Stwierdzono, ze iprzy sprzeganiu dwuazowanego w polozeniu 4 chlorowcowanego /-amino-2.3.5-trójimetylobenzenu o wzorze: NH2 /\/CHs 6 2| , J w których X oznacza chlorowiec, '5 3, H3C/\y^CHz I X z aryloamidami kwasu 2.3-oksynaftoesowe- mi barwnikami tej samej grupy. Przedie- go, niezawierajacemi grupy czyniace barw- wszystkiem mnóstwo mozliwych polaczen niki otrzymane rozpuszczalnemi w wodzie, posiada szczególnie dobra odpornosc na go- powstaja barwniki, odznaczajace sie wy- towanie w lugach pod cisnieniem (na lu- bitna trwaloscia w porównaniu z podobne- gowanie), jaka wykazuja tylko pojedyncze5fc barwniki grupy naftolu AS. Niektóre zwiazki zas posiadaja wybitna odpornosc na dzialanie $w£atlaj a wiele zwiazków od¬ znacza sie wybitna odpornoscia na dziala¬ nie swiatla i na lugowanie. Poza tem barw¬ niki te sa takze bardzo odporne na goto¬ wanie w lugach i na dzialanie chloru. O- próoz tego wiele zwiazków daje pozadana szczególnie w farbiarstwie bawelny jaskra¬ wa czerwien o odcieniu czerwieni tureckiej.Zapomoca wyzej wymienionych zasad mozna wiec otrzymac odporna na lugowa¬ nie i bardzo odporna na dzialanie swiatla czerwien o odcieniu czerwieni tureckiej, dzieki czemu usuwa sie bardzo odczuwane braki przy larbowaniu zapomoca farb lo¬ dowych.Wymienione barwniki mozna wytwa¬ rzac w sposób zwykly na wlóknie zapomo¬ ca farbowania lub drukowania, w postaci substancji, badz tez na podlozu.W nastepujacych przykladach, odno¬ szacych sie do barwienia, napawa isie 50 g dobrze wygotowanej przedzy bawelnianej w ciagu pólgodziny roztworem zaprawo¬ wym, odwadnia dokladnie zapomoca odwi¬ rowania lub wyzymania i wywoluje w ka¬ pieli fambiiarskiej w ciagu pcll godziny. Prze¬ dze zabarwiona plócze sie kilkakrotnie, go¬ tuje z mydlem.i ponownie plócze.Przyklad I. a) kapiel zaprawowa: 5 g 2.3.-oksynaftoylo-J'-amino-2'-me- toksy-4'-chlorobenzenu zarabia sie 10 cm3 50% -ego oleju tureckiego i 10 cm3 lugu so¬ dowego 34° Be i rozpuszcza sie mieszanine te, zalewajac 1 litrem wrzacej wody. Po ostudzeniu do 50^C dodaje sie 5 cm3 30% -ego aldehydu mrówkowego. b) kapiel farbierska: 1,7 g /-amino-4-chloro-2.3.5-trójmetylo- benzenu dwuazujje sie, dodajac przytem lodu, zapomoca 3,8 cm3 kwasu solnego 22° Bc i 7,2 cm8 roztworu azotynu sodowego w stosunku 1 : 10. Przezroczysty roztwór dwtiazowy zobojetnia sie zapomoca okolo 2 g krystalicznego octanu sodowego az do odczynu obojetnego przy próbie na kongo i dopelnia woda do 1 litra.W ten sposób otrzymuje sie zywa, nie¬ bieskawa czerwien o odcieniu barwy czer¬ wieni tureckiej, o wybitnej odpornosci na lugowanie, na dzialanie chloru i swiatla.Przyklad II. a) kapiel zaprawowa: Kapieli zaprawowa przyrzadza sie jak w przykladzie I, stosujac tu jednak 5 g 2.3-oksynaftoyio - /' - amino^'-chloro^2'.5'- dwuimetoksy4enzeniu. b) kapiel farbierska: Stosuje sie te sama kapiel farbierska jak w przykladzie I. Otrzymuje sie zywa, jasna czerwien o odcieniu czerwieni turec¬ kiej, o wybitnej odpornosci na lugowanie, na dzialanie chloru i na wplywy atmosfe¬ ryczne i o doskonalej odpornosci na (dzia¬ lanie swiatla.Przyklad III. 32,3 g 2J-oksynaftoylo-J'- amino^2\5'-dwuimetoksy-benzenu rozpu¬ szcza sie na goraco w 100 cm3 2 n lugu so¬ dowego, roztwór ten zadaje sie 10 om3 50%-ego oleju tureckiego i straca sie po ostudzeniu zapomoca 100 cm3 2 n kwasu octowego.Nastepnie dwuazuje sie 17,0 g /-amino- 4-chfloro-2.3.5-trójanetylo-benzenu, dodajac lodiui, zapomoca 38 cm3 kwasu solnego 22° Be i 7,2 g azotynu sodowego i zobojetnia sie otrzymany przezroczysty roztwór dwu- azowy zapomoca mniej wiecej 20 g krysta¬ licznego octanu sodowego az do odczynu obojetnego przy próbie na kongo.Ten roztwór dwuazowy wlewa sie do wyzej przyrzadzonej zawiesiny arylidu. Po dluizszem mieszaniu wytwarza sie barwnik, który nastepnie odsacza sie i przemywa dokladnie woda.Otrzymany w ten sposób barwnik przed¬ stawia niebieskawo-czerwona paste i jest bardzo odporny na dlzialanie swiatla.Stosujac jako skladniki sprzegania in¬ ne aryloamidy kwasu 2.3-oksynaftoesowe- — 2 —go i jako skladnik dwuazowania /-amino- 2.J.5-trófmjetylo-ibenzenf podstawiony w po¬ lozeniu 4 chlorem, bromem lub jodem, o- trzymuje sie barwniki o podobnej dobrej trwalosci, wymienionej w poprzednich przy¬ kladach.W nastepujacej tablicy jest przedsta¬ wiony szereg barwników, otrzymanych w sposób opisany, nie ograniczajac tym jed¬ nak moznosci otrzymywania barwników o równiez wybitnej trwalosci przez zastoso¬ wanie innych skl&dlników sprzegajacych. 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10) 11) Skladnik dwuazowania l-amino-4-chloro- 2.3.5-trójmetylo- benzen •l <» U »» l» • » ll W » •« n " » ll n n »» V « * W l» r» l» » tt »» •» » Skladnik sprzegania I' - amino - 2' - metylobenzen kwasu 2 3-oksynaftoesowego # 2.3-oksynaftoylo-l'-amino-2,-meto- ksybenzen 2.3-oksynaftoylo-l,-amino-2,-metylo- 4'-chloro-benzen 2.3-oksynaftoylo-l,-amino-2'-meto- ksy-5'-chloro-benzen 2.3-oksynaftoylo-l,-amino-2\3,-dwu- metoksy-benzen 2.3-oksynaftoylo-V-amino-4,-chloro- 2* 3\5'-trójmetylobenzen 2.3-oksynaftoylo-l,-amino-4'-chloro- 2'3-dwuetoksybenzen 2 3-oksynaftoylo-l,-amino-4'-chloro- S^metylo-S^metoksybenzen 2.3-oksynaftoylo-l'-amino-naftalen 2.3-oksynaftoylo-2*-amino-naftalen 2.3-oksynaftoyla-l'~amino-4,-meto- ksynaftalen Odcien barwy jasna, bardzo nie¬ bieskawa czer- .wien zywa czerwien niebieskawa czer¬ wien zywa niebieskawa czerwien turecka rubinowa czerwien zywa czerwien turecka zywa czerwien turecka zywa, niebieskawa czerwien turecka rubinowa czerwien rubinowa czerwien zywe bordo — 3 —12) 13) 14) 15). 16) Skladnik dwuazowania l-amino-4-chIoro- 2.3.5-trójmetylo¬ benzen l-amino-4-bromo- 2.3.5-trójmetylo- benzen » n n l-amino-4-jodo- 2.3.5-trójmetylo- benzen n » » Skladnik sprzegania 2.3-oksynaftoylo-2,-amino-3'-meto- ksynaftalen 2.3-oksyhaftoylo-r-amino-2,.5'-dwu- metoksy-4,-chIorobenzen 2.3-oksynaftoylo-2,-amino-3,-meto- ksynafta! en 2.3-oksynaftoylo-l,-amino-2,-etoksy- benzen 2.3-oksynaftoylo-l,-amino-2\5,-dwu- metoksybenzen Odcien barwy zywa czerwien turecka zywa, niebieskawa czerwien turecka zywa czerwien turecka zywa, niebieskawa czerwien turecka niebieskawa czer¬ wien Wymienione w powyzszych przykladach zasady, które dotychczas sa nieznane w li¬ teraturze, posiadaja nastepujace wlasnosci; 1 - amino-4-chloro-2.3.5 - trójmetylobenzen mozna otrzymac przez chlorowanie 7-ami- no-2J.5-trójmetylobenzenu. Po przekrysta- lizowaniu z eteru naftowego otrzymuje sie difugie, biale igly o temperaturze topnienia 110 — lljl^C, ulatniajace sie trudno z pa¬ ra wodna i rozpuszczajace isie latwo w roz¬ puszczalnikach organicznych. /-amino-4-ibromo-2.3.5-trójmetylobenzen tworzy sie przy bromowaniu ./-amino-2.3.5- trójtmetylobenzenu. Po przekrystalizowaniu z eteru naftowego otrzymuje sie go w po¬ staci dlugich bialych, blyszczacych igiel o temperaturze topnienia 116 — 117°C, któ¬ re rozpuszczaja sie latwo w rozpuszczalni¬ kach onganicznych i ulatniaja sie bardzo trudno z para wodna. 1 - amino-4- jodo-2.3.5-trójmetylobenzen tworzy sie przy Jodowaniu /-amino-2.3.5-, trójimetylobenzenu. Krystalizuje sie ze spi¬ rytusu w bialych iglach o temperaturze topnienia 132 — 133°C, które ulatniaja sie bardzo trudno z para wodna i rozpuszcza¬ ja sie latwo w rozpuszczalnikach organicz¬ nych. PL PL