Opis patentowy opublikowano: 1990 02 28 148 230 i CZ r j tLNlA Urzedu Patentowego Int. Cl.4 B65G 33/22 Twórca wynalazku: Uprawniony 2 patentu; Krupp Koppers GmbH, Essen /Republika Federalna Niemiec/ PRZENOSNIK SRUBOWY DO PRZENOSZENIA MIALKO ROZDROBNIONYCH MATERIALÓW STALYCH Wynalazek dotyczy przenosnika srubowego do przenoszenia mialko rozdrobnionych materia¬ lów stalych, zwlaszcza paliw, przeznaczonych do zgazowania, z przestrzeni o cisnieniu otocze¬ nia do przestrzeni, pozostajacej pod podwyzszonym cisnieniem* Przez mialko rozdrobnione materialy stale rozumie sie w danym przypadku materialy drobnoziarniste az do pylowych, w szczególnosci zas pyl weglowy, który nalezy doprowadzic od cisnienia normalnego do cisnienia roboczego zgazowywania pylu weglowego pod cisnieniem, na przyklad 4 MPe.W przenosnikach srubowych znanej konstrukcji pomiedzy zwojami slimaka a mieszczece je rure wystepuje szczelina* Z konstrukcyjnego punktu widzenia szczelina ta jest nieodzowna, poniewaz w przypadku stykania sie ze soba obu metalowych elementów konstrukcyjnych: zwojów slimaka i rury obudowy nastepowaloby zagrzewanie sie* Z drugiej strony wskutek istnienia szczeliny zachodzi wymuszone wyrównywanie cisnien pomiedzy obydwiema przestrzeniami o róznym cisnieniu, a zatem te znane przenosniki srubowe se malo przydatne do zwiekszania cisnienia lub do przenoszenia przeciw podwyzszonemu cisnieniu* Celem wynalazku jest opracowanie przenosnika srubowego, który nie posiadalby wad zna* nych przenosników srubowych. Zgodnie z wynalazkiem cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze rura przenosnika jest wylozona wymienne tuleje, wykonane z gietkiego, odpornego na scieranie materialu, do której w zasadzie przylegaja, zwoje slimaka, a co najmniej w obszarze wylotowego konca przenosnika srubowego powierzchnia przekroju poprzecznego zmniejsza sie w kierunku prze¬ noszenia oraz ze rura przenosnika i wal slimaka ze zwojami sa zamocowane przesuwnie osiowo* Zastosowanie tulei, wykonanej z gietkiego, odpornego na scieranie materialu, umozliwia w praktyce calkowite wyeliminowanie dotychczasowej szczeliny pomiedzy rure przenosnika a zwoja¬ mi slimaka* W przeciwienstwie do powyzszego mozliwe jest doprowadzenie zwojów slimaka do przy¬ legania .do tulei lub nawet przyjecie takiego ukladu, ze zwoje slimaka bede sie wciskaly w material tulei* W ten sposób zapobiega sie niepozadanemu wyrównywaniu cisnien pomiedzy koncem zasilajacym a koncem wylotowym slimaka przenoszacego na drodze wzdluz scianki wewnetrznej rury przenosnika* Dzieki zmniejszeniu przekroju poprzecznego przenoszenia na koncu wylotowym przenosnika srubowego nastepuje zageszczenie przenoszonego materialu stalego, to jest osiega sie to, iz2 148 230 material staly tworzy zwarty, gazoszczelny korekf który równiez przeciwdziala wyrównywaniu cisnien* Zmniejszenie przekroju poprzecznego kanalu przenoszenia nozna uzyskac w rozmaity sposób. Np* przez stozkowe uksztaltowanie rury przenosnika i zwojów slimaka mozna zmniejszyc przekrój poprzeczny kanalu przenoszenia w kierunku konca wylotowego na calej dlugosci przenos¬ nika srubowego lub jej czesci* Gdy stozkowatosc jest na calej dlugosci, wówczas istnieje mozli¬ wosc - w przypadku zuzycia tulei sprezystej - ponownego skompensowania tego zuzycia przez przesuniecie osiowe walu slimaka* Ponadto mozliwe jest uzyskanie zmniejszenia przekroju po¬ przecznego kanalu przenoszenia przez stozkowe zwiekszenie przekroju poprzecznego walu slimaka w kierunku konca wydajacego na calej dlugosci przenosnika srubowego lub na jej czesci* Mozna równiez brac pod uwage kombinacje obu tych rozwiazan.Zageszczenie przenoszonego materialu stalego mozna uzyskac wedlug dalszej cechy wynalazku takze w ten sposób, ze skok zwojów slimaka zmniejsza sie w kierunku konca wylotowego przenosnika srubowego* Równiez to rozwiazanie mozna kombinowac z opisanymi powyzej rozwiazaniami.Mozliwosc zmiany zageszczenia korka z przenoszonego materialu stalego jest dane tez dzieki osiowej przesuwnosci rury przenosnika i/lub walu slimaka. Osiowe przyporzadkowanie wza¬ jemne rury przenosnika* która jest polaczona korzystnie ze zbiornikiem zasilajacym za pomoca zlacza kolnierzowego oraz walu slimaka mozna przy tym zmieniac za pomoca wkladek dystansowych w obszarze zlacza kolnierzowego* Dzieki temu powstaje mozliwosc reagowania na rozmaite wlasciwosci przenoszonych materialów* Ten sam cel mozna osiagnac w ten sposób, ze za pomoca odpowiednich srodków uzyskuje sie przesuwnosc osiowa walu slimaka* Jesli podczas pracy przenosnika srubowego nalezy oczekiwac silnego nagrzewania sie wskutek tarcia, to w mysl wynalazku zaopatruje sie wal slimaka i/lub rure przenosnika w uklad chlodzacy. Wreszcie celowe jest zaopatrzenie tulei, wykonanej z gietkiego, odpornego na sciera¬ nie materialu, w osadzony na niej pierscien oporowy, dzieki któremu zostaje ona unieruchomiona w kierunku osiowym. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig.l przedstawia przenosnik srubowy w przekroju wzdluznym, fig.2 - przenosnik srubo¬ wy w innym przykladzie wykonania i w przekroju wzdluznyr?, fig.3 - przenosnik srubowy w jeszcze innym przykladzie wykonania i w przekroju wzdluznym, a fig.4 - caly uklad przenosnika srubowego w ujeciu schematycznym.Na fig.l liczba 1 oznaczony jest zbiornik zasilajacy, do którego doprowadza sie w kierunku strzalki A przenoszony material staly, w danym przypadku pyl weglowy, i który pozostaje pod cisnieniem normalnym. Ze zbiornikiem zasilajacym polaczona jest za pomoca kolnierzy 2 rura 3 przenosnika. W rure przenosnika wstawiona jest w mysl wynalazku tuleja 4, wykonana z gietkiego, odpornego na scieranie materialu. Zawiera ona pierscien oporowy 5, który jest wpasowany w odpo¬ wiednie wybranie wlasciwego kolnierza 2 tak, iz tuleja 4 jest unieruchomiona w kierunku osiowym.W rurze 3 przenosnika osadzony jest wal 6 slimaka z jego zwojami 7, ciagnacy sie po¬ przez zbiornik zasilajacy 1 az do napedu 8 /fig.4/. Wal slimaka jest zaopatrzony w danym przypad¬ ku w uklad chlodzenia wodnego i zawiera w tym celu rure wewnetrzna 9* Rura 3 przenosnika ma równiez uklad chlodzenia 10 z wlotem 11 wody chlodzacej i jej wylotem 12 i jest w zwiazku z tym rozwiazana jako dwusciankowa* Zwoje 7 slimaka przylegaja w zasadzie bez luzu do tulei 4* Umozliwia to przenoszenie pylu weglowego ze zbiornika zasilajacego 1, pozostajacego pod cisnieniem normalnym, do strefy cisnieniowej, przylegajacej do przenosnika srubowego na rysunku po prawej stronie, przy czym nie zachodzi wyrównywanie cisnien pomiedzy strefami o róznym cisnieniu* Sprzyja temu dodatkowo ta okolicznosc, ze - jak to jest uwidocznione na fig.l - przez stozkowe pogrubienie walu 6 slimaka na jego koncu 13, polozonym po stronie wylotu, osiaga sie zmniejszenie przekroju poprzecznego przenoszenia. Dzieki temu z kolei nastepuje zageszczenie pylu weglowego w tym obszarze, które przyczynia sie do powstania gazoszczelnego korka weglowego. Zageszczenie ulega dodatkowemu zwiek¬ szeniu wskutek tego, ze skok zwojów 7 slimaka jest wyraznie zmniejszany w obszarze 13 walu 6 slimaka. Wszystkie te srodki - oddzielnie lub w rozmaitych kombinacjach - zapewniaja niezawodne przenoszenie pylu weglowego ze strefy niskocisnieniowej do strefy podwyzszonego cisnienia* Pomiedzy obydwa kolnierze 2 wstawia sie wkladki dystansowe 14 o róznej grubosci, zaopatrzone z obu stron w uszczelki 15. Za pomoca tych wkladek dystansowych 14-mozna zmieniac wzajemne ustawienie w kierunku osiowym rury 3 przenosnika i walu 6 slimaka ze zwojami 7 tak, iz w ten sposób przez przesuwanie obszaru 13 walu slimaka uzyskuje sie zmiennosc zageszczenia.148 230 3 Alternatywnie mozliwe jest przesuwanie walu 6 slimaka przez zmiane polozenia napedu 8* Postac wykonania przenosnika srubowego wedlug wynalazku, uwidoczniona na fig.2, rózni sie od postaci wykonania wedlug fig.l w zasadzie tym, ze rura 20 przenosnika i zwoju 21 slimaka zwezaja sie stozkowo na calej dlugosci rury przenosnika w kierunku strefy cisnieniowej /koniec wylotowy po prawej stronie na fig.2/. W ten sposób uzyskuje sie stale zmniejszenie sie przekroju poprzecznego kanalu przenoszenia, które z kolei powoduje pozadane zageszczenie przenoszonego pylu weglowego* W postaci wykonania wedlug fig.2 mozna ponadto w prosty sposób przesuwanie osiowe walu 22 slimaka nastawiac przyleganie zwojów 21 slimaka do tulei 23 lub zadane ewentualnie szczeline pomiedzy tymi dwoma wspólpracujacymi elementami. Ta mozliwosc nastawiania jest korzystna szczególnie wówczas, gdy wskutek zjawisk zuzycia tulei 23 powstaje zbyt szeroka szczelina pomiedzy tuleja a zwojami slimaka* Fig.3 uwidacznia polozony od strony cisnieniowej koniec nastepnego przykladu wykonania przenosnika srubowego* Tu jedynie w obszarze tego konca rura 30 przenosnika i zwoje 31 slimaka sa uksztaltowane jako zwezajace sie stozkowo* Przez przesuwanie osiowe walu 32 slimaka mozna zatem nastawiac w tym obszarze przyleganie lub odstep zwojów slimaka i tulei 33* W ukladzie wedlug fig*4 koniec wylotowy 40 przenosnika srubowego pozostaje pod pod¬ wyzszonym cisnieniem ukladu zgazowywania przenoszonego pylu weglowego* Bezposrednio za koncem wydajacym umieszczone jest urzadzenie zaworowe 41, które podczas pracy przenosnika srubowego jest otwarte, a tym samym umozliwia dalsze przenoszenie pylu weglowego, pozostajacego teraz pod podwyzszonym cisnieniem* Podczas postoju przenosnika srubowego urzadzenie zaworowe jest nato¬ miast zamkniete, aby uniemozliwic stale oddzialywanie podwyzszonego cisnienia na utworzony w przenosniku srubowym korek weglowy, który móglby wówczas ulec fluidyzacji i rozluznieniu* W celu odciazenia zamontowany jest przewód 42 do wyrównywania cisnien ze znajdujacym sie w nim otwartym urzadzeniem zaworowym 43, wychodzacy z przestrzeni cisnieniowej w obszarze konca wylo¬ towego 40* Podczas pracy przenosnika srubowego takie wyrównywanie cisnien jest ze zrozumialych wzgledów niepozadane i dlatego urzadzenie zaworowe 43 wówczas zamkniete* PL PL