Przy wytwarzaniu kwasiu fosforowego z fosforytów (trójfosforanów) zapomoca kwasu solankowego, jiako produkt pobocz¬ ny otrzymuje sie gips, który trzeba oddzie¬ lic od kwasu fosforowego.Okazuje sie, ze jakosc fizykalna gipsu, który tutaj wytraca sie, jest bardzo czesto rózna. Najczesciej otrzymuje sie zaleznie od gatunku fosforytu, gips mniej lub wiecej szlamowaty, którego jakosc nawet przy fo¬ sforytach pochodzacych z tej samej kopal¬ ni, bardzo sie zmienia. Zjawisko to zacho¬ dzace przy rozmaitych gatunkach fosfory¬ tów, przeszkadza bardzo technicznemu przeprowadzeniu procesu i posiada ujemne strony. Duzo fosforytów nie nadaje sie wla¬ snie z tego powodlu do przeróbki na kwas fosforowy.Ziarnistosc utworzonego przy reakcji gipsu jest warunkiem szybkiego saczenia.Znaleziono, ze moznosc saczenia i osa¬ dzania sie gipsu mozna znacznie poprawic i przyspieszyc jezeli przetwarzanie fosfory¬ tu kwasem siarkowym przeprowadzi sie z dodatkiem kwasu metafosforowego lub je¬ go solami. Wtedy powstaje gips o równej fizykalnej jakosci, ziarnisty i dobrze osa¬ dzajacy sie. Poza tem silne pienienie wielu fosforytów w czasie reakcji zmniejsza sie w obecnosci kwasu metafosforowego lub je- /go soli. Reakcja przebiega z powodu rzad- Przetwarzanie fosforytów zapomoca kwasu siarkoweigo w obecnosci kwasu meta- fosforowego mozna ze znaczna korzyscia przeprowadzic w ten sposób* ze jedna czesc kwasu fosforowego, otrzymana przy ¦prze¬ twarzaniu, zawierajaca najwieksza czesc dodanego kwasu fosforowego doprowadza sie za kazdym razem zpowrotem do nastep¬ nego przetwarzania surowca. Przy tym sposobie pracy czyni sie nietylko dodany kwas metafosiforowy wysoce uzytecznym, lecz udaje sie takze otrzymac znacznie skoncentrowany kwas fosforowy jak zwy¬ kle o mniejwiecej 40° Be lub wiecej, a to dlatego, ze mozna stosowac kwas siarko¬ wy wiecej stezony anizeli dotychczas bez obawy utworzenia rodzaju pasty z mie¬ szaniny gipsu—kwasu fosforowego—kwasu siarkowego, dajacej sie trudno oddzielic.Przyklad. 1 t fosforytu marokanskiego dodaje sie dlo 2 m3 roztworu skladajacego sie z kwasu fosforowego o 23° Be i kwasu siarkowego o 620 kg zawartosci S03f w których rozpuszczono 4—5 kg kwasu meta- fosforoweigo. Do mieszaniny tej dodaje sie okolo 2—3 m3 stezonego kwasu fosforowe¬ go o ?9° Be. Po wielsogodizinnem dzialaniu gips wydzielony w postaci ziarnistej mozna latwo oddzielic od powstalego stezonego kwasu fosforowego, przez dekantacje lub saczenie. Jedna czesc w ten sposób otrzy¬ manego kwasu fosforowego, który zawiera jeszcze wieksza ilosc uzytego kwasu me- tafosforowego, dodaje sie do nastepnie przygotowanej mieszaniny zamiast wspo¬ mnianego kwasu fosforowego o 39° Be, przyczem w tym wypadku dodaje sie znacznie mniej kwasu metafosfomowego, lub nie dodaje sie go wcale. PL PL