Przedmiotem wynalazku Jest sposób wytwarzania olowiu z eurowców tlenkowych zawiera¬ jecych elerke w Ilosci do 2%, zanieczyszczonych cynkiem l/lub Innymi latwo utleniajacymi ale pierwiastkami, polegajacy na stapianiu tych surowców w piecu obrotowym* Zwlaszcza spo¬ sób dotyczy przeróbki zawierajecych olów produktów posrednich, takich Jak pyly, popioly lub zuzle uzyskiwane w procesie metalurgicznej obróbki surowców pollmetalicznych, takich Jak kompleksowe koncentraty siarczkowe.Te posrednie produkty aa zwykle zlozone 1 normalnie zewie raje tlenki l/lub siarczki Pb, Cu, Ni, Bi, Cd, Sn, As* Zn 1 Sb* Pyly moge takze zawierac Istotne Ilosci metali szla¬ chetnych, jak równiez chlor i fluor* Sklad pylu zmienia sie w szerokim zakresie, przy czym dla ekonomicznego wykorzystania tego materialu zawartosc olowiu powinna przekraczac 20*.Ooet jednak zrozumialym, ze najmniejsza ilosc olowiu, które powinien zawierac pyl dla zapewnienia oplacalnosci ekonomicznej jago przerobu bodzie alf zmieniac zaleznie od zawartosci Innych metali* w pierwszym rzedzie cyny 1 metali ezlachetnych* Za azwedzkich opisów patentowych nr nrt SE-B-7807357-4; 7807368*2 znana ae sposoby odzysku olowiu z pro¬ duktów posrednich zawierajecych oprócz olowiu duze Ilosci miedzi l/lub arsenu* Wspólne ceche wszystkich znanyoh sposobów Jest dwuetapowosc procesu* W pierwszym e- taple aurowoe olowiowe wraz z topnikami topi alf za pomoce palnika tlenowo-peliwowego znejdujeoego sie ponad powierzchnie wsadu w piecu, az do uzyskania ubogiego w siarke olo¬ wiu oraz zuzla, który Jest bogaty w tlenek olowiu* przy czym zuzel tan zawiera PbO w ilos¬ ci 20-50%* zwykle 35-50%* W drugim etapie prowadzi ale redukcja wprowadzajec do pieca koka lub inny odpowiedni czynnik redukcyjny, przy równoczesnym doprowadzaniu olepla 1 o- brocle konwertora z duze predkoscle* Pelen cykl procoeu* wleczajeo czaa zaladunku pieca 146 5882 146 588 1 spustu wytopu* wynosi w przyblizeniu 5t5 godziny w normalnym zakladzie predukoyjnya* Zastosowanie pleców, w których wytop aozna Intensywnie mleszec poprzez obrót pieca, jak opleano w wy£ej wymieniony* opisie patentowym, daje znacznie wieksza wydajnosc proce- au 1 korzystny bilans cieplny w porównaniu ze znsnyal tradyoyjnyal sposobami przeróbki su¬ rowców tlenkowych olowiu, prowadzony*! na przyklad w pleoach szybowych, konwertoraoh czy wolno obracajacych ale plecach obrotowych* Ekonoalka proceeu jest zalszna od dlugosci cyklu wytopu poniewaz od tego zalezy wy¬ dajnosc pieca, czyli zdolnosc produkcyjna oraz ilosc zuzywanego oleju lub Innego paliwa niezbednego dla wytworzenia ciepla w czaele trwania procesu* W efekcie. Istnieje potrzeba dalszego skrócenls czasu trwania procesu* Dodatkowe niedogodnoscia znenego procesu dwuetapowego jest duza Ilosc tlenku olowiu zawarta w zuzlu podczas pierwszego etapu procesu, powodujaca niszczenie wyaurówkl pleoa 1 prowadzace do powaznych uszkodzen, a w konsekwencji podwyzszenie kosztów produkcji* Nieoczekiwanie stwierdzono, ze czas trwania procesu aoze byc Istotnie skrócone, przy równoczesnym uniknieciu wysokiej zawartosci tlenku olowiu w utworzonym zuzlu, jesli, zgod¬ nie z nlnlejezyn wynalazkiem, proceey stapiania 1 redukcji prowadzi sie równoczesnie, zmlenlajec przez to procee dwuetapowy na jednoetapowy* Oednoczesnie do pieca wprowadza ele odpowiednie topniki, tak aby uzyskac zuzel* zawierajacy w przyblizeniu równe Ilosci S102 1 CaO* Spoeób otrzymywania olowiu z surowców tlenkowyoh zawierajecych siarke w Ilosci nie przekraczajecej 2%, oraz zanieczyszczenia takie jak oynk l/lub inne latwo utleniajeoe ale pierwiastki polega na tya, ze surowce olowiowe, zwlaszcza zanieczyszczone tlenki o- lowlu wraz z zuzlsm fajelltowya, drobnym kaalenlem wapiennym 1 koksem zaladowuje sie do obrotowego konwertora typu Kaldo z górnym dmucham 1 prowadzi proces wytapiania* W epoeoble wedlug wynalazku najpierw zaladowuje ale przynajmniej polowe calosci wea- du 1 okolo 1/3 namiarowej ilosci keksu do konwertora, który wprowadza sie w ruch obroto¬ wy z predkoscle okolo 0*5 a/sek, mierzone na Jego wewnetrznej powierzchni 1 ogrzewa ale ladunek palnikiem olejowo-tlenowym do uzyakanla konsystencji cleetowstej, po czyn wpro¬ wadza ale pozostale czesc wsadu 1 zwlekeza ele predkosc do okolo 3 a/e, a prowadzec da¬ lej prooee uzupelnia ele Ilosc czynnika redukujecego, az do uzyakanla fazy metalicznego olowiu oraz zuzla o skladzie w procentach wagowych 30-40% Fe 1 Zn, 15-25% S102 oraz 15- -25% CaO ? MgO* Rozdrobniony koks korzystnie stosuje ele w kawalkach o wymiarach mnlej- azyoh od 20 aa* Korzyetnle procee prowadzi sie do uzyskania koncowego zuzla o zawartosci okolo 35% wagowych Fe 1 Zn, 20% wagowych S102 oraz 24% wagowych CaO + MgO* Temperature kepleli utrzyauje ale w zakresie 1100-1150 °C, korzyetnle okolo 1125 6C* Oak ele okazalo przy zaladunku aurowców olowiowych 1 topników do pieca lecznle z koksea lub lnnya odpowiednia etalya czynnlklea redukcyjnym, uzyekuje sie surowy olów o niskiej zawartosci alarkl* z jednoczesne nleke zawartoscle olowiu w zuzlu* Oednya z wa¬ runków takiego równoozeenego etaplanla 1 redukcji wsadu jest intensywne mieszanie kepie 11 podczas trwania procesu* Ilosc topnika wprowadzona do pieca winna byc tak dobrana, eby su¬ sa zawartosci cynku 1 zelaza w zuzlu wynoeila od 30 do 40%, korzyetnle okolo 35%, podczae gdy zawartosc krzemu 1 tlenku wapnia winna wynoelc okolo 20% lub nieco powyzej* Spoeób wedlug wynalazku umozliwia okrócenle czaeu trwania proceeu o 55% do 65% czo- au wymaganego uprzednio, co powoduje zmniejszenie ilosci zuzytego oleju o 30% do 50% ilos- ol wyaagenej w etoeowanym poprzednio sposobie dwuetapowym* Korzyetnle jako topnik atoeuje ale wapno lub aaterlal zawierajecy zelazo 1 tlenek krzemu* zas jako ozynnlk redukujscy-koks* Ilosc wprowadzanego czynnika redukujeoego win¬ na zapewniac redukcje olowiu zawartego we weadzle, ale aoze byc zwlekezana, w przypadku konleoznosol redukojl Innych, znacznie trudniej radukujecych ele aetall na przyklad cyny* Keplei aoze byc Bieszona róznymi epoeobeal, na przyklad pneuaatycznle, mechanicznie lub indukcyjnie* W przypadku pieca stscjonarnsgo, na przyklad przechylnego konwertora typu146 588 3 LD, etosujs alf mieszanie pneumatyczne przez wprowadzenie do wytopu strumienia gazu za po¬ moce lano* Mieszanie Mechaniczne wytopu przez obrót pieca* stosuje sio w konwertorze obro¬ towya z górnya dmuchem, na przyklad typu Kaldo* Wlasciwe wymieszanie oslega sie klady ob¬ raca sie z predkoscia, obwodowa, okolo 0,3-3 a/sekf korzystnie 1-2 a/sek, alerzone na wewne¬ trznej powierzchni pieca* Cieplo niezbedne dla stopienia 1 redukcji keplell zapewnia aie za pomoce palnika ole¬ jowo- tleno we go # Doplyw oleju podczas stapiania 1 redukcji zalania al* w zakresie 0,3 1 1#0 l/nIn na tona wsadu, przy czyn dolne wartosci atoeuje sie na poczatku procesu* Proces podgrzewania korzystnie prowadzi ale za pomoce plomienia utleniajacego, przy czym jak stwierdzono ilosc zuzytego oleju wynosi wówczas okolo 70% Ilosci potrzebnej przy podgrze¬ waniu plomieniem neutralnym lub slabo utleniajecyn* Zwieksza to wprawdzie zuzycie koksu, ale calkowite koszty zuzytej energii aa, znacznie nizsze, poniewaz energia uzyskana ze opa¬ lania koksu Jest tansza niz ze apalania ropy* Ogrzewanie prowadzi ale. tak, aby zapewnic temperature prooeeu w granicach 1100-1150°C, korzystnie okolo 1125°C.Sposób wedlug wynalazku jest bardziej szczególowo wyjasniony w oparolu o ryeunek, któ¬ ry przedstawia schemat korzystnego przykladu Jago prowadzenia* Zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku tlenek olowiu, na przyklad w poetacl granulatu, wprowadza alf do pieca lacznia z topnikami, takimi jak wapno 1 granulowany zuzel fajalltowy oraz atalya czynnikiem redu¬ kujacym takim jak koka* Podczas zaladunku pieca, wsad podgrzewa sie za pomoce palnika ole¬ jowo-tle nowe go, przy równoczesnym wolnym mieszaniu* Po wprowadzaniu do pieca calosci wse- du, mieszanie intensyfikuje ale. przez zwiekszenia predkosci obrotowej pieca od okolo 0,5 a/eek do okolo 3 a/eek, utrzymujac nadal ogrzewanie proces kontynuuja elf az do uzyekania olowiu o zawartosci siarki ponizej 2% 1 zuzla o niskiej zawartosci olowiu* Nastepnie za¬ trzymuje sie obroty placa, nastepuje rozdzielenie olowiu 1 zuzla, po czym zuzel 1 olów apuezcza sie oddzielnie z pieca* Przyklad* 12,6 ton zgranulowanego pylu z konwertora miedziowego o okladzie 40% Pb, Zn-12%, Ae-3,5%, Cu-l#15%, S-8,0%» Bl-0,5%, Sn-0#6% wprowadzono do obrotowego kon¬ wertora typu Kaldo z nadmuchem górnym o wewnetrznej srednicy 2,5 m, lecznle z 1,0 tone dobrze rozdrobnionego wapienia, 2,6 tony granulowanego zuzla fajelitowego /zuzel zasado- wo-zelazo-krzeaionkowy z procesu wytwarzania miedzi/ 1 0,7 tony kokau a rozmiarach kawal¬ ków pomiedzy 5 1 12 mm* Ladunek podgrzano przy poaocy palnika olejowo-tlenowego do konsy¬ stencji clastowatej, co trwalo 20 minut od czasu rozpoczecia zaladunku* Do podgrzewania wsadu zuzyto 300 litrów ropy* Podczaa zaladunku konwertor obracano z predkoscle 3 obrotów na alnute, po czym zwlekezono predkosc do 10 obrotów na minute* Naatepnle wprowadzono do konwertora 12,6 ton granulek, 1 tone wapienia, 2,6 ton zuzla fajelitowego 1 1,5 ton kok¬ au* Kontynuowano ogrzewanie weadu przez czae 155 alnut, przy predkosci obrotowej pieca 10 obrotów na minute* po czym dokonano spustu z konwertora 1 etwierdzono, ze surowy olów zawiera 1,0% siarki, podczas gdy zuzel zawieral 1,4% olowiu* Temperatura zuzla w czasie apuetu wynosila 1120°C 1 zawieral on Zn-16,5%, Fe-18%, Aa-1,4%, Sn-1,5%, 810-20%, CaO- -21% 1 MgO-1,5%* Calkowity czae procesu wleczajec zaladunek 1 apuet z pieca wyniósl 180 alnut* Z a e t r ze zanla patentowa 1* Spoeób otrzymywania olowiu z eurowców tlenkowych zawierajecych aiarke w ilosci ula przekraczajecaj 2%, oraz zanieczyszczenia takie jak oynk l/lub Inna latwo utleniaja¬ ca aie plerwlaetkl, polegajecy na tym, ze eurowce olowiowe, zwlaszcza zanieczyszczone tlanki olowiu wraz z zuzlem fajalitowym, drobnym kamieniem wapiennym 1 kokeem, zaladowu¬ je aie do obrotowego konwertora typu Kaldo z górnym dmuchem 1 prowadzi procee wytapiania, znamienny t y m, ze najpierw zaladowuje ele przynajmniej polowe oalosol weadu 1 okolo 1/3 namiarowej Ilosci kokau do konwertora, który wprowadza ele w ruch obrotowy z predkoscle okolo 0,6 m/aek* mierzone na jego wewnetrznej powierzchni 1 ogrzewa ele la¬ dunek palnikiem olejowo-tlenowym do uzyekania koneyetencjl olaetowstej, po ozya wprowa-4 146 588 dza alf pozostala, czfsc wsadu 1 zwlfkaza alf pradkosc do okolo 3 a/s# 1 prowadzac dolaj procaa, uzupalnla al* llosc czynnika rodukujtcago* az do uzyskania fazy natallcznago olo¬ wiu oraz zuzla o akladzla w procantach wagowych 3O-40K F9 1 Zn, 16-25% S102 oraz 15-25% CeO+MgO. 2. Sposób wadlug zastrz* l#znaalanny t y a# ze rozdrobniony koka, korzy- atnla atoauja alf w kawalkach o wyolar ach anlajszych od 20 ¦¦• 3. Sposób wadlug zaatrz« 1, znaalanny t y i« lt procaa prowadzi ale do li¬ zy*kania koncowego zuzla o zawartosci okolo 35% wagowych zalaza 1 cynku* 20% wagowych S102 oraz 24% wagowych CaO ? MgO« 4* Spoaób wadlug zaatrz« l,znaalanny t y a, za utrzyauje alf temperatura kapieli w zakraala 1100-1150°C# korzyatnla okolo 1125°C.Surowiec tlenku olowiu Koks Olej Gaz opniki Ogrzewanie Olej I Gaz i i i 111. .X t Wytop i Redukcja i i Oddzielanie Spust \ Zuzel OTów Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena400 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL