PL159996B1

PL159996B1 - Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o dzialaniu szkodnikobójczym PL

Info

Publication number: PL159996B1
Application number: PL1988281392A
Authority: PL
Original assignee: Wellcome Found
Priority date: 1987-07-22
Filing date: 1988-07-21
Publication date: 1993-01-29
Also published as: RU2056107C1; PL160117B1; GB8717274D0; ZA885306B; PL281392A1; PL281393A1; DD290195A5

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych związków o działaniu szkodnikobójczym z grupy heterobicykloalkanów.

Stosowanie nowych 2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanów jest ujawnione w europejskich zgłoszeniach patentowych nr 152229, 211598, 216625 i 216624. Teraz odkryto, że pochodne tych związków wykazują interesujące działanie szkodnikobójcze.

W europejskim zgłoszeniu patentowym nr 152 229 i w J. Agric. Food Chem. 33,1985, strony 976-980 ujawniono związki o wzorze 8, w którym podstawniki w pozycjach 1- i 4- oznaczają organiczne podstawniki posiadające aktywność szkodnikobójczą. W opisie tym przytacza się przykłady związków, w których podstawnik w pozycji 1- oznacza ewentualnie podstawioną grupę fenylową, C3-7 cykloalkilową, Ci -e alkilową, winylową, etylową i cykloheksenylową, a podstawnik w pozycji 4- oznacza grupę C2-4 alkilową, Cs-β cykloalkilową lub fenylową.

W europejskich zgłoszeniach patentowych nr nr 211 598,216 624 i 216 625 ujawniono związki o wzorze 9, w którym Y i Y¹ oznaczają atom tlenu lub grupę S(O)m, w której m oznacza 0,1 lub 2, Z oznacza grupę CH2CH2, CH2O lub CH2S, podstawnik w pozycji 1- oznacza ewentualnie podstawioną grupę fenylową, cykloalkilową lub cykloalkenylową, podstawnik w pozycji 3- oznacza atom wodoru lub chlorowca, ewentualnie podstawioną grupę alkilową, alkenylową, alkilową lub nitrylową, podstawnik w pozycji 4- oznacza ewentualnie podstawioną grupę hydrokarbonylową.

Z analizy cytowanych publikacji wynika, że aby osiągnąć dobrą aktywność szkodnikobójczą, wymaga się podstawienia w pozycji 1- grup, ewentualnie podstawionej grupy fenylowej, cykloalkilowej lub cykloalkenylowej. Obecnie stwierdzono, że związki posiadające w pozycji 1- specyficzny łańcuch boczny alkilowy, alkenylowy lub alkinylowy wykazują dobrą aktywność pestycydową.

W tabeli przedstawiono aktywności związków w ppm:

a) z wyjątkiem związku 1, wszystkie związki przedstawione w europejskim opisie patentowym nr EP 300 297 (odpowiednik niniejszego zgłoszenia) wykazują aktywność przeciwko skoczkowi astra (Macrpstiles fascifraus), natomiast żaden ze związków z wcześniejszych patentów EP 211 598, EP 216 624, EP 216 625 nie wykazuje takiej aktywności.

b) wszystkie związki z europejskiego opisu patentowego nr EP 300 297 (odpowiednik niniejszego zgłoszenia) wykazują aktywność przeciwko mszycy czarnej fasoli (Aphis fabue), natomiast z wcześniejszych opisów taką aktywność wykazują tylko dwa związki,

c) wszystkie związki z europejskiego opisu patentowego nr EP 300 297 (odpowiednik niniejszego zgłoszenia) wykazują aktywność przciwko robakowi korzeniowemu kukurydzy południowej (Diabrotica undecimpunctata), natomiast z wcześniejszych opisów taką aktywność wykazuje tylko kilka związków.

W dodatkowych testach (Topp. App.) związki opisane w europejskim opisie patentowym nr EP 300 287 (odpowiednik niniejszego zgłoszenia) wykazują ogólnie większą aktywność.

Di = Diabrotica undecimpunctata (robak korzeniowy kukurydzy południowej); Ma = Macrostiles fascifrans (skoczek astra); Ap = Aphisc fabae (mszyca czarnej fasoli); Tu = Tetranychus urticae (roztocze dwuplamistego pająka); Sg = Sitophilus granarius (dorosły wołek zbożowy); Tc = Tribolium castaneum (dorosły mączniak młynarek); Px = Plutella xylostella (larwy tantnisia krzyżowiaczka); Mp = Myzus persicae (dorosła mszyca moreli); Bg = Blatella germanica (dorosły karaczan wschodni); Md = Musca domestica (dorosła mucha domowa); (u) = niesynergiczny efekt piperonylu butoxide (eter 6 = propylopiperonylo-butylu glikolu dietylenowego).

Zwykle testy Blatella wykazują efekt niesynergiczny, a testy Musca efekt synergiczny.

Wyniki badania przedstawiono w tabeli porównawczej.

Sposobem według wynalazku wytwarza się nowe związki o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza grupę alifatyczną o 2-8 atomach węgla lub grupę alicykliczną o 2-8 atomach węgla lub grupę fenylową ewentualnie podstawione grupą cyjanową, chlorowcem, grupę alkoksylową o 1-4 atomach węgla albo grupą o wzorze S(O)_mR³, w którym R³ oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla ewentualnie podstawioną atomem chlorowca, a m ma wartość 0, 1 lub 2;

R¹ i R² mogą być takie same lub różne i każdy oznacza atom wodoru, atom chlorowca lub grupę cyjanową, metylową lub etylową ewentualnie podstawioną atomem chlorowca, grupą cyjanową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą metylotio;

Α-Χ oznacza niearomatyczną grupę węglowodorową o 3-8 atomach węgla, która ewentualnie zawiera 1 heteroatom, taki jak tlen i jest ewentualnie podstawiona jedną lub dwiema grupami

159 996 hydroksylowymi lub A oznacza grupę CH2O lub CH2S(O)_n, w której n ma wartość 0,1 lub 2; lub A kończy się fragmentem C = C przyłączony do X.

X oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupę SiR⁵ReR⁷ lub grupę SnR⁵ReR⁷, w których R⁵, Re i r7 są takie same lub różne i każdy oznacza grupę węglowodorową zawierającą do 8 atomów węgla ewentualnie podstawioną przez jeden do trzech atomów chlorowca, grup alkoksylowych o 1-6 atomach węgla, grup alkilotio o 1-6 atomach węgla, grup alkilosulfinylowych o 1-6 atomach węgla, grup aikilosulfonylowych o 1-6 atomach węgla, grup cyjanowych, grup acyloksylowych o 1-6 atomach węgla lub grup kar.boalkoksylowych o 1-6 atomach węgla lub gdy jeden lub więcej podstawników R5 do R7 oznacza grupę alkinylową, jest ona ewentualnie podstawiona grupą sililową, która jest podstawiona trzema grupami alkilowymi o 1-4 atomach węgla lub X oznacza grupę o wzorze ogólnym 2, w którym R8, R⁹ i R^w są takie same lub różne i każdy niezależnie oznacza atom chloru, bromu, fluoru, grupę metylową lub metoksylową ewentualnie podstawioną grupą metoksylową lub atomem fluoru;

Y i Y¹ oznaczają O lub S, a Z oznacza grupę o wzorze CH2O lub CH2S, z tym ograniczeniem, że gdy A nie zawiera fragmentu C = C, wówczas X oznacza grupę o wzorze 2, w którym R^e, R9 i R^wmają wyżej podane znaczenie.

W definicji podstawnika Z, pierwszy wymieniony atom przylega do pozycji 4 bicyklicznego układu pierścieniowego.

Gdy R oznacza grupę alkilową, alkenylową lub alkinylową. cykloalkilową lub cykloalkenylową, korzystnie zawiera ona do 6 atomów węgla. Dogodnie gdy R jest podstawiony, zawiera do siedmiu podstawników, jeżeli podstawnikami są atomy fluoru, zawiera do trzech podstawników, jeżeli podstawnikami są atomy chloru lub bromu lub zawiera jeden podstawnik, jeżeli jest on inny niż atom chlorowca.

Dogodnie R oznacza grupę alifatyczną lub alicykliczną zawierającą 2 do 8 atomów węgla lub grupę fenylową, z których każda jest ewentualnie podstawioną grupą cyjanową, jednym do siedmiu atomów chlorowca, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą S(O)mR³, w której m i R³mają wyżej podane znaczenie. Szczególnie dogodnie R oznacza grupę propylową, butylową, pentylową, grupę alkenylową zawierającą 2-5 atomów węgla lub grupę alkinylową, grupę cyklopropylometylową, grupę cykloalkilową zawierającą 3-7 atomów węgla lub grupę fenylową, z których każda może być ewentualnie podstawiona atomem fluoru, chloru lub bromu, na przykład grupę n-propylową, n-butyiową, i-butylową, sec-butylową, t-butylową, prop-2-enylową, 2metyloprop-2-enylową, but-3-enylową, fenylową, cyklopentylową lub cykloheksylową. Korzystnie R oznacza grupę n-propylową, n-butylową, i-butylową, t-butylową lub fenylową.

Dogodnie R1 oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupę cyjanową, metylową lub etylową, z których każda może być ewentualnie podstawiona grupą cyjanową, metoksylową, metylotio, atomem chloru, bromu lub fluoru. Szczególnie dogodnie R1 oznacza atom wodoru, grupę metylową, cyjanową, trifluorometylową lub etylową. Korzystnie R1 oznacza atom wodoru, grupę metylową, cyjanową lub trifluorometylową.

Dogodnie R² oznacza atom wodoru, grupę cyjanową, metylową lub trifluorometylową. Szczególnie dogodnie R2 oznacza atom wodoru lub grupę metylową. Korzystnie R2 oznacza atom wodoru.

Dogodnie A oznacza niearomatyczną grupę węglowodorową zawierającą 2-8 atomów węgla, która ewentualnie zawiera jeden heteroatom, jak zdefiniowano wyżej. W korzystnej postaci A oznacza niearomatyczną grupę węglowodorową zawierającą 5 do 8 atomów węgla, która ewentualnie zawiera jeden heteroatom i kończy się fragmentem C=C- przylegającym do X. Korzystnie A oznacza grupę -(CH2©C ξξ C-, grupę o wzorze 3, grupę -CH = CH(CH2)2C = C-, grupę CH2O(CH2)2C = C-, grupę -(CH2)3CH(CH3)C ξ C-, grupę -(CH2)2CH(CH3)CH2C ξ C-, grupę -CH2CH(CH3)(CH2)2C ξ C-, grupę -(CH2)2CH = CHC = C- lub grupę -(CH2)3C = C-, a X oznacza atom wodoru lub grupę alkilową zawierającą 1-4 atomów węgla ewentualnie podstawioną grupą hydroksylową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą acyloksylową o 1-4 atomach węgla lub jednym do trzech atomów chlorowca. W drugiej korzystnej postaci A oznacza grupę -CH2CH2-, grupę -CH = CH- lub grupę -C=C-, a X oznacza grupę o wzorze 2. Dogodnie R⁸, r9 i R^w każdy oznacza atom chloru, bromu, grupę metoksylową lub metylową ewentualnie podstawioną grupą metoksylową lub atomem fluoru.

159 996

Związki o wzorze ogólnym 1 mogą występować w wielu formach izomerycznych. W zakres wynalazku wchodzą pojedyncze izomery związków o wzorze 1 lub ich mieszaniny, a także związki o wzorze ogólnym 1 zawierające radioizotopy, w szczególności te, w których jeden atom węgla jest C1⁴ lub jeden do trzech atomów wodoru jest zastąpionych trytem.

Korzystne związki wytwarzane sposobem według wynalazku obejmują:

l-[heks-5-ynylo]-bpropylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-/pent^-ynylo/M-propylo-3-trifluorometylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-/hieks-5-ynylo/-4-prc)pylo-3-trifluorometylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-/pent-4-ynylo/4-propylo-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, l-/hleks-5-ynylo/4tpΓopylo-2,6,7-tΓioksabicyklo[2.2.2]oktanot3-karbonitryl,

4-/cykloheksylo/-l-/pent-4~ynylo/-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,

4-/cykloheksylo/-l-/hek--5-ynylo/-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,

4-t-butylo-lt/hleks-5-ynylo/-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktan,

4-t-butylo-lt/6-trimetylosililohees-5tynylo/-2,6,7-trioesabicyelo[2.2.2]oktan, l-/4-etynylocyeloheesylo/·4l·tprc)pylo-2,6,7-trioksabicyelo[2.2.2]oetan,

4-t-butylo-lt/4-e;tynylocyeloheesylo/-2,6,7-tΓioesabicyelo[2.2.2]oetan (izomery cis i trans),

4-t-butylo-l-/3,3-dimetylobut-l-ynylo/-2,6,7-tΓioksabicyelo[2.2.2]oetan, l-/3,3-dimetylobut-l-ynylo/-4-pcopylo-2,6,7-tΓioksabicyelo[2.2.2]oetanot3-earbonitϊyl,

4-t-butylo-l-/hleks-5-ynylo/-2,6-dioksa-7-tiabicyelo[2.2.2]oetan, l-/h^eks-5-ynylo/44-propylo-2-oksa-6,7-ditiabicyelo[2.2.2]oetan, lt/hlees-5-ynylo/-4-propylo-2,6,7ttΓitiabicyklo[2.2.2]oktan,

4-t-butylo-l-/2-/pcop-2-ynylo/etylo/-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oetan,

4-propylo-lt/2tprop-2-ynylotio/etylo/-2,6,7-trioksabicyelo[2.2.2]oetan,

4-t-butylo-l-/2-/pcop-2-ynyloesy/etylo/-2,6,7-trloksabicyelo[2.2.2]oktan,

4-propylo-l-/2-/pcop-2-ynyloksy/etylo/-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oetano-3tearbonitryl, l-/b>ut-3-ynyloesymetylo/4-propyIo · 2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,

4-ttbutylo-l-/but-3-ynyloesymetylo/-2,6,7-trioesabίcyelo[2.2.2]oetan, lt/but-3-ynyloesymetylo/-4-propylo-2,6,7ttrioesabicyelo[2.2.2]oetanot3-earbonitryl,

4-ttbutylotlt/hept-6-ynylo/-2,6,7-trioksabicyelo[2.2.2]oetan, lt/hept-6-ynylo/-4-propylo-2,6,7-tIΪoesabicyelo[2.2.2]oetan,

4-butylo-lt/heks-5-ynylo/-2,6,7ttrioksablcyelo[2.2.2]oetano-3-earbonitryl, lt/heks-5tynylo/-4-/2-metyloprop-2-enylo/-2,6,7ttrίoesabίcyelo[2.2.2]oetanot3-earbonitryl, lt/hees-5-ynylo/-4-·/prop-2-enylo/-2,6,7-trioksabicyelo[2.2.2]oetanot3-earbonitryl, l-/but-3-ynyloesymetylo/-4t/p]rop-2-enylo/-2,6,7-trioksabicyelo[2.2.2]oetano-3tearbonitryl,

4-/but-3-enylo/-t-hhek--5-ynylo/-2,6,7ttrloksabicyklo[2.2.2]oetanot3-earbonitryl,

4tt-butylo-l-/4-acetyloheest5tynylo/-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oetan, l-/2-/but-3-ynyloksy/etylo-/-4-pcopylo-2,6,7-trloksabίcyelo[2.2.2]oetan,

-/1 t/but-3-ynyloesy/etylo/-4-propylo-2,6,7-trioesabicyelo[2.2.2]oetan, l-/but-3-ynylotiometylo/-4-propylo-2,6,7-trioesabicyelo[2.2.2]oetan,

4-t-butylotlt/but-3-ynylotiometylo/-2,6,7-trioesabicyelo[2.2.2]oetan,

4tbutylo-lt/heks-5tynylo/-2-oesa-6,7-ditiabicyelo[2.2.2]oetan,

4-ttbutylotlt/heks-5-ynylo/-2,6,7ttπoesabicyelo[2.2.2]oetanOt3-earbonitryl, lt/heks--tynylo/-4-izobutylot2,6,7ttπoesabicyelo[2.2.2]oetanOt3tearbonitryl,

4-e^oesyl^ lt/heest5tynylo/t2,6,7ttrioesabicyelo[2.2.2]oetanot3tearbonitryl, lt/t-metyloheks-5-ynylo/-4-propylo-2,6,7ttrioesabicyelo[2.2.2]oetan,

4-ttbutylo-lt/t-mttyloheks-5-ynylo/-2,6,7-trioesabicyelo[2.2.2]oetan, lt/t-metyloheks-5-ynylo/-4-propylo-2,6,7-trioesabicyelo[2.2.2]oetanot3tearbonitryl,

7-/4-propylot2,6,7-tΓioksabicyklol2.2.2]oCett-ylo/thees-ltynoearboesylan metylu, lt/heks---ynylo/-4-fenylot2,6,7ttrioesabicyelo[2.2.2]oetan, lt/heks-5-ynylo^4-izobutylo-2-oesa-6,7tditiabicyelo[2.2.2]oetan, lt/heks--tynylo/-3-metylo-4tpropylot2toesat6,7tc]itiabicyelo[2.2.2]oetan, lt/3-metylohees-5tynylo/-4tpropylot2,6,7ttrioesabicyelo[2.2.2]oetanot3tearbonitryl, lt/2-metyloheest-tynylo/t4-propylot2,6,7ttπoesabicyelo[2.2.2]oetanot3teaIbonitryl,

159 996 l-/3,3-dimetylobut-l-ynylo/-4-izobutylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, l-/b>ut-3-ynyloksymetylo/4-propylo-2,6,7-tritiabicyklo[2.2.2]oktan, l-/taans4-/_e-yr-ylocykloheksylo/---propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl,

4-propylotlt[_/'Έ/Z/-6-trime-ylssililo/heSs-3-en-5-ynylot-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanot3t karbonitryl, lt[/Έ/Z/-heSs-3-en-5-ynyΊot-4-pΓopylo-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktano-3tkarbonitryl, (E:Z=1:2), l-[/E/Z/-7-melkk-yhept3.t-en-5-ynyίo]-4t-ptopylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, (E: Z — 1:2), lt[/Έ/Z/-7-yydrkS-yhept-3-en-5-ynylo]-Φpropylo-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktanot3-karbot nitryl,

4-t-butylo- l-[/Έ/-hekt-l-en-5-ynylo]-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktano-3tkarbonitryl,

0-/prop-2-ynylo/eter oksymu 4-proptlo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-l-karboksyaldehydu, l-/hleks-5-ynylo/-4-izobu-ylo-2₎6,7ttritiabicyklo[2.2.2]oktan, lt/'hleks-5-ynylo/-4-ί'entlo-2toksat6,7tditiabicyklo[2.2.2]oktan,

4-pΓopylo-lt/4-metylohekst5tynylo/t2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkarbonitΓyl,

4tetylo-lt,/hleks-5tynylo/-2,6,7ttt'ioksabicyklo[2.2.2]oktan, lt/hleks-5tynylo/-4~fenyiot2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkarbomtryl,

4-cyklopropylometyIo-l-/heks-5-ynylo/-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktano-3tkarbonitΓyl,

4-izobutylotlt/3-metylohekst5tynylo/-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkarbonitryl, lt[/s/33-me-yloheks-5-ynylo]-4tpropylot2,6,7-ttioksabicyklo[2.2.2]oktanot3-kaΓbonitryl, lt/2tmetylohekst5-ynylo/t4-t/prop-2tenylo/-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkatbonitryl,

4tttbutylo-lt/3,3-dimetylobutylo/-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktan, lt/3,3-dimetylobutylo/-4-p_ropylo-2,6,7tt_rioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkarbonitryl, lt[/E/-3,3-dime-ylobut-t-enylot-4-propylo-2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkatbonitryl, l-/t-bu-ylotiome-ylo/-4-pIυpyJo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3tkarbonitryl, lt[/z/-t-l^uoro-3,3-dime-ylobut-t-eyylot4t-propylo-2,6,7-tΓioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkarbot nitryl, l-/hept-5-ynylo/44-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan.

Określenie „grupa węglowodorowa oznacza grupę alkilową, alkenylową (włączając cykliczną grupę alkilową i cykliczną grupę alkenylową oraz grupę alkilową i alkenylową podstawioną cykliczną grupą alkilową i alkenylową), grupę arylową, grupę alkinylową i grupę araloalkilową. Określenie „grupa hydrokarboksylowa oznacza grupę węglowodorową zdefiniowaną powyżej, gdy związana jest z atomem tlenu.

Określenie „grupa alifatyczna odnosi się do grupy alkilowej, alkenylowej lub alkinylowej.

Określenie „atom chlorowca odnosi się do atomu fluoru, chloru, bromu lub jodu.

Wynalazek dotyczy wytwarzania nowych związków o wzorze ogólnym 1 przez reakcję związku o ogólnym wzorze 4 ze związkiem o wzorze (AlkO)aC = CAX, w których R, R¹, R2, A, X, Y, γΐ i Z mają wyżej podane znaczenie, a Alk oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla. Kondensacja przebiega w obecności katalizatora kwasowego, na przykład kwasu mineralnego, takiego jak stężony kwas solny lub eterat ttifluotku boru i/lub kwas p-toluenosulfonowy. Reakcję dogodnie prowadzi się bez rozpuszczalnika, lecz można dodawać rozpuszczalnik obojętny, korzystnie chlorowany węglowodór taki, jak dichlorometan. Reakcję można również prowadzić w metanolu zawierającym chlorowodór. Reakcję dogodnie prowadzi się w nieekstremalnej temperaturze, na przykład między -70°C i 150°C, zwykle między -10° i 150°C. Związki o wzorze 4 można wytwarzać sposobem opisanym w europejskim zgłoszeniu patentowym nr 216 624 lub sposobem przedstawionym na schemacie. Związki o wzorze ogólnym 4, w którym Y = Y1=S, Z = CH2S i R1= R² = H można również wytwarzać metodą opisaną przez G. R. Franzen i G. Binsch, J. Amer. Chem. Soc., 1973, 95, 175 oraz przez D. J. Martina i C. R. Creco, J. Org. Chem., 1968,33, 1275. Związki o wzorze (AlkO)3C = CAX można wytwarzać według ogólnego sposobu syntezy ortoestrów, opisanej przez S. M. McElvain i R. E. Stam, J. Amer. Chem. Soc., 1955,77,4571, a następnie przeprowadza się ewentualnie konwersję przez konwersję związków o wzorze 1, w inny związek o wzorze 1

159 996

a) gdy jest pożądane wytwarzanie związku o wzorze ogólnym 1, w którym A zawiera fragment końcowy C = C, a X oznacza grupę inną niż atom wodoru, przez reakcję odpowiedniego związku, w którym X oznacza atom wodoru ze związkiem o wzorze X^al, w którym Hal oznacza atom chlorowca, a X1 oznacza grupę inną niż atom wodoru. Reakcja jest szczególnie dogodna do wytwarzania tych związków, w których A oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla lub grupę COR²1, w której R²1 oznacza grupę alkoksylową o 1-6 atomach węgla lub X jest podstawioną grupą sililową lub podstawioną grupą cynową. Reakcję zwykle prowadzi się w obecności mocnej zasady, takiej jak alkilolit, korzystnie butylolit, w obojętnym rozpuszczalniku, takim jak eter, na przykład tetrahydrofuran, w nieekstremalnej temperaturze, na przykład od -50° do 50°C, korzystnie od -10° do 30°C. Związek wyjściowy, to jest niepodstawiony alkinyloalkilobicykloalkan można wytwarzać w sposób opisany powyżej.

b) gdy pożądane jest wytwarzanie związku o wzorze ogólnym 1, w którym A jest nasycony lub zawiera podwójne wiązanie, przez redukcję odpowiedniego związku zawierającego podwójne lub potrójne wiązanie. Reakcja dogodnie przebiega przez uwodornienie w obecności katalizatora, na przykład palladu na węglu drzewnym, lub gdy redukcji ulega potrójne wiązanie i wymagane jest zatrzymanie redukcji na wiązaniu podwójnym i nie doprowadzenie do zupełnego nasyconego związku, w obecności takiego katalizatora zatrutego na przykład siarczanem baru. Reakcję dogodnie prowadzi się w odpowiednim rozpuszczalniku dla procesu uwodornienia, takim jak metanol lub octan etylu. Reakcję zwykle prowadzi się w nieekstremalnej temperaturze, na przykład od 5° do 50°C, zwykle 25°C.

c) gdy A zawiera końcowy fragment C = C, a X oznacza atom wodoru przez destylację związku o wzorze ogólnym 5, w którym R, R¹, R2, R^, R¹⁸, R¹⁹, y, y¹, Z i A¹ mają wyżej podane znaczenie. Reakcję można prowadzić metodami znanymi dla fachowców, na przykład przez reakcję z fluorkiem tetrabutyloamoniowym w eterze, takim jak tetrahydrofuran, w nieekstremalnej temperaturze, na przykład od 0° do 70°, korzystnie 25°C.

Związki o wzorze ogólnym 1 mogą być stosowane do zwalczania szkodników, takich jak stawonogi, na przykład owady i roztocza oraz robaki, to jest nicienie. Sposób zwalczania stawonogów i/lub robaków polega na podawaniu stawonogom i/lub robakom lub stosowaniu w ich środowisku skutecznej ilości związku o wzorze ogólnym 1.

Sposób zwalczania i/lub wyniszczania inwazji stawonogów i/lub robaków u zwierząt, włącznie z ludźmi i/lub roślin, włącznie z drzewami i/lub magazynowanych produktów polega na podawaniu zwierzętom lub w pożądanych miejscach skutecznej ilości związku o wzorze 1. Związek wytwarzany sposobem według wynalazku można stosować również w medycynie i weterynarii, w ochronie zdrowia i w rolnictwie do zwalczania stawonogów i/lub robaków.

Związki o wzorze ogólnym 1 są szczególnie cenne do ochrony upraw polowych, roślin pastewnych, plantacji, szklarni, sadów i winnic, drzew ozdobnych, na plantacjach i w lesie, na przykład roślin zbożowych, takich jak kukurydza, pszenica, ryż, sorgo, tytoniu, bawełny, warzyw takich, jak fasola, kapusta, ogórki, sałata, cebula, pomidory i pieprz, upraw polowych, takich jak ziemniaki, buraki cukrowe, orzechy ziemne, soja, rzepak, trzciny cukrowej, użytków zielonych i roślin pastewnych, takich jak kukurydza, sorgo, lucerna, plantacji, takich jak herbata, kawa, kakao, banany, rośliny oleiste, palmy kokosowe, kauczuk, przyprawy, sadów i gajów, takich jak pestkowce, cytrusy, owoce kiwi, awokado, mango, oliwki i orzechy włoskie, winnic, roślin ozdobnych, kwiatów i krzewów pod szkłem i w ogrodach i parkach, drzew leśnych zarówno zwracających liście, jak i zawsze zielonych w lasach, na plantacjach i w szkółkach.

Związki o wzorze 1 są również cenne do ochrony drewna rosnącego, zrąbanego, przetworzonego, magazynowanego lub budowlanego przed atakiem błonkówek, na przykład Urocerus lub chrząszczy, na przykład scolytids, platypodids, lyctids, bostrychids, cerambycids, anobiids.

Znajdują też zastosowanie do ochrony magazynowanych produktów takich, jak ziarno, owoce, orzechy, przyprawy korzenne i tytoń, całych, mielonych lub zmieszanych w produkty, przed atakami moli, chrząszczy i roztoczy. Również chronione są magazynowane produkty zwierzęce, takie jak skóry, futra, wełna i pióra wpostaci naturalnej lub przetworzonej, na przykład jako dywany lub tkaniny, przed atakami moli i chrząszczy oraz magazynowane mięso i ryby przed atakami chrząszczy, roztoczy i much.

159 996

Związki o wzorze ogólnym 1 są w szczególności cenne w zwalczaniu stawonogów lub robaków, które są szkodliwe lub szerzą się lub działają jako nosiciele chorób u ludzi i zwierząt domowych, na przykład tych wymienionych poprzednio, a w szczególności w zwalczaniu kleszczy, roztoczy, wszy, pcheł, komarów i gryzoni oraz mszyc.

Związki o wzorze 1 wykazują aktywność wobec muchy domowej (Musca domestica). Poza tym niektóre związki o wzorze 1 wykazują aktywność wobec innych szkodników stawonogów takich jak Myzus persicae, Tetranychus urticae, Plutella xylostella, Culex spp., Tribolium castaneum, Sitophilus granarius, Periplaneta amiercana i Blatella germanica. Związki o wzorze 1 są więc użyteczne w zwalczaniu stawonogów, na przykład owadów i roztoczy w środowisku, gdzie te szkodniki występują, na przykład w rolnictwie, w gospodarstwie zwierząt, w lecznictwie i w sytuacjach domowych.

Szkodliwe owady obejmują rząd Coleoptera, na przykład Anobium, Ceutorhynchus, Rhynchophorus, Cosmopoiites, Lissorhoptrus, Meligethes, Hypothenemus, Hylesinus, Acalymma, Lema, Psylliodes, Leptinotarsa, Gonocephalum, Agriotes, Dermolepida, Heteronychus, Phaedon, Tribolium, Sitophilus, Diabrotica, Anthonomus lub Anthrenus spp., rząd Lepidoptera, na przykład Ephestia, Mamestra, Earias, Pectinophora, Ostrinia, Trichoplusia, Pieris, Laphygma, Agrotis, Amathes, Wiseana, Tryporysa, Diatraea, Sporganothis, Cydia, Archips, Plutella, Chilo, Heliothis, Spodoptera lub Tincola spp.; rząd Diptera, na przykład Musca, Aedes, Anopheles, Culex, Glossina, Simulium, Stomoxys, Haematobia, Tabanus, Hydrotaea, Lucilia, Chrysomia, Callitroga, Dermatobia, Gasterophilus, Hypoderma, Hylemyia, Atherigona, Chlorops, Phytomyza, Ceratitis, Liriomyza i Melophagus spp.; rząd Phthiraptera, na przykład Malophaga, Damalina spp., Anoplura, na przykład Linognathus i Haematopinus spp.; rząd Hemiptera, na przykład Aphis, Bemisia, Phorodon, Aeneolamia, Empoasca, Parkinsiella, Pyrilla, Aonidiella, Coccus, Pseudococcus, Helopeltis, Lygus, Dysdercus, Oxycarenus, Nezara, Aleurodes, Triatoma, Psylla, Mysus, Megoura, Phylloxera, Adelyes, Niloparvata, Nephrotetix lub Cimex spp.; rząd Orthoptera, na przykład Locusta, Gryllus, Schistorcerca lub Acheta spp.; rząd Dictyoptera, na przykład Blatella, Periplaneta lub Blatta spp., rząd Hymenoptera, na przykład Athalia, Cephus, Atta, Solenopsis lub Monomorium spp.; rząd Isoptera, na przykład Odontotermes i Reticulitermes spp.; rząd Siphonaptera, na przykład Ctenocephalides lub Pulex spp.; rząd Thysanura, na przykład Lepisma spp.; rząd Dermaptera, na przykład Forficula spp.; rząd Pscoptera, na przykład Peripsocus spp.; i rząd Thysanoptera, na przykład Thrips tabaci.

Szkodliwe roztocza obejmują kleszcze, na przykład z rodzaju Boophilus, Ornithodorus, Rhipicephalus, Amblyomma, Hyalomma, Ixodes, Haemaphysalis, Dermacentor i Anocentor, oraz roztocza i parchy, takie jak Acarus, Tetranychus, Psoroptes, Notoednes, Sarcoptes, Psorergates, Chorioptes, Eutrombicula, Demodex, Panonychus, Bryobial, Eriophyes, Blaniulus, Polyphagotarsonemus, Scutigerella i Oniscus spp.

Nicienie, które atakują rośliny i drzewa ważne w rolnictwie, leśnictwie, ogrodnictwie albo bezpośrednio albo przez roznoszenie chorób bakteryjnych, wirusowych, mycoplazmatycznych lub grzybiczych roślin, obejmują nicienie mątwiki, takie jak Meloidogyne spp, na przykład M. incognita; torbiele nicieni, takie jak Globodera spp., na przykład G. rostochiensis; Heterodera spp., na przykład H. avenae; Radopholus spp., na przykład R. similis; nicienie powodujące zmiany patologiczne, takie jak Pratylenchus spp., na przykład P. pratensis; Belonalaimus spp., na przykład

B. gracilis; Tylenchulus spp., na przykład T. semipenetrans; Rotylenchulus spp., na przykład R. reniformis; Rotylenchus spp., na przykład R. robustus; Helicotylenchus spp., na przykład H. muliicinctus; Hemicycliophora spp., na przykład H . gracllis; Criconemoides spp., na przykład

C. similis; Trichodorus spp., na przykład T. primitivus; nicienie sztyletowe, takie jak Xiphinema spp., na przykład X. diversicaudatum; Longidorus spp., na przykład L. elongatus; Hoplolaimus spp., na przykład H. coronatus; Aphelenchoides spp., na przykład A. ritzema-bosi, A. besseyi; nicienie łodyg i bulw, takie jak Ditylenchus spp., na przykład D. dipsaci.

Związki wytwarzane sposobem według wynalazku mogą być połączone z jednym lub większą liczbą innych szkodnikobójczo aktywnych składników, na przykład piretroidów, karbaminianów i związków fosforoorganicznych i/lub środków wabiących, środków odstraszających, bakteriocydów, środków grzybobójczych, nicieniobójczych, robakobójczych i podobnych. Ponadto odkryto, że skuteczność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku można zwiększać przez dodanie środków synergicznych lub środków o wzmożonym działaniu, na przykład z grupy

159 996 inhibitorów oksydazy, takich jak butanolan piperonylu lub 2-propynylofenylofosfonian propylu; drugi to związek wytwarzany sposobem według wynalazku, lub szkodnikobójczy związek piretroidowy. Gdy synergiczny inhibitor oksydazy znajduje się w kompozycji według wynalazku, stosunek tego związku synergicznego do związku o wzorze 1 mieści się w zakresie 25 :1-1:25, na przykład około 10:1.

Stabilizatory do zapobiegania chemicznej degradacji, która może nastąpić w związkach wytwarzanych sposobem według wynalazku, obejmują na przykład antyutleniacze,takie jak tokoferole, butylohydroksyanizol i butylohydroksytoluen, zmiatacze rodnikowe, takie jak epichlorohydryna i organiczne lub nieorganiczne zasady, na przykład trialkiloaminy, takie jak trietyloamina, które mogą działać jako stabilizatory zasadowe i jako zmiatacze rodnikowe.

Następujące przykłady ilustrują w nie ograniczający sposób korzystne aspekty wynalazku. Wszystkie temperatury podano w stopniach Celsjusza.

Przykład I. Sposób wytwarzania 4-t-butylo-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.

Mieszaninę 0,75g 2-t-butylo-2-hydroksymetylopropan-l,3-diolu i 0,75g orto-heks-5-ynylokarboksylanu trimetylu (patrz przykład III) ogrzewano w temperaturze 50°C do ujednorodnienia. Dodano jedną kroplę stężonego kwasu solnego i mieszaninę ogrzewano w temperaturze 135°C w strumieniu azotu przez 10 minut. Mieszaninę ochłodzono i poddano chromatografu na tlenku glinu eluując mieszaniną dichlorometanu i heksanu w stosunku 1: 6, nasyconą amoniakiem. Otrzymano 0,38 g 4-t-butylo-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu w postaci bezbarwnych kryształów po krystalizacji z heksanu.

W analogiczny sposób otrzymano l-(heks-5-ynylo)-4-fenylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan z 2-hydroksymetylo2-fenylo-piOpan-l,3-diolu, który wytworzono z 2-fenylomalonianu dietylu.

Przykład II. Sposób wytwarzania 4-tfbutyl0f l-(6ptrimetylosililoheks-5-ynylo)ρ2,6,7ftrioksabicyklo[2.2.2]oktanu.

Dodano 0,31 ml n-butylolitu (1,6 M roztwór w heksanie) do mieszanego roztworu 100 mg 4-tfbutylOflf(heks-5fynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu w 4,0 ml suchego tetrahydrofuranu w temperaturze 0°C w atmosferze azotu. Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze 0°C przez 15 minut.

μΐ chlorku trimetylosililu dodano i mieszaninę pozostawiono do ogrzania do 20° przez 2 godziny. Dodano 0,5 ml wody i rozpuszczalnik- usunięto pod próżnią. Dodano wodę i wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto solanką i wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość oczyszczano przez chromatografię na tlenku glinu (Alumina W oelm TSC) eluując mieszaniną dichlorometanu i heksanu w stosunku 1:6 nasyconą amoniakiem. Otrzymano 60 mg 4-tfbutylOfl-(6ftrimetylosililoheks-5-ynylo)-2,6,7-ftioksabicyklo[2.2.2]oktanu o temperaturze topnienia 87-90,5^ jako bezbarwne kryształy.

Przykład III. Sposób wytwarzania l-(heks-5-ynylo)-4-nfpropylOf2fOksa-6,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktanu.

(i) Mieszany roztwór 4,0 g 6-cyjanoheks-lfynu w 30 ml suchego metanolu i 30 ml suchego eteru etylowego nasycano gazowym chlorowodorem i utrzymywano temperaturę między -10°C i 0°C. Roztwór rozcieńczono 120 ml suchego eteru etylowego i pozostawiono w temperaturze -20° przez 24 godziny. Białą stałą substancję odsączono i wysuszono pod próżnią otrzymując chlorowodorek iminoheks-S-ynokarboksylanu metylu.

(ii) 33 ml suchego metanolu dodano do 38,4 g chlorowodorku iminoheksf5fynokarboksylanu metylu przy przepływie azotu. Dodano 750 ml heksanu i mieszaninę mieszano w temperaturze 20° przez 6 godzin. Mieszaninę pozostawiono do odstania przez noc i usunięto nadsącz heksanowy przez dekantację. Po odparowaniu pod próżnią otrzymano 25,0 g ortoheksf5fynokarboksylanu trimetylu w postaci bezbarwnego oleju.

(iii) Postępując w sposób opisany w europejskim patencie nr 216 625 i wychodząc z ortoheksf5f ynylokarboksylanu trimetylu i 2-hydroksymetylo-2-n-propylopropan-1,3-ditiolu (którego synteza jest również opisana w europejskim patencie nr 216 625) otrzymano lf(heksf5fynylo)f4-nfpropylof 2foksaf6,7fditiabicyklo[2.2.2]oktan.

159 996 l-hydroksymetylo-2-n-propylopropen-l ,3-ditiol otrzymano również w następujący sposób:

(i) Metanosulfonian 3-n-propyloksyetan-3-ylometyiu wytworzono z 3-hydroksymetylo-3-npropyloksyetanu i chlorku metanosulfonylu.

(ii) Roztwór 25,0 ml benzylomerkaptanu w 100 ml suchego dimetyloformamidu mieszano w temperaturze 0°C przy przepływie azotu. Ostrożnie dodano 6,0 g wodorku sodu w postaci 80% dyspersji w oleju i mieszaninę mieszano w temperaturze 0°C przez godzinę. Dodano 10,0 g metanosulfonianu 3-n-propyloksyetan-3-ylometylu i mieszaninę mieszano w temperaturze 0°C przez godzinę. Mieszaninę ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 6 godzin. Mieszaninę ochłodzono i wylano do wody. Wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto wodą, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Pozostałość chromatografowano na krzemionce eluując mieszaniną eteru etylowego i heksanu w stosunku 1:4. Otrzymano 15,6g 2,2-di-(benzylotiometylo)pentan-l-olu w postaci jasnożółtego oleju.

Widmo masowe (jonizacja chemiczna): M + 1361.

(iii) 8,0 g 2,2-di-(benzylotiometylo)pentan-l-olu w 150 ml suchego eteru etylowego dodano do 500 ml ciekłego amoniaku, który mieszano w atmosferze azotu -70°. Dodano 8,0 g sodu w małych porcjach i mieszaninę mieszano w temperaturze -70°C przez 3 godziny. Mieszaninę pozostawiono do ogrzania do 20° i dodano 20 g chlorku amonu. Następnie ostrożnie dodano 100 ml metanolu, aby związać nadmiar sodu. Dodano 200 ml wody i mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymano 2-hydroksymetyio-2-n-propylopropen-l,3-ditiol (4,6g) w postaci bezbarwnego oleju.

W analogiczny sposób otrzymano 4-n-butyio-l-(heks-5-ynylo)-2-oksa-6,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktan, 4-t-butyio-l-(heks-5-ynylo>2-oksa-6,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktan, 4-i-butylo-l-(heks-5-ynylo)-2-oksa-6,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktan, l-(heks-5-ynylo)-4-fenylo-2-oksa-6,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktan i 4-cyklopropyiometyIo-l-(heks-5-ynyio)-2-oksa-6,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktan, kolejno z ortoheks-5-ynylo-karboksyIanu trimetylu i 2-n-butylo-2-hydroksymetylopΓopan-l,3-ditiol, 2-tbutylo-2-^^^<^^ok^S^r^^tt^lc^J^I^<^J^^n^ 1,3-ditiolu, 2-i-buty 1,3-ditiolu, 2hydroksymetylo-2-fe nytopropan-1,3-ditioiu i 2-cyklopropyiometyio-2-hydroksymetylopropan1,3-ditiolu.

Przykład IV. Sposób wytwarzania l-(heks-5-ynyIo}-4-n-propylo-2,6,7-tritiabicyklo[2.2.2]oktanu.

Metoda 1. 0,20 ml eteratu trifluorku boru dodano do mieszanego roztworu 0,30 g 2merkaptometylo-2-n-propylopropan-l,3-ditioiu i 0,30g ortoheks-5-ynokarboksylanu trimetylu w 10 m< suchego dichlorometanu w temperaturze 20°C w atmosferze azotu. Mieszaninę mieszano w temperaturze 20°C przez 5 godzin i dodano 1,0 ml trietyloaminy. Dodano wodę i wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość chromatografowano na tlenku glinu eluując mieszaninę dichlorometanu i heksanu w stosunku 1: 10 nasyconym amoniakiem. Lotne zanieczyszczenia (heks-5-ynokarboksyian metylu) usunięto pod próżnią w temperaturze 130°/13 · l0~¹kPa. Po krystalizacji pozostałości z heksanu otrzymano 10 mg l-(heks-5-ynyio)-4-npropy<o-2,6,7-tritiabicyk<o[2.2.2]oktanu w postaci bezbarwnej stałej substancji.

Metoda 2. Roztwór 6,0 g ortoheks-5-ynokarboksy<anu trimetylu w 24 m< suchego metanolu mieszano w temperaturze 0°C w atmosferze azotu. Dodano 3,0 g 2-merkaptometyio-2-npropy<opropan-l,3-ditio<u w 10m< suchego metanolu, a następnie 1,0mi metanolu nasyconego chlorowodorem. Po 20 minutach mieszania w temperaturze 0°C dodano 3,0 m< suchej trietyloaminy. Następnie dodano 100 ml wody i mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Pozostałość chromatografowano na tlenku glinu eluując kolumnę mieszaniną dichlorometanu i heksanu w stosunku 1: 10 nasyconą amoniakiem. Lotne składniki usunięto pod próżnią (destylacja Kugelrohr w 130°/0,65 · l0~¹kPa). Pozostałość krystalizowała z heksanu. Otrzymano 0,90 g l-(heks-5-ynyio)4-n-propylo-2,6,7-tritiabicyk<o[2.2.2]oktanu w postaci bezbarwnych kryształów.

Postępując analogicznie jak w metodzie 2 otrzymano 4-etylo-l-(heks-5-ynyio)-2,6,7-tritiabicyklo[2.2.2]oktan i 4-i-butylo-l-(heks-5-ynyio)-2,6,7-tritiabicykio[2.2.2]oktan wychodząc kolejno z ortoheks-5-ynokarboksyianu trimetylu i 2-etylo-2-merkaptometylopropan-l,3-ditioiu i 2-i-butylo-2-merkaφtometylopropan- 1,3-ditiolu.

159 996 11

PrzykładV. Sposób wytwarzania l-(heks-5-ynylo)-3-metylo-4-n-propylo-2-oksa-6,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktan.

(i) Roztwór l,0g 2,2-di-(benzy lotto meeylo)pentan-l-olu (przykładIII) w 10ml suchego dichlorometanu dodano do mieszanej zawiesiny 1,8 g chlorochromianu pirydyny i 0,11 g bezwodnego octanu sodu w 25 ml suchego dichlorometanu w temperaturze 0°C przy przepływie azotu. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do ogrzania do 20°C, a następnie mieszano przez 2 godziny. Dodano suchy eter etylowy i mieszaninę mieszano przez 30 minut. Ekstrakty eterowe zdekantowano i pozostałość przemyto dalszymi porcjami eteru etylowego. Połączone ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość oczyszczano przez chromatografię na mieszaninie krzemionii i węgla drzewnego eluując eterem etylowym. Otrzymano 0,27 g 2,2-di(benzylotiometylo)pentanalu w postaci jasnożółtego oleju.

Widmo masowe (jonizacja chemiczna): Μ + 1 359.

(ii) Roztwór 3,54 g 2,2-di-(benzylotiometylo)pentanalu w suchym eterze etylowym wkraplano do mieszanego roztworu magnezojodku metylu (wytworzonego z 1,2 ml jodku metylu i 0,48 g magnezu) w 60 ml suchego eteru etylowego. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 2 godziny a następnie ochłodzono. Dodano nasycony roztwór wodny chlorku amonu. Mieszaninę mieszano przez 30 minut i ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Otrzymano 1,7 g 3,3-di-(benzyloti^ometylo)heksan-2-olu w postaci żółtego oleju.

Widmo masowe (jonizacja chemiczna): Μ + 1 375.

l-(htks-5-ynylo)-3-metylo-4-n-propylo-2-oksa-6,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z 3,3di-(benzylotiometylo)-heksan-2-olu postępując w sposób opisany w przykładzie III.

Przykład VI. Sposób wytwarzania l-KE/Zj-heks^-en-ó-ynylo^-propylo^^J-tnoksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitrylu.

(i) Kwas (E/Z)-5-bromobut-3-cnokarboksylowy otrzymano z maleinianu dietylu i 1,3dibromopropanu (mieszanina izomerów z firmy Aldrich Chemical Company).

l-[(E/Z)-4-bromo-3-enylo]-4-propylo-2,6,7-tΓioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karboniiryl (jako olej) otrzymano z kwasu (E/Z)-5-brornobut-3-enokarboksylowego i 3-formylo-3-n-propyloksyetanu. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 230° dała jeden pik.

Widmo masowe (jonizacja chemiczna): M + 1316, 318.

(ii) Mieszaninę 500 mg l-[(E/2))-^4^^t^i^c^n^c^l:^ut<?y^r^;/k]-^4^-^f^i^c^p^ylk)-2^6’7-^'^ro^l<^^^łiK^y^kllc^[2.2.2]oktano-S-karbonitrylu, 0,45 ml trimetylosililoacetylenu, 30 mg dichlorku bis-trifenylofosfinopalladu i 5 mg jodku miedziawego w 10 ml suchej dietyloaminy mieszano w temperaturze pokojowej w atmosferze azotu przez 4 godziny. Następnie rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość umieszczono w eterze etylowym i przemyto wodą i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowaniem pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszczano metodą chromatografii kolumnowej na tlenku glinu eluując kolumnę heksanem zawierającym 15% dichlorometanu i nasyconym amoniakiem. Otrzymano 365 mg 4-propylo-l[(E/Z)-6-(trimetyIosililo)hckst3tcnt5tynylo]t2,6,7tirioksabicykIoL2.2.2]oktano-3-karbonitrylu w postaci jasnożółtego oleju.

Chromatografia gaz-ciecz (glc): 0V-17 w 250° dała dwa piki (izomer E/Z).

(ii) 1,1 ml fluorku tetrabutyloamoniowego w postaci 1 M roztworu w tetrahydrofuranie dodano do mieszanego roztworu 293 mg4-propylo-)[[(EZZ)---ttrimetclosiiiIo)hekt-3-en-5tynylo]t 2,6,7ttrioksabicyk]o[2.2.2]oktanot3-karbonitrylu w 5 ml tetrahydrofuranu. Otrzymaną mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez godzinę, gdy rozpuszczalnik usuwano pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozdzielono między eter etylowy i wodę. Fazę organiczną oddzielono, przemyto wodą i solanką, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu, a następnie odparowano pod próżnią. Pozostałość oczyszczano metodą chromatografii kolumnowej eluując kolumnę heksanem zawierającym 15% dichlorometanu nasyconym amoniakiem. Otrzymano 143 mg |t[(E/Z)-hekSt3tent5tynylo]t4tpropylot2,6,7-tπoksabicyklo[2.2.2jokianot3tkarboniirylu w postaci bezbarwnego oleju.

Chromatografia gaz-ciecz (glc): 0V-17 w 250° dała jeden pik.

W analogiczny sposób z lt[(E/Z)-4-bromo-but-3-enylo]-4-pΓopylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]t oktanot3tkarboniirylu i wymaganego końcowego acetylenu (podanego w nawiasach) otrzymano

159 996 następujące związki: l-[(E/Z}-7-metoksyhept-3en-5-ynylo]-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl (eter metylowo-propargilowy), l-[(E/ZF·7-hydΓotayhept-3-en-5-ynylo]-4propylot2,6,7ttrioksabicyklo[2.2.2]oktano---karbonitryl (alkohol propargilowy).

Przykład VII. Sposób wytwarzania 4tttbutylo-l-(hekst5tynylo)-2,6tdioksa-7ttiabicyklo[2.2.2]oktanu.

Postępując w sposób opisany w zgłoszeniu patentowym europejskim nr 216 625 otrzymano 4tttbutylo-l-(hekst5tynylo)-2,6-dioksat7ttiabicyklo[2.2.2]oktan z ortoheks-5-ynokarboksylanu trimetylu i 2,2-di-(hydΓoksymetylo)-3,3-dimetySobutan-l-tiolu.

Przykład VIII. Sposób wytwarzania 4-(2,2-dichlorocyklopropylom^etylo)-1 -(heks-5-ynylo)2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.

(i) 2,2 g trioctanu 2thydroksymetylo-2-(prop-2^:nySo)propan-1,3-diolu ogrzewano w temperaturze 130° mieszając. Przez 2 godziny dodawano 5,0 g trichlorooctanu sodu i mieszaninę reakcyjną ogrzewano w temperaturze 155° przez 24 godziny. Mieszaninę ochłodzono i rozdzielono między eter etylowy i wodę. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Pozostałość oczyszczano przez chromatografię na krzemionce eluując mieszaniną eteru etylowego i heksanu w stosunku 1:4. Otrzymano 1,4 g trioctanu 2-(2,2-dichlorocyklopropylometylo)-2-hydroksymetylopropan-l ,3-diolu w postaci bezbarwnego oleju.

Widmo masowe (jonizacja chemiczna): amoniak jako gaz jonizujący M+ 18 372.

(ii) 2-(2,2-dichlorocyklopropylometylo)-2-hydroksymetylopropan-l,3-diol otrzymano z trioctanu 2-(2,2-dichlorocyklopropylometylo)-2-hydroksymetySopropan-1,3-diolu.

(iii) Postępując w sposób opisany w przykładzie I otrzymano trioksabicyklo[2.2.2]oktan z 2-(2,2-dichlorocyklopropylometylo)-2-hydroksymetySopropan-l ,3-diolu i ortoh^eks-5-ynokarboksylanu trimetylu.

Przykład IX. Działanie biologiczne.

Następujące testy ilustrują w nie ograniczający sposób aktywność szkodnikobójczą związków o wzorze 1.

Testy opryskowe.

Aktywność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku testowano przez rozpuszczanie związków w acetonie (5%), a następnie rozcieńczenie mieszaniną wody i „Synperonic w stosunku 94,5% do 0,5% do otrzymania emulsji wodnej. Następnie roztwór stosowano do traktowania następujących owadów.

Musca domestica.

samic Musca znajdowało się w kartonowym cylindrze zamkniętym gazą z obu końców. Roztworem zawierającym związek opryskano owady tak zamknięte i oceniono śmiertelność po 48 godzinach w temperaturze 25°.

Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 3, 11, 15 i 17.

Następujące związki były aktywne przy dawce <200 ppm: 1, 2, 4, 5, 8, 9, 10, 12, 13 i 14.

Sitophilus granarius i Tribolium castaneum.

dorosłych osobników Sitophilus i Tribolium dodano do lOg pszenicy, którą uprzednio traktowano 2 ml roztworu zawierającego związki. Śmiertelność oceniono po 6 dniach w temperaturze 25°C.

Następujące związki były aktywne wobec Sitophilus granarius przy dawce <1000 ppm: 2, 3 i 17.

Następujące związki były aktywne wobec Sitophilus granarius przy dawce <200 ppm: 1, 8,9, 10, 11, 13, 14, 15 i 16.

Następujące związki były aktywne wobec Tribolium castaneum przy dawce <1000 ppm: 2,10, 13, 14 i 16.

Następujące związki były aktywne wobec Tribolium castaneum przy dawce <200 ppm: 1, 9 i

12.

Myzus persicae.

dorosłych osobników Myzus umieszczono na kawałku liścia kapusty chińskiej. Po 24 godzinach liść opryskano roztworem zawierającym związek. Śmiertelność oceniono 2 dni później w temperaturze 25°C.

159 996

Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 13, 10 i 12.

Następujące związki były aktywne przy dawce <200 ppm: 11, 13 i 14.

Plutella xylostella.

larw Plutella opryskano roztworem zawierającym związek i dodano do liścia chińskiej kapusty, który podobnie opryskano i pozostawiono do wyschnięcia. Alternatywnie, 8-10 larw umieszczono na kawałku liścia i opryskano roztworem zawierającym związek. Śmiertelność oceniano po 2 dniach w temperaturze 25°C.

Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 3, 5, 8, 9 i 14.

Następujące związki były aktywne przy dawce <200 ppm: 1, 12 i 13.

Dodatkowe testy opryskowe.

Aktywności związków sprawdzano dalej. Związki rozpuszczono w acetonie (75%) i dodano wodę (25%). Następnie roztwór stosowano do opryskiwania następujących owadów:

Aphis fabae.

Mieszaną populację Aphis fabae testowano na liściu Nasturtium.'

Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 5, 9 i 10.

Macrosteles fascifrons.

Dorosłe osobniki Macrosteles fascifrons testowano na sadzonkach pszenicy.

Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 5, 9, 10 i 12.

Tetranychus urticae.

Mieszaną populację Tetranychus urticae testowano na liściach fasoli.

Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 1, 5, 9 i 12.

Diabrotica undecimpunctata.

Diabrotica undecimpunctata w trzecim stadium rozwoju między wylinkami testowano na bibule filtracyjnej.

Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 5, 9, 10 i 12.

Testy na stosowanie miejscowe.

Aktywność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku wobec uśpionych samic Musca domestica (szczep WRL) przedstawiono przez miejscowe stosowanie badanym owadom roztworu związku z butanolanem piperonylu w butanome. Śmiertelność oceniono po 48 godzinach.

Następujące związki były aktywne przy dawce 1ug: 1, 2, 4, 8 i 10.

Aktywność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku wobec uśpionych samców Periplaneta americana przedstawiono przez miejscowe stosowanie badanym owadom roztworu związku w butanonie. Śmiertelność oceniono po 6 dniach.

Następujące związki były aktywne przy dawce <50 ug: 9 i 10.

Aktywność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku wobec uśpionych samców Blatella germanica przedstawiono przez miejscowe stosowanie badanym owadom roztworu związku w butanonie. Śmiertelność oceniono po 6 dniach.

Następujące związki były aktywne przy dawce <5ug: 1, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 i 15.

Aktywność nicieniobójcza

Meloidogyne incognita.

Wybrane związki wytwarzane sposobem według wynalazku oceniono na świeżo wylęgniętych Meloidogyne incognita J2. Badany roztwór zawierał 1% acetonu i lOOppmTriton X 100. Aktywności oceniono po 24 godzinach.

Następujące związki były aktywne przy dawce mniejszej niż 100 ppm: 9 i 10.

Toksyczność wobec ssaków.

Toksyczność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku oznaczono przez doustne podawanie myszom Charles River CDI utrzymywanym bez pożywienia przez 3 godziny. Związki były podawane jako roztwory w DMSO w dawce 200 mg/10 ml/kg, 20 mg/10 ml/kg i 2 mg/10 ml/kg. Toksyczność oceniono po 14 dniach po podaniu.

Następujący związek dał LD50 >200 mgKg” : 10

Następujący związek dał LD50 w obszarze 20-200 mgkg^_1. 9.

159 996

Tabela 1

Trioksabicyklooktany o wzorze 6

Związek nr	Α-Χ	R	Ri	Synteza wg przykładu
1	heks-5-ynyl	t-bu	H	I
2	6-tnmetylosililo- heks-5-ynyl	t-bu	H	II
3	heks-5-ynyl	Ph	H	I
4	/E/Z/-6-/trimetylosili- lo/heks-3-en-5-ynyl	n-Pr	CN	VI
5	/Έ/Z/-hek/-/^^n-5-ynyl	n-Pr	CN	VI
6	/E/Z/-7-hydroksyhept- 3-en-5-ynyl	n-Pr	CN	VI
7	heks-5-ynyl	2,2-dichloro- cyklopropylo- metyl	H	VIII

Tabela II

Inne bicyklooktany o wzorze ogólnym 7

Związek nr	Α-Χ	R	R®	Y	z	γ1	Synteza wg przykładu
8	heks-5-ynyI	t-Bu	H	S	o	0	VIII
9	heks-5-ynyl	n-Pr	H	S	s	0	III
10	heks-5-ynyl	n-Pr	H	s	s	s	IV
11	heks-5-ynyl	n-Bu	H	s	s	0	III
12	heks-5-ynyl	t-Bu	H	s	s	0	III
13	heks-5-ynyl	i-Bu	H	s	s	o	III
14	heks-5-ynyl	n-Pr	Me	s	s	0	V
15	heks-5-ynyl	fenyl	H	s	s	0	III
16	heks-5-ynyl	Et	H	s	s	s	IV
17	heks-5-ynyl	cyklo- propylo- metyl	H	s	s	0	III

Tabela III

Dane charakterystyczne dla trioksabicyklooktanów

Związek nr	Temperatura topnienia	Widmo masowe jonizacja chemiczna M+l	Widmo magnetycznego rezonansu jądrowego 1 H/ppm z TMS w CDCb, integralny, multipletowość, Jhz
1	75°	253	4,00,6H s, 2,20, 2H, m; l,95, lH,t; 1,70-1,50,6H, m; 0,85,9H,s.
2	87-90,5°	325	4,00,6H, s; 2,20, 2H, m; 1,70-1,50,6H, m; 0,85,9H, s; 0,15,9H, s.
3	68°	273	7,30,3H, m; 7,15,2H, m; 4,30,6H, s, 2,20, 2H,m; 1,95, lH,t, 1,80, 2H, m, 1,.(6), 4H,m
4	olej	składniki E i Z w stosunku 1 2 334	6,25-5,85,1H, m, 5,50,1H, m; 4,78,1H, m, 4,20,1H, m, 3,90,3H, m; 2,50-2,15, 2H,m, 1,80,2H,m, 1,30,4H, m, 0,95, 3H, t, 0,2210,19, 9H,s
5	olej	262	6,35-5,90, lH,m, 5,45, lH,m;4,78, lH,m,4,20, lH,m, 3,95,3H,m, 3,1(^i2,80, lH,2t,2,60-2,20,2H,m, 1,80,2H,m, l,30,4H,m,0,95, 3H, t
6	olej	składniki E i Z w stosunku 1 2 292	6,22-5,80, 1H, m; 5,50,1H, m, 4,75,1H, m; 4,40,2H, m, 4,20,1H, m, 3,95,3H, m, 2,50-2,18,2H, m; 1,80,2H,m, 1,,6), 1H, szeroki sygnał, 1,30, 4H, m, 0,95, 3H, t.
7	80°	319	4,00, 6H, s, 2,20, 2H, m, 195, 1H, t, 1,80-1,30, 11H, m

159 996

Tabela IV

Dane charakterystyczne innych bicyklooktanów

Związek nr	Temperatura topnienia	Widmo masowe jonizacja chemiczna M+l	Widmo magnetyczne rezonansu jądrowego ’Η/ppm z TMS w CDCj integralny, multipletowość, Jhz/
8	68°	269	4,05, 4H, s, 3,00, 2H, s; 2,20, 2H, m; 195, 1H, t .1,0; 175, 2H, m, 1,55,4H,m, 0,9), 9H, s.
9	62°	271	4,00,2H, m, 3,00, 4H, m, 2,20,2H, m; 2,00,3H, m, 1,55,4H, m; 1,30, 4H, m, 0,95, 3H, t
10	89-92°	287	3,01.6H,s, 2,20,2H,m, 2,00,3H,m, l,90-l,10,8H,m;0,95,3H,t,7.
11	olej	285	4,00, 2H, s; 3,05, 2H, d, 2^, 2H, d; 2,20,2H, m; 1,92, 3H, m, 1,60, 4H, m, 1,30, 6H, m, 0,90 3H, t, 7.
12	53°	285	4,10,2H, s; 3,05,4H, dd; 2,18,2H, m; 1,95,3H, m; 1 ,<60,4H, m, 0,95, 9H,s.
13	30°	285	4,05,2H, s, 3,05,4H, dd, 2,20,2H, m; 2,00,3H, m, 1,75,1H, heptet, 1,55, 4H, m, 1,20, 2H, d, 1,00, 6H, d
14	44°	285	4,25,1H, q, 3,00,4H, m, 2,20, 2H, m; 1,95,3H, m, 1,50,4H, m; 1,75, 7H, m, 1,00, 3H, t.
15	70,2°	301	7,35,5H, m, 4,40,2H, s, 3,40 4H, m, 2,20,2H, m; 1,95,3H, m, 1,45, 4H, m
16	olej	273	3,00, 6H, s, 2,20, 2H, m; 2,00 3H, m; 190-1,50, 6H, m; 1,00, 3H, t
17	olej	283	4,05,2H, s, 3,10,4H, m, 2,20,2H, m; 2,00,3H, m; 1,60,4H, m; 1,25, 2H, m, 0,60, 3H, m,0,10, 2H, m

Tabela porównawcza

Związek nr	Di	Ma	Ap	Tu	Md	Sg	Tc	Px	Mp	Bg	Md
I	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12
1	<250	>1000	<500	c 500	<200	<200	<200	c 145	440	100	5,6
9	<250	c 1000	<50	c 1000	<200	<200	<200	275		42	6,6(u)
10	<100	c.250	<10	>1000	<200	<200	240	<1000		80	5,6
12	<50	c 50	<50	<250	70		90	90		75
EP152229
25					c 100	100	>1000	c 200	c 40	120	c 10
EP211598
25					<200	<200	<200	>1000	<200	500(s)	3
29										50(s)	c2
68	<50	>1000	<100	>1000	<200	<200	<200	c 1000	<200		15
57					<48	c 48	240	>200	c 200	500(s)	0,5
EP216624
8	c 1000	>1000	>1000	>1000	<200	<200	>1000	>1000	>1000		16
38	<50	>1000	>1000	>»1000	<40	80	c 300	<200	<40	80	6
52					<200	<200	<200	<1000	<200	160(s)	0,8
12	>1000	>1000	>1000	>1000	c 200	c 1000	c 1000	1000	1000	65	50
2					<200	<200	850	>1000		100	60
EP216625
4	<1000	>1000	>1000	>1000	800	<200	>1000	>1000	>1000	200(S)	200
26	<1000	>1000	<1000	>>1000	<200	<200	>1000	1000			10
21	>1000	>1000	>1000	>1000

WZÓR 8

WZÓR 9

R1 R -6fO>-A-X '—O	WZÓR 7
WZÓR 6

Ο

WZÓR 3 r1 fr

R²

R

I

S

I

R i - R 19

R⁸

C - R¹⁰1«

WZÓR 5

WZÓR 2

R¹

^Z>- Α-Χ

WZÓR Λ

WZÓR 1

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o działaniu szkodnikobójczym o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza grupę alifatyczną o 2-8 atomach węgla lub grupę alicykliczną o 2-8 atomach węgla lub grupę fenylową ewentualnie podstawioną grupą cyjanową, chlorowcem lub grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla albo grupą o wzorze S(Ó)mR , w którym R³ oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla ewentualnie podstawioną atomem chlorowca, a m ma wartość 0,1 lub 2, R¹ i R² mogą być takie same lub różne i każdy oznacza atom wodoru, atom chlorowca lub grupę cyjanową, metylową lub etylową ewentualnie podstawioną atomem chlorowca, grupą cyjanową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą metylotio; Α-Χ oznacza niearomatyczną grupę węglowodorową zawierającą 3-8 atomów węgla, która ewentualnie zawiera 1 heteroatom taki, jak tlen i jest ewentualnie podstawiona jedną lub dwiema grupami hydroksylowymi lub A oznacza grupę CH2O lub CHżS(O)_n, w której n ma wartość 0,1 lub 2; lub A kończy się fragmentem C = C przełączonym do X, a X oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupę SiR⁵R8R⁷ lub grupę SnR⁵R8R, w których R5, r8 i r7 są takie same lub różne i każdy oznacza grupę węglowodorową zawierającą do 8 atomów węgla ewentualnie podstawioną jednym do trzech atomów chlorowca, grup alkoksylowych o 1-6 atomach węgla, grup alkilotio o 1-6 atomach węgla, grup alkilosulfmylowych o 1-6 atomach węgla, grup alkilosulfenylowych o 1-6 atomach węgla, grup cyjanowych, grup acyloksylowych o 1-6 atomach węgla lub grup karboalkoksylowych o 1-6 atomach węgla lub gdy jeden lub więcej podstawników R5 do R7 oznacza grupę alkinylową, to jest ona ewentualnie podstawiona grupą sililową, która jest podstawiona trzema grupami alkilowymi o 1-4 atomach węgla lub X oznacza grupę o wzorze ogólnym 2, w którym R , R⁹ i R¹⁰ są takie same lub różne i każdy niezależnie oznacza atom chloru, bromu, fluoru, grupę metylową lub metoksylową ewentualnie podstawioną grupą metoksylową lub atomem fluoru; Y i Y¹ oznaczają O lub S i Z oznacza grupę o wzorze CH2O lub CH2S, z tym ograniczeniem, że gdy A nie zawiera fragmentu C = C, wówczas X oznacza grupę o wzorze 2, w którym R⁸, R9 i R^w mają wyżej podane znaczenie, znamienny tym, że związek o wzorze (AlkO)3C = CAX poddaje się reakcji ze związkiem o ogólnym wzorze 4, w którym R, R1, R2, A, X, Y, Y^ Z mają wyżej podane znaczenie i Alk oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla, a następnie związek o wzorze ogólnym 1 przekształca się ewentualnie w inny związek o wzorze ogólnym 1.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się związki, w których R oznacza grupę n-propylową, n-butylową, i-butylową, t-butylową lub fenylową, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenia.
3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że stosuje się związki, w których R¹ i R2 są niezależnie wybrane spośród atomu wodoru, grupy metylowej, grupy cyjanowej lub grupy trifluorometylowej, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenia.
4. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że stosuje się związki, w których A oznacza grupę -(CH₂-tC = C, grupę o wzorze 3, grupę -CH = CH(CH2)2C ξ C-, grupę CH2O(CH2)2C = C-, grupę -(CH2)sCH(CHa)C = C-, grupę -(CH2)2CH(CH3)CH2C = C-, grupę -CH2CH(CH3)(CH2)2C = C-, grupę -(CH2)2CH — cHc = C lub grupę -(CH2)3C = C-, a X oznacza atom wodoru lub grupę alkilową o 1-4 atomach węgla, ewentualnie podstawioną grupą hydroksylową, grupą alkoksylowąo l-4atomach węgla, grupą acyloksylową o l-4atomach węgla lub jednym do trzech atomów chlorowca, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenia.
5. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że stosuje się związki, w których A oznacza grupę -CH2CH2-, -CH = CH- lub -C = C-, a X oznacza grupę o wzorze 2, w którym R⁸, R9 i R^wkażdy oznacza atom chloru, bromu, grupę metoksylową lub metylową, ewentualnie podstawioną grupą metoksylową lub atomem fluoru, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenia.

* * *

159 996 3