Przedmiotem wynalazku jest samoczynne urzadzenie do sprawdzania trwalosci hydra¬ ulicznych urzadzen sterowniczych w szczególnosci zaworowego bloku hydraulicznej górniczej obudowy scianowej.Znane urzadzenie do sprawdzania trwalosci hydraulicznych urzadzen sterowniczych zawiera zródlo zasilania, którym jest hydrauliczna pompa oraz uklad hydrauliczny prze- sterowujacy kierunek zasilania medium hydraulicznym badania urzadzenia sterowniczego.W sklad tego ukladu hydraulicznego wchodzi rozdzielacz trójpolozeniowy wielodrogowy, którego przestawianie wywoluje zmiane kierunku zasilania. Znane urzadzenia maja instalacje elektryczna przesterowujaca wspomniany rozdzielacz trójpolozeniowy.Istota samoczynnego urzadzenia wedlug wynalazku jest osadzenie na dzwigni roz¬ dzielacza obciaznika oraz umieszczenie po bokach wspomnianej dzwigni zderzaków sterowa¬ nych hydraulicznym cylindrem. Wspomniane zderzaki sa osadzone na tloczyskach wspomnia¬ nych cylindrów za posrednictwem amortyzujacych sprezyn. Wspomniane sterujace cylindry maja polaczone wnetrza po stronie tloczyska z zasilajacym rurociagiem,a wnetrza po przeciwnej stronie tloka maja odpowiednio polaczone kazde z jednym z wyjsc rozdzielacza.Jedno z wyjsc rozdzielacza jest polaczone z komora niskiego cisnienia multiplikatora poprzez sterowany zwrotny zawór, który jest sterowany cisnieniem z drugiego wyjscia roz¬ dzielacza. Komora wysokiego cisnienia multiplikatora jest polaczona z wejsciem zwrotnego zaworu stanowiacego element badanego bloku, przy czym wspomniane wejscie jest od strony kulowego zaworu nalezacego do zwrotnego zaworu badanego bloku. Drugie wyjscie rozdziela¬ cza jest polaczone wprost z wejsciem zwrotnego zaworu badanego bloku ponad kulowym za¬ worem tego bloku.2 150 203 Ponadto drugie wyjscie rozdzielacza laczy sie ze splywowym rurociagiem poprzez * zawór spelniajacy role samoczynnego zaworu sterujacego badanym blokiem. Wspomniany sa¬ moczynny zawór sterujacy jest cylindrem" z tlokiem swobodnie przesuwajacym sie wzdluz tego cylindra. Wspomniany tlok dzieli wnetrze wspomnianego cylindra na dwie komory.Jedna z tych komór jest polaczona z wyjsciem badanego bloku. Druga z tych komór jest polaczona z zasilajacym rurociagiem poprzez dlawik,a'-wejscie do tej komory jest zamknie¬ te zaworem osadzonym na sprezynie i sterowanym wspomnianym tlokiem znajdujacym sie w cylindrze samoczynnego zaworu. Ponadto komora ta jest polaczona wprost z drugim wyj¬ sciem rozdzielacza. Wejscie badanego bloku po stronie sterujacego tloka znajdujacego sie w zwrotnym zaworze badanego bloku, jest polaczone ze zwrotnym zaworem laczacym sie nastepnie z pierwszym wyjsciem rozdzielacza, przy czym ten zwrotny zawór jest sterowa¬ ny cisnieniem z zasilajacego rurociagu, przy czym cisnienie to jest doprowadzone z miej¬ sca poza dlawikiem na rurociagu zasilajacym a wejsciem do sterujacego zaworu.Przedmiot wynalazku przedstawiono na rysunku w formie schematu hydraulicznego.Urzadzenie jest zasilane ze zródla zasilania, którym na przyklad jest hydrauliczna pompa nie pokazana na rysunku, poprzez zasilajacy rurociag 1 z kurkiem 2. Hydrauliczne medium splywa z urzadzenia do zbiornika nie pokazanego na rysunku za posrednictwem splywowego rurociagu 3. Urzadzenie ma trójpolozeniowy rozdzielacz 4 polaczony na wejsciach 5', 5", 5'" zasilajacym rurociagiem 1 i splywowym rurociagiem 2, a na wyjsciach 6', 6" z ukladem hydraulicznym urzadzenia. Rozdzielacz 4 ma dzwignie 7 sluzaca do zmiany polozenia roz¬ dzielacza zaopatrzony w obciaznik 8. W plaszczyznie wychylen dzwigni 7 po obu jej stronach sa zderzaki 9' lewy, a prawy 9" osadzone przesuwnie za posrednictwem sprezyn 10 na tloczyskach 11 i tlokiem 13 w hydraulicznych cylindrach 12. Przestrzenie cylindrów 12 po stronie tloczysk 11 sa polaczone z zasilajacym rurociagiem 1 poprzez zwezki 14', 14".Przestrzenie z wyjsciem 6', 6" rozdzielacza 4 poprzez przewody 15', 15" za posrednic¬ twem równoleglych ukladów zawierajacych zwrotne zawory 16', 16" i zwezki 17', 17".Przewód 15' jest polaczony z multiplikatorem 18 po stronie 18' niskiego cisnienia za posrednictwem sterowanego zwrotnego zaworu 19, który jest sterowany cisnieniem panujacym w przewodzie 15". Strona 18" wysokiego cisnienia multiplikatora 18 jest polaczona z wejsciem 21' badanego zaworowego bloku 20. Przewód 15" jest polaczony z wejsciem 21" zaworowego bloku 20. Sterownicze wejscie 21 " bloku 20 jest polaczone ze zwrotnym zawo¬ rem 23 polaczonym ze strony 18' niskiego cisnienia multiplikatora 18 i sterowanym cis¬ nieniem z zasilajacego rurociagu 1 poprzez dlawik 24.Wyjscie 22 badanego zaworowego bloku 20 jest polaczone z cylindrem z zaworem 26 po stronie komory 25' w cylindrze 26 tego zaworu. Cylinder 26 jest rozdzielony swobod¬ nie przesuwnym tlokiem 27 na komore 25' i komore 25". W dnie komory 25" jest zawór 25 z grzybkiem 28 na sprezynie 29 laczacy sie z zasilajacym rurociagiem 1 poza dlawikiem 24. Ponadto w dnie komory 25" jest otwór 30 laczacy sie z przewodem 15". Badany za¬ worowy blok 20 sklada sie ze sterowanego zwrotnego zaworu 31 i przelewowego zaworu 32 polaczonych szeregowo wzgledem wejsc 21', 21 " a wyjsciem 22. Zwrotny zawór 31 ma kulowy zawór 41 ' rozdzielajacy komore 40. Ponad kulowym zaworem 41 w komorze 40 jest ste¬ rujacy tlok 42. W komorze 43 przelewowego zaworu 32 znajduje sie tlok 44 dociskany spre¬ zyna 45 w kierunku tloczka 47, tkwiacego w dnie komory 43. Tloczek 46 z odwrotnym wnetrzem z jednej strony ma na obwodzie przy dnie otwory 47. Wnetrze tloczka 46 jest polaczone z przewodem 48 z komora 40 pod kulowym zaworem 41 zwrotnego zaworu 31 • Komora 43 ponad tlokiem 44 jest polaczona przewodem 49 z komora 40 ponad sterujacym tlokiem 42.Badanie hydraulicznego urzadzenia sterowniczego, w szczególnosci zaworowego bloku 20 rozpoczyna sie od jego wmontowania do urzadzenia przez przylaczenie wejsc 21', 22", 22'" oraz wyjscia 22 do odpowiednich elementów urzadzenia do sprawdzania trwalosci.Nastepnie otwiera sie kurek 2 a w tym czasie dzwignia 7 rozdzielacza 4 zajmuje polozenie srodkowe, a tym samym urzadzenie jest polaczone ze splywowym rurociagiem 3. Otwarcie150 203 3 kurka 2 rozprzestrzenienie sie cisnienia hydraulicznego medium w czesci urzadzenia przy¬ gotowujac je do dzialania. Cisnienie z zasilajacego rurociagu 1 rozprzestrzenia sie przez dlawik 24 i przez zawór 25 do przestrzeni 25" wykonane z zaworem 26 powodujac przesuniecie tloka 27 w dól, przez co nastepuje zminimalizowanie przestrzeni 25' i mak¬ symalne powiekszenie przestrzeni 25". Dalej przez otwór 30 cisnienie rozprzestrzenia sie do wejscia 21 " zwrotnego zaworu 31 w badanym zaworowym bloku 20 i powoduje przesu¬ niecie sterujacego tloka 42 ku wejsciu 21' ' '. ¥ tym samym czasie przez zwezki 14'i 14" cisnienie rozprzestrzenia sie do cylindrów 12 powodujac przesuniecie tloków 13 i wcia¬ gniecie tloczysk 11 w glab cylindrów 12. Przestrzenie pod tlokami 13 sa w tym czasie polaczone ze splywowym rurociagiem 3 poprezz zwezki 17' i 17" i rozdzielacz 4. W tym momencie urzadzenie jest przygotowane do dzialania.Wprawienie urzadzenia w ruch polega na recznym wychyleniu dzwigni 7 na przyklad w lewo. Dzwignia 7 oprze sie o zderzak 9' a sila bezwladnosci obciaznika 8 zostanie zamortyzowana ugieciem sprezyny 10. Wychylenie dzwigni 7 w lewo powoduje przestawienie rozdzielacza 4 i wyjscie 6' zostanie polaczone z wejsciem 5' czyli z zasilajacym ruro¬ ciagiem 1f a wyjscie 6" z wejsciem 5'", to jest ze splywowym rurociagiem 3. Rozpoczy¬ na sie tym samym przeplyw hydraulicznego medium, które z wyjscia 6' przeplywa przez zwezke 17 do przewodu 15', otwiera sterowany zwrotny zawór 19 i wplywa do przestrzeni 18' multiplikatora cisnienia 18. Medium przesuwa duzy tlok 51 a z nim maly tlok 52.Z przestrzeni 18" medium jest przetlaczane, juz pod wysokim cisnieniem do wejscia 21' zaworowego bloku 20. Medium wywoluje zwrot cisnienia w czesci komory 40 pod kulowym zaworem 41 i przewodem 48 przenosi sie do wnetrza tloczka 46. Cisnienie medium dzialajac na tloczek 46 powoduje jego przesuwanie pokonujac opór sprezyny 45' poprzez oddzialy¬ wanie na nia tloczka 46 przez talerzyk 44. Gdy otwory 47 w tloczku 46 wyjda nad uszczel¬ nienie 53 umieszczenie w tulei prowadzacej tloczka 54, nastepuje przeplyw medium przez otwory w tloczku 47 do komory hi i do wyjscia 22 a stad do komory 25' cylindra z zawo¬ rem 26. Spowoduje to ruch tloka 27 ku grzybkowi 28, a ruch ten jest mozliwy, gdyz cis¬ nienie w komorze 25" jest nizsze niz w komorze 25'.Wynika to z tego, ze wprawdzie komora 25" jest w tym czasie polaczona pr2ez otwarty grzybek zaworu 28, odpychany sprezyna 29, z zasilajacym rurociagiem 1, ale jedno¬ czesnie komora 25" jest polaczona przez otwór 30 z przweodem 15", który przez roz¬ dzielacz 4 jest w tym czasie polaczony ze splywowym rurociagiem 3. Spadek cisnienia w komorze 25" w stosunku do cisnienia w zasilajacym rurociagu 1 jest spowodowane dla¬ wikiem 24. W koncowej fazie tlok 27 naciska na grzybek zaworu 28 i tym samym zamyka przeplyw z zasilajacego rurociagu 1 do komory 25" i przez otwór 30 do przewodu 15" polaczonego w tym czasie ze splywowym rurociagiem 3. Powoduje to wzrost cisnienia poza dlawikiem 24, które otwiera zwrotny zawór 23. Wówczas cisnienie z powodu 15' rozprzes¬ trzenia sie do wejscia 21'" zwrotnego zaworu 31 w zaworowym bloku 20. Sterujacy tlok 42 zostaje przesuniety i otwiera kulowy zawór 41. Tym samym przestreen 18" wysokiego cisnienia zostaje polaczona przez wejscie 21 " z przewodem 15" i przez rozdzielacz 4 ze splywowym rurociagiem 3. Cisnienie w tej czesci ukladu maleje gwaltownie, talerzyk 44 napierany sprezyna 45 i wspomagany cisnieniem z przewodu 49 wpycha tloczek 46 zamy¬ kajac otwory 47.W tym samym czasie wzrost cisnienia w przewodzie 15' powoduje przesuwanie tloku 13 w cylindrze 12, a tloczysko 11 poprzez sprezyne 10 pcha zderzak 9', który odpy¬ cha dzwignie 7. Rozpedzony obciaznik 8 powoduje przejscie dzwigni 7 przez polozenie srodkowe i uderzenie w zderzak 9". Rozdzielacz 4 zostal przesterowany w nowe polozenie.Teraz wysokie cisnienie pojawia sie w wyjsciu 6" i przewodzie 15". Cisnienie z prze¬ wodu 15" oddzialuje na sterowany zwrotny zawór 19 otwierajac wyplyw z komory 18' pod tlokiem 51 multiplikatora 18 do splywowego przewodu 3. Wyplyw odbywa sie czesciowo przez zwezke 17' i czesciowo przez zwrotny zawór 16' do wyjscia 6' i stad do wejscia4 150 203 5"' i do splywowego przewodu 3« Hydrauliczne medium z przewodu 15" przeplywa do wejscia 21" zwrotnego zaworu 21 "f i otwierajac kulowy zawór 41 wplywa do komory 18" multiplikatora 18 spychajac tlok 52 i 51. W tym samym czasie cisnienie z przewodu 15" otwiera zawór 28 i spycha tlok 27 powiekszajac komore 25", jednoczesnie otwierajac zwrotny zawór 23. Zostaje przez to umozliwiony wyplyw hydraulicznego medium z przestrze¬ ni 40 nad sterujacym tlokiem 42 i przez przewód 49 z przestrzeni nad tlokiem 44 i z przestrzeni 25 pod tlokiem 27. W ten sposób urzadzenie zostaje przygotowane do na* stepnego cyklu dzialania pod wysokim cisnieniem. Po dojsciu tloka 51 w dolne polozenie w przewodzie 15", cisnienie wzrasta powodujac przesuniecie tloka 13, tloczyska 11 i zderzaka 9" a ten przesuwa dzwignie 7 i obciaznik 8 na strone zderzaka 9'. Cykl pracy urzadzenia rozpoczyna sie na nowo.Zastrzezenie patentowe Samoczynne urzadzenie do sprawdzania trwalosci hydraulicznych urzadzen ste¬ rowniczych, w szczególnosci zaworowego bloku hydraulicznej górniczej obudowy scianowej, polaczone z hydraulicznym zródlem zasilania i ze splywem i zawierajace pieciodrogowy trójpolozeniowy rozdzielacz polaczony jednym wyjsciem z tlokowym multiplikatorem cisnie¬ nia zasilajacym badane urzadzenie sterownicze, a drugim wyjsciem wprost z badanym urzadzeniem sterowniczym, znamienne tym, ze ma na dzwigni (7) rozdziela¬ cza (4) obciaznik (8), a po bokach dzwigni (7) lezace naprzeciw siebie zderzaki (9', 9") sterowane hydraulicznym cylindrem (12) z tlokiem (13) i tloczyskiem (11) powiazanym sprezyna (10) ze zderzakiem (9', 9"), które to cylindry (12) sa polaczone z zasilajacym rurociagiem (1) po stronie tloczyska (11) i odpowiednio z wyjsciami (6', 6") rozdzielacza (4) po przeciwnej stronie tloka (13), jedno z wyjsc (6') roz¬ dzielacza (4) jest polaczone z komora (18') niskiego cisnienia multiplikatora (18) przeu sterowany zwrotny zawór (19) sterowany cisnieniem z drugiego wyjscia (6") roz¬ dzielacza (4), przy czym komora (18") wysokiego cisnienia multiplikatora (18) jest polaczona z wejsciem (21') zwrotnego zaworu (31) badanego bloku (20) od strony jego kulowego zaworu (41)f drugie wyjscie (6") rozdzielacza (4) jest polaczone z wejsciem (21") zwrotnego zaworu (31) badanego bloku (20) ponad kulowym zaworem (41) tego zaworu (31), przy czym drugie wyjscie (6") rozdzielacza (4) laczy sie ponadto ze splywowym rurociagiem (3) poprzez zawór (26) posiadajacy dwie komory (25', 25") rozdzielone swobodnie przesuwnym tlokiem (27), z których jedna z komór (25") laczy wyjscie (6") ze splywowym rurociagiem (3) za posrednictwem zaworu (25) z grzybkiem (28) sterowanym tlokiem (27) oraz rozdzielacza (4), natomiast druga z komór (25") cylindra z zaworem (26) jest polaczona z wyjsciem (22) badanego zaworowego bloku (20) a wejscie (21'") bloku (20) po stronie sterujacego tloka (42) jest polaczone ze zwrotnym zaworem (23) polaczonym z wyjsciem (6') rozdzielacza (4) sterowanym wprost z zasilajacego rurociagu (1) poprzez dlawik (24) umieszczony przed wejsciem do cylindra z zaworem (26).150 203 / / / / /—/ u i \ 111 mkM\L l££\\±[t\£ PL