PL152655B1

PL152655B1 - Process for reducing the concentration of nitrogen oxides in an effluent

Info

Publication number: PL152655B1
Application number: PL1988271056A
Authority: PL
Inventors: William R Epperly; Jeremy D Peterhoblyn; George F Shulof; James Ch Sullivan
Original assignee: Fuel Tech Inc
Priority date: 1987-03-06
Filing date: 1988-03-07
Publication date: 1991-01-31
Also published as: ES2006353A6; WO1988006569A1; AU597210B2; FI885102A0; GR880100126A; CA2029010A1; CN88101838A; YU44788A; EP0306515B1; HU206659B; FI88463C; DE3852801D1; DE3852801T2; FI885102L; CA1312189C; ATE117274T1; MX165279B; DD275186A5; PT86907B; EP0306515A1

Description

OPIS PATENTOWY

152 655

Patent dodatkowy ' do patentu nr--Zgłoszono: 88 03 07

Pierwszeństwo: 87 03

Int. Cl.sB01D 53/34 /P. 271056/

Stany Zjednoczone Ameryki simm

URZĄD

PATENTOWY

RP

Zgłoszenie ogłoszono: 88 12 08

Opis patentowy opublikowano: 1991 08 30

Twórcy wynalazku: William R. Epparly, Jeremy D. P. Hoblyn, George P. Shulof, James Ch. Sullivan

Uprawniony z patentu: Puel Tech. Inc·, Stamford /Stany Zjednoczone Ameryyk/

SPOSÓB ZMIBJSZANIA STĘŻENIA TLENKÓW AZOTU W GAZACH ODLOTOWYCH

Przedmiotem wynalazku jeat sposób zmniejszania stężenia tlenków azotu /Ν0_χ/ w gazach odlotowych ze spalania paliwa zawierającego węgiel, a w szczególności w gazach o dużej zawartości tlenu, powstających przy spalaniu paliwa zawiei rającego węgiel.

Paliwa zawierające węgiel można spalać bardziej ko^liltnie i przy wytwarzaniu zmne;szonych ilości tlenku węgla i nie spalonych węglowodorów, jeżeli spalanie prowadzi się przy wysokim stężeniu tlenu i przy stosunku powietrza do paliwa umożliwiającym uzyskiwanie wysokiej temperatury płomienia. Gdy paliwa kopalne stosuje się do opalania dużych kotłów, to zazwyczaj powstają temperatury wyższe nil około 1090°C, przeważnie od około 1200^oC do około 165O°C. Jednakże, tak wysokie temperatury, a miejscami jeszcze wyższe, powodują termiczne wytwarzanie Νϋ_χ, gdyż w tak wysokich temperaturach powstaje wolny tlen i wolny azot, które wiąlą się chemmiznie, dając tlenki azotu. Znaczne ilości tlenków azotu powstają nawet w instalacjach kotłowych z obiegowym złożem fluidyowwanym pracujących w temperaturach 700-870°C.

Tlenki azotu są uciążlw^y^mi polutantami, występującymi w strumieniach spalin w dużych instalaojaoh kotłowych i w kotłach z obiegowym złożem fluidalnym, jeżeli proces Oprania w tych urządzeniach prowadzi się jak opisano wyżej i stanowią silnie drażniący składnik ms^y przemysłowej. Uważa się też, że tlenki azotu często ulegają procesowi zwanemu fotochemicznym wytwarzaniem m>ły przemysłowej, gdyż w obecności światła słonecznego i węglowodorów podlegają różnym reakcjom ctB3mieyπso. Poza tym, tlenki azotu przyczynia ją się w znacznej mierze do powstawania kwaśnego deszczu. Niestety jednak, wysokie temperatury w instalacjach kotłowych powodują, że większość znanych metod ymnnejsyania stężenia Ν0_χw gazach odlotowych, takie jak płukanie tych gazów lub stosowanie siatek z katalizaoorem są nieekonomiczne i/albo nieskuteczne.

Proponowano już różne procesy i środki do chemicznego zmu^jszania zawartości tlenku azotu w gazach odlotowych. Polegają one na dodawaniu bezpośrednio do tych gazów suchych chernmkaaii lub ich roztworów, co może powodować znaczne ograniczenie stężenia Ν0_χ w spa152 655

152 655 linach. Jednakże, wśród tych licznych, różnych chemikalii nie znaleziono środka, który podawany w określonych strefach o różnej temperaturze mógłby powodować zmnnejszenie stężenia Ν0χ większe niż 50%, a zwłaszcza powyżej 75% i który działałby w ciągu okresu czasu nadającego się do stosowania w teohni.ce. Poza tym, niektóre z tych mtod ummoliwiają zmniijszenie zawartości Ν0_χ tylko z równoczesnym powodowaniem powstawania znacznych ilości innych polu.tantów, takich jak amoniak i/albo tlenek węgla.

W opisie patenoowym St. ' Zj. Am. nr 3 900 554 podano sposób zmniejszania zawartości monoolenku azotu /No/ w gazach odlotowych przez wtryskiwanie amoniaku, określonych prekursorów amoniaku lub ich wodnych roztworów do gazów . odlotowych, dla zmieszania ich z NO w temperaturze 87O-lO9O°C_t W tymże opisie proponuje się też stosowanie środków redukujących, takich jak wodór i różne węglowodory, aby umożż:i^^ć wykorzystywanie amoniaku w spalinach w temperaturach tak niskich jak 700°C. Wpraiwdie w wymienionym ^żej opisie patentowym mówi się o możżiwoścl stopniowanego wtryskiwania związku amoniaku, to jednak nie mówi się nic o skuteczności wtryskiwania określonych środków w strefach o różnej temperaturze, aby w ten sposób zoptymalizować redukcję Ν0_χ bez równoczesnego powodowania powstawa nia znacznych ilości innych polutantów.

W opisie pate^noww^m St. Zj. Am. nr 4 208 386 podano, że w przypadku gazów odlotowych o dużej zawartości tlenu przy zmnejszaniu stężenia tlenk<w azotu przez dodawanie mocznika w stanie suchym lub w postaci wodnego roztworu, temperatura gazów oblot owych powinna być rzędu 7OO-1O9O°C. Jako środki redukujące wyiamenia się też rozpiu^^c^^^a-n^k:! alkanowe, które, tak jak wodór i tlenek węgla, umożliw iają obniżenie skutecznej temperatury procesu do poniżej 870°C. W opisie tym sugeruje się też wtryskiwanie środków nasilających proces, ale te środki są również oparte na moczniku i powinny móc działać w tych samych warunkach temperatury i stężania tlenu. To samo dotyczy informacji zawartych w opisie paten^ym St. Zj. Am. nr 4325924.

Aczkolwiek znane publikacje, np. zgłoszenia wynalazków w St. Zj. Am. nr nr 906671 i 784828, wspominają o wtryskiwaniu środków dla redukowania tlenków azotu w licznych, oddalonych od siebie miejscach, to jednak każda z tych publikacji mówi o wtryskiwaniu tego samego środka w miejscach, w których istnieją takie same warunki, takie jak temperatura i stężenie tlenu.

Chociaż zmniejszeiie stężenia tlenków azotu w gazach odlotowych w mo oliwie największym stopniu jest wysoce pożądane, to jednak znane sposoby stosowane do tego celu są ograniczone i to nie tylko w od niesieniu do wielkości obniżenia tego stężenia, ale również mają tę wadę, że powodują powstawanie innych polutantów, takich jak amoniak lub tlenek węgla, wytwarzanych jako produkty uboczne przy procesach redukcji Ν0_χ.

Wy^lszek umiOliwia uniknięcie tych wad znanych procesów i pozwala na zmniejszeiie stężenia tlenków azotu w gazach odlotowych, powstających przy spalaniu paliw zawierających węgiel. Wynnaazek pozwala na znaczne zmnńejszanie stężenia tlenków azotu, a równocześnie ogranicza wytwarzanie takich szkodliwych związków jak am^t^^ak i tlenek węgla oraz umo0lioia maksymalne wykorzystanie stosowanych środków chemicznych.

Przedmiotem wynalazku jest proces polegający na seryjnych traktowaniach gazów ze spalania paliw węglowych przez wtryskiwanie różnych środków, w różnych temperaturach tych gazów. Na przykład, pierwszy środek traktujący wtryskuje się do gazów odlotowych w pierwszej strefie temperatury i drugi środek traktujący inny niż pierwszy środek traktujący w drugiej strefie. temperatury innej niż pierwsza strefa temperatury i w razie potrzeby zabiegi te powtarza się aż do obniżenia stężenia polutanta do żądanego poziomu. Okkrślenie środek traktujący oznacza preparat zawierający chemiczną substancję redukującą, to jest mogącą chemicznie redukować Ν0_χ, tlenki siarki /SO^/ lub inne polutanty, przy czym korzystnie preparat ten zawiera też rozpuszczalnik. Preparat dla każdego traktowania formułuje się tak, aby wtryśnięty do gazów odlotowych w strefie o określonej temperaturze skutecznie zmnnejszał stężenie określonego polutanta, zwłaszcza tl^f^lc<5w azotu.

152 655

Stwierdzono, że redukcję tlenku, azotu można polepszyć zwiększając ilość chemicznego środka redukującego, stosowanego jako środek traktujący. Jednakże, osiąga się taki punkt, w którym występuje - emitowanie innych polutantów, takich jak amr^iiak, co jest niepożądane. Na przykład, emisja amoniaku może powodować powstawanie szkodliwych osadów wodorosiarczanu amonowego, a poza tym może też być wytwarzany tlenek węgla. To powoduje ograniczanie zakresu zmnnijszania zawartości tlenków azotu w jed rym etapie traktowania. Stwierdzono również, że różne środki chemiczne powodują zmniejszania stężenia tlenków azotu w różnych temperaturach.

Poza tym, ze względu na konstrukcję instalacji kotłowej, wtryskiwanie chemikaaii w każdym miejscu tej instalacji nie jest mo śliwę. Powinno ono odbywać się w takim miejscu, w którym wewnątrz instalacji jest przestrzeń, do której wtryskiwanie jest mooiiwe. Wtryskiwanie bezpośrednio do rurowych przewodów wymiennika ciepła może powodować powstawanie szkodliwych osadów i nieskuteczne wykorzystywanie chei^kkaii· W praktyce, przestrzeń s0powe6dniα do wtryskiwania może w insraiasji kotłowej znajdować się w 2-4 miejscach, w których ze względu na przenoszenie ciepła są różne temperatury.

Zgodnie z wynalazkiem, największe obniżenie stężenia tlenków azotu osiąga się wybierając miejsca, w których wtryskiwanie jest możliwe, dobierając środki traktujące tak, aby skutecznie zmnnejszały stężenie teenków azotu w temperaturze panującej w tym miejscu wtryskiwania, wtryskując te środki w takim mejscu, aby uzyskiwać rnksymlne zmniejszenie stężenia teenków azotu z równoczesnym unikaniem emiiji innych polutantów, takich jak amoniak i tlenek węgla oraz regulują proces wtryskiwania w zależność i od zmian obciążenia kotła· Na przykład, jeżeli obciążenie kotła mleje z 100# do 5(0# to temperatury w każdym Mejscu mogą się obniżać i może być konieczne stosowanie zmian wtryskiwania odnośnie ilości i/albo składu wtryskiwanego środka·

Sposób według wyralazku może być stosowany dia osiągania określonego zimnijszenia stężenia tlenków azotu, z równoczesnym ograniczaniem kosztu st o s owanych ch^mikni.

Osiąga się to stosując najpierw mo oliwie dużą ilość najmniej kosztownego środka traktującego, a następnie wtryskuje się drugi środek mniej kosztowny i postępuje tak dalej aż do uzyskania zamierzonego ceiu.

Aczkolwiek mówi się tu o zmnnejszaniu stężenia tlenków azotu w gazach odlotowych, ale jest oczywiste, że sposób według wyrnlazku można stosować również do zwanijszania stężenia innyoh po^tan^w, które mogą występować w gazach od lot owych ze spalania paliw węglowych. Poza tym, chociaż w opisie mówi się o stosowaniu sposobu według wynalazku w kotłach opalanych zawiesinowo, to jednak należy rozumieć, że sposób ten nadaje się również do - stosowania w instalacjach kotłowych innego typu, takich jak kotły z obiegowym złożem fluOdainym, opaiane różnymi paliwami, w tym też paiiwami odpadkowymi.

Okraslenie strefa temperatury oznacza tu strefy o ustalonych warunkach i w których temperatura gazów odlotowych mieści się w pewnym zakresie. Określenie utleniony węglowodór oznacza węgiowodór zawierający tlen iub grupę zawierającą tlen. Określenie węgloy wodór hydroksyaminowy oznacza węgiowodór, w którym co najmniej jeden atom wodoru jest zastąpiony grupą hydroksyiową /OH/ i co najmnnej jeden atom wodoru jest zastąpiony grupą aminową. Określenie alkohoi oznacza pochodne węgiowodorowe, w któryoh jeden iub większa iiczba atomów wodoru jest zastąpiona grupą iub grupami hydroksylowymi. Określenie cukier oznacza iiczne przydatne substancje sacharydowe, które mogą w opisywanych tu warunkaoh zmnnijszać stężenie Ν0_χ w gazach odlotowych. Są to nie redukujące iub redukujące, rozpuazczaine w wodzie monosacharydy i polisacharydy oraz produkty ich rozkładu, takie jak pentozy, w tym również aidopeitszy, TOśylopeitozy, ketopentozy, np. ksyioza i arabinoza, dezoksyaldozy, np. raminoza, heksozy oraz sacharydy redukujące, takie jak aiOoheksozy, np· giikoza, gaiaktosa i ketohek8szy, takie jak fruktoza i sorboza, dwisacharydy, takie jak laktoza i ml/toza, nie redukujące dwusactarydy, takie Jak sacharoza oraz inne polisacharydy, takie Jak dekstryna i rafl^noza, Jak również hydΓslizwιnnś skrobie, które jako składniki zawierają oligosacharydy, a także polisacharydy dające się dyspergować w w^die.

152 655

Określenie aminokwas o snąc za dowolna związki zawierające grupę aminową 1 grupę karboksylową /COOH/. Określenie proteina” oznacza związek polimeryczny, który ma jako jednostkę strukturalną aminokwas. Określenie mleko chuda oznacza mleko, z którego usunięto tłuszcz całkowicie lub częściowo· Okreslenie mleko sproszkowane oznacza beztłuszczowe mleko w proszku, np. produkowane przez firmę Carnation Company o^ Los Angeles, Kalifornia, pod nazwą Carnation Instant Non-Fat Dry· Mik.

Otbicność polutantów w gazach odlotowych można określać mianem zanieczyszczenia, który oznacza obecność wszystkich polutantów w gazach. Jest rzeczą·oczywistą, że zmnne jszenie stężenia jednego zanieczyszczenia, np. tlenków azotu, które prowadzi ' równocześnie do wytwarzania innego rodzaju zanieczyszczeń gazów odlotowych, nie oznacza zmnnejszenia wskaźnika zanieczyszczenia. Wynaaazek umoożiwia· zmnne jszanie stężenia tlenków azotu z równoczesnym uniknięciem wytwarzania innych polutantów, takich jak amoniak i tlenek węgla, toteż powoduje obniżanie wskaźnika zanieczyszczenia gazów, przy czym osiąga się to na drodze etapowego lub wielostopnoowego procesu, podczas którego do gazów odlotowych wtryskuje się w liczrych strefach temperatury liczne ciecze traktująoe.

Określenie pierwsza, druga i trzecia strefa traktowania oznacza tu wzajemne rozmieszczenie stref traktowania. Na przykład, druga strefa trakoowania może być każdą strefą, w której temppratura gazów odlotowych jest niższa niż te^p^^n tych gazów w pierwszej strefie. Podobnie też, trzecia strefa tam^rstu^ może być każdą strefą, w której terperaturα gazów odlotowych jest niższa od temperaturn tyoh gazów w drugiej strefie, ±td. Opisu niniejszego nie należy rozumieć w ten sposób, że jakaś strefa · wstrzy kiwania o określonej temppraturze misi być we wszystkich przypadkach tam, gdzie gazy odlotowe mmją te^p^tu^ w określonych granicach, to jest np·, że pierwsza strefa temperatury powinna być zawsze tam, gdzie temppratura gazów odlotowych jest w granicach od około 925°C do około 1090°C. Można bowiem dobierać środek traktujący taki, który jest najskuteczniejszy w danym zakresie temperatury, taki jak wodny roztwór moocnaka, podany w zgłoszeniu wynalazku w St. Zj. Am. nr 784826, lub wodny roztwór amoniaku albo gazowy amjnn^lk, znane z opisu paten towego St. Zj. Am. nr 3 900 554. Aczkolwiek m(^l^^:i.j^m działania amoniaku lub mocznika powodujący zmaejszaaie stężenia tlenków ażotu nie został w pełni poznany, to jednak uważa się, że związki te ułatwiają szereg reakcji, w których biorą udział rodniki o wzorze ΝΗ_χ, w którym x oznacza liczbę całkowitą, jak również rodniki o wzorze Ν0_χ, w którym x ma wyżej podane znaczenie. Molowy stosunek stężenia rodników ΝΗ_χ do stężenia rodników Ν0_χ, to jest /NH^ nazywany jest często Enormal.zow^^a^ym stosunkiem stechiometrycznym /NSR/. Jeżeli geoimtria kotła p^^5^^!.a, dwa wtryskiwania mogą być dokonywane w miejscach znajdujących się ku górze, w kierunku przep^jwu. Pierwsze może odbywać się bardziej ku górze, w strefie terperatury gazów odlotowych wynoszącej od około 1O1O°C do około 1090°C, a drugie w strefie o niższej terpeΓatSΓze, w której te^^p^r^^-tur^a gazów odlotowych wynosal od około 925°C do około 1010°C· Jak podano w cytowanych wyżej publikacjach, w strefie o niższej ta^p^^rze roztwór mooznika lub amoniaku może mieć większe stężanie, np. około 20-50# wagowonh, a w strefie o wyższej temperaturze roztwór ten może mieć stężanie niższe, np. około 5-20# wagowych.

Strefy temperitury cdpowOθdnie do wtryskiwania zgodnie z wynalazkiem można taż znaleźć poniżej stref opisanych wyżej, a miancwOcia w których temperatura gazów odlotowych, wynosi od około 73O°C do około 955°C. Środki traktujące, odpowwednie do wtryskiwania w strefach o takich tamperaturajh są podana w zgłoszeniu wyna!azku w St. Zj. Am. nr 906671 i w zgłoszeniu złożonym w urzędzie patentowym St. Zj. Am. w dniu 13.02.1987 nuimr zastępczy 937-0068. Te opisane środki obejmują wodna roztwory amoniaku lub mocznika i są uzupełnione dodatkiem substancci aasilających proces oczyszczania, takich jak sześcioretylracczteΓoarina /HMTA/ i/albo glikol atyrenowy.

Geoimeria kotła może też pozwalać na uzyskanie więcej niż jadaej strefy te^^pr^^tur^ ^do w^^k^ania, w której ^gaz^y odlotowe mj^ą tamppraturę od około 73⁰°^{C d}o około ⁹⁵⁵°C. Na przykład, wtryskiwanie może być dokonywana w strefie, w której tam^^^r^^^ura gazów odlotowych wynosi od około 840°C do około 955°C, a drugia miejsca wtryskiwania może być

152 655 w strefie, w której temperatura gazów wynosi od około 73O°C do około 840°C. Środek wtryskiwany w drugiej z tych stref tempeeatury może być podobny do wtryskiwanego w pierwszej strefie lub może być mńej rozcieńczony albo może zawierać różne stężenie substanojl nasilających proces ±tp·

Inną strefą temperatury w instalacji kotłowej, w której można prowadzić wtryskiwanie, jest strefa, gdzie gazy odlotowe mją temperaturę niższą od około 76O°C. Jak podano w wyżej wymienionym zgłoszeniu nr 937-0069, środki traktujące od powwe dnie do· wtryskiwania do gazów odlotowyoh o takich temperaturach, obejmują pochodne węglowodorów, takie jak glikol etylenowy lub furfural, albo nadtlenek wodoru· Więcej niż jedna strefa do wtryskiwania środka traktuąącego może też znajdować się w części kotła o niższej temperaturze gazów odlotowyoh·

Zgodnie z korzystnym wariantem sposobu według wyralazku, pierwszy środek traktujący wtryskuje się do gazów odlot owych w pierwszej strefie temperatury· Na przykład, w dużych kotłach opalanych zawiesinowo, miejsce pierwszego traktowania cieczą może znajdować się przed prze grtewaczem, gdzie temperatura gazów w tej pierwszej strefie · jest w^sza niż około 925°C. Skład i ilość środka traktuąooego dobiera się wówczas tak, aby zaohodziło skuteczne zmniejszanie stężenia ΝΟ_χ w gazach w tej temperaturze, a równocześnie aby wytwa rzanie amoniaku było mooliwie rajmnnejsze. Środkami do takiego traktowania są środki zawwerające wodne roztwory mozaika lub amoniaku albo gazowy amoniak·

Pod określeniami moocnik” 1 amoniak rozumie się w tym opisie zarówno moocnik i amoniak jak 1 loh pochodne, o takim samym działaniu, np· mrówczan, szczawian wodorotlenek amonowy oraz różne trwałe aminy i ich wodne roztwory·

Wodny roztwór mozaika lub amoniaku, stosowany jako pierwszy środek traktujący, wtryskuje się korzystnie w licznych, oddalonych od siebie miejscach w pierwszej strefie temperatury, za pomooą dysz lub innych urządzeń, które mogą równommernie zdyspergować krople roztworu w przepływającym strumieniu gazów odlotowych tak, aby uzyskać równomierne zmieszanie·

Prędkość wtryskiwania pierwszego środka trakt^jącego do gazów odlotowych w pierwszej strefie temperatury jest korzystnie taka, przy której uzyskuje się ^ksy^ne zmniejszenie stężenia ΝΟ_χ, aż do chwili, gdy nastąpi przebicie się amr^ń^lku. Określenie przebicie się ams^n^ku oznacza m^omn, w którym następuje znaczny wzrost stężenia NH^ przy danej prędkośoi wstrzykiwania środka. Prędkość wstrzykiwania pierwszego środka traktująoego określa się dośwlLaddczlnie przez dostΓajaiie jej tak, aby uzyskać opisane wyżej warunki, ponieważ aktualna prędkość zm^n^a się wraz ze zmianą prędko ści strumienia gazów odlotowyoh oraz temperatury w danej strefie, która może ulegać zmianom w pewnych granicach, w zależności od obciążenia i opalania kotła. Gdy temperatura w pierwszej strefie jest wyższa od około 925°C i pierwszym środkiem tΓaktująoyi jest roztwór zawierający mozaik lub amonnak, to molowy stosunek zaw^tości azotu w pierwszym środku traktującyr do zaw^toścl tlekców azotu wynosi korzystnie od około 1:5 do około 5:1, zwłaszcza od około 1:3 do około 3:1, a najkorzystniej od około 1:2 do około 2:1.

Tefflparaaura gazów odlotowych ma wpływ na stężenie mozaika lub amoniaku w roztworze.

W temperaturarh od około 925°c do około 1010°C roztwór działa najskutecznńej, gdy jego stężenie wynosi od około 20 do około 50$ W przeciwieństwie do tego, w temperaturach wyższych od około 1010°C stężenie roztworu może być na ogół niższe, mianowicie od około 5 do około 20$ wagowych. Natomiast, gdy gazy odlotowe mmją temperaturę od około 925°C do około 1010°C, roztwór moccnika lub amoniaku, będący pierwszym środkiem traktującym, można wzmacniać przez dodawanie sze ściometylenocztjroamiiy jako substaniji rassiającej prooes oczyszceania. Można też w tym celu stosować i inne substancje ispomigające, takie jak guanidyna, węglan guanidyny, dw□guanidyna, siarczan gnanylomoocnnKa, me lamina, dwuoyjaiodwuamid, cyjanoamidek biuret, 1,1 '-azobisformamid, meylolomocznik, produkt kondθnisjąl meylolomocznika z rooąnikier, dwuπrtylolfroocnik, meylomoocnik, dwumieyloroofnik i mieszaniny tych związków. Rozumie się, że pierwszy środek traktujący

152 655 może też zawierać gazowy amoniak. Poza tym, w zależności od konfiguracji instalacji kotłowej, należy przyjąć, że możliwe są co najmniej dwie strefy temperatury i/albo przed prze grzewaczem w kierunku przepływu gazów, jak to omówiono Na przykład, jedna z tych stref może być tam, gdzie temperatura gazów odlotowych jest od około 1010°C do około 1090°C, a druga tam, gdzie temperatura gazów jest od około 925°C do około W10°C.

Zgolnie z wynalazkiem, do · gazów odlotowych wtryskuje aię i drugi środek traktujący, w strefie temperatury leżącej za strefą pierwszą w kierunku przepływu gazów. Na przykład, w dużych kotłach z opalaniem zawiesnnowym ta druga strefa temperatury może znajdować się w kierunku przepływu za przegrzewaczem, gdzie temperatura jest zwykle od około 73O°C do około 955°C. Ale, jak to przedyskutowano wyżej, drugą strefą temperatury może być dowolna strefa o temperaturze niższej od temperatury w pierwszej strefie, np. może ona mieć temperaturę wyższą lub niższą od temperatury około 73O°C i sięgającą około 955°C Temperatura w tej strefie powinna jednak być niższa od temperatury w pierwszej strefie· Skład drugiego środka traktującego dobiera się wówczas korzystnie tak, aby osiągnąć możliwie optymalne zmniejszenie stężenia tlenków azotu bez wystąpienia przerwania się amoniaku w tej strefie. W tych warunkach, jako drugi środek traktujący korzystnie stosuje się mieszaninę mocznika lub amoniaku z substancją nasilającą proces.

OOppowidnimi substancjami wpływającymi korzystnie na proces oczyszczania są substancje takie jak sześcoometylenoczeeoaamina /HMTT/, utlenione węglowodory, takie jak mtanoi, glikol etylenowy, gliceryna, cukier, furfural i jego pochodne, takie jak hydmksymeeylofurfural, mieszaniny orto-, i e^ara-lmeylofenoni, takie jak kwas krezylowy, hydeoksyamiino^glnoodory, takie jak rotaiolnamiia, aminokwasy i preparaty zawierające proteinę, takie jak m.eko chude lub sproszkowane. Innymi odpowiednimi substancjami naeiaającwl proces są substancje takie jak guanidyna, węglan guanidyny, dwuguanidyna, siarczan guanylomocznika, melamina, doucyjaindwuamid, cyjanoamidek biuret, 1,1*-azobi8neaaαmid, mtylolomocznik, produkt kondensaoji meyloloanoziika z mocznikiem, dwun^-tylc^JLomomsnik, mtylomocznik, douπ»tyloaocznik 1 m.eszaniny tych substancji. Najkorzystniejszymi substancjami nasilającymi proces są glikol etylenowy, cukier i furfural.

Drugi środek traktujący wtryskuje się do gazów odlotowych aby dostosować molowy stosunek zawartości azotu w tym środku ndpowOedιnin do stężenia tlenków azotu tak, aby umożliwić mooiiwie największe zmniejszeiie stężenia tlenki Ν0_χ w drugiej strefie temperatury, z równoczesnym zminimalizowaniem wytwarzania innyoh po^utantów, takich jak amoniak lub tlenek węgla. Mieszaninę o podanym wyżej składzie wtryskuje się korzystnie tak, aby uzyskać molowy stosunek azotu w tej mieszaninie do zawartości tlekeów azotu wynoszący od około 1:5 do około 5:1, zwłaszcza od około 1:3 do około 3:1, a najkorzystniej od około 1:2 do około 2:1. Stosunek wagowy substancji nasilającej proces, zawartej w tym środku, do zawartości mocznika lub amoniaku wynosi korzystnie od około 1:10 do około 5:1, zwłaszcza od około 1:5 do około 3:1, a najkorzystniej od około 1:4 do około 2,5:1.

Środek traktujący przygotowuje się zwykle w ten sposób, że rozpuszczalną w wodzie substancję nasilającą proces rozpuszcza się w wodzie tak, aby uzyskać roztwór o stężeniu od około 5 do około 2596 wagowych, a zwłaszcza od około 10 do około 2095 wagowych, po czym roztwór ten miesza się z żądaną ilością mocznika lub amonńaku. Otrzymaną mieszaninę wtryskuje się następnie w różnych miejscach drugiej strefy temperatury do feazów odlotowych. Do wtryskiwania stosuje się dysze lub inne urządzenia, umanliwiaaące równomierne zdysperg owanie kropel cieczy w strumieniu gazów odlot owych i dobre zmiii^i^j^r^ie. Jak podano wyżej, mogą być co rtBjmniej dwie strefy temperatury i w razie potrzeby, gdy georatria kotła na to zezwala, do gazów odlotowych można wtryskiwać co najmniej dwa środki traktujące · w określonych strefach temperatury.

Koneysaniejszy wariant sposobu według wynalazku przewiduje wtryskiwanie do gazów odlotooynh trzeciego środka traktującego w trzeciej strefie temperatury, znajdującej się za pierwszą i drugą strefą temperatury w kierunku przepływu gazów. Na przykład, w kotłaoh z opalaniem zawiesnoowym, trzeciy strefa temperatury może znajdować się korzy istnie

152 655 za ekonornizereo, gdzie tem®^ratura gazów odlot owych wynosi od około 43O°C do około 760°C. W tych warunkach stosuje się korzystnie trzeci środek traktujący, który zawiera węglowodór lub nadtlenek waloru. Jako węglowodory w trzecim środku traktującym njkorzystniej jest w tych warunkach stosować tlenowe pochodne węglowodorów, takie jak maocząsteczkowe ketony, aldehydy, alkohole mono-, dwu- lub wielowodoroteenowe węglowodorów alifatycznych, pochodne hydroksyaminowe węglowodorów, takie jak m^^^o^ano^^ami^^a i kwas aminoootowy /glicyna/. Najkorzystniej jest stosować glikol etylenowy, meanol lub furfural.

Można też korzystnie stosować mieszaniny alkoholi wielowodorotlenowych, takie jak mieszaniny m^0:oczj8t^e^(^2^1^c^wych polioli, znane jako produkty uwooomnania hydroksylowa»j skrobi. Poza tym można też stosować węglowodory parafinowe, olefCnowe i aromatyczne, w tym również węglowodory oparte na nafcie.

Węglowodory takie można stosować same lub w postaci wodnych dyspersji lub roztworów.

Ze wzgl^lów oszczędności owych pożądane jest stosowanie roztworów wodnych, ale niekiedy może być wskazane stosowanie innych rozpuszczalników·,· samych lub z dodatkiem woły. Węglowi ory należy stosować w takich ilościach, aby uzyskiwać optymalne zmnnejszecie stężenia teenkćw azotu w gazach odlotowych, przy równoczesnym ograniozeniu po^^^a^^r^^a innych polutantów, takich Jak amoniak i tlenek węgla. Węglowodory te stosuje się korzystnie w takich il oścach, ąby ich wagowy stosunek do zm^wi^^o^c^^ tlenków azotu w gazach odlotowych wynossł od około 1:5 do około 5:1, zwłaszcza od około 1:2 do około 2:1.

Tlosć dodawanych węglowodorów może być różna, w zależności od względów ekonomicznych.

Gdy zgodnie z wynalazkiem jako trzeci środek traktujący stosuje się węglowodór, to korzystnie . wtryskuje się go do gazów odlotowych w lccznych, oddalonych od siebie miejscach w trzeciej strefie tem^pe^ !tu:ry, stosując do tego celu dysze lub inne urządzenia, które umożliwiają równoimerne zdyspergooanil kropel węglowodoru w gazach i dobre wymuszania. Węglowodór można wtryskiwać sam lub w postaci dyspc^si albo roztworu, jak to opisano wyżej. W zależności od budowy instalacji kotłowej,. wtryskiwanie to można prowadzić w dwóch strefach, w których tempeΓaturl gazów wynosi od około 430°C do około 76O°C.

Należy rozumieć, że stosowane tu określenia pierwsza, druga i trzecia w odniesieniu do stref są używane tylko dla uzyskania jasność i opisu. Faktyczna curnracja zi.enia się w zależności od faktycznej liczby stref temperatury i liczby środków traktujących, wtryskiwanych w każdej sytuacji. Liczba ta może być różna w zależnośći od budowy kotła /jak podano wyż^./ i od żądanego stopnia usunięcia subs sta ncci zanieczyszczających.

Gazy odlotowe ze spalania paliwa węglowego, do których wtryskuje się zgodnie z wynalazkiem środki traktujące, są korzystnie gazami o dużej zawartości tlenu, co oznacza, że zawierają one nadmiar tlenu. Nadmiar ten jest mnnijszy niż 10# w stosunku objętościowym i korzystnie wynosi od około 1# do około 10# objętościowych.

Stoeując proces według wynalazku w praktyce dla mooiiwie maksymalnego zmnnijszenia zawartości tlenków azotu w gazach odlotowych, korzystnie jest najpierw dostroić wtryskiwanie pierwszego środka traktującego w pierwszej strefie temperatury tak, aby zabieg ten dawał moóliwie Mjlepsze wyniki, to znaczy, aby uzyskać maksymalne zmniejszenie stężenia Ν0χ przy możliwie minimalnym wytwarzaniu innych polutantów. Następnie dostraja się wtryskiwanie drugiego środka traktującego w drugiej strefie temperatury, a także wtryskiwanie trzeciego środka traktującego w trzeciej strefie /o ile jest to stosowane/, a wstępnie czwartego itd., aż do uzyskania zamierzonego stopnia usunięcia polutantów.

Rodzaj innych polutantów, których ewentualne powstawanie ma wpływ ograniczający zabieg wtryskiwania środka traktującego, zależy od konstrukcji kotła, warunków jego pracy i różnic temperatury w strefach. Na przykład, w strefach, w których tempera tura gazów odlotowych . jest stosunkowo wysoka, elementem ograniczającym może być powstawanie amonieku, podczas gdy w strefach o stosunkowo niskiej temperaturze gazów odlotowych ograniczeniem tym jest powstawanie tlenku węgla. Poza tym, dostrajanie wtryskiwania w każdej strefie temperatury może nie być konieczne, Mtomiast może być pożądane uzyskiwanie maksyraanie moóliwego zmnnijszenia stężenia polutanta w strefie oozzśniejszej, bez względu na ewentualne wytwarzanie innych polutantów, pod warunkiem, że te inne polutanty będą θ

152 655 usunięte w dalszych strefach, a nawet w ostatniej strefie. Oznacza to, że najważniejsze znaczenie ma zanieczyszczenia po końcowym wtryskiwaniu, a nie wskaźnik w pośrednich strefach.

Można też postępować tak, aby osiągnąć zamierzone obniżenie stężenia ΝΟ_χ przy mooiiwie najniższych kosztach i z mksyrnlnym wykorzystaniem środków traktujących, bez wytwarzania innych polutantów i następnie stosować mnnej kosztowny środek traktujący, wykorzystując go w maksymilnym stopniu i powtarzać te zabiegi aż do uzyskania zamierzonego wyniku.

Należy też rozumieć, że względy ekonomiczne, obciążenie kotła, docelowa zawartość ΝΟχ w gazach odlotowych oraz inne czynniki mogą powodowwć, że strefa temperatury będąca w danych warunkach strefą drugą, może stać się w innych warunkach strefą pierwszą, a strefa trzecia może stać eię strefą drugą itd. Poza' tym, różnica pomiędzy dwoma kolejno stosowanymi środkami traktującymi może sprowadzać się tylko do różnicy w stopniu rozcieńczenia tych środków.

Wyraaazek zilustrwwano poniżej w przykładach, przez szczegółowe opisanie procesu zmnnej szania stężenia tlenków azotu drogą wtryskiwania.

Przykład I. W przykładzie tym stosuje się urządzenie z komorą spalenia mjącą karał spalinowy, znany pod nazwą tunelu spalania, o długość i 5»3 m, średn icy wewnntrznej 2O»3 cm i grubo ści ścian 5 cm. Urządzenie to ma powwerzchnię płomieniową sąsiadującą z wlotem splin oraz moontory spalin, sąsiadujące z otworem wylotowym spaain, w^cożii^^jące mierzenie stężenia takich sub^^t^t^^ji jak tlenki azotu, tlenki siarki, tlenek węgla, d^lenek węgla, proteittwy nadmiar tlenu oraz innych związków, które mogą być w gazach odlotowych. Karał spainnowy ma dodatkowo otwory dla temopary do mierzenia temperatury gazów odlotowych, do których wtryskuje się środki traktuj^e. Φθι^^ιτ^ι^ mierzy się w miejscach wtryskiwania za pomocą tlrmoeary typu K. W otworach wykonanych w karale spalnow^ dla wprowaddania i rozprowadzania środków zmnne jszających stężenie ΝΟχ umieszczone są wtrytkiiacze rozpylające, opisane w powołanym wyżej zgłoszeniu wynalazku nr 937-0067. Urządzenie jest opalane olejem paiwwowym nr 2, spal a rym w ilości 4,3 do 4,9 kg/godzinę.

Na początku każdej próby określa się stężenie teenkow azotu, aby obliczyć ilości dodawanych środków traktujących, które będą wiryskwita ra i aby ułatwić obliczenie stopnia zmnnejszenia stężenia tych tlenków, po czym podczas wtryskiwania tych środków określa się zmnnejszenie stężenia t^nkto azotu, powodowane przez każdy z wtryskiwanych środków.

Prowadzi się 7 prób, stosując niżej opisane środki traktujące. W każdej próbie wtryskuje się środek traktujący w określonej tlmpelatUΓze. Drugi środek traktujący wtryskuje się do przewodu spalin w miejscu położonym 110 cm za miejscem wtryskiwania pierwszego środka, w kierunku przepływu spaden. Jeże^ stosuje się i trzeci środek traktujący, to jest on wtryskiwany w miejscu odległy^m o 1 m w dół od miejsca wtryskiwania drugiego środka traktującego.

1. Wodny roztwór mocznika o stężeniu 10% zawierający 0,2% wagowe dostępnej w handlu substamci powierzchniowo czynnej będący pierwszym środkiem trakt ujjcym, wtryskuje się w ilości 100 ml/godzinę do ^^^ain o temperaturze 990°C i wodny roztwór mocznika o stężeniu 5% wagowych, zawierający 25% wagowych glikolu ltylenoiegt i 0,1% sub8tencji powierzchnoowo czynnej, będący drugim środkiem traktuji03m, wtryskuje się w ilości 200 ml/godzinę do spalin o temperaturze 870°C.

2. Wodny roztwór mocznika o stężeniu 10% wagowych, zawierający 0,% wagowe substancji powierzchniowo czynnej będący piewszjm środkiem wtryskuje się w ilości 200 ml/godzinę do spalin o temperaturze 960°C i wodny roztwór, zawierający w stosunku wagowym 5% moocnika, 25% gliko 1 u ety^^wego i 0,1% substaniji powierzchniowo czynnej, będący drugim środkiem traktdąccym, wtryskuje się w ilości 200 ml/godzinę do spalin o temperβturze 840°c.

152 655

3. Wodny roztwór mocznika o stężeniu 10% wagowych, zawierający 0,% wagowe substancji powierzchniowo czynnej, będący pierwszym środkiem traktującym, wtryskuje się w ilości 100 ra/godzinę do spslin o temperaturze 958°C i wodny roztwór, . zawierający w stosunku wagowym 10% mocznika, 30% sacharozy i 0_f% substancji powierzchniowo czynnej, będący drugim środkiem traktującym, wtryskuje się w ilości 200 ml/godzinę do spalin o temperaturze 830°C·

4· Wodny roztwór mocznika o stężeniu 10% wagowych, zawierający 0,% wagowe substancji czynnej powierzchniowo, będący pierwszym środkiem traktującym, wtryskuje aię w'ilości 200 ml/godzinę do spalin o temperaturze 960°C i wodny roztwór, zawierający w·stosunku wagowym 7,28% mooznika, 3·1% sześcoometylenoczteroaminy, 15% glikolu etylenowego i 0,208% substancji czynnej powierzchniowo, będący drugim środkiem traktującym, wtryskuje się w ilości 200 ml/godzinę do spalin o temperaturze 840°C.

5· Wodny roztwór mooznika o stężeniu 10% wagowych, zawierający 0,% wagowe substancji czynnej powierzchniowo, będący pierwszym,środkiem traktującym, wtryskuje się w ilości 200 m/godzinę do spalin o temperaturze 977°C i wodny roztwór, zawierający w stosunku wagowym 10% mocznika, 30% sacharozy i 0,% substancji powierzchniowo czynnej, będący drugim środkiem traktującym, wtryskuje się w ilości 100 ml/godzinę do spalin o temperaturze 845°C, a wodny roztwór sacharozy o stężeniu 15% wagowyoh, będący trzecim środkiem traktującym, wtryskuje się w ilości 100 m/godzinę do spalin o temperaturze 700°C.

6. Wodny roztwór mocznika o stężeniu 10% wagowych, zawierający 0,% wagowe substancji powierzchniowo czynnej, będący pierwszym środkiem traktującym, wtryskuje się w .ilości 200 ml/godzinę do spalin o temperaturze 977°C i wodny roztwór, zswierająoy w stosunku wagowym 10% mocznika, 30% sacharozy i 0,% substancji powierzchniowo czynnej, będący drugim środkiem traktującym, wtryskuje się.w ilości 100 ml/godzinę do spalin o temperaturze 845°C, a wodny roztwór, zawierający 15% wagowych gliceryny, będący trzecim środkiem traktującym, wtryskuje się w ilości 100 ml/godzinę do spalin o tempera turze 707°C.

7· Wodny roztwór mocznika o stężeniu 10% wagowych, zawierający 0,% wagowe substancji czynnej powierzchniowo, będący pierwszym środkiem traktującym, wtryskuje się w ilości 200 ml/godzinę do spalin o temperaturze 955°G i wodny roztwór, zawierający w stosunku wagowym 10% mooznika, 3<)% sacharozy i 0,2% substancji czynnej powierzchniowo, będący drugim środkiem traktującym, wtryskuje się. w ilości 100 ml/godzinę do spalin o temperaturze 835°C, a jako · trzeci środek traktujący stosuje się naftę, wtryskując ją w ilości 100 ml/godzinę do spalin o temperaturze 700°C.

WyyiOki prób podano w tabeli w częściach na milion /ppm/.

Tabela

---- Numr próby i	' ' 1 Wyjściowa zawartość ppi	Końcowa zawartość ppi	% zmnOejszenia	Zawartość NH^ ppm
1	240	120	50,0	4
2	218	75	65,6	21
3	220	92	58,2	19
4	213	83	61,9	30
5	210	42	80,0	21
6	210 i	ί 39	81,4	-
7	210	ί»J	76,2	-

Przykła d II. W próbie tej stosowano kocioł z przednim paleniskiem, opalany węglem, o nominalnej pobieranej mocy cieplnej 140 mgawatów na 1 godzinę. Temperatura gazów odlotowych, mierzona w miejscu wtryskiwania środka traktującego wynooiła około 1040°C, a nadmiar tlenu około 4,5%· Tθmieratira w miejscu wtryskiwania drugiego środka traktującego wynosiła około 955°C, a nadmiar tlenu 8,%.

152 655

Jako pierwszy środek traktujący stosowano wodny roztwór mocznika o stężeniu 8,6% Wagowych, zewierający 0,17% wagowych substancCi czynnej powierzchniowo. Środek ten wtryskiwano w ilośd 2754 litrygoodzinę, uzyskując znormlioowany stosunek stechioratryczny /NSR/ w odniesieniu do ujściowej zawartości teenków azotu wynoszący 1,79. Jako drugi środek traktujący stosowano wodny roztwór, zawierający w stosunku wagowym 16,5% moocnika i 0,33% s^bstancci powierzchnCowc czynnej. Środek ten wtryskiwano w ilo-ści 344 litry/godzinę, uzyskując znormlizo wany stosunek NSR dla tlenków azotu wynoszący 0,41·

Wyjściowa zawartość' Ν0_χ, mierzona w mejscu wtryskiwania pierwszego środka traktującego wynodła 693 ppm. Zawwrtość Ν0_χ mierzona pomiędzy miejscem wtrysku pierwszego i drugiego środka traktującego wymoi-ła około 251 ppm, a za miejscem wtrysku drugiego środka traktuąącego wartość ta wynoolła 145 ppm, co oznacza zmnCejszenil wyjściowego stężenia ΝΟ_χ o 79,1%· Mierząc zawartość Ν0_χ korygowano je tak, aby odnieść do typowej zawartości 3% tlenu.

Próby te wykasują, że sposób według wyralazku umoożiwia bardzo znaczne zmnnejszanie zawartości Ν0_χ w gazach spalinowych, bez powodowwnia ^raźnego przerywania się amoniaku.

Claims

Zastrzeżenia patenowwe

I. Sposób zmnćejszania stężenia tlenków azotu w gazach odlotowych, powstająoyoh przy spalaniu paliw zawierających węgiel przez wtryskiwanie do gazów odlotowych amoniaku lub prekursorów amo^naku, znamienny tym, że pierwszy środek traktujący wtryskuje się do gazów odlotowych w pierwszej strefie temperatury 1 drugi środek traktujący inny niż pierwszy środek traktująoy wtryskuje się do gazów odlotowyoh w drugiej strefie temperatury innej niż pierwsza strefa temppratury, przy czym pierwszy 1 drugi środek traktujący wtryskuje się w warunkach, sprzyjających skutecznemu zimne jszeniu wskaźn±ka zanieczyszczenia.
2· Sposób według zastrz. 1, znamienny t y m, że temperatura gazów odlotowych w pierwszej strefie temppratury wynosi od około 925°C do około 1090°C.
3· Sposób według zastrz. 2, znamienny t y m, że stosuje się środek traktujący, który zawiera gazowy amoniak lub wodny roztwór moocnika albo amooćaku.
4· Sposób według zastrz· 1, znamienny tym, że temperatura gazów odlotowych w pierwszej strefie temper tury wynosi od około 1010°C do około 1090°C, a w drugiej strefie temperatura ta wynooi od około 925°C do około 1010°C.
5· Sposób według zastrz. 4» znamienny tym, że stosuje się pierwszy środek traktujący w postaci wodnego roztworu, zawierającego od około 5 do około 20% wagowych mocznika lub amoniaku i drugi środek traktuj ący w postaci wodnego roztworu, zawierającego od około 20 do około 50% wagowych mocznika lub amooćaku.
6. Sposób weeług zas^z. 4, znamienny tym, że stosuje się pierwszy środek traktuj ąoy zawierający gazowy amoniak lub wodny roztwór moocnika lub amoniaku i drugi środek traktujący, zawierający wodny roztwór mooznika lub amoniaku i sześciomeylenoczteroamicę·
7· Sposób według zaetrz. 4, znamienny tym, że do gazów cdlctowyoh wtryskuje się w trzeciej strefie tlmperaturr trzeci środek traktujący.
8. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że temperatura gazów odlotowych w trzeciej strefie tempelatury wynooi od około 730°C do około 955°C.
9. Sposób według zastrz. 7, znamienny t y m, że temperatura gazów odlotowych w trzeciej strefie jest niższa od około 76O⁰C.
10. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że temperatura gazów odloto wych w drugiej strefie temperatury wynosi od około 73O°C do około 955°C.

II. Sposób według zastrz. 10, znamienny tym, że jako drugi środek traktujący stosuje się środek zawierający moocnik lub amoniak, przy czym każdy z tych środków zawiera również substancję powo^jącą nasilanie procesu, wybraną z grupy obejmującej sześoio^l^^lenoczte^c^amLnę, utleniony węglowodór, hydroksyamicowęglcwodór, aminokwas,

152 655 preparat zawierający proteinę, guanidynę, węglan guanidyny, dwuguanidynę, siarczan guanylomocznika, melaminę, dwucyjanodwuamid, cyjanoamidek wapnia, biuret, 1,1 '-azobisformamid, metylomocznik, produkt kondensacji mtylolomocznika z mocznikiem, dwuumeylolomocznik, metylomocznik, dwunmeylomocznik i mieszaniny tych związków·
12· Sposób według zastrz· 1, znamienny tym,, że do gazów odlotowych wtryskuje się także trzeci środek traktujący w trzeciej strefie temperatury·
13· Sposób według zastrz· 12, znamienny tym, że temperatura gazów od'lotowych w trzecie j strefie jest niższa niż 76O°C.
14· Sposób według zastrz· 13, znamienny t y m, że stosuje się trzeci środek traktujący, który zawiera preparat wybrany z grupy obejm jącej nadtlenek wodoru i węglowodory parafinowe, olefnnowe, aromtyczne, utlenione lub hydroksyaminowęglowodory.
15· Sposób według zastrz· 14« znamienny, t y m, że trzeci środek traktujący zawiera utleniony węglowodór.
16· Sposób według zastrz· 1, znamienny tym, że temperatura gazów odlotowych w pierwszej strefie temperatury wynosi od około 925°C do około 1090°C, a temperatura tych gazów w drugiej strefie temperatury wynosi od około 73O°C do około 955°C·
17· Sposób według zastrz. 16, znamienny tym, że stosuje się pierwszy środek traktujący w postaci gazowego amoniaku lub wodnego roztworu mocznika albo amoniaku, z których każdy zawiera również substancję powodującą nasilanie procesu, wybraną z grupy obejmującej sześciometylenoczteroaminę, utleniony węglowodór, hydroksyaminowęglowodor, am.nokwas, preparat zawierający proteinę, guanidynę, węglan guanidyny, dwuguanidynę, siarczan guanylomocznika, melam-nę, dwucyjanodwuaimd, cyjanoamidek wapnia, biuret,

1,1'-azobisfornamid, mtylolomocznik, produkt kondensacji mtylolomocznika z mocznikiem, dwunmtylolomocznik, mtylomocznik, dwuIIrtylomofEnik i mieszaniny tych związków·
18. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że temperatura gazów odlotowych w drugiej strefie temperatury jest niższa niż 76O°C.
19. Sposób według zastrz. 18, znamienny tym, że stosuje się pierwszy środek traktujący, który zawiera gazowy amoniak lub wodny roztwór mocznika albo amoniaku i drugi środek traktujący, który zawiera preparat z grupy obejmującej nadtlenek wodoru i węglowodory parafinowe, oltfSnowt, er^^yczne, utlenione i hydroksyarinfwęglowodory.
20. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że temperatura gazów odlotowych w pierwszej strefie temperatury wynosi od około 73O°C do około 955°C, a w drugiej strefie temperatura ta jest niższa niż 76O°C.
21. Sposób według zastrz. 20, znamienny tym, że stosuje się pierwszy środek traktujący, który zawiera mocznik lub amoniak i jako substancję powodującą nasilanie procesu zawiera również substancję wybraną z grupy obejmującej sześciomtylenocBteooaminę, utleniony węglowodór, hydrfksyarinfwęglfWfdÓΓ, aminokwas, preparat zawierający proteinę, guanidynę, węglan guanidyny, dwuguunśdynę, siarczan guanylomocznika, melaminę, dwucyjanodwuamid, cljasoamidtk wapnia, biuret, 1,1'-azobisformamid, meylolomocznik, produkt konddnnscji metylolomocznika z mooznikiem, dwujmtylolorooznik, mtylomocznik, dwuraaeyloroczsik i mieszaniny tych związków, a jako drugi środek traktujący stosuje się preparat zawiera jący nadtlenek wodoru i węglowodory parafinowe, fltfSnowe, arfmtyczse, utlenione i hydroksya^^now^^5;i.owod ory.
22. Sposób według zastrz. 10, znamienny tym, że stosuje się pierwszy i drugi środek traktujący, z których każdy zawiera mocznik lub amoniak i oprócz tego zawiera substancję powodującą nasilenie procesu, wybraną z grupy obejmującej sześciomθtllenoczteroaminę, utleniony węglowodór, hydroksyamisowęglfwodór, aminokwas, preparat zawierający proteinę, guanidynę, węglan guanidyny, dwuguanidynę, siarczan guanylorofznika, ralaminę, dwucyjanodwuamid, cyjanoaridtk wapnia, biuret, 1,1'-azobisforπarid, meylolomocznik, produkt kondensacji me tylolomfczsika z mocznikiem, dwujrtylolomoCEπik, mtylcmocznik, dwui^tl^GOznik i mieszaniny tych związków. .
23· Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że stosuje się także traktowanie gazów odlotowych trzecm środkiem traktu jącym w trzeciej strefie temperatury.

152 655
24. Sposób według zastrE· 23» znamienny tym, że temperatura w trzeciej strefie temperatury wynosi od około 73O°C do około 955°C i stosuje się trzeci środek traktujący, zawierający mocznik lub'amoniak, z których każdy zawiera także substancję powodującą nasilanie procesu, wybraną z grupy obejmującej szeaclometylenoczteroamlnę,.. utleniony węglowodór, hydroksyaminowęglowodór, aminokwas, preparat zawierający proteinę, guanidynę, węglan guanidyny, dwuguanidynę, siarczan guanylomooznika, me laminę, dwucyjanodwuamid, cyjanoamidek wapnia, biuret, 1,1 '-zzbbisfornamid, metylolomocznik, produkt kondennscji mtylolomocznika z · mocznikiem, dwuumtylolomocznik, mtylomocznik, dwummeylomocznik i neszaniny tych związków.
25· Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że do gazów odlotowych wtryskuje się również trzeci środek traktujący w trzeciej strefie temperatury·
26· Sposób według zastrz. 25, znamienny tym, że temperatura w trzeciej strefie temppratury ^nosi od około 73O°C do około 955°C i stosuje się trzeoi środek traktujący, zawierający moocnik lub amoniak, z któryoh każdy zawiera także substancję powodującą nasilanie prooesu, wybraną z grupy obejmjącej sześcioro tylenoczteroannę, utleniony węglowodór, hydroksyaminowęglowodór, aminokwas, preparat zawierający proteinę, guanidynę, węglan guanidyny, dwu/giunidynę, siarczan guanylomoocnnka, mlaróLnę, dwuuyjanodwuamid, cyjanoamidek wapnia, biuret, 1,1 *-azobisformamid, roeylolomocznik, produkt kondenssaci roeylolomocznika z mocznikiem, dwurotyjoloroocnnk, roeylomooznik, dwuumeylomocznik i mieszaniny tych związków·
27· Sposób według zastrz· 23» znamienny t y m, że tempratura w trzeciej strefie temperatury jest niższa niż 760°C i stosuje się trzeci środek traktujący, który stanowi preparat zawierający nadtlenek wodoru i węglowodory parafnnowe, olefnnowe, aromatyczne, utlenione i hydroksyarisowęgloiodoIy·
28. Sposób według zastrz. 25, znamienny tym, że temperatura w trzeciej strefie temperatury jest niższa niż 760°C i stosuje się trzeci środek traktujący, który stanowi preparat zawierający nad tlenek wodoru i węglowodory parafinowe, olefinowe, aromatyczne, utlenione i hydΓokiyarinowęglcwodory.
29. Sposób według zastrz. 17, znamienny t y m, że do gazów odlotowych wtryskuje się trzeci środek traktujący w trzeciej strefie temperatury·
30. Sposób według zastrz. 29, znamienny tym, że temperatura w trzeciej strefie temperatury wynooi od około 73O°C do około 955°C i stosuje się trzeci środek traktujący, zawierający mocznik lub amoniak, z których każdy zawiera także substancję powodującą nasilanie procesu, wybraną z grupy obejmującej sześciometllenoczteΓoaminę, utleniony węglowodór, hydroksyaminowęglcwcdór, aminokwas, preparat zawierający proteinę, guanidynę, węglan guanidyny, dwuguanidynę, siarczan guanylomooznika, mlamLnę, dwucyjanodwuamid, cyj^an^^midek wapnia, biuret, 1,1 *-azcbi8Comarid, roeylolomocznik, produkt kondensacji mtyldomocznika z mooznikiem, dwuπmtylolcmocznik, mtylomocznik, dwuroeylomocznik i mieszaniny tych związków.
31· Sposób według zastrz· 29, znamienny tym, że temperatura w trzeciej strefie temperatury jest niższa niż 76O°C i stosuje się trzeci środek traktujący, który stanowi preparat zawierający nadtlenek wodoru i węglowodory parafinowe, oleinowe, aromatyczne, utlenione i hydrokiyamincwęglowodory.
32· Sposób według zastrz· 22, znamienny t y m, że do gazów odlotowych wtryskuje się trzeoi środek traktujący w trzeciej strefie temperatury.
33. Sposób według zastrz· 32, znamienny tym, że tempratura gazów odlotowych w trzeciej strefie temperatury jest niższa niż 76O°C i stosuje się trzeci środek traktujący, który stanowi preparat zawierający nadtlenek wodoru i węglowodory parafinowe, oleinowe, aromatyczne, utlenione i hydroksyariicwęglcwodory·
34. Sposób według zastrz. 12, znamienny t y m, że do gazów odlotowych wtryskuje się ozwarty środek traktująoy w czwartej strefie temperatury·

152 655
35· Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że do gazów odlotowych wtryskuje się w pierwszej strefie, w której temperatura gazów odlotowych wynosi od około 925°C do około 1090°C, pierwszy środek traktujący zawierający mocznik lub amoniak i w drugiej strefie, w której temperatura gazów odlotowych wynosi od około 76O°C do około 955°C, do gazów odlotowych wtryskuje się drugi środek traktujący zawierający mocznik lub amoniak, przy czym każdy z nich zawiera również substancję powodującą nasilanie procesu oczyszczania, . wybraną z grupy obejmjącej sześciometylenocztaroaminę, utleniony węglowodór, hydroksyaminowęglowodor, aminokwas, preparat zawierający proteinę, guanidynę węglan guanidyny, dwuguunidynę, siarczan guanylomocznika, mlamnę, dwucyjanodwuamid, cyjanoamidek wapnia, biuret, 1,1'-azobifformamid, mtylomocznik, produkt kondensacji mtylolomocznika z mocznikiem, tylolomooznik, metylomocznik, dw^Ertylomooznik i Mieszaniny tych związków i w trzeciej strefie, w które-j temperatura gazów odlotowych jest niższa od około 79O°C, do gazów odlotowych wtryskuje się trzeci środek traktujący, wybra ny z grupy obejmującej nadtlenek wodoru i węglowodory parafinowe, olefnnowe, aromatyczne utlenione i hydroksyamisowęglcwodooy oraz ich mieszaniny.
36. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wybiera się liczne mejsca do wtryskiwania do gazów odlotowych środków chemicznych i w każdym z tych miejsc wtryskuje się co najmniej jeden środek chemiczny, który w temperaturze, jaką mją w tym miejscu gazy odlotowe, zmnnejsza skutecznie stężenie tleikccw azotu w gazach, przy czym optymlizacja poziomu wtrysku w każdym z tych miejsc powoduje obniżanie zawarrości tlenków azotu do wielkości mnnejszej od wartości z góry ustalonej.