PL161213B1 - Samozasilajacy hamulec tarczowy PL PL PL - Google Patents

Abstract

1. Samozasilajacy hamulec tarczowy, w którym para plyt dociskowych jest umieszczona pomiedzy osiowo rozstawionymi powierzchniami hamujacymi w obudo­ wie, przy czym pomiedzy plytkami znajduje sie samozasi- lajacy element krzywkowy, zawierajacy kulki lub wa­ leczki u m i e s z c z o n e we wspólpracujacych, przeciwnie na­ chylonych, katowo nastawionych wglebieniach w sasied­ nich powierzchniach plyt dociskowych, zas wzgledny ruch katowy pomiedzy plytami powoduje rozsuwanie osiowe plyt od i do styku z powierzchniami hamujacymi w wyniku wjezdzania kulek lub waleczków na pochylosci utworzone przez krawedzie wglebien i w którym jedna z plyt stanowi plyte napedzana, podlaczona do obroto­ wego walka zespolu hamowania, tak ze jest ruchoma osiowo wzgledem walka lub nieruchomo katowo wzgle­ dem niego, a druga plyta stanowi plyte wejsciowa, uno­ szona przez plyte napedzana za pomoca elementu krzywkowego, przy czym hamulec zawiera glówny czlon hamujacy w obudowie dla opózniania obrotu plyty wejs­ ciowej i dodatkowy hamulec utworzony przez samozasi- lajacy styk plyt dociskowych z powierzchniami hamuja­ cymi, zas uruchomienie dodatkowego hamulca odbywa sie przez wykorzystanie glównego czlonu hamujacego do opóznienia plyty wejsciowej i tym samym spowodowania wzglednego ruchu katowego pomiedzy plytami docisko­ wymi, powodujac ich zetkniecie z powierzchniami hamu­ jacymi, przez co zostaje zapoczatkowane przez dodat­ kowy hamulec hamowanie samozasilajace, przy czym czlon przekazujacy moment obrotowy. F I G 1 PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest samozasilający hamulec tarczowy.

opisu patentowego USA nr 3 403 753 jest znany samozasilający hamulec tarczowy, w którym para płyt dociskowych jest umieszczana pomiędzy osiowo rozstawionymi powierzchniami hamującymi w obudowie, przy czym pomiędzy płytami znajduje się samozasilający element krzywkowy, zawierający kulki lub wałeczki umieszczone we współpracujących, przeciwnie nachylonych, kątowu rozstawionych wgłębieniach w sąsiednich powierzchniach płyt dociskowych, zaś względny ruch kątowy pomiędzy płytami powoduje rozsuwanie osiowe od i do styku z powierzchniami hamującymi w wyniku wjeżdżania kulek lub wałeczków na pochyłości utworzone przez krawędzie wgłębień, i w którym jedna z płyt zawiera płytę napędzaną, podłączoną do obrotowego wałka zespołu hamowania tak, Ze jest ruchoma osiowo względem wałka lecz nieruchoma kątowo względem niego, a druga płyta zawiera płytę wejściową, unoszoną przez płytę napędzoną za pomocą elementu krzywkowego, przy czym hamulec zawiera główny człon hamujący w obudowie dla opóźnienia obrotu płyty wejściowej i dodatkowy hamulec utworzony przez samozasilający styk płyt dociskowych z powierzchniami hamującymi, zaś uruchomienie dodatkowego hamulca odbywa się przez wykorzystanie głównego członu hamującego do opóźnienia płyty wejściowej i tym samym do spowodowania względnego ruchu kątowego pomiędzy płytami dociskowymi, powodując ich zetknięcie z powierzchniami hamującymi, przez co zostaje zapoczątkowane przez dodatkowy hamulec hamowanie samozasilające, przy czym człon przekazujący moment obrotowy współpracuje z płytą wejściową i jest sztywny kątowo względem płyty wejściowej, a ponadto człon przekazujący moment obrotowy wystaje promieniowo na zewnątrz poza zewnętrzną krawędź obwodową płyty napędzanej i ma promieniową powierzchnię cierną poza tę krawędzią, zaś główny człon hamujący jest przystosowany do przykładania siły do promieniowej powierzchni ciernej członu przenoszącego moment obrotowy zasadniczo w kierunku osiowym dla opóźnienia płyty wejściowej. Tego rodzaju hamulec będzie dalej nazywany hamulcem konwencjonalnym, i posiada serwopłytę z osiowym kołnierzem na obrzeżu zewnętrznym oraz główny element hamujący stanowiący hamulec taśmowy stosowany du osiowego kołnierza.

Hamulce typu przedstawionego w opisie patentowym USA nr 3 403 753 wymagają skomplikowanych mechanizmów uruchamiających taśmy, albo są obarczone wadą zacierania się i zużywania taśmy w wyniku ruchu osiowego kołnierza w kierunku osiowym podczas uruchomienia hamulca. Charakteryzują się również niestabilnością, mając wysoki współczynnik serwohamowania taśmowego i wysoki współczynnik hamowania kulkowego na pochyłości.

Samozasilający hamulec tarczowy, w którym para płyt dociskowych jest umieszczona pomiędzy osiowo rozstawionymi powierzchniami hamującymi w obudowie, przy czym pomiędzy płytami znajduje się samozasilający element krzywkowy, zawierający kulki lub wałeczki umieszczone

161 213 we współpracujących, przeciwnie nachylonych, kątowo nastawionych wgłębieniach w sąsiednich powierzchniach płyt dociskowych, zaś względny ruch kątowy pomiędzy płytami powoduje rozsuwanie osiowe płyt od i do styku z powierzchniami hamującymi w wyniku wjeżdżania kulek lub wałeczków na pochyłości utworzone przez krawędzie wgłębień, i w którym jedna z płyt stanowi płytę napędzaną, podłączoną do obrotowego wałka zespołu hamowania tak, że jest ruchoma osiowo względem wałka lub nieruchoma kątowo względem niego, a druga płyta stanowi płytę wejściową, unoszoną przez płytę napędzaną za pomocą elementu krzywkowego, przy czym hamulec zawiera główny człon hamujący w obudowie dla opóźnienia obrotu płyty wejściowej i dodatkowy hamulec utworzony przez samozasilający styk płyt dociskowych z powierzchniami hamującymi, zaś uruchomienie dodatkowego hamulca odbywa się przez wykorzystanie głównego członu hamującego do opóźnienia płyty wejściowej i tym samym spowodowania względnego ruchu kątowego pomiędzy płytami dociskowymi, powodując ich zetknięcie z powierzchniami hamującymi, przez co zostaje zapoczątkowane przez dodatkowy hamulec hamowanie samozasilające, przy czym człon przekazujący moment obrotowy współpracuje z płytą wejściową i jest sztywny kątowo względem płyty wejściowej, a ponadto człon przekazujący moment obrotowy wystaje promieniowo na zewnątrz poza zewnętrzną krawędź obwodową płyty napędzanej i ma promieniową powierzchnię cierną poza tą krawędzią, zaś główny człon hamujący jest przystosowany do przykładania siły do promieniowej powierzchni ciernej członu przenoszącego moment zasadniczo w kierunku osiowym dla opóźnienia płyty wejściowej, według wynalazku charakteryzuje się tym, że człon przenoszący mument obrotowy zawiera zespół przymocowany do płyty wejściowej, w postaci przynajmniej jednego pierścienia zaklinowanego do zewnętrznej krawędzi obwodowej płyty wejściowej dla wykonywania względem niej ruchu osiowego.

Człon przenoszący moment obrotowy zawiera przynajmniej dwa pierścienie zaklinowane do płyty wejściowej, a główny człon hamujący zawiera przynajmniej jeden człon stacjonarny, umieszczony pomiędzy sąsiednimi pierścieniami, które to pierścienie są do nich dociskane, dla hamowania płyty wejściowej.

Każdy pierścień ma wykładzinę z materiału ciernego.

Główny człon hamujący jest typu nie-serwo. Korzystnie człon hamujący zawiera człon uruchamiający typu punktowego, oraz pierścieniowy tłok.

Pierścieniowy tłok pracuje w dopełniającym otworze w obudowie i tworzy uraz z tym otworem przestrzeń ciśnieniową, do której jest doprowadzany płyn hydrauliczny przez kanał zasilający, przy czym otwór i kanał zasilający znajdują się w dystansowniku przekręconym do obudowy .

Oystansownik ma promieniowy kołnierz przytwierdzony do obudowy, zaś kanał zasilający stanowi promieniowo usytuowany kanał w promieniowym kołnierzu, a dystansownik tworzy powierzchnię hamującą.

Zespół hamowania korzystnie zawiera hamulec postojowy.

Płyty dociskowe mają wykładziny z materiału ciernego.

Dodatkowy hamulec zawiera przynajmniej jedną tarczę cierną, zaklinowaną do wałka i wyposażoną w wykładziny cierne, włożone pomiędzy płyty dociskowe i powierzchnie hamujące na obudowie, a płyty stacjonarne są włożone pomiędzy płyty dociskowe i tarcze cierne.

Zespół hamowania jest zanurzony w oleju, a każda płyta dociskowa ma przynajmniej jedno wgłębienie zanurzone w kąpieli oleju. Z płytami dociskowymi są połączone szczeliny lub rowki dla prowadzenia przepływu oleju, znajdujące się w wykładzinach ciernych.

Zastosowanie hamulca tarczowego według wynalazku jest znacznie bardziej stabilne niż użycie hamulca taśmowego i daje zespół bardziej zwarty. Przez przyłożenie siły osiowej do elementu przenoszącego moment zostają wyeliminowane problemy związane z naprężeniami promieniowymi podczas pobudzenia hamowania. Następna korzystna cecha wynalazku polega na tym, iż staju się niepotrzebna regulacja zużycia tarcz dla skompensowania zmian w geometrii zespołu hamulcowego podczas okresu użytkowania. Zastosowanie wgłębień gromadzących stosunkowo dużą

161 213 ilość oleju ze zbiornika umożliwia wyprowadzenie oleju do rowków cyrkulacji oleju w dużej części cyklu obrotowego płyt dociskowych przez odpowiedni dobór efektu dławienia stosunkowo wąskich szczelin lub rowków wychodzących z wgłębień. Pozwala to na uzyskanie przedłużonego i podtrzymywanego efektu chłodzenia, w porównaniu z efektem chłodzenia w przypadku okresowego zanurzania szczelin i rowków w zbiorniku.

Przedmiot wynalazku zostanie uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia hamulec tarczowy według wynalazku, z usuniętą częścią obudowy dla przejrzystości, fig. 2 - przekrój wzdłuż linii 2-2 - z fig. 1, fig. 3 - przekrój wzdłuż łuku 3-3 z fig. 1 po uruchomieniu zespołu hamowania, fig. 4 - przekrój podobny do fig. 2, ilustrujący następny hamulec, fig. 5 - przekrój podobny do fig. 4, pokazujący zmodyfikowany hamulec, fig. 6 - przekrój przez jeszcze inny hamulec, fig. 7 - przekrój przez hamulec, w którym główny element hamujący stanowi pierścieniowy tłok hydrauliczny, fig. 8 - przekrój przez hamulec oparty na połączeniu hamulców pokazanych na fig. 6 i 7, a fig. 9 - zanurzony w oleju zespół hamowania według wynalazku.

Hamulec pokazany na fig. 1-3 stanowi dość uproszczony hamulec, ilustrujący wynalazek. Hamulec ten zawiera obudowę 1 z przeciwległymi, pierścieniowymi, promieniowymi powierzchniami hamującymi 2 i 3, płytą dociskową 4 umieszczoną pomiędzy powierzchniami hamującymi i przystosowaną do hamowania obrotowego wałka osiowego 5 oraz główny element hamujący 6, zapoczątkowywujący uruchomienie hamulca. Zespół płyty dociskowej 4 zawiera napędzaną serwopłytę 7, zaklinowaną do osiowego wałka 3 za pomocą wypustów 8, płytę wejściową 9 unoszoną przez napędzaną płytę 7 poprzez szereg kulek 10, umieszczonych w parach współpracujących, kątowo rozstawionych wgłębień 11 i 12, znajdujących się w sąsiednich powierzchniach płyt dociskowych. Wgłębienia 11 i 12 mają pochyłość 11 , 12 o działaniu samozasilającym, co znaczy sposób, w obydwu kierunkach obrotu wałka 5. Dla popychania płyt dociskowych ku sobie zastosowano sprężyny powrotne 13, zwalniające napięcia hamulca. Każda z płyt dociskowych 7, 9, posiada pierścieniową wykładzinę z materiału ciernego 14, stykającą się z odpowiednią powierzchnią hamującą 2 lub 3. Płyty dociskowe zawierają dodatkowy hamulec, którego użycie jest inicjowane automatycznie po uruchomieniu głównego elementu hamującego. Płyta wejściowa 9 ma znacznie większą średnicę niż płyta napędzana 7, zaś pierścieniowa część zakończona zewnętrzną krawędzią obwodową wystaje promieniowo poza zewnętrzną krawędź obwodową 15 płyty napędzanej. Wspomniana pierścieniowa część płyty wejściowej 9 zawiera element 16 przenoszący moment obrotowy, za pomocą którego jest przekazywany moment opóźniający na środkową część płyty wejściowej 9, u której znajdują się wgłębienia 12. Element 16 przenoszący moment tworzy promieniowe powierzchnie cierne 17 po przeciwległych stronach płyty 9. Główny element hamujący 6 jest pokazany jedynie schematycznie, jednakże zawiera uruchamiający hamulec hydrauliczny zespół 18 typu punktowego bez wspomagania, mający tłok 19 i powierzchnię reakcyjną 20, w kierunku której jest popychany tłok 19. Można również zastosować elementy mechaniczne do uruchomienia głównego elementu hamującego. Tłok 19 i powierzchnia reakcyjna 20 są rozstawione osiowo po przeciwległych stronach elementu przenoszącego moment 16.

Ola zainicjowania hamowania uruchamia się główny element hamujący 6, popychający tłok 19 i powierzchnię reakcyjną 20 w stronę promieniowych powierzchni ciernych 17 elementu przenoszącego moment 16. Powoduje to opóźnianie obrotu płyty wejściowej 9. Ponieważ jednak napędzana płyta 7 jest unoszona obrotowo wraz z wałkiem 5, zatem wynikający względny ruch kątowy pomiędzy płytami dociskowymi powoduje, że kulki 10 wjeżdżają w górę pochyłości 11 , 12 , odpychając od siebie osiowo płytę wejściową i płytę napędzaną. Tym samym wykładziny 14 zustają dociśnięte do powierzchni hamujących 2 i 3. Powoduje to opóźnianie płyty wejściowej, co powoduje nawet dalsze popychanie kulek w górę pochyłości jako oddziaływanie samozasilającc. Wałek 5 może być wyhamowany tylko przez wyhamowanie płyty napędzanej 7, ponieważ płyta wejściowa 9 nie dotyka wałka. Płyta napędzana 7 jest wyhamowana w dwojaki sposób: po pierwsze poprzez moment przekazywany do tej płyty od płyty wejściowej przez styk kulek 10 z wgłębię6

161 213 niami 11, a po drugie przez kontakt wykładziny ciernej 14 płyty napędzanej z powierzchnię hamującą 2. Tak więc płyta napędzana 7 jest hamowana zarówno bezpośrednio poprzez drugi hamulec wskutek kontaktu płyty napędzanej 7 z powierzchnię hamujęcę 2, jak i pośrednio poprzez hamowanie płyty wejściowej 9. Płyta wejściowa 9 jest oczywiście hamowana powierzchnię hamujęcę (dodatkowy hamulec) i głównym elementem hamujęcym 6 (główny hamulec).

ZłoZony hamulec z fig. 1 do 3 utrzymuje zasadniczo w pewnym zakresie stabilną charakterystykę czułości hamulca bez wspomagania, jednakZe posiada jednocześnie większę moc zatrzymywania występujęcę w serwohamulcu. Z tego względu dla przyłożenia Zędanego momentu głównego elementu hamujęcego jest konieczne wejście PV (iloczyn ciśnienia przez objętość).

Na figurach 4 i 5 pokazano schematycznie hamulce podobne do hamulców z fig. 1 do 3, jednakże wyposażone dodatkowo w hamulec postojowy 21 poza głównym elementem hamujęcym 6. Dla oznaczenia podobnych części zastosowano te same oznaczniki cyfrowe. Hamulec postojowy 21 z fig.

jest utworzony przez hamulec klockowy 22, oddziaływujęcy bezpośrednio na napędzanę płytę 7. jednakże jako modyfikacja może to być hamulec taśmowy. Hamulec klockowy 22 jest samozasilajęcy w obydwu kierunkach obrotu wałka 5. Powoduje to zmniejszenie żędanego iloczynu P-V podczas parkowania.

Hamulec postojowy z fig. 5 jest to hamulec 23 typu punktowego, przyłożony do płyty wejściowej 9. Serwomechanizm dodatkowego hamulca powoduje przyłożenie dodatkowego hamulca, gdy wałek 5 zaczyna się obracać po zastosowaniu hamulca postojowego 23. W następnej modyfikacji główny element hamujęcy 6 i hamulec postojowy mogę stanowić jeden i ten sam hamulec.

W opisanych rozwięzaniach moment hamujęcy, wytwarzany przez dodatkowy hamulec jest zasadniczo proporcjonalny do momentu hamujęcego, przykładanego przez główny element hamujęcy. Moment hamujęcy dodatkowego hamulca z fig. 1 do 5 jest zatem znacznie większy niż moment hamujęcy głównego hamulca.

Na figurze 6 pokazano zmodyfikowany hamulec, w którym moment hamujęcy dodatkowego hamulca jest zwiększony w porównaniu z momentem hamulca głównego. Dodatkowo do konstrukcji hamulca z fig. 1 do 3, hamulec z fig. 6 ma parę tarcz ciernych 24 zaklinowanych do wałka osiowego 5 i umieszczonych pomiędzy płytami dociskowymi i ich odpowiednimi powierzchniami hamujęcymi 2 i 3. Tarcze cierne 24 maję na swych powierzchniach promieniowych wykładziny cierne 26. Pomiędzy tarcze cierne 24 a płyty dociskowe 7 i 9 sę włożone stosunkowo stacjonarne płyty puśrednie 27 w postaci pierścieniowych tarcz. Stacjonarne płyty 27 sę zaklinowane do obudowy 1 dla wykonywania ruchu osiowego poprzez współpracę ze śrubami, występami lub kołkami 28, wkręconymi do obudowy 1. Działanie hamulców podobnych do pokazanego na fig. 5 można ulepszyć jak pokazano na fig. 6 przez zastosowanie następnych tarcz ciernych 24 (i stacjonarnych płyt 27). Moment wytwarzany przez dodatkowy hamulec różni się znacznie proporcjonalnie do liczby tarcz ciernych 24, które posiada hamulec, podczas gdy wejściowa wartość P-V przykładana przez operatora pozostaje równoważna wartości potrzebnej do uruchomienia głównego hamulca 6. Tak więc można wytwarzać hamulce o nadzwyczaj dużych osięgach działania.

Na figurze 7 pokazano inne rozwięzanie wynalazku. W tej konstrukcji płyta wejściowa 9 jest grubsza niż płyty wejściowe w poprzednich rozwiązaniach i ma szereg wypustów 30 wokół zewnętrznej krawędzi obwodowej 15. Płytę wejściowę 9 otacza para pierścieniowych tarcz 31 przenoszącvch moment, majęcych wypusty na wewnętrznych krawędziach obwodowych, zaś tarcze 31 są zaklinowane na zewnętrznej krawędzi obwodowej 15 płyty wejściowej 9 dla wykonywania jedynie ruchu osiowego. Tarcze 31 przenoszęce moment odpowiadają elementowi przenoszącemu moment 16 w poprzednich rozwiązaniach. Główny człon hamujęcy zawiera uruchamiany hydraulicznie, pierścieniowy tłok 32, pracujący w pierścieniowym otworze 33 w pierwszej części 34 obudowy 1, przy czym tłok 32 jest uszczelniony względem otworu 33 za pomocą uszczelek 35. Druga część 36 obudowy jest przymocowana do pierwszej części 34 i ma stopniowe wgłębienie tworzące powierzchnię hamującą 2. Powierzchnia hamująca 2 jest stopniowana w postaci promieniowo zewnętrznej części 2a, z którą współpracuje sąsiednia tarcza 31 i promieniowo wewnętrznej

161 213 części 26, z którą współpracuje płyta napędzana 7. Promieniowo zewnętrzna część 2a powierzchni hamującej jest w przybliżeniu zgrana z płaszczyzną środka kulek 10 przy unieruchomionym hamulcu. Pomiędzy pierścieniowym tłokiem 32 a sąsiednimi tarczami 31 przenoszącymi moment znajduje się pierścieniowa, stosunkowo stacjonarna płyta pośrednia 37, podobnie jak pomiędzy tarczami 31. Stacjonarne płyty 37 są zaklinowane dla ruchu osiowego poprzez współpracę ze śrubami lub kołkami 38 (z których pokazano tylko jeden) wkręconymi do pierwszej części 34 obudowy 1. Urządzenie według fig. 7 posiada większą powierzchnię kontaktową pomiędzy elementami przenoszącymi moment niż w przypadku rozwiązania z fig. 1 oraz większą wydajność energetyczną. Rozwiązanie z fig. 7 ma, pobieraną przez główny człon hamujący bez wspomagania, stosunkowo większą część całkowitego momentu hamującego, niż hamulec z fig. 1 i z tego względu ma lepszą charakterystykę czułości niż hamulec z fig. 1. Pierścieniowy tłok 32 zapewnia zasadniczo kołową symetrię hamulca i zmniejsza promieniowe naprężenie hamujące. Istniejące hamulce z pierścieniowymi tłokami można łatwo zmodyfikować dla uzyskania złożonych hamulców, podobnych do przedstawionych na fig. 7, przez dodanie dodatkowego hamulca podobnego do opisanych powyżej. Tak samo stosunkowo łatwo można zmodyfikować proces wytwarzania.

Na figurze 8 pokazano następne rozwiązanie wynalazku, stanowiące połączenie cech występujących na fig. 6 i 7 oraz cech dodatkowych. Hamulec posiada główny człon hamujący, zawierający pierścieniowy tłok 40 o postaci stopniowanej, pracujący w odpowiednio stopniowanym otworze 41 w dystansowniku 42. Oystansownik posiada wystający promieniowo obwodowy kołnierz 43, zaciśnięty pomiędzy dopełniającymi powierzchniami oporowymi 44 i 45 osiowej obudowy 46 oraz człony transmisyjnej osłony 47. Od osiowej obudowy wystają śruby 48, które przechodzą przez kołnierz 43 do osłony transmisyjnej, mocując dystansownik 42. Tłok 40 jest uszczelniony uszczelkami 35, które uszczelniają również połączenie dystansownika 42 i osiowej obudowy 46 i osłony transmisyjnej 47. Dystansownik ma skierowany promieniowo wewnętrznie kołnierz 49, tworzący powierzchnię hamującą 2. Promieniowo przez kołnierz 43 przechoszi kanał zasilający 50, prowadzący z przestrzeni ciśnieniowej 50’ pomiędzy tłokiem a dystansownikiem. Płyty dociskowe 7 i 9 nie mają wykładzin ciernych stanowiących integralną całość. Wygodniejsze jest zaklinowanie tarcz wykładzinowych 51 i 52 (podobnie do tarcz ciernych 24 z fig. 6) do płyt dociskowych 7 i 9. Tarcze wykładzinowe 51 i 52 mają wykładziny cierne 26*. Tarcza wykładzinowa 52 jest zaklinowana do płyty wejściowej 9 na jej zewnętrznym obrzeżu poprzez współpracę wystających promieniowo zaczepów 53 na zewnętrznej krawędzi tarczy wykładzinowej 52 z osiowymi występami 54 wypustów 55 na zewnętrznej krawędzi obwodowej płyty wejściowej 9. Tarcza wykładzinowa 51 jest zaklinowana do płyty napędowej 7 przez zaklinowanie do osiowego wałka 5 za pomocą wypustów 8. Tarcza wykładzinowa 51 posiada dodatkową uykładzinę 26'. Pomiędzy tarczami wykładzinowymi 51 i 52 pracują sprężyny powrotne 56 do zwalniania naprężenia hamulca. Pomiędzy tarczą wykładzinową 51 a powierzchnią hamującą 2 znajduje się dodatkowa tarcza cierna 57, zaklinowana do osiowego wałka 5. Pomiędzy tarczami 51 i 57 znajduje się stosunkowo stacjonarna płyta 58, zaklinowana przeciw obrotowi za pomocą śrub 59 zanitowanych w kołnierzu 49. Człon przenoszący moment 6 w hamulcu z fig. 8 posiada pierścieniową tarczę 60 przenoszącą moment, zaklinowaną do zewnętrznej krawędzi obwodowej serwopłyty za pomocą wewnętrznie skierowanych wypustów 61, współpracujących z wypustami 55 płyty wejściowej 9. Tarcza 60 przenosi moment na wykładziny cierne 62. Pomiędzy tarczą 60 przenoszącą moment a pierścieniowy tłok 40 jest włożona pierścieniowa płyta 63 pobierająca moment. Płyta 63 ma wykorbioną osiowo część promieniowo wewnętrzną i jest zaklinowana przeciwobrotowo poprzez jej kontakt ze śrubami 59. Płyta 63 pobierająca moment chroni pierścieniowy tłok 40 przed pobieraniem momentu z płyty napędowej 7. Działanie hamulca z fig. 8 jest podobne do przedstawionego na fig. 6 i 7. Usytuowanie otworu 41 w oddzielnym dystansowniku 42 zamiast bezpośrednio w obudowie 1 umożliwia niekosztowne wywiercenie otworu 41. Ewentualne usterki w trudnej operacji wywiercenia otworu nie spowodują zniszczenia całej obudowy, tylko stosunkowo taniego dystansownika. Ponadto dystansownik 42 można zastosować w rozmaitych odmiennych rozwiązaniach hamulca.

161 213

Rozwiązanie z fig. 9 posiada stosunkowo stacjonarne płyty 70, zaklinowane do obudowy 1 i umieszczone pomiędzy każdą płytą dociskową, odpowiadającą jej powierzchnią hamującą 2 lub 3. Pomiędzy każdą stacjonarną płytę 70 a odpowiednią powierzchnię hamującą 2 i 3 jest włożona następna tarcza cierna 71 z wykładzinami ciernymi 72. Serwopłyta 9 ma pierścieniową tarczę przenoszącą moment 73, zaklinowaną do jej zewnętrznej krawędzi obwodowej dla styku z powierzchniami hamującymi 74 i 75 na obudowie oraz pierścieniową, ślizgową osiowo płytę 76 pobierającą moment. Główny człon hamujący (niepokazany) oddziaływuje na płytę 76. Płyty dociskowe 7 i 9 mają szereg kątowo rozstawionych wgłębień 77 w powierzchniach zewnętrznych). Do płyt dociskowych są zaklinowane tarcze wykładzinowe 78 z wykładzinami ciernymi 79 za pomocą szeregu odpowiadających i osiowych występów 80, zachodzących we wgłębienia 77. Występy 80 są wykonane poprzez częściowe podcięcie materiału tarcz 78. Pomiędzy tarczami ciernymi 78 oddziaływują sprężyny 81 zwalniające hamulec. Tarcza wykładzinowa 78 napędzanej płyty dociskowej 7 jest zaklinowana do wałka osiowego 5, a napędzana płyta 7 jest zaklinowana do wałka jedynie poprzez tarczę wykładzinową 78. Upraszcza to konstrukcję płyty napędzanej. Hamulec z fig. 9 stanowi hamulec zanurzony w oleju, przy czym główny zbiornik olejowy jest pokazany jako 82. Każda płyta dociskowa 7 i 9 ma szereg kątowo rozstawionych wgłębień 83 usytuowanych w obszarach promieniowo wewnętrznych oraz szereg szczelin lub rowków 84 krążenia oleju w wykładzinach 79 i dodatkowych tarcz ciernych 71. Gdy płyty dociskowe obracają się podczas uruchomienia hamulca, wówczas wgłębienia 83 zanurzają się w zbiorniku 82 i nabierają pewną ilość chłodzącego oleju, który następnie jest kierowany za pomocą sił odśrodkowych tak, że przepływa z wgłębienia 83 do szczelin lub rowków 84 i stąd do wykładzin ciernych 72 i 79.

Wgłębienia 83 gromadzące stosunkowo dużą ilość oleju ze zbiornika umożliwiają wyprowadzanie oleju z każdego wgłębienia do rowków cyrkulacji oleju w dużej części cyklu obrotowego płyt dociskowych przez odpowiedni dobór efektu dławienia stosunkowo wąskich szczelin lub rowków wychodzących z wgłębień, co pozwala na uzyskanie przedłużonego i podtrzymywanego efektu chłodzenia.

Claims (12)

1. ZastazeZenia patentowe

   1. aarnoaasilający aamulec aarczowy, w którym paaa płtt dociskowych jett urnieszczoaa pomiędzy osiowo azcetaoszoyms pzoseaceCosamS hamującymi o obudowie, pacy ecym pomiędzy płytami znajduje się almozlelUaaąyc element kacyokowy, caoiiaaaąyy SmUSi Umb wałecckS umiescccone oe osptPpaaemaąecyC, paceziooie nachylonych, kątowo nastawionych wgłębieniach o sąsiednich pooseaoeColaeC płyt dociskowych, caś wcgUędny amch kątowy pomiędcy płytami powoduje aocsmwloii osiowe płyt od i do stykm c powiirochnsami Cammjącymi w wynikm wjeZdZanma kmUek Umb waPeccktw na pochyłości mtwkrzkne proiz kaawędzii wgłębień, i w którym jedna c płyt stanowi płytę napęd^ną, podłącconą do obaztkwego wałka zespopu hamowania tak, Ze jest amchoma osiowo ocgUędim wałka Umb oiiameComo kątowo wzgUędim niego, a damga płyta stanowi płytę wejściową, uooaoooą paoec płytę napędcaną ca pomocą eUementm SroywSowegz, pacy ccym CamuUie cawieaa główny ccłon Clmmjącc o obudowie dUa opóźnienia obaotm płyty wejściowej s dodatkowy ham^ec utwoaczny pacec samzcasiUaaąey styk płyt dociskowych c powiiaceCnsams CamuaąecmS, caś maucComsensi dodatkowego hamuUca odbywa się p^ec wySorzyetanii głównego ccłonu hamującego do opóźnienia płyty wejściowej S tym samwm spowodowania wcgUędnegz amchu kątowego pomsędcc płytami dociskowymi, pzozdmjąe ich oetkosęese c powierceCoiams Cammjąecmi, pa^c co ozstaji oapoccątSooaoi pacec dodatkowy CamuUie hamowanie eamooasiUające, p^y eocm ccłon ρaoiSacuaąec mzmiot obrztowy ospóppaacmai c płytą wejściową s jest ecSyony kątowo wcgUędim płyty wejściowej, a ponadto ccłon p^eka^jący moment obaktowc wystaje pazmsioiowo na ceonąt^ poca oiwoętrooą knoędź obwodową płyty napęd^nej i ma pakmsioskoą pkoseazeCosę cseaoą poca tą Srlwędcsą, caś główny ccłon hamujący jest pacystoszwaoy do pacySPadaoia siły do paomiiosowej poosiaceCoi ciernej ccPoou paceooscącego moment caeadosyck w ksiauoku ossowym dUa opóźnienia płyty wejściowej, cnamienny tym, Ze ccłon pacinoscąey moment obaotowy (16) doien cespół (31, 60, 73) prcymocowany do płyty wejściowej (9), w postaci pacynajmniej jednego pie^cienia (31, 60, 73) cakUsnowanego do cewnętacnij kaaoędci obwodowej płyty wejściowej (9) dUa wykonywania wogUędem miej amchu osiowego.
2. 2. HammUec oedług cast^. 1, cnamienny tym, że ccłon proenoscący moment obrztzwy (16) cawseaa prcynajmniij dwa psiaśeienii (31) cakUinkwane do płyty wejściowej (9), a główny ccłon hamujący (6) cawseaa paoynaamniia jeden ccłon staejonarny (37), umiiscccony pzmsędzy sąsiednimi pseaścieniami (31), k^ae to pieaścsenie (31) są do nich dociskane, dUa hamowania płyty wejściowej (9).
3. 3. HammUec według castro. 1 aUbo 2, cnamienny (31, 60, 73) ma wykładcinę c matiasału ciemego.
4. 4. Ham^ec oedług oaatac. 2, onayienny tym, jest typu yieiseΓwo.
5. 5. HamuUic oedług castao. 2 aUbo 4, cnamsenny jący (6) caoseaa ccłon urucClmsaaący (18) typu punktowego.
6. 6. HayuUic według cast^. 5, onlmsenny tym, cawseaa psiaścsinizwy tłok (32).
7. 7. H^uU^ oedług oaatao. 6, onlyienny tym, że psirścsinszoy tłok (32) paacuje o dopełniającym ztozrci (33) o obudowie (1) i twoacy oaac c tym ztozaiy proistaceń ciśnieniową, do Sttaia jest dzprzoadoanc płyn CcdaauUsconc paoeo kanał olasUljący (50), pacy ccym o^óa s kanał caasUljący onljduaą się o dystansowcu (42) proySręczncm do obudowy.

   0. HammUec według castao. 7, znamlenny tym, że dystansow^k (42) ma póomsinszoy SoPos^c (43) proytosirdczny do obudowy (11), caś kanał oαasUαjący (50) stanows przmsinszoz usytuowany kanał o przmsinszoym koPnie^u (43), a dystansow^k (42) twoacy powsirochnsę hamującą (2).
8. 9. MamUech wełłuy ^ssacz , , , znamienny tmm , Za zesółt hamowaisaa zaw^aa hayuUic postojowy (21).

   t y m, że każdy pseaścień

   Ze główny ccłon hamujący (6) ty m, Ze główny ccłon hamuZe główny ccłon hamujący (6)

   161 213
9. 10. Hamulec według zastrz. 1, znamienny tym, że płyty dociskowe (7, 9) maję wykładziny (14) z materiału ciernego (2, 3).
10. 11. Hamulec według zastrz. 1, znamienny tym. Ze dodatkowy hamulec zawiera przynajmniej jedną tarczę cierną (24), zaklinowaną do wałka (5) i wyposażoną w wykładziny cierne (26), włożone pomiędzy płyty dociskowe (7, 9) i powierzchnie hamujące (2, 3) na obudowie (1), a płyty stacjonarne (27) są włożone pomiędzy płyty dociskowe (7, 9) i tarcze cierne (24).
11. 12. Hamulec według zastrz. 1, znamienny tym, Ze zespół hamowania jest zanurzony w oleju, a każda płyta dociskowa (7, 9) ma przynajmniej jedno wgłębienie (83) zanurzone w kąpieli oleju (82).
12. 13. Hamulec według zastrz. 12, znamienny tym, że z płytami dociskowymi (7, 9) są połączone szczeliny lub rowki (84) dla prowadzenia przepływu oleju, znajdujące się w wykładzinach ciernych (72).