PL160585B1 - Wieloskładnikowy nawóz płynny do dokarmiania dolistnego buraków, rzepaku I roślin strączkowych - Google Patents

Abstract

1. Wieloskładnikowy nawóz płynny do dokarmiania dolistnego buraków, rzepaku i roślin strączkowych w postaci wodnego roztworu, zawierającego magnez wprowadzony w postaci chlorku i i schelatowane za pomocą kwasu cytrynowego lub jego soli amonowej, sodowej lub potasowej mikroelementy: Fe, Zn, Cu, Mn, B i Mo z których Zn, Cu i Mn są wprowadzone w postaci chlorku, Fe w postaci siarczanu, a Mo w postaci molibdenianu amonu, znamienny tym, że zawierają bor w postaci metaboranu sodowego.

Description

Przedmiotem Oynalazku jest oieloskładnkoowy naoóz płynny do dokarmania dolistnego burakóo, rzepaku i rtślin stΓączkowych zaoierający magnez i mikroelementy : Fe, Zn, Cu, Mn, B i Mt schelatooane za pomocą cytrynianóo.

Z przykładu I zamieszczonego o tpisie wynalazZu nr 153 698 znany jest płynny naoóz magnezowoomiiΓoelementtwy, zawierający o % oagooych : 4,53 Mg, 1,70 Fe, 2,38 Mi, 0,79 Cu, 1,59 Zn, 0,40B, 0,015 Mo. Do naotzu tegt magnez, mangan, miedź i cynk są wprtwadcate o postaci chlorkóo, zelazt o postaci siarczanu, btr o ftrmie kwasu btrooego i molibden o postaci motibdenianu amonu. Mikroelementy o tym naoozie są schelalowate za ptmocą cytrynianu amonu. Naoóz ten otrzymuje się przez zmieszanie dioóch ΓlctwtΓÓw. Jeden z nich sporządza się przez rozpuszczenie o otdnym ro^otrze cytrynianu amontoegt najpieo kolejno stli Fe, Mi, Cu, i Zn, a pttem kioasu btrooegt i motibdenianu amonu, a drugi sporządza się przez

160 585 rozpuszczenie w wodzie chlorku Nawóz o w/w składzie jest szczególnie przydatny do dolistnego nawożenia zbóż·

Badania prowadzone w zakresie nawożenia różnych roślin wskazują, że ogólna zawartość pieiwiaekkćw odżywczych w nawozie odgrywa istotną rolę w utrzymaniu właściwych proporcji tych pieiwriastkćw w roślinie· Rośliny dające maksymalne plony mają w określonych fazach rozwojowych swoiste proporcje składników pokarmowych, wśród których najbardziej istotne są proporcje mikroelementowe w tzw· krytycznych fazach· ioiaa wprowadzanego dolistnie składnika i faza rozwojowa rośliny decyduje o tempie jego przemieszczania w roślinie do Mejsc intensywnego wzrostu i rozwoju. Stąd też nie jest obojętny dobór kompleksonu mikroelementów w nawozie· mikroelementu w naturalnym tompleksoniθ, Jakim jeet kwas cytrynowy /lub jego sole sodowe, amonowe, potasowe/ pozwala na oddanie kationu metalu bez konse^ei^cJzL blokowania innego i włączenia nośnika naturalnego do metabolizmu w cyklu Krebsa. Ogólnie przyjmuje się, że proporcje mikroelementów i mgnezu w nawozach powinny być dostosowane do wczesnych faz rozwojowych roślin oraz do wysokich plonów· Nie jest to proste w realizacji, bowiem od płynnego nawozu wymaga się, aby zawierał składniki w określonej proporcji L dostatecznej ilości, był klarowny, nie powodował wy trącania się osadów przy jego rozcLsóczeniach do cieczy użytkowej L był łatwy w użyciu· Buraki, rzepak i rośliny strąckkowe wymagają nawozów mikroelementowych o zwiększonej zawartości głównie manganu i boru· Takich nawozów w handlu nie aa, a przez stosowanie dwóch lub więcej zabiegów nawożenia, dolistnego np· najpiew nawozem wyżej opisanym, a potem nawozem zawierającym mangan i/lub bor podraża się koszty produkeci· Sposobem według patentu nr 153 698 nie da się do nawozu wprowadzić całej ilości Mn i B potrzebnego w uprawie w/w roślin.

Nawozami odpowiednimi do nawożenia dolistnego w/w roślin są nawozy według wyrnlazku· Nawozy te w postaci wodnego roztworu, zawierające magnez wprowadzony, w postaci chlorku L schelatowane za pomocą kwasu cytrymowego lub jego sol.i amonowtI, sodowej lub potasowej Mikroelementy : Fe,Zn,Cu,Mn,B L Mo, z których Fe jest wprowadzany w postaci siarczanu, Zn, Cu, i Mn są wprowadzone w postaci chlorku, a Mo w postaci aolibdenLanu am^nu, charakteryzują sLę tym, że zawierają bor w postaci metaboranu sodowego· Mθtaborgn wprowadza sLę do nawozu w postaci roztworu wytworzonego przez rozpuszczenie kwasu borowego lub boraksu w wodnym roztworze ługu sodowego· Całkiem nieoczekiwanie okazało się, że bor w tej formie wobec w/w che^^^w jest bardzo dobrze przyswajalny przez rośliny, a ponadto do nawozu zawierającego bor w tej postaci można łatwo wprowadzić inne Mkroeleaenty w żądanych ilościach, odpowiednich dla danej rośliny.

Zawtgttść boru L innych składników w poszczególnych typach nawozu jest różna· Nawóz według wynalazku do dokarmiania dolistnego buraków zawiera 0,45-0,55 % wagowych boru z zachowaniem wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów Cu«Znt ^^tlBiFeMo = 1: 3, 5 : 6,5« 5,0 s 3, 5:0,05 oraz Mj^nezu : sumy mikroelementów = 2:1, z tolerancją zawartości poszczególnych składników + 10 %. Nawóz o takim'składzie Jest dostosowany do wczesnych faz rozwojowych buraków cukrowych w okresie 6-8 liści szczególnie z uwzględnieniem fazy krytycznej w pobieraniu składników pokarmowych związanej z dysproporcją rozwoju korzeni w stosunku do rozwoju liści. Szczególnie ofektptne działanie nawozu wynika z wysokiej zawartości manganu L boru oraz zelaza dwuwtgto^cioteat /proporcje BiM:Pe=l:1,3«0,7/· Zawtrttść magnezu w formie chlorkowej w LloścL 2-^Μι-ι waszej od sumy mikroelementów zapewnia szybkie pobieranie tego składnika L zabezpiecza rośliny przed oparzeniami przy stosowaniu nawozu łącznie z roztworem moznika. Nawóz zawLera także

160 585 odpowiednią ilość sodu około 1,1% niezbędną dla metabolizmu roślin buraka, co równocześnie pozwala na zachowanie stosunku jonów Mg** : Na+ = 3,6:1, który w doświadczeniach okazał się optymalny dla utrzymania równowagi kationów dwuwartościowych do kationów jednowartościowych w roślinie.

Nawóz według wynalazku do dokarmiania dolistnego rzepaku zawiera 0,55-0,69% Wagowych boru z zachowaniem wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów Cu:Zn:Mn:B:Fe:Mo = 1:-4:6:10:3:0,1 oraz magnezu : sumy mikroelementów = 1,3:1, z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 10%, skład nawozu jest dostosowany do wczesnych faz rozwojowych rzepaku tj. od ruszenia wegetacji do kwitnienia szczególnie z uwzględnieniem fazy krytycznej w okresie pąkowania. Taki stosunek składników pokarmowych zapewnia szybkie ich pobieranie i maksymalne wykorzystanie w okresach niedoboru spowodowanego np. suszą lub powolnym rozwojem systemu korzeniowego. W doświadczeniach okazało się, że taki skład nawozu aktywuje metabolizm rośliny i pozwala na efektywne wykorzystanie nawozów mineralnych stosowanych doglebowo. Szczególnie efektywne działanie nawozu wynika z wysokiej zawartości boru oraz magnezu i cynku w proporcjach S:Zn:Mn=l :0,6:0,4, a także żelaza dwuwartościowego w proporcjach S:Fe=l:0,3. Odpowiednia zawartość miedzi i molibdenu w nawozie wpływa na intensyfikację przemian azotu i równowagę kationowo-anionową rośliny. Zawartość magnezu w formie chlorkowej w ilości 1,3-krotnie wyższej niż suma mikroelementów zapewnia szybkie jego pobieranie i transport w roślinie oraz zabezpiecza roślinę przed oparzeniami także przy stosowaniu nawozu łącznie z roztworami mocznika.

Nawóz według wynalazku do dokarmiania dolistnego roślin strączkowych zawiera 0,45-0,55% boru z zachowaniem wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów Cu:Zn:Mn:B:Fe:Mo=l :3:7,3:5:4:0,01, oraz magnezu : sumy mikroelementów = 2,5:1, z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 10%. Skład nawozu jest dostosowany do wczesnych faz rozwojowych roślin strączkowych głównie grochu, łubinu i bobiku od fazy rozety liściowej do kwitnienia. Okazało się, że nawóz o takim stosunku mikroelementów podany dolistnie zapewnia szybkie pobranie i maksymalne wykorzystanie makroskładników z gleby. Szczególnie efektywne działanie nawozu wynika z wysokiej zawartości manganu a także cynku, żelaza dwuwartościowego oraz boru w proporcjach Mn:Zn:B:Fe=l :0,4:0,7:0,25. Odpowiednie zawartości miedzi i molibdenu wpływają na intensywność metabolizmu a głównie przemian azotu. Zawartość magnezu w formie chlorkowej w ilości 5-krotnie wyzszej od sumy mikroelementów zapewnia jego szybkie pobranie i transport w roślinie, co bardzo korzystnie wpływa na intensyfikację fotosyntezy i równowagę kationową w roślinie.

Nawóz według wynalazku powoduje istotne zwyżki pobrania makroskładników z gleby, a szczególnie azotu. Stwierdzono, że przy jego stosowaniu dolistnym współczynnik wykorzystania azotu z nawozów mineralnych stosowanych doglebowo dochodzi nawet do 100%. Nawóz jest klarowny, prosty do otrzymania, po rozcieńczeniach do cieczy użytkowych nie wypada z niego osad, jest łatwy w użyciu. Można go również stosować pod inne rośliny po dobraniu odpowiednich proporcji składników.

160 585

Przykładowe składy nawozu podano w tabeli
r	Składnik w % wag.	-----1 1 1 1 1 1	buraki	r 1 1 1 1 1	rzepak	1 1 i 1 1	strączkowe	π
r	Mg	1 1 1	4,0	1 1 1	2,0	1 1 1 1	5,0	“1
	Fe	1	0, 35	1 1	0,19	I 1	0,40
	Zn	1 1	0,35	1 1	0,25	1 1	0,30
	Cu	1 ł	0,10	1 1	0,063	1 l	0,10
	Mi	1 1	0,65	1 1	0,38	1 1	0,75
	B	1 1	0,50	1 1	0,63	1 1	0,50
	Mo	1 1 1	0,005	1 1 1	0,006	1 1 .1__	0,001	_____ί

Przykład 1. Otrzymywanie nawozu do dolistnego dokarmiania buraków.

Najpiew sporządza się roztwory»

A - w 250 kg wody rozpuszcza się najpiew 19,1 kg NaOH, a potem 28,6 kg H-BOB - w 281,9 kg wody rozpuszcza się kolejno przy ciągłym mieszaniu i ogrzewaniu do temperatury 40-55° następujące składniki » kwas cytrynowy - 35,0 kg, FeSO. 7H2O - 17,4 kg, ibgCl2.4H20-2 3,5 kg, CuC1₂.2H₂0 - 2,7 kg, ZiCC.2-7,3 kg, moHbdenianu amonu 0,092 kg i MgC^^HgO - 334,4 kg. Roztwór ewntualnie filtraje się, a potem oba roztwory miesza się ze sobą i otrzymany roztwór neutralizuje amoniakiem do pH » 5-6 w ilości 1,2 kg, otrzymując 1000 kg koncentratu nawozowego o składzie podanym w tabeli dla buraków. W miejsce roztworu A można wprowadzić roztwór otrzymany przez rozpuszczenie w 241,6 kg wody kolejno NaOH w ilości 12,0 kg i borak su - 44,1 kg.

Przykład 11. Otrzymywanie nawozu do dolistnego dokarmania rzepaku.

Najpiew sporządza się roztwory:

A - w 335,8 kg wody rozpuszcza się kolejno 24,2 kg NaOH i 36,3 kg H-^Oj,, albo w (3555 kg wody rozpuszcza się kolejno 15,2 kg NaOH 1 55,6 kg boraksu

B - w 391,3 kg wody przy ciągłym mieszaniu i ogrzewaniu do tamperatuy 4O-56C(J rozpuszcza się kolejno t 35 kg kwasu cytrynowego, 9,5 kg FeS0-.7H₂0, 1,7 kg CuCl₂ . 2H20, 13,7 kg M1CI2 , 4H20, 5,2 kg ZnCl₂, 0,12 kg mollbdenianu amonu i 167,2 kg MgCl2 . 6H₂O a następnie oba roztwory miesza się ze sobą i potem neutralizuje amoniakiem do pH 5-6 otrzymując 1000 kg koncentratu o składzie podanym w tabeli dla rzepaku.

Przykład 111. Otrzymywanie nawozu do dolistnego dokarmiania roślin strączkowych. Najpiew sporządza się roztwory»

A - w 169.9 kg wody rozpuszcza się kolejno 19,2 kg NaOH i 28,6 kg H-BOB - w 273,8 kg wody przy ciągłym mieszaniu i ogrzewaniu do temperatury 40-55°C rozpuszcza się kolejno : 35 kg kwasu cytrynowego, 19,9 kg FeS0-.7H20, 27,1 kg MnCl₂ . 4H₂0, 2,68 kg CuCl2.2H₂0, 6,26 kg ZnC^, 0,02 kg molibdenianu amonu i 418,0 kg MgCl₂.6H₂0 a następnie oba roztwory miesza się ze sobą i potem neutralizuje amoniakiem do pH = 5-6 otrzymując 1000 kg koncentratu o składzie podanym w tabeli dla strączkowych.

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Wieltskładnikooy naoóz płynny dt dokarmiania dolistnego burakóo, rzepaku i roślin strączkooych o postaci oodnego rtztotru, zawierającego magnez oprtoadztny o postaci chlorku i schelatooane za pomocą kwaau cyttyrnooego lub jego soli amonoooj, sodowej, lub potasooej mikroelementy i Fe, Zn, Cu, Mi, B i Mo, z których Zn, Cu i Mi są oprooadzone o postaci chlorku, Fe o postaci siarczanu, a Mo o postaci motibdenianu amonu, znamienny tym, że zawierają bor o postaci metabtranu stdtoegt.
2. 2. Naoóz oedług zaatrz. 1,znamienny tym, że zaoiera metabtran stdooy oytoorztny przez rozpuszczenie koasu borowego lub boraksu o oodnym roztotrze ługu sodtoegt.
3. 3. Naoóz dt dokarmiania dolistnego burakóo oedług zastrz. 1, znamienny t y m, że zaoiera 0,45 - 0,55 % oagooych btru z zachooaniem ozajemnego stosunku oagfoegt mikrtelementóo Cu:Zn»MntB«FeMo 1i3,5<6,5<5,Ο(3,5>Ο,Ο5 traz magnezu: sumy mikroelementóo » 2:1, z tolerancją zawartości poszczególnych składnikóo - 10 %.
4. 4. Naoóz dt dokarmiania dolistnego rzepaku oedług zaatrz. 1, znamienny t y m, że zaoiera 0,56 - 0,69 % loagooych btru z zachtoaniem ozajemnegt stosunku oagtoegt mikrtelementóo Cu:ZnsMn:B:Fe Mo = 1:4 «6110 «3«0,1 oraz magnezu : sumy Mkrtelementóo = 1,3:1, z tolerancją zawartości poszczególnych składnikóo i 10 %.
5. 5. Naoóz do dokarmiania dolistnego rtślin strączkooych oedług zastrz. 1, znamienny tym, że zaoiera 0,45-0,55 % boru z cachooaniθm ozajemnego stoaiuiku oagooego mikroelementóo Cu<ZntMaiB>Fe<Mo » 1<3<7,3<5>4<0,01 oraz magnezu i sumy mikrtelementóo = 2,5:1, z tolerancją zawartości poszczególnych składnico - 10 %.