Przedmiotem wynalazku jest rozlaczalny uklad przegubowy w falistej pokrywie luku statku, z wzajemnie usytuowanymi, na obu kazdorazowo wspólpracujacych pokrywach luku gniazdami przegubowymi, które w stanie pracy obejmuja, przy wzajemnie pokrywajacych sie otworach, sworznie przegubu, które stosuje sie dla rozlaczenia zewnetrznego zazebiania z gniazdem przegubu pokrywy luku* Znany jest z opisu patentowego RFN nr 1 256 105 tego typu uklad jako urzadzenie al* ternatywne, za pomoca którego wymiennie kazdorazowo jeden z dwóch sworzni przegubu wpro¬ wadza sie do wzajemnie pokrywajacych sie otworów gniazd przegubu, które sa umocowane w róznych punktach pary pokryw luku* V stanie calkowitego odlaczenia obu pokryw luku mozna pojedyncza pokrywe wyjac z polaczenia lub gotowego nastepujacego dalej polaozenia sprze¬ zonego przykrycia luku, o ile w danym przypadku czesciowe otwarcie luku jest wymagane, to ze na przyklad kontener w wymaganym polozeniu moze byc zaladowany do luku lub wyladowany.Rozlaczanie polaczenia przegubowego poprzez wciagniecie sworzni przegubu ma jednak wady praktyczne* Sworznie sa narazone na dzialanie sil osiowych, które to sworznie przeciwsta¬ wiaja sie oporom swoim ruchem osiowym* Wynika z tego, ze przeguby sluzace do sfaldowania przykrycia /w przeciwienstwie do odchylania/ jednej pary pokryw luku musza znajdowac sie ponizej pokrywy luku i dlatego przy zamknietym luku sa dostepne tylko z przestrzeni za* Ladowczej* Przegubów nie mozna umiescic na tyle daleko na zewnetrznej stronie pokrywy lu¬ ku, tak by byly dostepne z zewnatrz, poniewaz konieczna jest zwarta konstrukcja 1 które to przeguby w zasadzie nie pozwalaja na utworzenie miejsca na zrebnioy luku* Celem wynalazku jest stworzenie rozlacznego ukladu przegubowego* który z jednej strony pozwoli na wyjmowanie jednej pokrywy luku z zbudowanego w postaci pary polaozenia 146 3682 146 368 pokryw luku /jezeli znajduja sie one V stanie zamknietym/, a z drugiej strony nie zaszko¬ dzi to pewnosci sfaldowania wzajemnie polaczonych przegubowych pokryw luku* Cel ten zo¬ stal osiagniety przez tof ze gniazdo przegubu Jednej pokrywy luku Jest wykonane w ksztal¬ cie litery "u*t a w stanie zamknieoia pokryw luku pozwala na wyjsoie sworznia przegubu umocowanego w gniazdach przegubu innej pokrywy luku* V gniezdzie przegubu innej pokrywy luku Jest zamocowany zderzak blokujacy, który w stanie od pofaldowania do rozprostowania pokryw luku polaczony jest z gniazdem pierwszej pokrywy luku9 przez co umozliwione jest wysuniecie sworznia przegubu* Uklad wedlug wynalazku zawiera zderzak blokujacy w ksztalcie wycinka pierscienia ko¬ lowego, który Jest usytuowany koncentrycznie z osia przegubu* Zderzak ten w stanie zamknie¬ cia pokryw luku jest rozciagniety co najmniej miedzy ramionami kata 90° zaczynajac sie na linii poziomej, przez która przechodzi os przegubu* Korzystnie uklad wedlug wynalazku ma sworzen przegubu zabezpieczony przed wysunieoiem z gniazda przegubu, utworzonego w ksztalcie litery "u" pierwszej pokrywy luku, w stanie zamknietym obu pokryw luku za pomoca dodatkowego rozlaozalnego urzadzenia ryglujacego* Ko¬ rzystnie na pokrywie luku usytuowany jest równolegle do osi przegubu, trzpien przesuwany z polozenia spoozynkowego do polozenia pracy, przy czym trzpien w swoim polozeniu roboczym przylega do jarzma• zamocowanego na pokrywie luku* Korzystnie jarzmo wykonane jest w ksztalcie wycinka kolowego umieszczonego dookola osi przegubu, przy czym jarzmo jest tak duze, ze trzpien znajduje sie w swoim polozeniu roboczym przy dojsciu do okreslonego wcze¬ sniej kata sfaldowania pokryw luku* Jest zazebiony zewnetrznie z jarzmem* Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig* 1 przedstawia pare wzajemnie polaczonych przegubowo pokryw luku z umieszozonymi od spodu przegubami, w stanie zamknietym przykrycia luku w widoku z góry, fig* 2 - ciaglymi liniami wodOk z boku pary pokryw luku z fig* 1 oraz przerywanymi liniami dwa rózne poloze-, nia otworów wspólpracujacych pokryw luku, fig* 3 *- przegub w widoku z boku* fig* k - prze¬ gub w widoku z góry, fig* 5 - urzadzenie ryglujace w widoku z boku oraz fig* 6 - urzadze¬ nie ryglujace w widoku z góry* Dwie pokrywy 1,2 luku sa umieszczone pokrywajac sie, sasiadujace ze soba zwykle w swoim polozeniu zamknietym /óo odpowiada zamknieciu luku/ jak to pokazano na fig* 1i2 /ciaglymi liniami/, a przy pomocy dwóch przegubów 3 te pokrywy sa ze soba polaczone* ¥ praktyce para pokryw luku utworzona z pokrywy 1 i 2 luku przewaznie stanowi czesc sklado¬ wa wiekszego zespolu pokryw luku, co jednak w niniejszym wypadku nie ma znaczenia* Prze¬ guby 3, które sa w tym celu umieszczone na dolnej stronie pokryw 112 luku, pozwalaja na utworzenie faldowania przykrycia luku w postaci odwróconej litery nv", tak, ze zamykajac sie przyjmuja wzgledem siebie polozenie równolegle przedstawione linia przerywana po le¬ wej stronie fig* 2, dzieki czemu zwalnia sie dostep do czesci przestrzeni zaladowczej, któ¬ re to pokrywy w stanie zamknietym przykrywaja luk* Kazdy przegub 3 sklada sie z gniazda k przegubu, które jest przyspawane do pierwszej pokrywy 1 luku i w stanie zamknietym przykrycia luku jest utworzone w postaci otwartej u góry litery "u", jak równiez z dwóch gniazd 5 przegubu, które sa przyspawane do innej po¬ krywy 2 luku i które utrzymuja sworzen 6 przegubu miedzy soba /równiez przyspawany/* ¥ stanie zamknietym przegubu 3, który jest przedstawiony na fig* 112 /ciagla linia/ i fig* 3 i **¦ sworzen 6 przegubu znajduje sie w gniezdzie h przegubu pokrywy 1 luku, przy czym gniazdo h przegubu znajduje sie w polozeniu równoleglym do gniazd 5 przegubu pokrywy 2 lu¬ ku* Kazdorazowo na zwróconych do gniazda k przegubu scianach bocznych gniazd 5 przegubu sa umieszczone zderzaki 7 blokujace, które przyjmuja w widoku z boku wedlug fig* 3 postac wy¬ cinka pierscienia kolowego* Przy tym os 8 przegubu wyznacza srodek kola i zderzak 7 blo¬ kujacy jest wspólsrodków o umieszczony w stosunku do kolowego zarysu zewnetrznego gniazda k przegubu /gdy sworznie 6 przegubu znajduja sie w gniezdzie k przegubu/* ¥ezlówka 9 sluzy do zamocowaniu gniazda b przegubu na pokrywie 1 luku, jak na to wskazuje fig* 1 oraz na fig* k przedstawione osiowe zgrubienie gniazda k przegubu /wezlówki 9 oraz równiez zderzak146 368 3 7 blokujacy z przyczyn oczywistych sa pominiete/. Figura 2 Ilustruje liniami przerywanymi powyzej przedstawionego linia ciagla przedmiotu wynalazku, ze pokrywe luku w kierunku oz¬ naczonym strzalkami mozna wyjac z polaczenia przegubowego z pokrywa 1 luku9 bez Jednoczes¬ nego przesuniecia pokrywy 1 luku. Przy tym sworznie 6 przegubu przytrzymane w gniazdach 5 przegubu, wychodza z gniazda k przegubu utworzonego w postaci litery "u" w pokrywie 1 luku, zderzak 7 blokujacy nie przeszkadza oczywiscie temu. Kiedy natomiast para pokryw utworzona z pokryw 1 i 2 luku jest sfaldowana /odwrócona litera"V"/t na przyklad podczas gdy pokrywa 1 luku wychyla sie w kierunku przeciwnym do ruohu wskazówek zegara /na fig. 2/f to bedzie zabrana przez pokrywe 2 luku, przy czym sworznie 6 przegubu obracaja sie w gniezdzie k prze¬ gubu. Przy tym jednoczesnie porusza sie zderzak 7 blokujacy wokól gniazda h przegubu, tak, ze blokuje on teraz wyjscie sworznia 6 przegubu z gniazda k przegubu /bez blokowania obrotu sworznia 6 w gniezdzie k/'. Na koncu przebiegu faldowania pokrywy 112 przyjmuja polozenie wzgledem siebie takie jak zaznaczono linia przerywana na lewej stronie fig. 2. Teoretycznie zderzak 7 blokujacy jest wzglednie krótki w kierunku zasiegu odcinka pierscienia kolowego, przy czym swój zakres zasiegu wyciaga lub skraca powyzej miejsca gdzie zaczyna sie poziom osi 8 przegubu, zaznaczony linia przerywana na fig. 3 /oo odpowiada równoleglosci wzgledem glównej powierzchni pokrywy 2 luku przeohodzaoej przez os 6 przegubu/.Poniewaz przeoiez z jednej strony musi bys przewidziany pewny lub miedzy zderzakiem 7 blokujacym i gniazdem h przegubu a z drugiej strony za krótki zderzak moze zostó uszkodzony, dlatego w tym przykladzie wykonania zderzak 7 blokujacy rozolaga sie nieco powyzej 90° doo¬ kola gniazda 4 przegubu. Na porywach 112 luku sa przewidziane dalsze urzadzenia ryglujace 10 pokazane na fig* 5 i 6. Urzadzenia ryglujace sluza do zabezpieczenia polaczenia wzajem¬ nego pokryw 112 luku za pomoca przegubu 3 przed niezamierzonym rozlaozeniem polaczenia przegubowego. Na /innej/ pokrywie 2 luku jest zamocowane /na kazdej stronie/ bocznie jarzmo 11, które wykonane jest w ksztalcie wyoinka kolowego dookola osi 8 przegubu /fig* 5/* Bocz¬ nie /równiez na kazdej stronie/ na pierwszej pokrywie 1 luku jest przytrzymana za pomooa ra¬ mienia 12 tuleja 13t która prowadzi wzdluznie przesuwajac trzpien 14 w kierunku swojej osi 15, przy czym os 15 biegnie równolegle do osi 8 przegubu /i znajduje sie prostopadle do niej/ w przypadku gdy pokrywy 1,2 luku przyjmuja polozenie zamkniete.Dzwignia 16 zamooowana osiowo w trzpieniu ^k przechodzi przez wyoieoie 17 w ksztalcie litery nUn w tulei 13. Wyoieoiem 17 ogranicza sie dzwignie 16, która Jednoczesnie sluzy jako reozna dzwignia dla trzpienia 14, jej osiowym przesunieciem. Gdy dzwignia 16 znajduje sie w zblizonym do pokrywy luku ramieniu wyoieoia 17 * ksztaloie litery "U", to trzpien 14 naohodzi na jarzmo 11 /fig* 6/, jezeli znajduje sie ona w drugim ramieniu wyciecia 17* to nie zaoho* dzi pionowe pokryoie jarzma 111 trzpienia 14. Gdy trzpien \h przeciwnie do jarzma 11 nale¬ zacego do urzadzenia ryglujacego 10 przyjmuje polozenie zaryglowania /na fig* 1 i 6/, to wtedy styk jarzma 11 z przynaleznym trzpieniem 1*t uniemozliwiaja rozlaczenie polaczenia prze¬ gubowego miedzy pokrywami 112 luku poprzez wysuniecie sworznia 6 przegubu z gniazda k prze¬ gubu /prawe polozenie zaznaczone linia przerywana na fig* 2/ tez w stanie zamkniecia pokryw 112 luku jak to pokazano na fig. 1 i 2/ciagla linia/ jak równiez odpowiednio na fig. 3 do 6.Ksztalt wycinka kolowego dla jarzma liz osia 8 przegubu jako punktem srodkowym nie utrudnia wzajemnego ruchu faldowania pokryw luku 1 i 2, wielokrotnie przesuwajacy sie trzpien \ht znajdujacy sie w swoim polozeniu zaryglowanym,* wzdluz górnej powierzchni kolowej Jarzma 11. Dlatego przy ruchu faldowania - Jak wczesniej pokazano - zatrzask 7 blokujacy wystarcza w polozeniu, w którym blokuje on otwory w polaczeniu przegubowym i o tyle funkcja urzadzenia ryglujacego 10 obejmuje niepotrzebna wiecej przy wychodzacym przebiegu faldowania funkcje ryglujaca.Ryglujace wzajemne polozenie jarzma 111 trzpienia ^k uzywa sie tylko w wzglednie ma¬ lej czesci przebiegu faldowania, a wielkosc jarzma 11 w postaci wycinka kolowego jest odpo¬ wiednio dobrana* Przy dalszym faldowaniu trzpien 1^l opuszcza jarzmo 11 tak* ze te czesci skladowe ostatecznie obejmuja w stanie calkowicie sfaldowanym pare pokryw luku, utworzona /k 146 368 z pokryw 112 luku, które na fig* 2 po lewej stronie sa pokazane liniami przerywanymi w wzajemnym polozeniu* Pokrywa 2 powinna wyohodzac ze stanu zamknieola pokryw 112 luku byc samai zdjeta, wtedy trzpien ik za pomoca dzwigni 16 wycofuje sie, tak9 ze Jarzmo 11 bez przeszkód moze przej60 na pokrywe 2 luku* Zastrzezenia patentowe 1. Rozlaczalny uklad przegubowy w falistej pokrywie luku statku, z wzajemnie usytuowa¬ nymi na obu kazdorazowo wspólpracujacych pokrywach luku gniazdami przegubu, które w stanie pracy przy wzajemnie pokrywajacych sie otworach obejmuja sworznie przegubu, które stosuje sie dla rozlaczenia zewnetrznego zazebienia z gniazdem przegubu pokrywy luku, znam i e- n n y t y m, ze gniazdo /k/ przegubu pokrywy /I/ luku jest wykonane w ksztalcie litery "U" a w stanie zamkniecia pokryw /1 i 2/ luku pozwala na wyjscie sworznia /6/ przegubu umocowa¬ nego w gniazdaoh /5/ przegubu innej pokrywy /Z/ luku, zas w gniezdzie /5/ przegubu innej pokrywy luku jest zamocowany zderzak /!/ blokujacy, który w stanie od pofaldowania do roz¬ prostowania pokryw /1 i 2/ luku polaczony jest z gniazdem /k/ pokrywy /I/ luku, przez 00 uniemozliwione jest wysuniecie sworznia /6/ przegubu* 2* Uklad wedlug zaatrz* 1, znamienny tym, ze ma zderzak /!/ blokujacy w ksztaloie wyoinka pierscienia kolowego, który jest usytuowany koncentrycznie z osia /8/ przegubu* 3« Uklad wedlug zastrz* 2, znamienny tym, ze w stanie zamknietym pokryw /I, 2/ luku zderzak /7/ blokujacy, zaozynajao sie na linii poziomej, przez która przechodzi os /&/ przegubu rozciaga sie na kat srodkowy 00 najmniej 90°* 4* Uklad wedlug zastrz* 1, albo 2 albo 3, znamienny tym, ze sworzen /6/ przegubu jest zabezpleozony przed wysunieciem z gniazda /4/ przegubu, utworzonego w ksztal¬ cie litery "U", pokrywy /1/ luku, * stanie zamknietym pokryw /I i 2/ luku za pomoca dodat¬ kowego rozlaozalnego urzadzenia ryglujacego* 5* Uklad wedlug zastrz* k9 znamienny tym, ze na pokrywie luku /I/ usytuo¬ wany jest równolegle do osi /8/ przegubu, trzpien /\k/ przesuwny z polozenia spoczynkowego do polozenia praoy, przy czym trzpien /ik/ w swoim polozeniu roboczym przylega do jarzma /11/ zamocowanego na pokrywie /2/ luku* 6* Uklad wedlug zastrz* 5* znamienny tym, ze jarzmo /11/ wykonane Jest w ksztaloie wyo Inka kolowego umieszczonego dookola osi /8/ przegubu, przy ozym jarzmo /11/ jest tak duze, ze trzpien /l4/ znajduje sie w swoim polozeniu roboczym przy dojsciu do okreslonego wczesniej kata sfaldowania pokryw /I, 2/ luku Jest zazebiony zewnetrznie z Ja¬ rzmem /11/*1*4b 3bS n 7 Fig.2 11 4 rjf 4- i—t— ^13 21/46 368 Fig.3 6 "3 Fig.A k-8 5 F i g.5 1 12 F I g.6 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL