PL150090B1

PL150090B1 - Sposób otrzymywania depresatora do o leju napędowego

Info

Publication number: PL150090B1
Application number: PL26586587A
Authority: PL
Priority date: 1987-05-21
Filing date: 1987-05-21
Publication date: 1990-04-30
Also published as: PL265865A1

Description

OPIS PATENTOWY

150 090

POLSKA

RZECZPOSPOLITA

LUDOWA

Patent dodatkowy do patentu nrZgłoszono: 87 05 21 /p.265865/

Pierwszeństwo-----c Z ł> c L η I A

Poteinowego

Int. a.⁴ C08F 220/14 CIOM 145/14

URZĄD

PATENTOWY

PRL

Zgłoszenie ogłoszono: ^θθ U ^2Z*

Opis patentowy opublikowano: 1990 06 30

Twórcy wynalazku: Arkadiusz Witkoś, Henryk Szmyd, Roman Trąbik, Roman Gicala, Elżbieta Kasowicz, Lucyna Dzija

Uprawniony z patentu: Podkarpackie Zakłady Rafineryjne im. Ignacego Łukasiewicza, Jasło /Polska/

SPOSÓB OTRZYMYWANIA DEPRESATORA DO OLEJU NAPĘDOWEGO

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania depresatora do oleju napędowego przez kopolimeryzację estrów kwasu metakrylowego, fumaranu dwuoktylu, bezwodnika maleinowego i octanu winylu. Kopolimer otrzymany na bazie tych monomerów jest doskonałym dodatkiem obniżającym temperaturę zablokowania zimnego filtra i temperaturę krzepnięcia oleju napędowego.

Znane są kopolimery estrów kwasu metakrylowego z nienasyconymi węglowodorami mającymi podwójne wiązanie. Kopolimeryzację monomerów prowadzi się w rozpuszczalniku, w którym rozpuszczają się zarówno monomery jak i polimer. Reakcja kopolimeryzacji może mieć charakter jonowy lub wolnorodnikowy w zależności od stosowanych surowców i inicjatora.

Z polskich opisów patentowych nr 124 235 i 140 924 znane są dodatki otrzymywane przez polimeryzację estrów kwasu metakrylowego i styrenu, które po wprowadzeniu kilku procent do oleju smarowego obniżają temperaturę krzepnięcia oraz powodują wzrost wskaźnika lepkości i samej lepkości oleju bazowego.

Z polskich opisów patentowych nr 145 535 i 145, 596 znane są dodatki lepkościowe i depresujące do olejów smarowych otrzymywane na bazie estrów kwasu metakrylowego, styrenu i fumaranu dwuoktylu.

W przypadku oleju napędowego, który jest paliwem stosowanym do napędzania silników wysokoprężnych Diesla istotną rolę przy obniżaniu się temperatury otoczenia, odgrywa temperatura krzepnięcia oraz temperatura zablokowania zimnego filtra. Dodatki znane z polskich opisów patentowych nr 124 235 i 140 924 oraz nr 145 535 i 145 596 dające dobre efekty w silnikowych olejach smarowych nie są skutecznymi depresatorami do oleju napędowego.

Z europejskiego opisu patentowego nr 3489 znane są kompozycje kopolimerów etylenu i octanu winylu o zawartości 22-36% wagowych octanu winylu jako środka poprawiającego temperaturę płynięcia na zimno oleju naftowego. Według innego opisu patentowego europejskiego jako depresator stosuje się również kopolimer etylenu i octanu winylu lecz w postaci zawiesiny.Zgodnie 150 090

150 090 z opisem patentowym Czechosłowacji nr 146 975 do poprawy własności niskotemperaturowych olejów napędowych używa się kopolimery propylenu z halogenkami węglowodorowymi otrzymane w procesie anionowej polimeryzacji przy zastosowaniu AlCl^ jako katalizatora. Według patentów Stanów Zjednoczonych Ameryki 4 108 613 i 4 123 232 depresatory do paliw otrzymuje się w reakcji epoksydo ot olefin C_lZł - Ο^θ. ze związkami zawierającymi azot lub kompozycję tych związków z kopolimerem etylenu i olefin. Wszystkie znane depresatory do olejów napędowych oparte na kopolimerach olefinowych wymagają skomplikowanych procesów technologicznych. Otrzymuje się je przy wysokich ciśnieniach lub bardzo niskich temperaturach w przypadku stosowania polimeryzacji Jonowych. Wymagają dodatkowego procesu oczyszczania celem wydzielenia określonej frakcji z mieszaniny różnych produktów. Rozwiązanie według wynalazku umożliwia otrzymanie depresatora do paliw w prosty sposób, nadającego się bezpośrednio do zastosowania.

Stwierdzono, że kopolimer estrów kwasu metakrylowego, fumaranu dwuoktylu, bezwodnika maleinowego i octanu winylu jest dobrym depresatorem do olejów napędowych, obniża temperaturę zablokowania zimnego filtra i temperaturę krzepnięcia oleju. Według wynalazku dodatek depresujący do oleju napędowego otrzymuje się przez kopolimeryzację wolnorodnikową estrów kwasu metakrylowego o ogólnym wzorze Cf^/CH^/. C-OOR gdzie: R - łańcuch węglowodorowy o liczbie atomów węgla od θι”θ22 fu®³¹'³¹™· dwuktylu Η^γΟθΟΟΟ-ΟΗ₂.CH₂-C00CgH^y bezwodnika maleinowego i octanu winylu CH₂-CH-C00CH^. Monomery te poddaje się kopolimeryzacji wolnorodnikowej w dowolnym rozpuszczalniku organicznym w temperaturze 343-363 K, korzystnie 350-353 K w czasie 6-10 godzin przy użyciu inicjatora azowego lub nadtlenkowego w ilości 0,6 do 1,2 % wagowych w stosunku do wsadu. Skład wsadu do polimeryzacji jest następujący: 10-20% wagowych metakrylanu metylu, 35 do 40 % wagowych estrów kwasu metakrylowego alkoholi jednowodorotlenowych o długości łańcucha C^-C₂2> 20 do 10 % wagowych fumaranu dwuoktylu, 15 do 20% wagowych bezwodnika maleinowego, 20 do 10% wagowych octanu winylu. . Depresator otrzymany sposobem według wynalazku posiada lepkość 1500 do 2500 mPas w temperaturze 323 K. .

Po wprowadzeniu depresatora w ilości 0,1 do 0,5 % wagowych do oleju napędowego uzyskuje się obniżenie temperatury krzepnięcia oleju i temperatury zablokowania zimnego filtra o około 10 K.

Przykład I.Do reaktora zawierającego 1650 kg frakcji naftowej o temperaturze wrzenia 453-573 K,temperaturze zapłonu wyższej niż 323 K i gęstości 780-830 kg/m\ z zachowawczej przeróbki ropy naftowej, w temperaturze 293 K wprowadza się: 425 kg estrów kwasu metakrylowego wyższych alkoholi jednowodorotlenowych o składzie: estru alkoholi C^-60 % wagowych, C_1Q - 25 %, C₂q- 15 %, 180 kg fumaranu dwuoktylu, 180 kg metakrylanu metylu, 180 kg bezwodnika maleinowego i 200 kg octanu winylu.

Zawartość reaktora miesza się, ogrzewa do temperatury 323 K, wprowadza 15 kg nitrylu kwasu azodwuizomasłowego i ogrzewa do temperatury 350 K i temperaturę 350-353 K utrzymuje przez okres 8 godzin cały czas mieszając zawartość reaktora.

Otrzymany kopolimer posiada lepkość dynamiczną 2150 mPas w temperaturze 323 K. Dodatek wprowadzony w ilości 0,1 i 0,2 % wagowych do oleju napędowego otrzymanego z frakcji pochodzących z zachowawczej przeróbki ropy naftowej o temperaturze krzepnięcia 253i temperaturze zablokowania zimnego filtra 269 K wykazuje działanie pokazane w tablicy.

Przykład II. Do reaktora zawierającego 1650 kg frakcji naftowej o właściwościach jak w przykładzie I wprowadza się 420 kg estrów kwasu metakrylowego wyższych alkoholi jednowodorotlenowych o składzie chromatograficznym: estru alkoholu Ο^θ 10%, ^C12” ^C14 ¹⁰ ^16 ” 5° 96» ’ 1° %>, C₂q - 5 %, 200 kg fumaranu dwuoktylu, 230 kg metakrylanu metylu, 130 kg octanu winylu i 160 kg bezwodnika maleinowego. Zawartość reaktora miesza się, ogrzewa do temperatury 323 K, wprowadza 20 kg nitrylu kwasu azodwuizomasłowego, ogrzewa do temperatury 350 K i temperaturę 350-353 K utrzymuje przez 8 godzin cały czas mieszając zawartość reaktora. Otrzymany kopolimer posiada lepkość dynamiczną 1590 mPas w temperaturze 323 K. Depresator wprowadzony w ilości 0,1 % i 0,2 % wa150 090 gowych do oleju napędowego o właściwościach Jak w przykładzie I wykazuje działanie pokazane w tablicy.

Przykład III. Do reaktora zawierającego 1650 kg frakcji naftowej o właściwościach jak w przykładzie I wprowadza się: 460 kg estrów kwasu metakrylowego wyższych alkoholi jednowodorotlenowych o składzie chromatograficznym: estru alkoholu C^- 15 %, ^16“ %, ^ci8“ ^{10 C}20“ ^{10 120 kg} fumaranu dwuoktylu, 150 kg metakrylanu metylu, 230 kg octanu winylu, 200 kg bezwodnika maleinowego. Zawartość reaktora miesza się, ogrzewa do temperatury 323 K, wprowadza 20 kg nadtlenku benzoilu, ogrzewa do temperazury 358 K i temperaturę 358-363 K utrzymuje przez 8 godzin cały czas mieszając zawartość reaktora. Otrzymany kopolimer posiada lepkość dynamiczną 2350 mPas w temperaturze 323 K. Depresator wprowadzany do oleju napędowego o właściwościach Jak w przykładzie I wykazuje działanie pokazane w tablicy.

Ilość wprowadzonego dodatku %

0,1

0,2

Tóbni 2enietemperatury~źabloko vania “obniżenie temtorat5rykrzepnięcia OLEJU

ZIMNEGOFILTRA

Depre-i Depre-!

Depre-

-j w/g

{ Wg

1 1

Depre-

-i Depre-

!Depre-

! w/g

1 1

w/g

sator

i sator

sator

i pat.

! pat.

1 1

sator

5 sator

}sator

pat.

1 1

pat.

przy-

J przy-

przy-

! 124

• 140

1 |

przy-

ί przy-

J przy-

j 124

1 |

140 924

kład

[ kład

kład

235

i 924

1

kład

J 235

1

I

! ii

III

1

1 1

I

ι II

! iii

1 1

1

__JL _

i

L

1_______

1

I

Γ

T-----

T------

i

9

! ¹⁰

9

1 } 3

' 6

1 1 1

8

J 7

! ⁸

! ⁴

1 1 1

8

12

! 12

11

S 4

i 8

1 1

12

! 12

! ii

! 5

1 1

10

.-J—————— — -J—____________ — _—L— —————X ————————U “I

-i

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Sposób otrzymywania depresatcra do oleju napędowego przez kopolimeryzację, wolnorodnikową w temperaturze 343-363 K przy użyciu 0,6-1,2 % wagowych w stosunku do wsadu związków azowych i/lub nadtlenkowych jako inicjatorów polimeryzacji, znamienny tym, że poddaje się kopolimeryzacji mieszaninę złożoną z 10 do 20 % wagowych metakrylanu metylu, 35 do 40 % wagowych estrów kwasu metakrylowego alkoholi Jednowodorotlenowych o długości łańcucha Οθ- C₂₂, 20 do 10 % wagowych fumaranu dwuoktylu, 15 do 20 % wagowych bezwodnika maleinowego i 20 do 10 % wagowych octanu winylu.