Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pochodnych fenyloalaniny o ogólnym wzorze 1, W wystepujacych opisie wzorach R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, R oznacza atom wodoru lub grupe o wzorze -CO-R , w którym R4 oznacza atom wodoru grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, aralkilowa lub arylowa, R^ oznacza atom wodoru lub grupe o wzorze -CO-R , w którym R* ma wyzej podane znaczenie.Fenyloalanina jest znanym, podstawowym aminokwasem. Ostatnio wzrosla jej waznosc, poniewaz jest ona aktywnym skladnikiem srodka slodzacego znanego jako "aspartam" /metylo-L-aspartylo-L- -fenyloalaninian/• W przemysle, L-fenyloalanine wytwarza sie metoda fermentacyjna. Proces ten jest raczej kosztowny poniewaz pod koniec fermentacji produkt musi byó wyodrebniony z duzej objetosci wody zawierajacej duza ilosc jonów nieorganicznych, a wyodrebnianie z wody jest raczej skomplikowane /europejskie zgloszenie patentowe nr 85 959A Wiadomo, ze szereg kla¬ sycznych metod syntezy aminokwasów stosuje sie do wytwarzania fenyloalaniny. Sa to miedzy innymi syntezy Streckera z zastosowaniem kosztownego fenyloacetaldehydu £~Bull.Chem.Soc.Jap* 46 /1978/ 1865-66 ], synteza azolaktonowa Erlenmayer*a z N-acyloglicyny prowadzona w szeregu etapach z przecietna wydajnoscia itp« £~J.Org.Chem# 37; nr 18 /1972/ 2616/.Niniejszy wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania pochodnych fenyloalaniny o ogólnym wzorze 1, przez poddanie pochodnej fenyloseryny o ogólnym wzorze 2 albo jej soli z kwasem nieorgan1.cz- nyra lub organicznym reakcji z wodorem w obecnosci palladu na weglu, korzystnie l&fo palladu na weglu w ilosci 10-50& wagowych w odniesieniu do ciezaru wagowego substancji wyjsciowej i w obecnosci protycznego rozpuszczalnika oraz 1-5 moli kwasu mineralnego w przeliczeniu na 3-fenyloaeryne i ewentualnie produkt poddaje sie acylowaniu.Jako protyczny rozpuszczalnik stosuje sie alkohol o 1-4 atomach wegla, wode lub kwas kar- boksylowy o lancuchu rozgalezionym o 1-4 atomach wegla. Mieszanina wymienionych rozpuszczal¬ ników Inoze byó równiez uzyta* Korzystnie, jako rozpuszczalnik stosuje sie lodowaty kwas octowy*2 143 737 Uwodornienie moina prowadzic pod cisnieniem 101323-1013250 Pa9 korzystnie 303975-506625 Pa.Temperatura reakcji miesci sie w zakresie 20-120°Ct korzystnie 40-70°C* Korzystnie reakcje prowadzi sie z co najmniej 3 molami kwasu mrówkowego w odniesieniu do fenyloseryny i po wydzie¬ leniu katalizatora otrzymana H-formylofenyloalanine poddaje sie reakcji z HgO 1 kwasem mine¬ ralnym wytwarzajac sól fenyloalaniny.Jako kwasy mineralne9 korzystnie stosuje sie kwas siarkowy lub solny• W innym korzystnym wykonaniu sposobu wedlug wynalazku zadany wodór wytwarza sie in situ z substancji, które uwalniaja wodór w warunkach reakcji na powierzchni katalizatora w miesza¬ ninie reakcyjnej. Jako odpowiednie substancje w tym przypadku korzystnie stosuje sie hydry- zyne, kwas mrówkowy9 cykloheksen lub cykloheksadien.Jako protyczne rozpuszczalniki szczególnie korzystnie stosuje sie kwasy karboksylowe.Jezeli w produkcie koncowym grupa karboksylowa lub aminowa zawiera podstawnik rózny od atomu wodoru wówczas jako substancje wyjsciowa mozna uzyc odpowiadajacy N-podstawiony zwiazek o ogólnym wzorze 2. W szczególnym przypadku jezeli stosuje sie ester fenyloseryny jako substan¬ cje wyjsciowa wówczas po uwodornieniu otrzymuje sie ester fenyloalaniny.V celu wytworzenia N-acylowych pochodnych, acylowanie przeprowadza sie zarówno przed jak i po uwodornieniu* Acylowanie przeprowadza sie znanymi metodamiv np. bezwodnikiem kwasu karbokaylowego £~J. Biol. Cheau 98 /1932/ strona 29^7 • W celu wytworzenia pochodnych formyIowyeh reakcje prowadzi sie korzystnie z zastosowaniem kwasu mrówkowego jako srodka uwodorniajacego, a i tym samym srodka acylujacego.W celu otrzymania N-formylofenyloalaniny o wzorze 3 wchodzacym w zakres zwiazków o ogólnym wzorze 1 szczególnie korzystnie stosuje sie kwas mrówkowy jako substancje uwalniajaca wodór* Jezeli jako substancje wyjsciowa stosuje sie fenyloseryne o wzorze 4 i poddaje ja reakcji z kwasem mrówkowym, wówczas uwodornienie i formylowanie grupy aminowej mozna przeprowadzic w jednym etapie* W reakcji tej jako katalizator stosuje sie 1-40&, korzystnie 10-20% wagowych \0% palladu na weglu drzewnym w przeliczeniu na ciezar wagowy substancji wyjsciowej. Reakcje mozna prowadzic stosujac 2-20 moli kwasu mrówkowego w odniesieniu do fenyloseryny, korzystnie w obecnosci lodowatego kwasu octowego. Jako rozpuszczalnik mozna stosowac kwas mrówkowy w obecnosci wody lub pod jej nieobecnosc.Przebieg reakcji z wodorem i substancja uwalniajaca wodór przedstawiono na schematach 1 i 2.Fenyloalanina i jej pochodne moga byc otrzymane sposobem wedlug wynalazku ekonomicznie, na duza 3kale i z dobra jakoscia. Synteza przemyslowa moze byc przeprowadzona z dostepnej glicyny wytworzonej w syntezie na duza skale? Pochodne fenyloseryny o ogólnym wzorze 2, które sluza jako substancja wyjsciowa w uwodornieniu wedlug wynalazku sa znane i otrzymuje sie je z glicyny.Yfedlug korzystnego wykonania sposobu wedlug wynalazku glicyne i benzaldehyd poddaje sie reakcji w srodowisku alaklicznyra w ukladzie rozpuszczalnika stanowiacego dwie warstwy. Jedna z dwóch warstw stanowi organiczny rozpuszczalnik niemieszajacy sie z woda. Druga warstwa obejmuje rozpuszczalnik organiczny mieszajacy sie z woda i/lub wode. Reakcja zachodzi w obec¬ nosci katalizatora transferu faz.Jako katalizator transferu faz stosuje sie 0f01-1,0 równowaznika molowego czwartorzedowej soli amoniowej w przeliczeniu na glicyne. Reakcje prowadzi sie w temperaturze 15-100°C, korzystnie 25-60°C. Otrzymana w ten sposób alakliczna sól fenyloseryny mozna stosowac w dal¬ szej reakcji /np. dehydroksylowania/ bez wydzielenia. Jako rozpuszczalniki niemieszajace sie z woda mozna stosowac weglowodory aromatyczne, takie jak benzen lub toluen. Jako rozpusz¬ czalniki organiczne mieszajace sie z woda mozna stosowac alkohol o 1-4 atomach wegla lub aceton.Fenyloalanina wytworzona sposobem wedlug wynalazku moze wystepowac w optycznie czynnej postaci albo w postaci racemicznej. Jako substancje wyjsciowa mozna stosowac jako odmiane eritro lub treo D-, L- lub DL-fenyloseryne. Jezeli stosuje sie odmiane DL wówczas sposobem wedlug wynalazku wytwarza sie racemiczna fenyloalanine• Nastepnie produkt rozdziela sie znanymi metodami £~J. Prakt. Chem. 9 /1959/ 10^7*143 737 3 Dalsze szczególy wynalazku przedstawione w ponizszych przykladach* które jednakie sluza jako ilustracja a nie jego ograniczenie.Przyklad I* Do Mieszaniny 2000 ml lodowatego kwasu octowego 9 135 ml 96* kwasu siarkowego i 20 ml wody dodaje ale 50 g 10* palladu na weglu drzewnym jako katalizatorze* Mieszanine miesza sie Intensywnie pod olsnieniem atmosferycznym wodoru* Do w ten sposób uwodornionej mieszaniny dodaje sie 100 g /0,552 mola/ wodzianu DL - treo - 3-fenyloseryny i Mieszanine reakcyjna wiesza sie nadal w temperaturze 20°C* Po zuzyciu teoretycznej ilosci wodoru /13.01/ katalizator oddziela sie przez saczenie, przemywa 2 x 100 wl goracego lodowatego kwasu octowego* po czym do polaczonych filtratów dodaje sie 308*3 g bezwodnego octanu sodu* Wytracona sól odsaoza sie, przemywa 2 x 100 ml goracego lodowatego kwasu octo¬ wego 1 warstwa lodowatego kwasu octowego odparowuje sie pod zmniejszony*, cisnieniem w tempe¬ raturze 30-40°C« Otrzymana krystaliczna pozostalosc rozpuszcza sie w 800 wl metanolu i war¬ tosc pH doprowadza sie do 4*5 przez dodanie stezonego wodnego roztworu amoniaku* Mieszanine chlodzi sie 1 wytracony produkt odsacza* Wydajnosci 68*6 g DL - 3 -fenyloalaniny /75*2X/* Przyklad U* Do mieszaniny 200 ml lodowatego kwasu octowego* 80 ml 96% kwasu siar¬ kowego 1 200 ml wody dodaje sie 10 g 10% palladu na weglu drzewnym* Mieszanine miesza sie intensywnie w atmosferze wodoru w temperaturze 5-$0°C w czasie 20 minut* Mastepnie dodaje sie 100 g DL-fenyloseryny 1 mieszanine uwodornia sie w analogicznych warunkach w czasie 12 h* Katalizator odsaoza sie* przemywa dwukrotnie 50 ml goracego lodowatego kwasu ootowego 1 mie¬ szanine doprowadza sie do wrzenia* nastepnie de goracego roztworu dodaje sie 180*0 g bezwod¬ nego chlorku wapnia malymi porojami* Po dodaniu goracy roztwór saczy sie 1 dalej postepuje sie w sposób analogiczny do opisanego w przykladzie I* Otrzymuje sie 75*5 g BL-ienyloalaniny z wydajnoscia 82,7$* Przyklad III* W 20 ml lodowatego kwasu octowego rozpuszcza sie 2,20 g wodzianu DL-fenyloseryny* po czym dodaje 1*0 g palladu na weglu* nastepnie wkrapla sie 12*0 al kwasu mrówkowego o czystosci 98%* Mieszanine utrzymuje sie w temperaturze 95°C w czasie 4 h9 s^czy i przesacz odparowuje* a pozostalosc rekrystalizuje z acetonu* Otrzymuje sie 2,07 g DL-K- formyloalaniny z wydajnoscia 86,7%. Czystosci 98£* Temperatura topnienia 168-17Q°C.Przyklad IV* W 15 ml lodowatego kwasu octowego rozpuszcza sie 2,1 g estru etylo¬ wego L-fenyloseryny, dodaje 0,80 g palladu na weglu drzewnym i wkrapla 20 ml hydrazyny* Mieszanine utrzymuje sie w temperaturze 100°C w czasie 6 h, przesacza i odparowuje pod zmniejszonym cisnieniem* Produkt oczyszcza sie za pomoca chromatografii kolumnowej* Otrzymuje sie 1.3 g estru etylowego L-fenyloalaniny* Wydajnosci 65,4*. Czystosci 95%. Analogicznie zamiast wodzianu hydrazyny mozna uzyc cykloheksan lub cykloheksedien* Przyklad Y* W 60 ml lodowatego kwasu octowego rozpuszcza sie 5,0 g N-acetylofeny- loseryny i do mieszaniny reakcyjnej dodaje sie 2,0 g palladu na weglu drzewnym i 30 ml kwasu mrówkowego o czystosci 9QX* Mieszanine reakcyjna utrzymuje sie w temperaturze 80°c w czasie 3 h« Mieszanine odsacza sie*Przesacz odparowuje sie, a pozostalosc rekrystalizuje sie z mie¬ szaniny etanolu i wody* Otrzymuje sie 4,44 g DL-JT-acetylofenyloalaniny* Wydajnosc: 92,0%.Czystosci 96,0%. Temperatura topnienia 142-143°C* Przyklad 71 ? W 80 ml lodowatego kwasu ootowego rozpuszcza sie 6,0 g L-I-formyio- fenyloseryny i dodaje 1,5 g palladu na weglu drzewnym oraz 35 ml kwasu mrówkowego o czystosci 98?6# Mieszanine utrzymuje sie w temperaturze 100°C w czasie 4,5h i postepuje dale.1 w sposób ana¬ logiczny do opisanego w przykladzie V. Po krystalizacji z kwasu mrówkowego otrzymuje sie 5,59 g L-N-formylofenyloalaniny. Wydajnosc: 9696. Czystosc: 95#. Temperatura topnienia: 16?-170°C. /o0/d°« +73°/0- 1, etanol/.Przyklad VII* Ze 100 ml wody miesza sie 30 g 10% palladu na weglu drzewnym jako katalozatorze, po czym dodaje 200,0 g wodzianu fenyloseryny w 1400 ml 85£ kwasu mrówkowego w atmosferze azotu* Mieszanine utrzymuje sie w stanie wrzenia w czasie 4 h, saczy na gorace i katalizator przemywa ai$ goracym kwasem mrówkowym* Przesacz odparowuje sie« Do otrzymanej substancji krystalicznej lmrwy bialej dodaje sie 30 ml 20* lntaeu solnego i mieszanine utray-4 143 737 muje sie w stanie wrzenia pod chlodnica zwrotna w czasie 1 h9 chlodzi, miesza w temperaturze 0-5°C w czasie 2 h. Wytracona substancje krystaliczna odsacza sie9 przemywa 20% kwasem solnym i suszy* Wydajnosc: 92.9** Otrzymuje sie 187*4 g chlorowodorku DL-3-fenyloalaniny o temperaturze topnienia 239-240°C.Przyklad VIII* W mieszaninie 540 ml lodowatego kwasu octowego i 90 ml 85% kwasu jnrówkowego ogrzewa sie w czasie 30 minut 30 g 10% palladu na weglu drzewnym jako katalizatorze, po czym w temperaturze 106-107°C w czasie 2 h wkrapla sie roztwór 200 g wodzianu fenyloseryny w 540 ml 85% kwasu mrówkowego i 360 ml lodowatego kwasu octowego* Hastepnie mieszanine utrzy¬ muje sie w stanie wrsenla w czasie dalszych 2f5 h i postepuje w sposób analogiczny do opisanego powyzej. Otrzymuje sie 19293 9 chlorowodorku DL-3-fenyloalaniny z wydajnoscia 95t4%« Przyklad IX. Hiesza sie razem 40 ml lodowatego kwasu octowego i 6 ml kwasu mrówko¬ wego 1 w mieszaninie zawiesza sie 293 g 10% palladu na weglu jako katalizatorze* Mieszanine ogrzewa sie podczas mieszania w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna /105-110°C/. W tej temperaturze wkrapla sie roztwór 22f 6 g soli amoniowej N-formylofenyloseryny w 100 ml lodowa¬ tego kwasu octowego i 16 ml kwasu mrówkowego w czasie 1 h i ogrzewa do wrzenia w czasie 1 h* Katalizator odsacza sie na goraco. mieszanine przemywa sie goracym lodowatym kwasem mrówkowym* Przesacz odparowuje sie na lazni wodnej pod zmniejszonym cisnieniem do 30-32 g* Do otrzymanej substancji w poataci syropu dodaje sie 30 ml 20% kwasu solnego* Roztwór utrzymuje sie w stanie wrzenia w czasie 1 h i odparowuje na lazni wodnej pod zmniejszonym cisnieniem* Pozostalosc /28-32 g/ wprowadza sie do 200 ml 90% metanolu i doprowadza wartosc pH do 6,7 za pomoca wod¬ nego roztworu amoniaku* Roztwór pozostawia sie do odstania w ciagu nocy w zamrazalniku* Wytracony produkt odsacza sie, przemywa metanolem i suszy do stalego ciezaru wagowego. Otrzy¬ muje sie 15,5 g DL-3-fenyloalaniny z wydajnoscia 84,6%. Czystosc: 90%.Odsaczony katalizator mozna stosowac w nastepnych reakcjach bez dalszej obróbki we wszyst¬ kich przykladach* P r z y k lad X* W 5 ml wody zawiesza sie 1,5 g 10% palladu na weglu drzewnym jako .katalizatorze i dodaje roztwór 9,80 g estru metylowego L-fenyloseryny i 3,5 g mrówczanu anionu w 75 ml 85% kwasu mrówkowego* Roztwór utrzymuje sie w stanie wrzenia w czasie 3 hi saczy* Przesacz odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem* Pozostalosc w postaci syropu w ilosci 17,4 g pozostawia sie do odstania w temperaturze pokojowej w czasie 48 h w 200 ml metanolu w kwasie chlorowodorowym. Mieszanine odparowuje sie, a pozostalosc rozciera sie z eterem* Otrzymana substancje krystaliczna saczy siei suszy* Otrzymuje sie 8,62 g /80,1%/ chlorowodorku estru metylowego L-fenyloalaniny o temperaturze topnienia 158-160 G* (j£j = + 32,2$ = 2, etanol/. D Przyklad XI. W 1500 ml wody rozpuszcza sie 80,0 g /2,0 mole/ wodorotlenku sodu i 75,0 g /1,0 mol/ glicyny w temperaturze 15°C* Nastepnie dodaje sie 212#0 g /2,0 mole/ benza¬ ldehydu i 10,0 g wodorotlenku trójetylobenzyloamoniowego w 200 ml benzenu* Mieszanine miesza sie w czasie 2 h w temperaturze 50°C, chlodzi dodaje 150 ml lodowatego kwasu octowego i roz¬ dziela dwie warstwy. Z warstwy benzenowej odzyskuje sie 105,0 g benzaldehydu. Warstwe wodna odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem z otrzymaniem 590,0 g pozostalosci. Do pozostalosci dodaje sie 1000,0 ml 100% kwasu mrówkowego i otrzymany jednorodny roztwór dodaje sie do 20,0 g 10# palladu na weglu drzewnym zawieszonego w 1000 ml lodowatego kwasu octowego* Mieszanine utrzymuje sie w stanie wrzenia w czasie 3 h, katalizator odsacza sie, a przesacz odparowuje pod zmniejszonym cisnieniem* Do pozostalosci dodaje sie 300 ml stezonego kwasu solnego. Mie¬ szanine utrzymuje sie w stanie wrzenia w czasie 1 h9 po czym chlodzi i miesza w czasie 2 h w temperaturze 0-5°C* Wytracony chlorowodórak DL-3-fenyloalaniny odsacza sie, przemywa kwasem solnym 1:1 i suszy. Otrzymuje sie 244,8 g produktu zawierajacego 160,6 g chlorowodorku fenylo- alaniny /79,7%/ oraz 84,2 g chlorku sodu* Otrzymany produkt miesza sie w 1000 ml absolutnego metanolu w temperaturze pokojowej /25°C/, a nierozpuszczalny chlorek sodu wydziela sie przez saczenie. Przesacz doprowadza sie do wartosci pH = 695 za pomoca stezonego wodnego amoniaku i mieszanine pozostawia sie do odstania w ciagu nocy w czasie 0-5°C* Wytracone krysztaly odsacza sie, przemywa 80# metanolem i suszy* Otrzymuje sie 122,1 g /74#/ DL-3-fenyloalaniny.143 737 5 Przyklad XII. Katalizator stanowiacy 10% palladu na weglu drzewnym w ilosci 1,5 g pokrywa sie 5 ml wody i dodaje roztwór 10,4 g N-acetylotreo-L-3-fenyloseryny i 3,5 g mrówczanu amonu w 70 ml kwasu mrówkowego* Mieszanine utrzymuje sie w stanie wrzenia w czasie 3 h, katali¬ zator odsacza sie i przemywa 5 ml stezonego kwasu solnego i chlodzi* Wytracona N-acetylo-3- fenylo-L-alanlne odsaoza sie i przemywa woda* Otrzymuje sie 8.1 g produktu z wydajnoscia 78%.Temperatura topnienia 169-171°C. C^J ¦ + 4498 /o » 2t etanol/* Roztwór 14.3 g N-benzylokay-treo-LSfenyloseryny QoCJ^ » - 6G,8°/c - 2, etanol/* 3,5 g mrówczasu amonu* 35 ml lodowatego kwasu octowego i 32 ml 85% kwasu mrówkowego dodaje sie do roztworu 3 g 10% palladu na weglu drzewnym w 10 ml lodowatego kwasu octowego 1 mieszanine utrzymuje sie w stanie wrzenia w czasie 5 h* Katalizator odsacza sie* mieszanine odparowuje* rozpuszcza w mieszaninie 200 ml metanolu 1 800 ml wody podczas ogrzewania* dodaje mieszanine 10 ml metanolu i 10 ml stezonego kwasu solnego 1 wytracona N-benzoilo~L-fenyloalanine odsacza sie* Wydajnosc: 5.5 g9 41%, temperatura topnienia 134-136°C* cCD - - 15.8° /c « 2f etanol/ oCD - - 17*5° /o o 49 0.25 m roztwór wodorotlenku potasu/* Ponizsze przyklady dotycza wytwarzania substancji, wyjsciowych* Przyklad XIII* Wytwarzanie DL-treo-3-fenyloseryny.W 50 ml wody rozpuszcza sie 12.0 g /0930 mola/ wodorotlenku sodu i dodaje 10.0 g /0t13 mola/ glicyny* Do mieszaniny reakcyjnej dodaje sie 25 ml benzenu i 1.2 g /0t005 mola/ chlorku trój- etylobenzyloamonowego i mieszanine ogrzewa sie do temperatury 50°C* Nastepnie dodaje sie 28.35 g /0.28 mola/ benzaldehydu i mieszanine utrzymuje sie w temperaturze 50°C w czasie 2 h, po czym chlodzi* zakwasza* przesacza i przemywa wodnym roztworem etanolu* Po osuszeniu pod zmniejszonym cisnieniem w temperaturze 100°C otrzymuje sie 21.60 g DL-treo-3-fenyloseryny* Po osuszeniu produktu powietrzem w temperaturze 80°C otrzymuje sie 23,8 g wodzianu DL-treo- fenyloseryny* Przyklad XIV* Acetylowanie DL-treo-3-fenyloseryny* W 11.2 g wodorotlenku i 80 ml wody rozpuszcza sie 10.8 g fenyloseryny* W temperaturze 0°C dodaje sie 16.8 ml /0,18 mola/ bezwodnika kwasu octowego* Po dodaniu mieszanine miesza sie w czasie 1 h w temperaturze 0°C, nastepnie 1 h temperaturze pokojowej• po czym w temperaturze 0°C dodaje sie 22.8 ml 36% wagowo kwasu solnego* Wytracony produkt odsacza sie i przemywa woda* Otrzymuje sie 11*2 g DL-treo-N-acetylo-3-fenyloseryny o temperaturze topnienia 150-152°C.Przyklad XV* Formylowanie DL-treo-3-fenyloseryny* W temperaturze 100°C miesza sie 9,0 g /O.05 mola/ DL-treo-3-fenyloseryny i 8 ml formamidu w czasie 2 h* Mieszanine reakcyjna chlodzi sie* a produkt wytraca sie 22 ml acetonu* odsacza i przemywa acetonem* Otrzymuje sie 9,5 g /83,7%/ soli amonowej DL-treo-2-formyloamldo-3-feny- loseryny o temperaturze topnienia 169-170°C* Metoda analityczna analizowania pochodnych fenyloseryny, fenyloalaniny* Urzadzenie: chromatograf cieczowy wysokocisnieniowy typu Hawlett-Packard 10843 Kolumna: Hawlett-Packard RP-8 /5uf 200 x 4,6 mm/ Eluant: A: 0.004M H3P04: 0.016 M KHgPO^ 20% CH30H B: CH30H Szybkosc* przeplywu: 1 ml/min Objetosc wstrzykiwania: 10*0 *ul Wykrywacz: UV detector, 215 mm 1 mg/ml /metanol-woda/ wzorzec zewnetrzny Czas retencji: min* 1* Eluant: % B 0*0 fenyloserynaj 3,70 fenyloalanina: 5,06 143 737 2. Eluantt % B 20,0 H-formylofenyloseryna 4,0 ff-formylofenjloalanina 6f0 ff-aoetylofenyloseryna 4»40 M-acetylofenyloolanina 7»60 ester metylowy fenyloaeryny 3t70 ester metylowy fenyloalaniny 4f80 Zastrzezenia patentowe 1* Sposób wytwarzania pochodnych fenyloalaniny o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, R5 oznacza atom wodoru lub grupe o wzorze -CO-R , w którym R oznacza atom wodoru, grupe alkilowa o 1-4 atomach wegla, aryIowa lub aral- kilowa, znamienny tym, ze pochodna fenyloseryny lub jej sól o ogólnym wzorze 2, w któ- 2 4 rym R ma wyzej podane znaczenie, R oznacza atom wodoru lub grupe o wzorze -CO-R ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji z wodorem w obecnosci palladu na weglu korzystnie w pos¬ taci 10% palladu na weglu w ilosci 10-5096 wagowych w odniesieniu do ciezaru wagowego sub¬ stancji wyjsciowej i w obecnosci protycznego rozpuszczalnika oraz 1-5 moli kwasu mineralnego w przeliczeniu na 3-fenyIoseryne i ewentualnie produkt poddaje sie acylowaniu* 2* Sposób wedlug zastrz* 19 znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie przez wpro¬ wadzanie gazowego wodoru pod cisnieniem 101325-1013250 Pa i w temperaturze 20-120°C w obec¬ nosci 1-5 moli kwasu mineralnego i protycznego rozpuszczalnika* 3* Sposób wedlug zastrz* 1 albo 2, znamienny tym, ze jako protyczny rozpuszczal¬ nik stosuje sie alkohol o 1-4 atomach wegla, kwas karboksyIowy o lancuchu rozgalezionym o 1-4 -trtoraach wegla, wode lub ich mieszaniny, korzystnie lodowaty kwas octowy. 4* Sposób wedlug zastrz* 1 albo 2, znamienny tym, ze wodór wytwarza sie w mie¬ szaninie reakcyjnej z substancji uwalniajacej wodór na powierzchni katalizatora, 5*Sposób wedlug zastrz. 1 .albo 2, znamienny tym, ze jako substancje uwalnia¬ jaca wodór stosuje sie hydrazyne, cykloheksen lub cykloheksadien* 6* Sposób wedlug zastrz* 1 albo 2, znamienny tym, ze jako substancje uwalniajaca wodór stosuje sie kwas mrówkowy* 7* Sposób wedlug zastrz* 1 albo 2, znamienny tym, ze fenyloseryne o wzorze 4 poddaje sie reakcji z 2-20 molami kwasu mrówkowego w odniesieniu do fenyloseryny w obecnosci 10$ palladu na weglu drzewnym w ilosci 40% wagowych, w odniesieniu do fenyloseryny, przy czym wytwarza sie N~formylofenylo-alanine o wzorze 3* 8* Sposób wedlug zastrz* 1, znamienny tym, ze fenyloseryne lub jej sól poddaje sie reakcji z oo najmniej 3 molami kwaou mrówkowego w odniesieniu do fenyloseryny w obecnosci katalizatora stanowiacego pallad na weglu drzewnym i po wydzieleniu katalizatora otrzymana H-formylofenyloalanine poddaje sie reakcji z woda i kwasem mineralnym, przy czym wytwarza sie sól fenyloalaniny z kwasem mineralnym*143 737 CH-CH-COOH I I OH NH2 JlL CH2-CH-COOH NH2 SCHEMAT 1 CH-CH-COOH Pd/C I I HCOOH OH NH2 CH-CH-COOH I I OH NH —* I C=0 i H CH2-CH-COOH h20 NH I C=0 I H CH2-CH-C0OH NH2 SCHEMAT 2 a CH2-CH-C00R NH WZÓR a CH —CH-COOR " OH NH R' WZÓR 2 a CI^-CH-CCOR NH I CHO tf CH-CH-COOH I I OH NHo WZÓR 3 WZÓR U PL PL PL PL PL PL