PL148401B2 - Procedure for the receiving of new azo dyes derivatives of 2,6-dichloropiridine - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych barwników azowych pochodnych 2,6-dichloropirydyny o ogólnym wzorze 1, w którym Ar oznacza reszte N,N-dipodstawionej aminy aromatycznej pochodnej aniliny. Barwniki te barwia wlókna poliamidowe i poliestrowe na kolor zólty i oranzowy.Sposobem wedlug wynalazku dziala sie na 2,6-dichloro-4-metylo-3-pirydynokarboksyamid o wzorze 2 podbrominem sodowym, a otrzymana 3-amino-2,6-dichloro-4-metylopirydyne o wzorze 3 poddaje sie reakcji diazowania i sprzega wytworzony zwiazek diazoniowy z N,N-dipodstawiona amina aromatyczna pochodna aniliny. 2,6-dichloro-4-metylo-3-pirydynokarboksyamid otrzymuje sie znanym sposobem, przez hyd¬ rolize 2,6-dichloro-4-metylo-3-pirydynokarbonitrylu. Reakcje 2,6-dichloro-4-metylo-3-pirydyno- karboksyamidu z podbrominem sodowym prowadzi sie w wodnym roztworze wodorotlenku sodowego, podgrzewajac reagenty stopniowo od 0 do 75°C. Produkt reakcji odsacza sie po zobojetnieniu mieszaniny. Surowa 3-amino-2,6-dichloro-4-metylopirydyne oczyszcza sie przez rozpuszczenie w roztworze - stezony kwas solny - woda (1:2) i ponowne wytracenie po zobojetnie¬ niu wodorotlenkiem sodowym. Oczyszczona w ten sposób 3-amino-2,6-dichloro-4-metylopiry- dyna ma po krystalizacji z benzyny temperature topnienia 83,5-85,5°C.Analiza elementarna: dla wzoru C6H6CI2N2 (M = 177,04) obliczono: 15,83% N, znaleziono: 15,55% N, 15,68% MS, M/E (15 eV); 176 (100%); 178 (62,5%); 105 (28,3%); 180 (12,7%); 78 (12,6%), IR (KBr): 3500-3400 cm"1 (podwójne pasmo grupy NH2)1HNMR (CDCI3) 6 ppm: 2,2 (s, 3H-CH3); 4,1 (s, 2H -NH2);7,0(s, lHar).Widma IR oznaczono na aparacie Specord 71 IR firmy Carl Zeiss. Widma w swietle widzial¬ nym oznaczono na aparacie Specord UV VIS firmy Carl Zeiss. Widmo 1H NMR wykonano na aparacie TeslaBS 467 (60 MHz). Widmo masowe wykonano na aparacie GCMF 2091 firmy LKB, Szwecja.2 148 401 Otrzymywane sposobem wedlug wynalazku nowe barwniki azowe pochodne 2,6-dichloro- pirydyny odznaczaja sie wysoka wartoscia uzytkowa. Uzyskiwane za pomoca tych barwników zywe wybarwienia charakteryzuja sie wysokimi odpornosciami.Wynalazek ilustruja nastepujace przyklady, w których procenty oznaczaja procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza: Przyklad I. Do roztworu 6 g (0,15 mola) wodorotlenku sodowego w 50 cm3 wody, oziebio¬ nego do 0°, wkroplono podczas mieszania 2 cm3 (0,04 mola) bromu. Do otrzymanego podbrominu sodowego dodano porcjami podczas mieszania w temperaturze 0° 5 g (0,025 mola) 2,6-dichloro-4- metylo-3-pirydynokarboksyamidu i kontynuowano mieszanie w okreslonych wyzej warunkach w ciagu 15 minut, po czym powoli podniesiono temperature do 75°. Po ochlodzeniu zobojetniono mieszanine rozcienczonym kwasem solnym, odsaczono osad i wysuszono na powietrzu. Uzyskano 3,8 g surowego produktu, który oczyszczono przez rozpuszczenie na goraco w roztworze stezony kwas solny - woda (1:2), oddzielenie do czesci nierozpuszczalnych i wydzielenie aminy z roztworu po zalkalizowaniu 10% roztworem wodorotlenku sodowego w wodzie. Otrzymano 3 g (wydajnosc 70%) 3-amino-2,6-dichloro-4-metylopirydyny, która po krystalizacji z benzyny topi sie w tempera¬ turze 83,5-85,5°.Do 2,66 g (0,015 mola) otrzymanej opisanym wyzej sposobem 3-amino-2,6-dichloro-4- metylopirydyny dodano 20 cm3 roztworu kwasu solnego (1:2) i oziebiono zawiesine do tempera¬ tury -5°, po czym wkroplono do niej roztwór 1,04 g (0,015 mola) azotynu sodowego w 5 cm° wody.Podczas wkraplania nastapilo rozpuszczenie sie osadu i uzyskano klarowny roztwór soli diazoniowej.Sól diazoniowa dodano w temperaturze 0° do roztworu 1,82 g (0,015 mola) N,N-dimetylo- aniliny w 10 cm3 kwasu octowego. Nastepnie wkroplono roztwór wodny wodorotlenku sodowego i dodano octan sodowy do uzyskania pH okolo 6, przy którym nastapila reakcja sprzegania. Po kilku godzinach odsaczono wydzielony barwnik, przemyto dokladnie woda i wysuszono w eksyka- torze prózniowym nad stalym wodorotlenkiem potasu. Otrzymano 3,6 g (wydajnosc 77,8%) 3-[[/4- N,N-dimetyloamino/fenylo]azo]-2,6-dichloro-4-metylopirydyny, barwiacej wlókno poliamidowe i poliestrowe na kolor zólty.IR (KBr): 29400 cm"1 (C-H), 1600 cm"1 (C = C ar), 1360 (C-N), Amax (metanol) 415 nm, emax 24500 Przyklad II. Sól diazoniowa otrzymana sposobem opisanym w przykladzie I dodano do 2,92 g (0,015 mola) 3-metylo-N,N-bis(2-hydroksyetylo)aniliny rozpuszczonej w 10 cm3 kwasu octowego. W celu zapoczatkowania sprzegania dodano niewielka ilosc 10% roztworu wodorot¬ lenku sodowego. Po kilku godzinach odsaczono barwnik, przemyto dokladnie woda i wysuszono w eksykatorze prózniowym nad stalym wodorotlenkiem potasu. Otrzymano 5 g (wydajnosc 87,0%) 3-[[[4-N,N-bis(2-hydroksyetylo)amino-2-metylo]fenylo]azo]-2,6-dichloro-4-metylopirydyny, bar¬ wiacej wlókno poliamidowe na kolor oranzowy, a wlókno poliestrowe na kolor zólty.IR (KBr): 3480-3270 cm"1 (OH), 2940 cm"1 (C-H), 1600 cm"1 (C = C ar), 1360 cm"1 C-N), ^max (metanol) 428 nm, £max 26900 Przykladni. Do 3,24 g (0,015mola) 3-chloro-N,N-bis(2-hydroksyetylo)aniliny rozpu¬ szczonej w 20 cm3 kwasu octowego dodano sól diazoniowa otrzymana sposobem opisanym w przykladzie I. Natychmiast powstal osad barwnika, który po 2 godzinach odsaczono, przemyto dokladnie woda i wysuszono w eksykatorze prózniowym nad stalym wodorotlenkiem potasu.Otrzymano 5,1 g (wydajnosc 84,2%) 3-[[[2-chloro-4-N,N-bis/2-hydroksyetylo/amino]fenylo]- azo]-2,6-dichloro-4-metylopirydyny, barwiacej wlókno poliamidowe na kolor oranzowy, a wlókno poliestrowe na kolor zólty.IR (KBr): 3300 cm"1 (OH), 2940 cm"1 (C-H), 1580 cm"1 (C = C ar), 1350 cm"1 (C-N), ^max (metanol) 430 nm, emax 22900 Przyklad IV. Do 3,02 g preparatu zawierajacego 95% (2,86 g, 0,015 mola) N-2-cyjanoetylo- N-2-hydroksyetyloaniliny, rozpuszczonego w 20 cm3 kwasu octowego, dodano sól diazoniowa otrzymana sposobem opisanym w przykladzie I, po czym dodano octanu sodowego dla zapoczat¬ kowania sprzegania i pozostawiono na kilka godzin. Odsaczono wydzielony barwnik, przemyto dokladnie woda i wysuszono w eksykatorze nad stalym wodorotlenkiem potasu. Otrzymano 4,8g148 401 3 (wydajnosc 84,6%) 3-[[[4-/N-2-cyjanoetylo-N-2-hydroksyetylo/-amino]fenylo]azo]-2,6-dichloro- 4-metylopirydyny, barwiacej wlókno poliamidowe i poliestrowe na kolor zólty.IR (KBr): 3460 cm"1 (OH), 2940 cm"1 (C-H), 2250 cm"1 (C = N), 1600 cm"1 (C = C ar), 1360 cm"1 (C-N), ^max (metanol) 404 nm, emax 27200 Przyklad V. Do 14,6 g preparatu zawierajacego 36,14% (5,28 g, 0,015 mola) 5-acetamido- 2-metoksy-N,N-bis/2-acetoksyetylo)aniliny, rozpuszczonego w 20 cm3 kwasu octowego, dodano sól diazoniowa otrzymana sposobem opisanym w przykladzie I, po czym dodano octanu sodowego dla zapoczatkowania sprzegania i pozostawiono calosc na kilka godzin. Wydzielony barwnik odsaczono, przemyto dokladnie woda i wysuszono w eksykatorze prózniowym nad stalym wodo¬ rotlenkiem potasu. Otrzymano 6,5 g (wydajnosc 80,0%) 3-[[[2-acetamido-4-bis/2-acetoksyety- lo/amino-5-metoksy]fenylo]azo]-2,6-dichloro-4-metylopirydyny, barwiacej wlókno poliamidowe i poliestrowe na kolor oranzowy.IR (KBr): 3480 cm"1 (OH), 2960 cm"1 (C-H), 1740 cm"1 (C = 0),Amax (metanol) 458 nm, emax 23000.Odpornosci barwników otrzymanych sposobami opisanymi w podanych wyzej przykladach przedstawia nastepujaca tabela: Przyklad I II III IV V pranie 5 5 5 5 5 40' Tabela Odpornosci (skala 5-punktowa) pot 0 alkaliczny kwasny 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 tarcie 5 5 4-5 5 5 Zastrzezenie patentowe Ksenotest (skala 8-punktowa) 4-5 6 4-5 6 6 Sposób otrzymywania nowych barwników azowych pochodnych 2,6-dichloropirydyny o ogólnym wzorze 1, w którym Ar oznacza reszte N,N-dipodstawionej aminy aromatycznej pochod¬ nej aniliny, znamienny tym, ze na 2,6-dichloro-4-metylo-3-pirydynokarboksyamid o wzorze 2 dziala sie podbrominem sodowym, a otrzymana 3-amino-2,6-dichloro-4-metylopirydyne o wzorze 3 poddaje sie reakcji diazowania i sprzega wytworzony zwiazek diazoniowy z N,N-dipodstawiona amina aromatyczna pochodna aniliny.Crt* CH9 ufa C0NHa Cl WZCfR i wzcrr 2148401 CH8 CL^N WLCFR 3 Pracownia Poligraficzna UP RP. Naklad 100 egz.Cena 1500 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Ksenotest (skala 8-punktowa) 4-5 6 4-5 6 6 Sposób otrzymywania nowych barwników azowych pochodnych 2,6-dichloropirydyny o ogólnym wzorze 1, w którym Ar oznacza reszte N,N-dipodstawionej aminy aromatycznej pochod¬ nej aniliny, znamienny tym, ze na 2,6-dichloro-4-metylo-3-pirydynokarboksyamid o wzorze 2 dziala sie podbrominem sodowym, a otrzymana 3-amino-2,6-dichloro-4-metylopirydyne o wzorze 3 poddaje sie reakcji diazowania i sprzega wytworzony zwiazek diazoniowy z N,N-dipodstawiona amina aromatyczna pochodna aniliny. Crt* CH9 ufa C0NHa Cl WZCfR i wzcrr 2148401 CH8 CL^N WLCFR 3 Pracownia Poligraficzna UP RP. Naklad 100 egz. Cena 1500 zl PL