librated hole or by stretching rods made of steel of considerable elongation; The disadvantage of the devices described is a complicated structure; The aim of the invention is to design a device of low weight, allowing for the braking of mining machines with very high load capacities and moving with the maximum allowable speeds. According to the invention, the device is fixed to the shaft tower, on the free path of the vessels, friction strips of increasing thickness, on which braking units are movably mounted, which contain elastic elements with a high coefficient of elasticity. Due to the use of the device according to the invention, the braking forces are obtained in accordance with the assumed course over the entire braking distance of the extraction vessel. By using a compact structure and increasing the number of friction surfaces, greater values of braking forces are obtained, compared to the existing solutions. Thanks to this, this device can be used in hoisting devices up to 50 tons of lifting capacity. The subject of the invention is shown in an example of the embodiment in the drawing, in which Fig. 1 shows a diagram of a fragment of the brake unit cooperating with one friction strip, in front view, and Fig. 2 - the same part of the brake unit in side view. According to the invention, the device comprises friction bars 2 permanently attached to the shaft structure 1 of increasing thickness, on which brake units 3 are movably mounted, formed by the steel structure 4. Inside the steel structure 4 elastic rubber segments 5 are placed. The extraction vessel 6, when entering the free road, hits the protrusion of the steel structure 4 causing it to shift relative to the slats 2. This shift causes the elastic deformation of the segments 5, causing the friction force that impedes the vessel 6. Patent claim A device for emergency braking of production vessels in shafts on free travel, characterized by that friction bars (2) of increasing thickness are permanently attached to the shaft tower (1), on which the movable braking units (3) are mounted, containing elastic elements with a high coefficient of elasticity. Z.P. Dz-wó, z. 148 (90 + 15) 4.87 Price 100 it PL