PL151718B1 - Sposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawierającego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot - Google Patents
Sposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawierającego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot Download PDFInfo
- Publication number
- PL151718B1 PL151718B1 PL25526385A PL25526385A PL151718B1 PL 151718 B1 PL151718 B1 PL 151718B1 PL 25526385 A PL25526385 A PL 25526385A PL 25526385 A PL25526385 A PL 25526385A PL 151718 B1 PL151718 B1 PL 151718B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- minutes
- obtaining
- nitrogen
- oxygen
- active elements
- Prior art date
Links
- IJGRMHOSHXDMSA-UHFFFAOYSA-N Atomic nitrogen Chemical compound N#N IJGRMHOSHXDMSA-UHFFFAOYSA-N 0.000 title claims description 10
- 238000000034 method Methods 0.000 title claims description 7
- OAICVXFJPJFONN-UHFFFAOYSA-N Phosphorus Chemical compound [P] OAICVXFJPJFONN-UHFFFAOYSA-N 0.000 title claims description 5
- 229910052757 nitrogen Inorganic materials 0.000 title claims description 5
- 229910052760 oxygen Inorganic materials 0.000 title claims description 5
- 239000001301 oxygen Substances 0.000 title claims description 5
- 229910052698 phosphorus Inorganic materials 0.000 title claims description 5
- 239000011574 phosphorus Substances 0.000 title claims description 5
- MYMOFIZGZYHOMD-UHFFFAOYSA-N Dioxygen Chemical compound O=O MYMOFIZGZYHOMD-UHFFFAOYSA-N 0.000 title 1
- 239000013538 functional additive Substances 0.000 title 1
- UHOVQNZJYSORNB-UHFFFAOYSA-N Benzene Chemical compound C1=CC=CC=C1 UHOVQNZJYSORNB-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 12
- 235000011007 phosphoric acid Nutrition 0.000 claims description 12
- 150000003016 phosphoric acids Chemical class 0.000 claims description 12
- VZGDMQKNWNREIO-UHFFFAOYSA-N tetrachloromethane Chemical compound ClC(Cl)(Cl)Cl VZGDMQKNWNREIO-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 8
- 239000000654 additive Substances 0.000 claims description 7
- 239000000203 mixture Substances 0.000 claims description 6
- 150000003014 phosphoric acid esters Chemical class 0.000 claims description 6
- DLYUQMMRRRQYAE-UHFFFAOYSA-N tetraphosphorus decaoxide Chemical compound O1P(O2)(=O)OP3(=O)OP1(=O)OP2(=O)O3 DLYUQMMRRRQYAE-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- 230000000996 additive effect Effects 0.000 claims description 5
- -1 aliphatic alcohols Chemical class 0.000 claims description 5
- 150000002148 esters Chemical class 0.000 claims description 5
- 150000001412 amines Chemical class 0.000 claims description 4
- QVGXLLKOCUKJST-UHFFFAOYSA-N atomic oxygen Chemical compound [O] QVGXLLKOCUKJST-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 4
- 239000002199 base oil Substances 0.000 claims description 4
- 238000009835 boiling Methods 0.000 claims description 4
- 229930195733 hydrocarbon Natural products 0.000 claims description 4
- 150000002430 hydrocarbons Chemical class 0.000 claims description 4
- 150000003863 ammonium salts Chemical class 0.000 claims description 3
- 125000001931 aliphatic group Chemical group 0.000 claims description 2
- 239000003495 polar organic solvent Substances 0.000 claims description 2
- 239000000758 substrate Substances 0.000 claims description 2
- OKTJSMMVPCPJKN-UHFFFAOYSA-N Carbon Chemical compound [C] OKTJSMMVPCPJKN-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims 1
- 229910052799 carbon Inorganic materials 0.000 claims 1
- LRHPLDYGYMQRHN-UHFFFAOYSA-N N-Butanol Chemical compound CCCCO LRHPLDYGYMQRHN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 10
- 239000002253 acid Substances 0.000 description 10
- 150000007513 acids Chemical class 0.000 description 5
- 238000006386 neutralization reaction Methods 0.000 description 4
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 description 3
- 230000001050 lubricating effect Effects 0.000 description 3
- 239000011541 reaction mixture Substances 0.000 description 3
- JPZYXGPCHFZBHO-UHFFFAOYSA-N 1-aminopentadecane Chemical compound CCCCCCCCCCCCCCCN JPZYXGPCHFZBHO-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- BWDBEAQIHAEVLV-UHFFFAOYSA-N 6-methylheptan-1-ol Chemical compound CC(C)CCCCCO BWDBEAQIHAEVLV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- PPBRXRYQALVLMV-UHFFFAOYSA-N Styrene Chemical compound C=CC1=CC=CC=C1 PPBRXRYQALVLMV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 description 2
- 239000010949 copper Substances 0.000 description 2
- 238000005260 corrosion Methods 0.000 description 2
- 239000003209 petroleum derivative Substances 0.000 description 2
- 239000000376 reactant Substances 0.000 description 2
- 238000010992 reflux Methods 0.000 description 2
- DNIAPMSPPWPWGF-GSVOUGTGSA-N (R)-(-)-Propylene glycol Chemical compound C[C@@H](O)CO DNIAPMSPPWPWGF-GSVOUGTGSA-N 0.000 description 1
- RYGMFSIKBFXOCR-UHFFFAOYSA-N Copper Chemical compound [Cu] RYGMFSIKBFXOCR-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- ISWSIDIOOBJBQZ-UHFFFAOYSA-N Phenol Chemical compound OC1=CC=CC=C1 ISWSIDIOOBJBQZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- NIXOWILDQLNWCW-UHFFFAOYSA-N acrylic acid group Chemical group C(C=C)(=O)O NIXOWILDQLNWCW-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000003064 anti-oxidating effect Effects 0.000 description 1
- 230000003078 antioxidant effect Effects 0.000 description 1
- 125000003118 aryl group Chemical group 0.000 description 1
- 125000004432 carbon atom Chemical group C* 0.000 description 1
- 239000003054 catalyst Substances 0.000 description 1
- 229910052802 copper Inorganic materials 0.000 description 1
- 239000000839 emulsion Substances 0.000 description 1
- 239000010687 lubricating oil Substances 0.000 description 1
- 238000005461 lubrication Methods 0.000 description 1
- 125000005397 methacrylic acid ester group Chemical group 0.000 description 1
- 239000003960 organic solvent Substances 0.000 description 1
- 230000003647 oxidation Effects 0.000 description 1
- 238000007254 oxidation reaction Methods 0.000 description 1
- CYQAYERJWZKYML-UHFFFAOYSA-N phosphorus pentasulfide Chemical compound S1P(S2)(=S)SP3(=S)SP1(=S)SP2(=S)S3 CYQAYERJWZKYML-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 238000007670 refining Methods 0.000 description 1
- 239000013049 sediment Substances 0.000 description 1
- 238000000926 separation method Methods 0.000 description 1
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
Landscapes
- Lubricants (AREA)
Description
| RZECZPOSPOLITA | OPIS PATENTOWY | 151 718 |
| POLSKA | Patent dodatkowy do patentu nr--- | Int. Cl.5 C10M 137/04 |
| ff| | Zgłoszono: 85 09 03 (P. 255263) Pierwszeństwo - | CZYTELNIA |
| URZĄD PATENTOWY | Zgłoszenie ogłoszono: 87 07 13 | OGÓLNA |
| RP | Opis patentowy opublikowano: 1991 03 29 |
Twórcy wynalazku: Tadeusz Tajber, Tadeusz Gunia
Uprawniony z patentu: Rafineria Nafty JEDLICZE, Jedlicze (Polska)
SPOSÓB OTRZYMYWANIA DODATKU WIELOFUNKCYJNEGO ZAWIERAJĄCEGO JAKO PIERWIASTKI AKTYWNE FOSFOR, TLEN ORAZ AZOT
Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawieraj ącego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot, typu estrów kwasów fosforowych oraz soli amoniowych kwasów fosforowych i/lub ich pochodnych estrów, stosowanego zwłaszcza jako dodatek uszlachetniający do produktów naftowych.
Znane z patentów PRL nr nr 139 033» 143 152 i 143 153 metody otrzymywania pochodnych kwasów dwualkilo-arylo-dwutiofosforowych polegają na reakcji neutralizacji aminami lub reakcji addycji do estrów kwasu akrylowego i/lub metakrylowego lub do styrenu i/lub alfastyrenu, kwasów dwualkilo-arylo-dwutiof osf orowych, otrzymanych w wyniku reakcji pięciosiarczku dwufosforu z alkoholami alifatycznymi lub mieszaniną alkoholi alifatycznych i/lub fenolu i/lub alkilofenolu. Otrzymane produkty posiadają dobry, poziom własności smarnyoh, prze ciwutlenia jący oh oraz przeciwkorozyjnych i znajdują zastosowanie jako dodatki uszlachetniające do produktów naftowych.
Jednakże w przypadku olejów smarowych stosowanych do urządzeń pracujących w ostryoh warunkach poziom ten jest niezadawalający, szczególnie w zakresie własności przeciwzużyciowych oraz przeciwkorozyjnych.
Nieoczekiwanie stwierdzono, że poprawę własności smarnych oraz przeciwkorozyjnych można osiągnąć stosując związki uzyskane w wyniku reakcji pięciotlenku dwufosforu z alkoholami alifatycznymi lub ioh mieszaniną w obecności rozpuszczalników organicznych.
Istotą wynalazku jest sposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawierającego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot, typu estrów kwasów fosforowych oraz soli amoniowych kwasów fosforowych i/lub ioh pochodnych estrowych, polegający na reakoji pięciotlenku dwufosforu z alkoholem alifatycznym lub mieszaniną alkoholi alifatycznych o ilośol atomów węgla 2 do 14, korzystnie 3 do 8, przy stosunku molowym substratów wynoszącym 1:(2-3), korzystnie 1:(2,3 - 2,7) w temperaturze od 0 do 160°C, korzystnie 20 do 145°C,
151 718
151 71θ w czasie od 1 do 300 minut, korzystnie 20 do 180 minut, w obecności polarnych rozpuszczalników organicznych typu benzenu i/lub czterochlorku węgla lub w obecności niskowrzących węglowodorów typu benzyny ekstrakcyjnej lub korzystnie wysokowrzących węglowodorów typu oleju bazowego i neutralizacji otrzymanej mieszaniny kwasów fosforowych oraz estrów kwasów fosforowych aminami, korzystnie alifatycznymi, użytymi w ilości stechiometrycznej w stosunku do kwasów fosforowych, w temperaturze do 150°C, korzystnie 10 do 120°C, w ozasie 1 do 120 minut, korzystnie 5 do 60 minut. Otrzymane związki charakteryzują się między innymi bardzo dobrymi własnościami przeciwkorozyjnymi oraz wysokim poziomem własności smarnych i przeciwutleniających.
Sposób według wynalazku jest przedstawiony w przykładach wykonania.
Przykład I. Do trój szyjnego reaktora wyposażonego w mieszadło mechaniczne, chłodnicę zwrotną oraz termometr wprowadzono czterochlorek węgla w ilości 92 g, pięciotlenek dwufosforu w ilości 69 g, a następnie poprzez chłodnicę zwrotną dozowano alkohol n-butylowy w ilości 77 g, utrzymując mieszaninę reakcyjną w temperaturze około 80°C, w czasie 85 minut. Z otrzymanych kwasów oraz estrów kwasów fosforowych usunięto czterochlorek węgla oraz nadmiar alkoholu butylowego (2 g) uzyskując półprodukt o liczbie kwasowej 510 mgKOH/g. Reakcję zobojętniania ..kwasów fosforowych przeprowadzono pe n t ad ecyl o aminą, przy stosunku molowym reagentów 1:1, w temperaturze 30 - 110°C, w czasie 30 minut.
Przykład II. Do reaktora wprowadzono olej bazowy SAE 10 w ilości 300 g oraz pięciotlenek dwufosforu w ilości 123 g, a następnie dozowano alkohol n-butylowy w ilości 268 g, utrzymując mieszaninę reakcyjną w temperaturze 70 - 125°C w czasie 45 minut.
Z otrzymanych kwasów oraz estrów kwasów fosforowych usunięto nadmiar alkoholu butylowego (99 g) uzyskując półprodukt składający się z dwóch wzajemnie nie rozpuszczających się warstw o średniej liczbie kwasowej 252 mgKOH/g. Reakcję zobojętniania kwasów_fosforowych przeprowadzono pentadecyloaminą, przy stosunku molowym reagentów wynoszącym 1:1, w temperaturze około 105°C, w czasie 30 minut.
Przykład III. Do reaktora wprowadzono benzen w ilości 4 35 g oraz pięciotlenek dwufosforu w ilości 56 g, a następnie dozowano alkohol izooktylowy w ilości 112 g, po czym utrzymywano mieszaninę reakcyjną w temperaturze 70 - 91°C, * czasie 150 minut.
Z otrzymanych kwasów' oraz estrów kwasów fosforowych usunięto benzen oraz nadmiar alkoholu izookty lowego (19 g) uzyskując półprodukt o liczbie kwasowej 409 mgKOH/g. Reakcję zobojętniania kwasów fosforowych przeprowadzono pentadecyloaminą przy stosunku molowym 1:1 w temperaturze 25 - 120°C w czasie 40 minut. Własności fizykochemiczne pięcioprocentowych roztworów, w oleju bazowym SAE-30, dodatków otrzymanych w przykładach 1 do 3 przedstawiono w tabeli.
Tabela
| Własności | Przykład 1 | Przykład 2 | Przykład ' 3 |
| o 1. Lepkość kinematyczna mm /s: - w temp. 50°C | 49,98 | 53,21 | 54,01 |
| - w temp. 100°C | 9,05 | 9,74 | 9,54 |
| 2. Wskaźnik lepkości, 7/L | 79 | 87 | 79 |
| 3. Liczba kwasowa, mg KOH/g | 8,9 | 7,4 | 9,0 |
| 4. Działanie korodujące na płytki z miedzi, wg ASTM D-130, w temp. 120°C, w ciągu 3 h | 1a | 1a | 1a |
| 5· Własnośoi smarne na aparaoie 4-kulowym: - własności przeciwzużyoiowe, średnia śred- nica skazy po biegu pod obciążeniem 40 kG w czasie 1 h, mm | 0,42 | 0,53 | 0,40 |
151 7ΐε
| Własności | Przykład 1 | Przykład 2 | Przykład 3 |
| - wskaźnik zużycia pod obciążeniem, | 52,7 | 44,3 | 44,8 |
| 1 h, kG | |||
| - oboiążenie zespawania kG | 220 | 220 | 250 |
| 6. Odporność na utlenienie w temp. 135°C, | |||
| katalizator płytki Cu, przepływ powietrza 5 1/h: - zmiana lepkości w temp. 50°C, % | ’ 37,47 | 18,27 | 26,14 |
| - zmiana liczby kwasowej, mg KOH/g | -1,0 | -0,3 | +3,8 |
| - zawartość osadów, % | 0,68 | 0,98 | 0,14 |
| 7. Własności demulgująoe wg ASTM D1401, | |||
| czas rozdziału na warstwy olej-woda- | 40/40/0 | 40/40/0 | 40/40/0 |
| -emulsja, minut | 9 minut | 14 minut | 5 minut |
Claims (1)
- Zastrzeżenie patentoweSposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawierającego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot, typu estrów kwasów fosforowych oraz soli amoniowych kwasów fosforowych i/lub ioh pochodnych estrowyoh, znamienny tym, że mieszaninę kwasów fosforowych oraz estrów kwasów fosforowych, otrzymanych w wyniku reakcji pięciotlenku dwufosforu z alkoholem alifatycznym lub mieszaniną alkoholi alifatycznych o ilości atomów węgla 2 do 14, korzystnie 3 do 8, przy stosunku molowym substratów ν/y noszącym 1:(2-3), .korzystnie 1:(2,3 - 2,7), w temperaturze 0 do 160°C, korzystnie 20 do 145°C, w czasie 1 do 300 minut, korzystnie 20 do 180 minut, w obecności polarnych rozpuszczalników organicznych typu benzenu i/lub czterochlorku węgla lub w obecności niskowrzących węglowodorów typu benzyny ekstrakcyjnej lub zwłaszcza wysokowrzących węglowodorów typu oleju bazowego, neutralizuje się aminami, korzystnie alifatycznymi, użytymi w ilości . stechiometrycznej w stosunku do kwasów fosforowych, w temperaturze do 150°C, korzystnie 10 do 12C°C, w czasie 1 do 120 minut, korzystnie 5 do 60 minut.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL25526385A PL151718B1 (pl) | 1985-09-03 | 1985-09-03 | Sposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawierającego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL25526385A PL151718B1 (pl) | 1985-09-03 | 1985-09-03 | Sposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawierającego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL255263A1 PL255263A1 (en) | 1987-07-13 |
| PL151718B1 true PL151718B1 (pl) | 1990-09-28 |
Family
ID=20028201
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL25526385A PL151718B1 (pl) | 1985-09-03 | 1985-09-03 | Sposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawierającego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL151718B1 (pl) |
-
1985
- 1985-09-03 PL PL25526385A patent/PL151718B1/pl unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL255263A1 (en) | 1987-07-13 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| AU684869B2 (en) | Metal free hydraulic fluid with amine salt | |
| KR100221896B1 (ko) | 엔-아실-엔-하이드로카본옥시알킬 아스파르트산 에스테르를 내식제로서 포함하는 조성물 | |
| US3293181A (en) | Dialkyl dithiophosphates and lubricants containing them | |
| US3388066A (en) | Reaction products of dihydrocarbon dithiophosphoric acid and phosphite | |
| EP0821053A2 (en) | Phosphate based additives for hydraulic fluids and lubricating compositions | |
| KR101252867B1 (ko) | 윤활제용 첨가제 | |
| EP0407977B1 (en) | Lubricating oil composition | |
| US3844960A (en) | Lubricant compositions | |
| JPS59219394A (ja) | 潤滑剤組成物 | |
| US5573696A (en) | Oil-soluble phosphorus- and nitrogen-containing additives | |
| EP0281060B1 (en) | Lubricating oil compositions for traction drive | |
| EP0287273A2 (en) | Sulfurised antiwear additives and compositions containing them | |
| JPH01503394A (ja) | 酸化防止生成物 | |
| US5500140A (en) | Oil-soluble phosphorus- and nitrogen-containing additives | |
| US4392966A (en) | Molybdenum-zinc dialkyldithiophosphates as lubricant additives | |
| US4118328A (en) | Amine phosphate salts | |
| US2765276A (en) | Lubricating compositions | |
| EP0308264B1 (en) | Lubricant additive comprising mixed non-aryl diol/phosphorodithioate-derived borates | |
| US2760937A (en) | Phosphorus-containing lubricant additives | |
| US2599341A (en) | New phosphorus containing compounds | |
| PL151718B1 (pl) | Sposób otrzymywania dodatku wielofunkcyjnego zawierającego jako pierwiastki aktywne fosfor, tlen oraz azot | |
| US10544172B2 (en) | Phosphate composition | |
| US2783203A (en) | Corrosion preventing agent | |
| US3813336A (en) | Reaction products of amines and dithiophosphoric acids or salts | |
| US3200074A (en) | Lubricating compositions containing borate ester-amine complexes |