PL163469B1 - Sposób otrzymywania p-kumylofenolu i acetofenonu z produktów ubocznych z procesu produkcji fenolu I acetonu metodą kumenową - Google Patents

Abstract

1. Sposób otrzymywania p-kumylofenolu i acetofenonu z produktów ubocznych z procesu produkcji fenolu i acetonu metodą kumenową, a mianowicie z frakcji acetofenonowo-fenolowej oraz z frakcji węglowodorowej, znamienny tym, że frakcję acetofenonowofenolową i frakcję węglowodorową kontaktuje się ze sobą w temperaturze 80- 140°C w obecności silnie kwasowego katalizatora jonitowego przy czym frakcja węglowodorowa i acetofenono-fenolowa wzięte są w takim stosunku wagowym, aby w mieszaninie reakcyjnej stosunek molowy fenolu do sumy -metylostrenu, dwumetylofenylokarbinolu i liniowych dimerów -metylostyrenu znajdował się w przedziale 1,0-1,2:1, po czy mieszaninę poreakcyjną stabilizuje się przepuszczając przez złoże anionitu, a następnie wydestylowuje się z niej pod próżnią frakcję kumenowo-acetofenonową, którą poddaje się obróbce wodnym roztworem wodorotlenku sodowego i poprzez rektyfikację wydziela się z niej czysty acetofenon, zaś z pozostałości kubowej po destylacji mieszaniny poreakcyjnej, stosując destylację, w znany sposób wydziela się czysty p-kumylofenol.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania p-kumylofenolu i acetofenonu z produktów ubocznych z procesu produkcji fenolu kumenowego, a mianowicie z frakcji acetofenono-fenolowej i frakcji węglowodorowej.

p-Kumylofenol znajduje zastosowanie jako czynnik aktywny w impregnatach do biologicznej ochrony drewna, jako surowiec do syntezy antyutleniaczy do tworzyw sztucznych, jako składnik żywic fenolowoformaldehydowych, a także jako regulator ciężaru cząsteczkowego poliwęglanów. Acetofenon wykorzystywany jest między innymi jako rozpuszczalnik, substrat do produkcji środków zapachowych oraz komponent powłok fotoutwardzalnych i specjalnych tworzyw sztucznych.

Frakcja acetofenonowo-fenolowa i frakcja węglowodorowa są otrzymywane jako produkty uboczne podczas destylacyjnego wydzielania czystego fenolu i czystego acetonu z mieszaniny po kwasowym rozdziale wodorotlenku kumenu. Frakcję acetofenonowo- fenolową otrzymuje się jako boczny odciąg w kolumnie rektyfikacyjnej, oddzielającej od fenolu wyżej wrzące zanieczyszczenia. Frakcja ta jest zazwyczaj odbierana z 3 - 5-tej półki nad kubem, w temperaturze 130-155°C, pod ciśnieniem 10-20 kPa. W skład tej frakcji wchodzą przede wszystkim acetofenon (20-50% wag.), fenol (20-50%) i dwumetylofenylokarbinol (10-30%).

Frakcja węglowodorowa stanowi fazę górną heterofazowego pogonu kolumny rektyfikacyjnej oddzielającej, najczęściej pod ciśnieniem atmosferycznym, węglowodory od acetonu.

163 469

Głównymi składnikami frakcji węglowodorowej są kumen (30-70%) i α-metylostyren (3070%).

Znane są sposoby otrzymywania p-kumylofenolu i/lub acetofenonu z odpadów po produkcji fenolu metodą kumenową, a mianowicie ze smoły fenolowej, stanowiącej pogoń po destylacji fenolu surowego i zawierającej głównie kumylofenole (25-40%), lecz dimery α metylostyrenu (10-25%), acetofenolu (5-10%), fenol (3-10%),dwumetylofenylokarbinol (110%) oraz substacje smoliste (5-20%). Smołę fenolową, celem wyodrębnienia z niej acetofenonu i p-kumylofenolu, poddaje się najczęściej destylacji próżniowej, uzyskując w efekcie frakcje acetofenonową i kumylofenolową, z których następnie w różnoraki sposób wydziela się acetofenon i p-kumylofenol; czasem też dodatkowo przed rozdestylowaniem smołę poddaje się katalitycznej obróbce celem zwiększenia w niej zawartości p-kumylofenolu.

Tak na przykład, według rumuńskiego opisu patentowego nr 57 169, po rozdzieleniu smoły fenolowej na drodze destylacji próżniowej na frakcję acetofenono-fenolową i frakcję kumylofenolową, z frakcji acetofenonowej otrzymuje się acetofenon poprzez wymycie fenolu wodnym roztworem ługu sodowego, zaś z frakcji kumylofenolowej wydziela się p-kumylofenol poprzez co najmniej dwukrotną krystalizację.

Według czechosłowackiego opisu patentowego nr 248 562, smołę fenolową poddaje się rektyfikaji, dzieląc ją na frakcję acetofenonową i frakcję kumylofenolową. Następnie frakcję acetofenonową kontaktuje się w temperaturze 240-280°C z katalizatorem-tlenkiem glinu. W tych warunkach zawarty we frakcji acetofenonowej dwumetylofenylokarbinol ulega dehydratacji do α-metylostyrenu. Z tak obrobionej frakcji acetofenonowej wymywa się ługiem fenol, a następnie wydestylowuje się acetofenon. Frakcję kumylofenolową poddaje się dwukrotnej rektyfikacji próżniowej, przy czym z pierwszej kolumny odbierany jest surowy p-kumylofenol jako odciąg boczny z górnej części kolumny, z którego na kolumnie drugiej otrzymuje się czysty p-kumylofenol. wyprowadzany jako pogoń z kuba.

W polskiem opisie patentowym nr 132 299 smołę fenolową wzbogaca się w p-kumylofenol, kontaktując ją z katalizatorem kwasowym (kwas siarkowy, kwas p-toluenosulfonowy) w temperaturze 40-110°C, w obecności inhibitora polimeryzacji α-metylostyrenu. Przy tym utrzymuje się wyjściowy stosunek molowy fenolu do α-metylostyrenu i jego dimerów w granicach 1,5-3, dodając do smoły fenol lub frakcję, uzyskiwaną w trakcie dalszego przerobu smoły. Mieszaninę poreakcyjną neutralizuje się ługiem sodowym lub fenolanem sodowym, po czym poddaje reaktyfikacji, dzieląc destylat na trzy frakcje: fenolową, acetofenonową i p-kumylofenolową.

Mimo różnic występujących pomiędzy tymi sposobami mają one jedną wspólną, główną wadę. Jest nią sam fakt użycia smoły fenolowej jako surowca do wytwarzania p-kumylofenolu. W trakcie wydestylowywania ze smoły frakcji kumylofenolowej, w kotle destylacyjnym lub w podgrzewaczu kolumny destylacyjnej w temperaturze rzędu 200-250°C zachodzą uboczne reakcje rozkładu kumylofenolu i dimerów α-metylostyrenu na α-metylostyren, fenolkumen oraz reakcje kondensacji tych samych związków, prowadzące do powstania wysokowrzących produktów smolistych i koksu.

Reakcje te są katalizowane przez związki sodu (fenolan, mrówczan występuje zawsze, choć w zmiennych ilościach, w smole fenolowej. W efekcie wydestylowana frakcja kumylofenolową zawiera nietypowe składniki (w ekstremalnych przypadkach są one podstawowymi składnikami destylatu), a co gorsze koks, odkładający się na elementach grzewczych, praktycznie uniemożliwia realizację takiego procesu w skali przemysłowej.

Nieoczekiwanie okazało się, że postępując według wynalazku można z innych niż smoła fenolowa produktów ubocznych z procesu produkcji fenolu kumenowego, wytwarzać p-kumylofenol i acetofenon, bez obawy o rozkład p-kumylofenolu w trakcie destylacji i o odkładanie się koksu na elementach grzewczych. Osiąga się to poprzez zmieszanie frakcji acetofenonowofenolowej, będącej produktem bocznym kolumny rektyfikacyjnej oddzielającej od fenolu surowego wyżej wrzące zanieczyszczenia, z frakcją węglowodorową, która stanowi jedną z faz produktu dolnego kolumny rektyfikacyjnej, oddzielającej kumen i α-metylostyren od acetonu, i kontaktowanie otrzymanej mieszaniny w temperaturze 80-140°C z katalizatorem jonitowym silnie kwasowym sulfokationitem.

Obydwie frakcje miesza się w takich proporcjach, aby molowy stosunek fenolu do sumy α -metylostyrenu, dwumetylofenylokarbinolu i liniowych dimerów α-metylostyrenu znajdował się w przedziale 1,0-1,2:1. Otrzymaną mieszninę poreakcyjną, tak zwany alkilat, stabilizuje się przepuszczając przez złoże anionitu, będącego w formie zasadowej, a następnie rozdestylowuje pod obniżonym ciśnieniem na frakcje: kumenowo-acetofenonową i kumylofenolową, przy czym nie obserwuje się termicznego rozkładu p-kumylofenolu w trakcie destylacji. Z frakcji kumylofenolowej poprzez próżniową rektyfikację wydziela się w znany sposób czysty p-kumylofenol. Frakcję kumenowo-acetofenonową obrabia się wodnym roztworem wodorotlenku sodowego, usuwając z niej resztki fenolu, a następnie w znany sposób poprzez rektyfikację wydziela się z niej czysty acetofenon.

W wyniku kontaktu katalizatora - silnie kwasowego sulfokationitu - z mieszaniną reakcyjną, utworzoną z frakcji acetofenonowo-fenolowej i frakcji węglowodorowej, zachodzi w niej cały szereg konkurujących ze sobą przemian chemicznych. α-Metylostyren reaguje z fenolem tworząc kumylofenole, w tym głównie p-kumylofenol, a także ulega dimeryzacji tworząc dwumetylodwufenylopenteny - liniowe dimery α-metylostyrenu. Dwumetylofenylokarbinol ulega dehydratacji, w wyniku której powstaje woda i dodatkowa ilość α-metylostyrenu. Dimery liniowe α- metylostyrenu reagują z fenolem tworząc kumylofenol, a także jego wyżej podstawione pochodne. Częściowo ulegają one również dalszej oligomeryzacji oraz przekształceniu w stabilny chemicznie cykliczny dimer α-metylostryrenu. p-Kumylofenol może uczestniczyć w dalszych stadiach alkilowania α-metylostyren i jego liniowymi dimerami, w wyniku czego powstają dwu- i wyżej podstawione pochodne kumylofenolu.

Korzystnym okazało się cyrkulowanie przez katalizator jonitowy najpierw samej frakcji acetofenonowo-fenolowej aż do momentu, gdy stężenie dwumetylofenylokarbinolu spadnie w niej poniżej 1% wagowego, a następnie stopniowe dodawanie do mieszaniny reakcyjnej frakcji węglowodorowej, najkorzystniej do momentu, gdy stężenie fenolu w mieszaninie obniży się do

6-4% wagowych. Podanie do mieszaniny reakcyjnej mniejszej ilości frakcji węglowodorowej powoduje niepełne wykorzystanie fenolu, zaś użycie nadmiaru tej frakcji prowadzi do zmniejszenia selektywności przemiany α-metylostyreny do kumylofenolu i wytworzenia nadmiernych ilości dimerów α-metylostyrenu.

W trakcie dehydratacji dwumetylofenylokarbinolu powstaje woda. Powszechnie wiadomo, że woda silnie inhibituje katalizatory jonitowe stosowane w reakcjach alkilacji. W przypadku rozwiązania według naszego zgłoszenia okazało się, że istotnemu spadkowi aktywności katalizatora można przeciwdziałać na dwa sposoby: z jednej strony stopniowo podnosząc temperaturę alkilacji, z drugiej zaś - prowadząc propces pod zmniejszonym ciśnieniem, przeciwdziałając w ten sposób nadmiernemu gromadzeniu się wody w katalizatorze. W tych warunkach tworząca się woda oddestylowywuje z mieszaniny reakcyjnej w postaci azeotropu z kumenem, a równocześnie temperatura mieszaniny reakcyjnej nie przekracza granicy 130-140°C, powyżej której spada żywotność katalizatora.

Po prawidłowo przeprowadzonej reakcji głównymi składnikami alkilatu są: p-kumylofenol, acetofenon i kumen. Dzięki znacznej różnicy temperatur wrzenia kumylofenolu i pozostałych składników wstępny podział alkilatu na frakcję kumenową-acetofenonową i kumylofenolową można prowadzić na wyparce filmowej. Odpowiednio dobierając parametry pracy wyparki można uzyskać destylat, zawierający głównie kumen i acetofenon oraz pogoń, którego głównym składnikiem jest p-kumylofenol. Praktycznie 90-95% kumenu wprowadzonego z alkilatem i 50-65% acetofenonu gromadzi się w destylacie, a odpowiednio około 95% p-kumylofenolu z alkilatu pozostaje w pogonie.Uzyskane w trakcie końcowej rektyfikacji p-kumylofenolu (pod obniżonym ciśnieniem równym 1,3 kPa) frakcje przedgonowe destylatu, odebrane do temperatury 120-125°C oraz w przedziale 165-175°C, korzystnie jest zawracać do ponownej alkilacji, wykorzystując zawarty w nich fenol i dimery liniowe, a także odzyskując acetofenon.

Przykład 1. Do mieszalnika 1400g frakcji acetofenonofenolowej i 1080g frakcji węglowodorowej i po wymieszaniu i ogrzaniu do 70°C podawano na dół reaktora alkilacji pompę dozującą. Składy stosowanych frakcji były następujące (w % wagowych): frakcja acetofenonowo-fenolowa: 45,1% fenolu, 30,2% acetofenonu, 15,3% dwumetylofenylokarbinolu, 4,4%

163 469 dimerów liniowych α-metylostyrenu, 5,0% innych związków; frakcja węglowodorowa: 50,5% α-metylostyrenu, 45,6% kumenu, 2,7% fenolu, 1,2% innych związków. Reaktor alkilacji w kształcie rury o średnicy 30 mm i wysokości 450 mm wypełniony był 300 cm³ kationitu silnie kwasowego Amberlyst-15 w formie kwasowej. Reaktor alkilacji wyposażony był w układ termostatujący, pozwalający na utrzymywanie w złożu katalizatora z dokładnością do ± 2°C. Mieszaninę reakcyjną podawano w sposób ciągły z szybkością 2h^_1 na dół reaktora, a odbierano ze szczytu do odbieralnika. W reaktorze utrzymywano temperaturę 90 ± 5°C.

Mieszaninę poalkilacyjną, zawierającą między innymi (%wagowe: 38,9% p-kumylofenolu, 16,9% acetofenonu, 19,6% kumenu, 5,9% fenolu, 5,8% dimerów liniowych α -metylostyremu, 4,3% o-kumylofenolu, 2,3% dwukumylofenoli, 0,9% α-metylostyrenu i 0,1% dwumetylofenylokarbinolu, przepuszczano w temperaturze 50°C przez złoże 100 cm3 anionitu Wofatit AD-41 z szybkością 2h'1 Następnie mieszaninę poreakcyjną (185g) podawano w ilości 300 g/h na wyparkę próżniową i na niej, pod ciśnieniem 20 kPa, odbierano destylat o temperaturze 125-130°C i pogoń. Pogoń (1250g), zawierający między innymi 57,8% p-kumylofenolu, 16,1% acetofenonu, 8,0% dimerów liniowych α-metylostyrenu, 2.0% kumenu, 3,1% fenolu, 5,3% o-kumylofenolu i 3,7% dwukumylofenoli poddawano rektyfikacji pod obniżonym ciśnieniem równym 1,3 kPa na kolumnie rektyfikacyjnej, mającej około 8 PT. W wyniku rektyfikacji uzyskano trzy frakcje przedgonowe, wrzące w zakresie: do 125°C (frakcja I), od 125 do 165°C (frakcja II) i od 165 do 175°C (frakcja III) oraz 650g p-kumylofenolu o czystości 99.8%.

Destylat z wyparki próżniowej (600g) rozdzielono na frakcję wodną (18g) i organiczną. Tę ostatnią, zawierającą między innymi (% wagowe) 57,5% kumenu, 18,9% acetofenonu, 12,2% fenolu i 2,6% α-metylostyrenu mieszano w rozdzielaczu z 200 g wodnego 20% roztworu wodorotlenku sodu. Po odstaniu fazę organiczą przemywano 60g wody. Następnie fazę organiczną (500g), zawierającą poniżej 0,1% fenolu poddwano rektyfikacji próżniowej na kolumnie destylacyjnej, mającej rozdzielczość około 15 PT. Destylację prowadzono pod ciśnieniem 13,3 kPa; uzyskano 95g acetofenonu o czystości 99,75%, zawierającego poniżej 0,01% fenolu oraz 340g przedgonu, którego głównym składnikiem (95%) był kumen.

Przykład II. Do mieszalnika załadowano 1400g frakcji acetofenonowo-fenolowej o składzie, jak w przykładzie I, ogrzano do 70°C i podwano na dół reaktora alkilacji o budowie, jak w przykładzie I, pompę dozującą z szybkością 3h'1 W reaktorze znajdowało się złoże 300 cm3 kationitu silnie kwasowego Wofatit KPs w formie kwasowej. Wyciek odbierano ze szczytu reaktora i zawracano do mieszalnika ze wsadem. W reaktorze utrzymywano temperaturę 100+5°C. Po trzech godzinach cyrkulowania frakcji acetofenono-fenolowej przez reaktor, do mieszalnika rozpoczęto dodawanie frakcji węglowodorowej o składzie, jak w przykładzie I. Frakcję dodano w czterech partiach po 250g, wprowdzając co godzinę jedną partię i kontynuując cyrkulowanie mieszaniny reakcyjnej przez reaktor jeszcze przez trzy godziny po dodaniu ostatniej partii frakcji węglowodorowej.

Mieszaninę poalkilacyjną, zawierającą między innymi (%wagowe): 42,9% p-kumylofenolu, 17,4% acetofenonu, 18,8% kumenu, 4,9% fenolu, 4,8% dimerów liniowych α-metylostyrenu, 4,5% o-kumylofenolu, 2,4% dwukumylofenoli, 0,7% α-metylostyrenu i 0,1% dwumetylofenylokarbinolu, przepuszczano w temperaturze 50°C przez złoże 100 cm3 anionitu Wofatit AD-41 z szybkością 2h'1

Następnie mieszaninę poreakcyjną (1800g) rozdestylowano na wyparce próżniowej, jak w przykładzie I. Pogoń (1240g), zawierający między innymi 61,1% p-kumylofenolu, 16,2% acetofenonu, 6,5% dimerów liniowych α-metylostyrenu, 1,8% kumenu, 2,9% fenolu, 5,8% o-kumylofenolu i 3,9% dwukumylofenoli, poddawano rektyfikacji, jak w przykładzie I. Uzyskano 680g p-kumylofenolu o czystości 99,8%.

Destylat z wyparki próżniowej (560g) rozdzielono na frakcję wodną (18,5g) i organiczną. Tę ostatnią, zawierającą między innymi (% wagowe) 58,5 kumenu, 19,9% acetofenonu, 11,2% fenolu i 2,3% α-metylostyrenu obrabiano, jak w przykładzie I roztworem wodorotlenku sodu i wodą. Następnie fazę organiczną (470g), zawierającą 0,1% fenolu poddawano rektyfikacji próżniowej, jak w przykładzie I. Uzyskano 100g acetofenonu o czystości 99,7%, zawierającego poniżej 0,01% fenolu oraz 300g przedgonu, którego głównym składnikiem (95%) był kumen.

163 469

Przykład III. Do mieszalnika załadowano 1400g frakcji acetofenono-fenolowej o składzie, jak w przykładzie I, ogrzano do 70° i podawano na dół reaktora alkilacji o budowie, jak w przykładzie I, pompę dozującą z szybkością 3h‘\ W reaktorze znajdowało się złoże 300 cm³ kationitu silnie kwasowego. Amberlite XN 10-10 w formie kwasowej. Wyciek odbierano ze szczytu reaktora i zawracano do mieszalnika ze wsadem. W reaktorze utrzymywano temperaturę 100 ± 5°C. Po trzech godzinach cyrkulowania frakcji acetofenono-fenolowej do mieszalnika dodawano 400g przedgonowej frakcji I, uzyskanej w trakcie rektyfikacji p-kumylofenolu w warunkach, jak w przykładzie I o składzie (% wagowe): 10,1% kumenu, 5,1% α -metylostyrenu. 26,8% fenolu, 50,4% acetofenonu, 1,0% dwumetylofenylokarbinolu i 6,6% innych związków. Po kolejnych dwóch godzinach cyrkulowania do mieszalnika 400g przedgonowej frakcji III, uzyskanej w trakcie rektyfikacji p-kumylofenolu w warunkach, jak w przykładzie I o składzie (% wagowe): 75,6% dimery liniowe α -metylostyrenu, 3,3% cykliczny dimer α-metylostyrenu, 9,1% o-kumylofenolu, 10,3% p-kumylofenolu i 17% innych związków. Kontynuowano cyrkulację mieszaniny reakcyjnej przez reaktor przez kolejne 2 godziny, po czym dodano 650g frakcji węglowodorowej o składzie, jak w przykładzie I.

Następnie cyrkulowano w dalszym ciągu mieszaninę reakcyjną przez reaktor jeszcze przez trzy godziny. Wreszcie wyciek z reaktora skierowano do specjalnego odbieralnika.

Uzyskaną mieszaninę poalkilacyjną, zawierającą między innymi (%wagowe): 43,9% p-kumylofenolu, 21,8% acetofenonu, 11,7% kumenu, 4,9% fenolu, 5,8% dimerów liniowych α-metylostyrenu, 4,5% o-kumylofenolu, 2,9% dwukumylofenoli, 0,7% α-metylostyrenu i 0,1% dwumetylofenylokarbinolu, przepuszczano w temperaturze 50°C przez złoże 100 cm3 anionitu

Wofatit AD-41 z szybkością 2h’1

Następnie mieszaninę poreakcyjną (2200g) rozdestylowywano na wyparce próżniowej, jak w przykładzie I. Pogoń (1550g), zawierający między innymi 61,1% p-kumylofenolu, 16,2% acetofenonu, 6,5% dimerów liniowych α-metylostyrenu, 1,8% kumenu, 2,1% fenolu, 5.8% o-kumylofenolu i 3,9% dwukumylofenoli, poddawano rektyfikacji, jak w przykładzie I. Uzyskano 840g p-kumylofenolu o czystości 99,8%.

Destylat z wyparki próżniowej (650g) rozdzielono na frakcję wodną (19,0g) i organiczną Tę ostatnią, zawierającą między innymi (%wagowe) 28,5% kumenu, 57,2% acetofenonu, 11,2% fenolu i 2,3% α-metylostyrenu obrabiano, jak w przykładzie I roztworem wodorotlenku sodu i wodą. Następnie fazę organiczną (570g), zawierającą poniżej 0,1% fenolu poddawano rektyfikacji próżniowej, jak w przykładzie I. Uzyskano 310g acetofenonu o czystości 99,7%, zawierającego poniżej 0,01% fenolu oraz 200g przedgonu, którego głównym składnikiem (94%) był kumen.

Przykład IV. Na dół reaktora, jak w przykładzie I, w którym znajdowało się złoże utworzone z 150 cm3 kationitu Wofatit OK-80 w formie kwasowej, podawano pompą dozującą mieszaninę reakcyjną, otrzymaną poprzez wymieszanie frakcji acetofenono- fenolowej z frakcją węglowodorową (o składach, jak w przykładzie I) w stosunku wagowym 1,4:1,0. Mieszaninę podawano z szybkością 2h'1 W reaktorze utrzymywano temperaturę 120 +3°C. Alkilacja przebiegała pod ciśnieniem atmosferycznym. Wyciek w postaci mieszaniny cieczy i pary schładzano w chłodnicy do 25°C i zbierano w odpowiednich odbieralnikach. Skład próbki mieszaniny poalkilacyjnej pobranej po 24 godzinach ciągłej pracy katalizatora był następujący (%wagowe): 41,2% p-kumylofenolu, 17,0% acetofenonu, 19,8% kumenu, 5,7% fenolu, 2,2% dimerów liniowych α-metylostyrenu, 6,9% o-kumylofenolu, 3,9% dwukumylofenoli, 0,4% a-metylostyrenu i poniżej 0,1 % dwumetylofenylokarbinolu. Mieszaninę poreakcyjną przerabiano dalej, jak w przykładzie I otrzymując czysty p-kumylofenol i acetofenon.

Przykład V. Na dół reaktora, jak w przykładzie I, w którym znajdowało się złoże utworzone z 150 cm3 kationitu Wofatit OK-80 w formie kwasowej, podawano pompę dozującą mieszaninę reakcyjną otrzymaną, jak w przykładzie IV poprzez wymieszanie frakcji acetofenono-fenolowej z frakcją węglowodorową (o składach, jak w przykładzie I). Mieszaninę podawano z szybkością 2h'1 W reaktorze utrzymywano temperaturę 80 + 3°C oraz obniżone ciśnienie równe 20 kPa. Wyciek w postaci mieszaniny cieczy i pary schładzano w chłodnicy do 25°C i zbierano w odbieralnikach, przystosowanych do pracy w próżni. Skład próbki mieszaniny poalkilacyjnej, pobranej po 24 godzinach ciągłej pracy katalizatora był następujący (%wagowe):

163 469

42,8% p-kumylofenolu, 17,1% acetofenonu, 17,9% kumenu, 5,7% fenolu, 4,2% dimerów liniowych α-metylostyrenu, 4,9% o-kumylofenolu, 2,9% dwukumylofenoli, 0,5% α-metylostyrenu i 0,1% dwumetylofenylokarbinolu. Mieszaninę poreakcyjną przerabiano dalej, jak w przykładzie I, otrzymując czysty p-kumylofenol i acetofenon.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób otrzymywania p-kumylofenolu i acetofenonu z produktów ubocznych z procesu produkcji fenolu i acetonu metodą kumenową, a mianowicie z frakcji acetofenonowo-fenolowej oraz z frakcji węglowodorowej, znamienny tym, że frakcję acetofenonowofenolową i frakcję węglowodorową kontaktuje się ze sobą w temperaturze 80- 140°C w obecności silnie kwasowego katalizatora jonitowego przy czym frakcja węglowodorowa i acetofenono-fenolowa wzięte są w takim stosunku wagowym, aby w mieszaninie reakcyjnej stosunek molowy fenolu do sumy α-metylostrenu, dwumetylofenylokarbinolu i liniowych dimerów α-metylostyrenu znajdował się w przedziale 1,0-1,2:1, po czy mieszaninę poreakcyjną stabilizuje się przepuszczając przez złoże anionitu, a następnie wydestylowuje się z niej pod próżnią frakcję kumenowo-acetofenonową, którą poddaje się obróbce wodnym roztworem wodorotlenku sodowego i poprzez rektyfikację wydziela się z niej czysty acetofenon, zaś z pozostałości kubowej po destylacji mieszaniny poreakcyjnej, stosując destylację, w znany sposób wydziela się czysty p-kumylofenol.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako katalizator stosuje się sulfokationity, zwłaszcza mające strukturę makroporowatą.
3. 3. Sposób według 1 albo 2, znamienny tym, że z katalizatorem jonitowym najpierw kontaktuje się frakcję acetofenonowo-fenolową, zaś po spadku w niej stężenia dwumetylofenylokarbinolu poniżej 1% wagowego, do mieszaniny reakcyjnej dodaje się stopniowo frakcję węglowodorową.
4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że frakcje przedgonowe z destylacji p-kumylofenolu, zawierające głównie fenol, acetofenon i liniowe dimery α-metylostyrenu, zawraca się do procesu alkilacji.