PL157617B1 - Sposób wytwarzania srodka natluszczajacego do skór hamujacego powstawanie plam iwykwitów tluszczowych PL - Google Patents

Abstract

1. Sposób wytwarzania srodka natluszczajacego do skór, hamujacego powstawanie plam i wykwitów tluszczowych, znamienny tym, ze poddaje sie schlorowaniu produkty przeestryfiko- wania olejów roslinnych i tluszczów zwierzecych alkoholam i alifatycznym i i ich eteram i o co najmniej dwóch wolnych grupach hydroksylowych. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania środków natłuszczających, hamujących powstawanie plam i wykwitów tłuszczowych na skórach wyprawy chromowej i kombinowanej na drodze:

I - schlorowania produktów przeestryfikowania tłuszczów zwierzęcych i roślinnych, alkoholami alifatycznymi i pochodnymi o co najmniej dwóch wolnych grupach hydroksylowych,

II - wprowadzenie schlorowanych produktów przeestryfikowania tłuszczów rodzimych do natłustki w miejsce lub obok innych składników części emulgowanych,

III - wprowadzenie schlorowanych produktów przeestryfikowania do kąpieli natłuszczającej w miejsce lub obok innych rodzajów natłustek.

Na wyprawionych skórach, zwłaszcza po pewnym okresie przechowywania, obserwuje się dość często powstawanie plam i wykwitów tłuszczowych na licu. Nie zawsze daje się ustalić przyczynę powstawania tych wad, powodujących obniżenie walorów estetycznych powierzchni skór i wyrobów z nich wykonanych. Szczególnie często plamy tłuszczowe występują na skórach zawierających duże ilości tłuszczu naturalnego, ulegającego łatwo przemianom biochemicznym (np. skóry baranie, świńskie). Wiadomo, że plamy tłuszczowe i wykwity, powodować mogą i powodują niektóre natłustki, stosowane w procesie wyprawy skór dla uzyskania najogólniej biorąc, specyficznej dla danego rodzaju skór miękkości i chwytu.

Na substancję aktywną natłustek składają się części emulgowane (hydrofobowe) rozpuszczalne w eterze naftowym i części emulgujące (emulgatory, rozpuszczalne w alkoholu etylowym. Części emulgowane stanowią zwykle tłuszcze rodzime tzn. tłuszcze zwierzęce i oleje roślinne, ponadto w skład części emulgowanych wchodzić mogą woski naturalne i syntetyczne, oleje mineralne, oleje syntetyczne, alkohole tłuszczowe itd. Części emulgujące to siarczanowane glicerydy nienasyconych kwasów tłuszczowych, emulgatory syntetyczne: anionowe niejonowe, kationowe, również emulgatory o charakterze amfoterycznym.

Powstawanie plam tłuszczowych mogą powodować natłustki zawierające składniki łatwo migrujące w przekroju wyprawionych skór, jak np. oleje mineralne, emulgatory niejonowe.

157 617 stosowane w większych ilościach. Natomiast uważa się, że natustki do skór, których części emulgowane i emulgujące, z uwagi na obecność grup polarnych, wykazują duże powinowactwo do tkanki skóry wygarbowanej, nie stwarzają niebezpieczeństwa powstawania plam i wykwitów tłuszczowych.

Najbardziej uniwersalną grupą środków natłuszczających do skór garbowanych są natłustki na bazie olejów i tłuszczów rodzimych, w kombinacji z olejami sulfonowanymi lub siarczanowanymi. Oleje i tłuszcze rodzime pod działaniem tlenu powietrza ulegają jełczeniu, a w przypadku tranów olejów silnie nienasyconych, szczególnie łatwo zachodzą procesy samoutleniania i polimeryzacji. Dobrymi zamiennikami olejów i tłuszczów rodzimych stosowanymi do natłuszczania skór są oleje syntetyczne, zawierające grupy polarne np. chloroparafiny, chlorki sulfonylowe węglowodorów alifatycznych, etanoloamidy i dietanoloamidy kwasów tłuszczowych. Osobną grupę stanowią estry niskocząsteczkowych alkoholi alifatycznych i kwasów tłuszczowych wykazujących zalety i wady tłuszczów rodzimych. Oleje syntetyczne z grupami polarnymi wykazują wysokie powinowactwo do tkanki skóry wygarbowanej nadając skórze charakterystyczny, suchy chwyt. Znane są modyfikacje tłuszczów rodzimych polegające na przyłączeniu chloru do wiązań nienasyconych kwasów tłuszczowych, co zwiększa ich powinowactwo do skóry wygarbowanej, obniża temperaturę topnienia i czyni je niewrażliwymi na procesy utleniania tlenem powietrza. Duży udział tłuszczów chlorowanych w natłustce nadaje skórom suchy chwyt.

Według wynalazku wprowadzenie schlorowanych produktów przeestryfikowania tłuszczów naturalnych alkoholami alifatycznymi posiadającymi co najmniej dwie grupy hydroksylowe w ilości 10-80% wagowych części emulgowanych natłustek lub 20-60% Wagowych w stosunku do masy natłustek zastosowanych do natłuszczania skór chromowych umożliwia zahamowanie zjawiska .powstawania plam i wykwitów tłuszczowych. Zgodnie z wynalazkiem schlorowaniu poddaje się produkty:

I - przeestryfikowania tłuszczów rodzimych o liczbie jodowej od 20 do 190 g J2/100g tłuszczu, w obecności znanych katalizatorów, korzystnie w obecności 0,1-2% węglanu sodowego w stosunku do tłuszczu i oleju rodzimego, 8-40% wagowych gliceryny i/lub glikolu etylenowego i/lub glikolu propylenowego i/lub glikolu butylenowego i/lub glikolu dwuetylenowego i/lub glikolu dwupropylenowego w temperaturze 180-240°C.

II - przyłączenie chloru w ilości 5-50% wagowych w stosunku do masy przeestryfikowanego produktu, prowadzi sie w temperaturze 30-100°C w czasie 1-24 godzin. Po odpędzeniu z masy reakcyjnej nadmiaru chloru i chlorowodoru, produkt zobojętnia się do pH

5-7 zasadami nieorganicznymi lub organicznymi zawierającymi grupy aminowe, korzystnie etanoloaminami.

Przykład I. W reaktorze szklanym zaopatrzonym w termometr i mieszadło mechaniczne umieszcza sie 1000 gramów łoju bydlęcego odbiałczonego i osuszonego oraz 135 gramów glikolu propylenowego. Podgrzewa się do 100°C i dodaje się 6 g węglanu sodu bezwodnego. Ponownie podgrzewa się stopniowo do temperatury 180-200°C i utrzymuje przez okres 2 godzin. Chłodzi sie do temperatury 40-50°C i przepuszcza bełkotką (kapilarą) 320 g chloru, przy ciągłym chłodzeniu. Szybkość przepływu chloru dobiera sie tak, aby temperatura reakcji nie przekroczyła 60°C. Czas chlorowania około 6 godzin. Po zakończeniu procesu chlorowania produkt przedmuchuje sie azotem do zawartości chloru jonowego w przeliczeniu na Cl” nie wiecej niż 1%. Nastąpnie ustala sie pH 5,0-7,0 monoetanoloaminą.

Przykład II. Syntezę prowadzi sie w sposób identyczny, jak w przykładzie pierwszym z tą różnicą, że stosuje się tłuszcz świński i gliceryną w ilości 242 g. W procesie chlorowania zużywa się 390 g chloru.

Przykład III. Syntezę prowadzi sie w sposób identyczny, jak w przykładzie pierwszym z tą różnicą, że stosuje się olej rzepakowy i glikol dwuetylenowy w ilości 335 g. Proces estryfikacji prowadzi się przy niewielkim nadmuchu azotu. Do chlorowania zużywa się 300 g chloru.

157 617

Przykład IV. Syntezę prowadzi się w identyczny sposób, jak w przykładzie pierwszym z tą różnicą, że stosuje się tran i glikol butylowy w ilości 165 g. Chloru zużywa się 380 g.

Przykład V. Syntezę prowadzi się w sposób identyczny jak w przykładzie pierwszym z tą różnicą, że stosuje się olej lniany i glikol dwupropylenowy w ilości 252 g. Proces estryfikacji prowadzi się przy niewielkim nadmuchu azotu. W procesie chlorowania zużywa się 600 g chloru.

Przykład. VI. W reaktorze szklanym zaopatrzonym w termometr i mieszadło mechaniczne umieszcza się: 250 części wagowych produktu przeestryfikowania oleju· rzepakowego glikolem dwuetylenowym (patrz przykład 3), 250 części wagowych schlorowanego produktu przeestryfikowania łoju bydlęcego glikolem propylenowym (patrz przykład 1), 245 części wagowych oleju wazelinowego, 3 części wagowe trójetanoloaminy. Całość podqrzewa się do temperatury 40-50°C i wprowadza: 250 części wagowych siarczanowanego oleju rzepakowego (70% substancji aktywnej i 7,0% SOjH). Wsad reaktora miesza się 2 godziny w temperaturze 50°C, neutralizuje wodą amoniakalną (25%) do pH = 7,5. Produkt stosuje się do natłuszczania białych boksów bydlęcych na wierzchy obuwia, w kąpieli: 200% woda o temperaturze 55°C. 5,3% środka natłuszczającego do wagi skór struganych czas natłuszczania 1 godzina, po tym dodaje się: 0,2% kwasu mrówkowego, czas około 15 minut do wyczerpania kąpieli natłuszczającej. Płukanie: 200% wody o temperaturze 20°C, czas 10 minut. Wypłukane skóry układa się na boczku do odleżenia.

Przykład VII. Natłuszczanie skór baranich typu napa na odzież. Skóry po dogarbowaniu chromowym neutralizuje się w kąpieli: 200% woda o temperaturze 35°C, 1% mrówczan sodowy, 1,5% kwaśny węglan sodowy, czas 45-50 minut, pH kąpieli wyczerpanej około 6. Natłuszczanie prowadzi się w świeżej kąpieli: 200% woda o temperaturze 55°C, 5% Roksol ST4-A, 2% schlorowany produkt przeestryfikowania łoju glikolem propylenowym (przykład 1). Czas natłuszczania 45 minut, nastąpnie wprowadza się 2% czarnego barwnika, 1,5% wody amoniakalnej (25%), czas barwienia 40 minut. Utrwalanie wybarwienia według znanych sposobów. Skóry rozwiesza się do obcieknięcia, wygładza i suszy.

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 5000 zł.

Claims (4)

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania środka natłuszczającego do skór, hamującego powstawanie plam i wykwitów tłuszczowych, znamienny tym, że poddaje się schlorowaniu produkty przeestryfikowania olejów roślinnych i tłuszczów zwierzęcych alkoholami alifatycznymi i ich eterami o co najmniej dwóch wolnych grupach hydroksylowych.

2. Sposób według zastrz. 1 znamienny tym, że przeestryfikowaniu poddaje się oleje roślinne i tłuszcze zwierzęce o liczbie jodowej od 20 do 190 g Jj/lOO g.

3. Sposób według zastrz. 2,znamienny ty m, że do przeestryfikowania stosuje się, do masy olejów roślinnych i tłuszczów zwierzęcych od 5 do 40% wagowych gliceryny i/lub glikolu etylenowego i/lub glikolu propylenowego i/lub glikolu butylenowego i/lub glikolu dwuetylenowego i/lub glikolu dwupropylenowego w temperaturze 180-240°C.

4. Sposób według zastrz. 3 znamienny tym, że do produktów przeestryfikowania olejów roślinnych i tłuszczów zwierzęcych przyłącza się 5-50% wagowych chloru w stosunku do masy produktu przeestryfikowanego, w temperaturze 30-100°C.