PL164099B1 - Device for a drum brake, in particular for mechanically operated self-complifyling drum brakes for motor vehicles - Google Patents

Abstract

12) tej szczeki i zaopatrzony w co najmniej jedna szczeline podluzna, element tulejowy Urzadzenie nastawcze do ham ulca szczeko- wego, zw laszcza do u rucham ianych m echanicznie samowspom agajacych ham ulców bebnowych ze szcze- kam i wewnetrznym i do pojazdów m echanicznych, z jedna para szczek ham ulcowych osadzonych na ele- mencie naciskowym tarczy nosnej ham ulca 1 zaopatrzo- n yc h w sp re z y n y n aciag ow e, z m e ch a n ic zn y m rozpieraczem osadzonym pomiedzy para wzajemnie przeciwleglych konców szczek ham ulcowych, które sa wstepnie naprezone za pomoca sprezyny, przy czym m echaniczny rozpieracz dociska szczeki hamulcowe do obejmujacego je bebna hamulcowego, a ponadto ham u- lec bebnowy zawiera na co najmniej Jednym ram ieniu szczeki hamulcowej kompensujace luz urzadzenie na- stawcze, znamienne tym, ze urzadzenie nastawcze jest wykonane jako wleloczesciowe o zmiennej dlugosci i sklada sie ono z pierwszego ukladu regulacyjnego, któ- rym jest, um ieszczone pomiedzy szczekam i ham ulcowy- m i (4, 5) urzadzenie samo nastawcze (39) o zmiennej dlugosci oraz z drugiego ukladu regulacyjnego, zawie- rajacego na ram ieniu (12), podpierajacym szczeke ha- m ulcowa (5), sam onastawczy czlon regulacyjny, który wspólpracuje w kieru nku obwodowym zarówno z me- chanicznym rozpieraczem (3), jak i z elementem wspo- rczym (2) FIG 1 PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie nastawcze do hamulca szczękowego, zwłaszcza do uruchamianych mechanicznie samowspomagających hamulców bębnowych wewnątrzszczękowych do pojazdów mechanicznych, z jedną parą szczęk hamulcowych, osadzonych na elemencie naciskowym tarczy nośnej hamulca i zaopatrzonych w sprężyny naciągowe, z mechanicznym rozpieraczem, który jest osadzony pomiędzy parą wzajemnie przeciwległych końców szczęk hamulcowych, naprężonych wstępnie za pomocą sprężyny, przy czym mechaniczy rozpieracz dociska szczęki hamulcowe do otaczającego je bębna hamulcowego, przy czym hamulec bębnowy zawiera na co najmniej jednym ramieniu szczęki hamulcowej kompensujące luz urządzenie regulacyjne, umieszczone pomiędzy końcami szczęk hamulcowych.

Hamulec bębnowy z wyżej podanymi cechami jest znany z publikacji ATE Bremsenhandbuch, wydawnictwo Bartscha, wyd. 8, s. 135. W tym znanym hamulcu bębnowym mechaniczny rozpieracz, wykonany jako zamek rozprężny, jest osadzony na tarczy nośnej hamulca, pomiędzy pierwszą parą wzajemnie przeciwległych końców szczęk hamulcowych, naprężonych wstępnie za pomocą sprężyn, przy czym druga para końców szczęk hamulcowych styka się z elementem naciskowym urzadzenia regulacyjnego, złożonego z nakrętki regulacyjnej i śruby regulacyjnej.

Takie urządzenie nastawcze ma tę wadę, że wymagane są dodatkowe czynności nastawczo-kontrolne, zarówno podczas montażu jak i podczas eksploatacji, w celu zachowania optymalnych warunków działania, ponieważ wskutek tolerancji wytwarzania elementów konstrukcyjnych, a zwłaszcza wskutek powstającego podczas pracy zużycia okładzin, zwiększa się niedopuszczalnie luz szczęk hamulcowych, a także ujemnie oddziaływa efektywne mechaniczne przełozenie dźwigniowe rozpieracza.

164 099

Z opisu zgłoszeniowego RFN nr 15 05 353 znane jest samoczynne urządzenie nastawcze do zwykłego hamulca szczękowego, zawierające dźwignię blokującą, zamocowaną na jednej ze szczęk hamulcowych, oraz współpracującą z nią zapadką blokującą, która jest osadzona na tej samej szczęce hamulcowej. Urządzenia tego nie można jednak przenieść na hamulce dwukierunkowe, ponieważ w tych ostatnich szczęki hamulcowe muszą stale przylegać w ich położeniu spoczynkowym do elementu wsporczego, w przeciwnym bowiem wypadku istnieje niebezpieczeństwo, że element wsporczy odbija się, gdy np. po hamowaniu przyjeździe naprzód przeprowadza się hamowanie przy jeździe do tyłu. Jeśli jednak brakuje elementu wsporczego, to wówczas szczęki mogą się obracać wraz z bębnem, nie pozwalając uzyskać działania hamującego.

Chociaż samoczynne urzadzenia nastwacze do zwykłych hamulców są znane od lat, to jednak w przypadku hamulców dwukierunkowych istnieją dotychczas jedynie takie urządzenia regulacyjne, które można stosować wyłącznie do hamulców z cylindrami hydraulicznymi lub też ręczne urządzenia nastawcze, wymagające przy tym kosztownego nastawienia pierwotnego po zamontowaniu.

Z opisu patentowego RFN nr 21 56 899 znany jest hamulec bębnowy, którego dwie szczęki hamulcowe można napędzać za pomocą hydraulicznego lub mechanicznego rozpieracza. Pomiędzy szczękami hamulcowymi osadzony jest, przestawiany teleskopowo, drążek naciskowy. Układ rozpierania mechanicznego zawiera ręczną dźwignię hamulcową, która na jednym swym końcu jest połączona przegubowo z żebrem pierwszej szczęki hamulcowej, a na drugim końcu jest rozpierana za pośrednictwem cięgna linkowego. W górnej, należącej do osi połączenia przegubowego, trzeciej części ręcznej dźwigni hamulcowej przewidziana jest powierzchnia zderzakowa, która moze oddziaływać na żebro naciskowe, a tym samym na drugą szczękę hamulcową. Niekorzystna jest przy tym konieczność zastosowania dużej liczby oddzielnych części, w celu uzyskania rozpierania, zarówno hydraulicznego jak i mechanicznego.

U podstaw wynalazku leży w związku z tym zadanie opracowania takiego urządzenia nastawczego do hamulca bębnowego, wymienionego na wstępie rodzaju, w którym zapewniona będzie niezmienna niezawodność działania, niezależnie od niekorzystnych zjawisk materiałowych i konstrukcyjnych, uwarunkowanych względami wytwarzania, regulacji i stosowania.

Ponadto, celem wynalazku jest opracowanie samoczynnego urządzenia nastawczego do uruchamianych hydraulicznie lub mechanicznie dwukierunkowych hamulców bębnowych, które zawiera tzw. jednozabiegowy układ nastawczy, to jest takiego urządzenia, w którym początkowe nastawienie szczęk hamulcowych następuje przez jedno- lub wielokrotne uruchomienie hamulca.

Należy również przewidzieć między szczękami hamulcowymi prosty człon nastawczy do hamulca bębnowego, który możnaby w prosty sposób wytwarzać, łatwo montowć i który miałby stosunkowo małe gabaryty. W szczególności powinna istnieć możliwość regulacji na optymalny roboczy skok luzowania szczęk hamulca bębnowego, stosownie do charakterystyki zużywania się okładzin.

Zadanie to zostało w myśl wynalazku rozwiązane dzięki temu, że urządzenie nastawcze zostało wykonane jako wieloczęściowe urządzenie nastawcze o zmiennej długości i składa się ona z pierwszego układu regulacyjnego, w którym jest umieszczone pomiędzy szczękami hamulcowymi urządzenie samonastawcze o zmiennej długości oraz z drugiego układu regulacyjnego, zawierającego na ramieniu podpierającym szczękę hamulcową, samonastawczy człon regulacyjny, który współpracuje w kierunku obwodowym zarówno z mechanicznym rozpieraczem, jak i z elementem wsporczym.

W tym celu w hamulec bębnowy wstawione jest urządzenie nastawcze, które odznacza się niezależną od warunków wytwarzania, niezmienną niezawodnością działania, uzyskiwaną za pomocą pracujących samoczynnie układów regulacyjnych.

W dalszym rozwiązaniu wynalazku przewiduje się, że urządzenie nastawcze stanowią dwie, umieszczone równolegle jedna na drugiej, tarcze, przy czym profil podstawowy tarcz ma kształt prostokątny, a na podłużnych bokach prostokątnego profilu podstawowego umieszczone są elementy prowadnicze, a prowadzone równolegle tarcze są umieszczone nad sobą w jednej linii, poprzecznie do kierunku przesuwu, przy czym na powierzchni ślizgowej pierwszej tarczy

164 099 zamocowany jest sworzeń prowadniczy, którego trzpień jest prowadzony w wydłużonym otworze drugiej tarczy.

Korzystnie sworzniem prowadniczym jest nitokołek, którego trzepień jest przesuwny w wydłużonym otworze drugiej tarczy i jest ograniczony przez łeb i zakuwkę, przy czym pomiędzy łbem a pierwszą tarczą zamocowana jest sprężyna płytkowa której odgięty koniec, wskazujący w kierunku regulacji ku tarczy, współpracuje poprzez wykrój pierwszej tarczy z uzębieniem poprzecznym, umieszczonym na powierzchni ślizgowej drugiej tarczy.

Powierzchnia uzębienia poprzecznego jest piłokształtna, przy czym profil zębów swą częścią przednią jest zazębiony blokująco w kierunku regulacji, korzystnie pod kątem prostym, natomiast część tylna zębów ma w kierunku przeciwnym kierunkowi regulacji kąt rozwarty względem sprężyny płytkowej.

Wieloczęściowe urządzenie nastawcze zawiera na swych powierzchniach krańcowych hakowate ramiona, które wchodzą w wykroje szczęk hamulcowych, przy czym długość wykrojów jest większa od szerokości wchodzących w nie ramion.

Korzystnie jest, gdy w wybraniach umieszczone są, załamane pod kątem prostym, trzpienie prowadnicze, które podpierając, dochodzą do położenia przylegania do ramienia szczęki hamulcowej i, gdy drugą tarczę ramienia naciskowego obejmują elementy prowadnicze pierwszej tarczy, elementy prowadnicze obejmują drugą tarczę na podobieństwo litery U.

Człon nastawczy drugiego układu regulacyjnego na szczęce hamulcowej składa się z uzębionego łuku, zderzaka krańcowego, wybrania, dopasowanego do kształtu regulacyjnego elementu naciskowego oraz z osadzonego mimośrodowo względem punktu obrotu łożyska obrotowego klina obrotowego, na którego przyległym elemencie dźwigniowym zawieszona jest jednym końcem jego sprężyna naciągowa, podczas gdy przeciwległy koniec tej sprężyny wchodzi w gniazdo ramienia szczęki hamulcowej.

Klin obrotowy jest wsparty pod działaniem sprężyny swym łożyskiem obrotowym w otworze w ramieniu szczęki hamulcowej, w pewnym odstępie stycznym względem osi środkowej hamulca bębnowego oraz styka się w wybraniu z regulacyjnym elementem naciskowym, a regulacyjny element naciskowy zawiera małopowierzchniowe wybrzuszenia, które prowadzą przesuwny w kierunku obwodowym regulacyjny element naciskowy pomiędzy ramieniem szczęki hamulcowej a jego segmentem, przy czym w wybrzuszenia wstawione są elementy obrotowe, zwłaszcza kulki, które są prowadzone tocznie przez przyległe powierzchnie boczne ramienia szczęki hamulcowej i jego segmentu.

Regulacyjny element naciskowy jest prowadzony w kierunku promieniowym przez powierzchnię wewnętrzną nośnika okładziny i promieniowo naprzeciwległe umieszczone wgłębienia blachy ramienia, utworzonej z ramienia szczęki hamulcowej i jego segmentu, a klin obrotowy jest osadzony wychylnie za pośrednictwem otworów w segmencie, w ramieniu szczęki hamulcowej i w regulacyjnym elemencie naciskowym oraz jest prowadzony promieniowo w otworze regulacyjnego elementu naciskowego.

Segment i ramię szczęki hamulcowej są połączone na stałe na swym promieniowym obrzeżu zewnętrznym z blachą nośną, odbierająca okładzinę hamulcową, oraz w swych wgłębieniach, w szczególności, za pomocą zgrzewania punktowego.

Regulacyjny element naciskowy styka się swą powierzchnią, zwróconą ku elementowi wsporczemu, ze zderzakiem tego elementu, pod działaniem sprężyny regulacyjnej, zawieszonej w otworze elementu naciskowego i wytwarzającej siłę naciągową, przy czym sprężyna regulacyjna jest osadzona w położeniu równoległym względem sprężyny naciągowej szczęki hamulcowej i obie wchodzą wspólnie do gniazda w szczęce hamulcowej, przy czym sprężynę naciągową szczęki hamulcowej ograniczającą trzpienie prowadnicze ramienia naciskowego.

Korzystne rozwiązanie przedmiotu wynalazku przewiduje, że człon regulacyjny drugiego urządzenia regulacyjnego na szczęce hamulcowej składa się z obciążonego za pomocą sprężyny skręcanej mimośrodu, który styka się swą uzębioną powierzchnią czołową, ukształtowaną według logarytmicznego toru krzywoliniowego, z uzębionym końcem regulacyjnego elementu naciskowego, przesuwnego w kierunku obwodowym, a ponadto co najmniej jedna nawinięta dokoła sworznia sprężyna skręcana, której pierwszy koniec opiera się o mimośród, przekręca mimośród w kierunku regulacyjnego elementu naciskowego natomiast sprężyna naciągowa,

164 099 osadzona na elemencie wsporczym i regulacyjnym elemencie naciskowym, doprowadza regulacyjny element naciskowy, przesuwny w kierunku obwodowym, do zetknięcia się z elementem wsporczym.

Sworzeń odbiera osadzony obrotowo mimośród i jest umieszczony na stałe pomiędzy ramieniem szczęki hamulcowej a ramieniem wsporczym.

Zgodnie z wynalazkiem przewidziano, żeby siła napięcia wstępnego sprężyny naciągowej szczęki hamulcowej była większa od siły napięcia wstępnego regulacyjnej sprężyny naciągowej.

Pomiędzy ramieniem szczęki hamulcowej a ramieniem wsporczym, w otworach podłużnych prowadzony jest, przesuwny w kierunku rozprężania szczęk hamulcowych, element zaciskowy, którego korpus sworzniowy zawiera na powierzchni płaszczyznowej rowki, które współpracują z jednym końcem elementu naciskowego, przy czym przesuwny element zaciskowy jest wykonany w kierunku regulacji jako płytka klinowa i jest prowadzony w otworach podłużnych za pomocą umieszczonych obustronnie czopów. Dzięki tak ukształtowanemu urządzeniu nastawczemu, element zaciskowy oddziaływa pod działaniem sprężyny w sposób zamknięty siłowo, na obrzeże regulacyjnego elementu naciskowego, zwężające się klinowo w kierunku rozprężania szczęk hamulcowych.

Człon regulacyjny drugiego urządzenia nastawczego zawiera na szczęce hamulcowej dźwignię zaciskową, obciążoną za pomocą sprężyny skręcanej i osadzonej mimośrodowo na ramieniu szczęki hamulcowej za pomocą sworznia, przy czym powierzchnia krańcowa dźwigni zaciskowej jest korzystnie uzębiona i styka się ze zderzakiem segmentu obrotowego, który obraca się mimośrodowo na stacjonarnym sworzniu łożyskowym, umieszczonym pionowoo na ramieniu szczęki hamulcowej, oraz jest zaopatrzony w regulacyjną sprężynę naciągową, osadzoną w otworze, przy czym pod naciskiem regulacyjnej sprężyny naciągowej segment obrotowy jest w styczności z elementem wsporczym.

Człon nastawczy drugiego urządzenia regulacyjnego na szczęce hamulcowej zawiera, osadzony obrotowo na ramieniu tej szczęki i zaopatrzony w co najmniej jedną szczelinę podłużną, element tulejowy, którego umieszczony w wydrążeniu gwint piłokształtny współpracuje ze sworzniem nagwintowanym, który jest połączony przegubowo z segmentem obrotowym.

Korzystne rozwiązanie przedmiotu wynalazku przewiduje, że zespół nastawczy jest złożony z elementu naciskowego i ze sworznia naciskowego, prowadzonego przesuwnie w obudowie, za pomocą tarczy dociskowej, przy czym pomiędzy tarczą dociskową a przeciwległą ścianką w wydrążeniu obudowy wstawiona jest sprężyna naciskowa.

Dalszy przykład wykonania wynalazku przewiduje, że urządzenie nastawcze jest wykonane jako wieloczęściowe i stanowią go dwa urządzenia nastawcze, które współpracują z dwiema sprężynami, przy czym element wsporczy jest umieszczony promieniowo - w odniesieniu do bębna - dalej na zewnątrz, niż sprężyna, także dalej na zewnątrz niż element wsporczy zamocowane jest wielostopniowe urządzenie nastawcze, mianowicie jest ono umieszczone pomiędzy obiema szczękami hamulcowymi lub pomiędzy drugą szczęką hamulcową, a dźwignią osadzoną na pierwszej szczęce hamulcowej, również element wsporczy, urządzenie rozpierające i sprężyna działają pomiędzy dźwignią a drugą szczęką hamulcową, przy czym dźwignia, osadzona jednym końcem na pierwszej szczęce hamulcowej, jest zazębiona swym drugim końcem z dźwignią grzechotkową, osadzoną również na pierwszej szczęce hamulcowej.

Dalsze rozwiązanie wynalazku przewiduje, że wielostopniowe urządzenie nastawcze ma postać grzechotki, która jest ręcznie rozkręcana, przy czym to urządzenie nastawcze jest przestawne bezstopniowo, i jest ono połączone funkcjonalnie z hydraulicznym urządzeniem rozpierającym, zwłaszcza z cylindrem hydraulicznym.

Dla zamocowania wielostopniowego urządzenia nastawczego lub sprężyny, w drugiej szczęce hamulcowej lub w dźwigni, przewidziany jest otwór owalny lub poszerzony, tak iż regulacja rozpoczyna się dopiero po pokonaniu żądanego luzu.

Korzystnie jest, gdy dźwignia grzechotkowa jest napinana wstępnie przez, mającą dwa ramiona, sprężynę spiralną z drutu, która jest osadzona na tym samym sworzniu, za pomocą którego dźwignia grzechotkowa jest zamocowana na szczęce hamulcowej, przy czym jedno ramię sprężyny opiera się o szczękę hamulcową, natomiast drugie ramię wchodzi w wybranie w dźwigni grzechotkowej.

164 099

Pomiędzy przeciwległymi względem rozpieracza końcami szczęk hamulcowych umieszczony jest układ kompensacji siły, złożony w zasadzie z naprężonego wstępnie zespołu sprężynowego.

Układ kompensacji siły składa się z obudowy i z umieszczonej w niej silnej walcowej sprężyny naciskowej, która jest naprężona wstępnie przez tarczę i przez nakrętkę, nakręconą na sworzeń nagwintowany, przechodzący przez tarczę i sprężynę naciskową oraz zamocowany na obudowie, a ponadto układ kompensacji siły posiada określoną charakterystykę sprężynowania, dzięki zastosowaniu kombinacji różnych rodzajów naciskowych, tarczowych i tym podobnych.

Zgodnie z następnym korzystnym przykładem wykonania wynalazku, na co najmniej jednym ramieniu szczęki hamulcowej osadzony jest człon nastawczy, który jest przedłużalny w przypadku zużycia okładziny, przy czym człon nastawczy jest wykonany jako dwudzielne ramię naciskowe z szyną naciskową, prowadzącą drążek naciskowy, oraz że drążek naciskowy i szyna naciskowa ma na zwróconych ku sobie powierzchniach zazębiające się ze sobą piłokształtne uzębienia poprzeczne, które umożliwiają zapadkowe ślizganie się po sobie w kierunku przedłużającym ramię, natomiast uniemożliwiają w kierunku przeciwnym.

Korzystnie, urządzenie nastawcze zawiera odgięte pod kątem prostym końce, które wchodzą w otwory ramion szczęk hamulcowych, a drążek naciskowy i szyna naciskowa są wykonane jako elementy płaskie i prostokątne oraz leżą nad sobą w kierunku podłużnym.

Szyna naciskowa zawiera dalszy, odgięty pod kątem prostym, koniec z otworem oraz ścianki boczne, ograniczające otwór, przy czym drążek naciskowy przechodzi przez otwór i jest prowadzony przez ścianki boczne, a drążek naciskowy zawiera, wygięty w zasadzie w kształcie litery U, odcinek końcowy ze sprężynującym ramieniem, przy czym odcinek końcowy obejmuje szynę naciskową na podobieństwo klamry.

Korzystnie jest, gdy odcinek końcowy w kształcie litery U przechodzi przez szczelinę podłużną szyny naciskowej i gdy sprężynujące ramię ma kształt krzyża i opiera się nasadkami krzyżowymi na odwróconej od odcinka głównego drążka naciskowego powierzchni szyny naciskowej.

Korzystnie jest też, gdy drążek naciskowy jest prowadzony w szczelinie podłużnej i gdy otwór na wygiętym końcu szyny naciskowej ciągnie się aż do odcinka głównego, przy czym od otworu oddziela szczelinę podłużną mostek.

Dla zwiększenia promienia sprężyny, odcinek końcowy zawiera na przejściu w odcinek główny obszar w kształcie litery S, a ramię sprężynujące zawiera zagięty koniec, który jest prowadzony w szczelinie podłużnej.

Dzięki odstępowi pomiędzy ramieniem podstawowym a odgiętym końcem odcinka w kształcie litery U można pokonać korzystnie podczas prowadzenia szczelinę poprzeczną otworu krzyżowego.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia hamulec bębnowy według wynalazku w widoku ogólnym, fig. 2 - pierwsze urządzenie nastawcze według wynalazku w powiększonej skali 2:1 w trzech różnych widokach, fig. 3 - drugie urządzenie nastawcze według wynalazku w układzie przy zamku rozprężnym i elemencie wsporczym , fig. 4 - fragment urządzenia nastawczego z fig. 3, w przekroju poprzecznym, fig. 5 - korzystny przykład wykonania drugiego urządzenia nastawczego jako układu regulacji mimośrodowej, fig. 6 - dalszy przykład wykonania drugiego urządzenia nastawczego w widoku z góry na hamulec bębnowy, fig. 7 - korzystny przykład wykonania drugiego urządzenia nastawczego jako kombinacji segmentu obrotowego, tulei i sworznia nagwintowanego, fig. 8 - drugie urządzenie nastawcze w kombinacji segmentu obrotowego i dźwigni zaciskowej, fig. 9 - układ nastawczy według wynalazku, wstawiony w element naciskowy, w przekroju wzdłużnym, fig. 10 - uruchamiany mechanicznie dwukierunkowy hamulec bębnowy z samoczynnym urządzeniem regulacyjnym i układem kompensacji siły, w widoku z góry, fig. 11 - fragment mechanicznie i hydraulicznie uruchamianego dwukierunkowego hamulca bębnowego z samoczynnym urządzeniem nastawczym, w widoku z góry, przy czym nie uwidoczniona część jest wykonana tak sumo jak na fig. 10, fig. 12 - hamulec bębnowy z mechanicznym rozpieraczem i dwoma członami nastawczymi, w widoku ogólnym, fig. 13 szynę naciskową członu nastawczego w widoku z boku, fig. 14 - szynę naciskową w widoku z

164 099 góry, fig. 15 - szynę naciskową w widoku od czoła, fig. 16 - uzębienie poprzeczne na górnej powierzchni szyny naciskowej, fig. 17 - uzębienie poprzeczne z fig. 16 w widoku z boku, fig. 18 - drążek naciskowy członu nastawczego w widoku z boku, fig. 19 - drążek naciskowy członu nastawczego w widoku z góry, fig. 20- drążek naciskowy członu nastawczego w przekroju poprzecznym, fig. 21 - uzębienie poprzeczne na górnej powierzchni drążka naciskowego, fig. 22, 23 i 24 - montaż drążka naciskowego i szyny naciskowej do postaci ramienia naciskowego, pracującego jako człon nastawczy, fig. 25 - ramię naciskowe w stanie początkowym, z pełnymi okładzinami hamulcowymi, a fig. 26 - ramię naciskowe w stanie końcowym z zużytymi okładzinami hamulcowymi.

Na fig. 1 przedstawiony jest w widoku ogólnym, uruchamiany mechanicznie, samowspomagający hamulec bębnowy wewnątrzszczękowy, z jedną parą szczęk hamulcowych 4, 5, umieszczonych na elemencie naciskowym 6 i tarczy nośnej 27, przy czym szczęki hamulcowe 4, 5 są zaoppttrone w sprrężⁿn nnaiąggwą 7. Wykonann jjdco zamek rozpierrjąąy meehhaiczny rozpieracz 3 działa pomiędzy parą wzajemnie przeciwległych końców szczęk hamulcowych, napiętych wstępnie za pomocą sprężyny naciągowej 10. Mechaniczny opzpIrraca 3, złożony z dźwigni rozpierającej’ 69, nakładki naciskowej 70, linki ciągnącej i sworznia przegubowego 72, powoduje docisk szczęk hamulcowych 4, 5 do ptohpającego je bębna hamulcowego 1. Umieszczone równolegle do mrhhnnIcaeegp roapiroazza 3 urządzenie naptowcar 39, które jest złożone z dwudzielnego ramienia nacipkpwego o zmiennej długo^ż , zamocowanego pomiędzy szczękami hamulcowymi 4, 5, mostkuje minimolnk skok hamulca z co najmniej jednym z otworów mocujących ramię naciskpwr i styka się z elementem wsporczym 2 pod działaniem drugiego urządzenia regulacyjnego za pośrednictwem przesuwnego w kierunku obwodowym, regulacyjnego elementu naciskowego 14, umieszczonego na ramieniu 12, wspierającym szczękę hamulcową 5 i zawierającym klin obrotowy 15. Regulacyjny element nahiskpwk 14 oraz ramiona 12, 13 szczęk hamulcowych zawierają biegnące stycznie do punktu środkowego hamulca bębnowego otwory 45, 46, 47, w które wchodzi klin obrotowy 15. Klin obrotowy 15 jest przy tym prowadzony promieniowo przez regulacyjny element naciskowy 14 i jest obracany przez regulacyjną sprężynę naciągową 16 dokoła swego punktu obrotu ku regulacyjnemu elementowi naciskowemu 14.

Szczęki hamulcowe 4, 5 są przytrzymywane w kierunku elementu nahiskpwrgo 6 i mechanicznego rozpieracaa 3 przez sprężyny nahiągpwe 7,10, przy czym urządzenie naptowhzr 39, mające postać dwudzielnego elementu tłoczonego, wchodzi w wykroje 4-0,41 w segmencie 13 oamireIa i w ramieniu 12 szczęki hamulcowej i jest zabezpieczone przed wypadnięciem przez sprężynę eohiggową 10 szczęki hamulcowej, znajdującą się przed trapireiami prowadniczymi. Szczęka hamulcowa 5 mieści na swym ramieniu 12 drugie urządzenie regulacyjne , złożone z klina obrotowego 15, regulacyjnego elementu eahisknwegp 14 i regulacyjnej sprężyny naciągowej 16. Pomiędzy ramię 12 szczęki hamulcowej a segment 13 ramienia wstawiony jest element naciskowy 14, przesuwny w kierunku obwodowym ku elementowi wsporczemu 2 i zamkowi rozprężnemu 3, przy czym promieniowe prowadzenie elementu nocipkpwrgp 14 jest zapewnione przez powierzchnię wewnętrzną 65 blachy nośnej okładziny oraz przez wgłębienie 28 w obrzeżu ramienia 12 szczęki hamulcowej. Uchwyty 8 szczęk hamulcowych zapewniają równoległe ustawienie szczęk hamulcowych 4, 5 względem tarczy nośnej 27 hamulca.

Figura 2 przedstawia pierwsze urządzenie regulacyjne według wynalazku w powiększonej skali, w trzech różnych widokach, gdzie urządzenie eoptowhar 39 składa się z dwóch, wykonanych korzystnie jako elementy tłoczne, tarcz 17, 19 z elementami prowadniczymi 26, umieszczonymi z boku na pierwszej tarczy 19 i obejmującymi drugą tarczę 17 w kierunku podłużnym. Wytłoczona z blachy tarcza 17 jest zaopatrzona w kierunku podłużnym w otwór wydłużony 18, który prowadzi osadzoną na tarczy 19 szyjkę eitpkpłko, tak iż obydwie tarcze 17,19 są zaciśnięte z możliwością zmiany długości przez łeb 37 i zakuwkę 38 nitpkpłko. Przez nito^ek przytrzymywana jest sprężyna płytkowa 22, której odgięty dwukrotnie koniec współpracuje poprzez wykrój 20, wykonany w kierunku przesuwu tarczy 19, z uzębieniem poprzecznym 23, przewidzianym na tarczy 17. W kierunku rozsuwania tarcz 17, 19 poszczególne zęby uzębienia poprzecznego 23 i sprężyny płytkowej 22 mają w przybliżeniu jednakowe ustawienie kątowe, wskutek czego uzębienia z łatwością ślizgają się po sobie, natomiast w kierunku dosuwania do

164 099 siebie tarcz 17, 19 występuje działanie blokujące, tak iż urządzenie nastawcze 39 zapewnia zawsze działanie nastawcze, rozprężające szczęki hamulcowe 4, 5, a tym samym nie umożliwia żadnego samoczynnego cofnięcia. W celu oparcia lub osadzenia urządzenia nastawczego 39 na szczękach hamulcowych 4, 5, obydwie tarcze 17, 19 są ukształtowane na swych końcach jako hakowate ramiona 24, które wchodzą w wykroje 40, 41 na powierzchni ramienia szczęki hamulcowej. Wskutek hakowatego uformowania ramion 24, na końcach urządzenia nastawczego 39 powstają przewężenia, w których odgięte pod kątem prostym trzpienie prowadnicze 25 na tarczach 17, 19 pozostają, w celu podparcia urządzenia nastawczego 39 na szczękach hamulcowych 4, 5.

Urządzenie nastawcze 39 działa jako część składowa pierwszego urządzenia regulacyjnego wyłącznie jako układ regulacji rozprężnej, ponieważ wskutek wysuwnie rozwiązanych tarcz 17, 19 szczęki hamulcowe 4, 5 są rozprężane w przypadku zużycia okładzin, aby zapewnić niemal stały skok luzowania hamulca, a tym samym niezmienne warunki działania hamulca bębnowego.

Figura 3 przedstawia konstrukcję drugiego urządzenia regulacyjnego hamulca bębnowego według wynalazku jako rozwinięcie i częściowy przekrój z fig. 1, gdzie równolegle do sprężyny naciągowej 10 szczęk hamulcowych zawieszona jest w otworze na końcu tarczowego regulacyjnego elementu naciskowego 14 regulacyjna sprężyna naciągowa 11, która pod działaniem siły naciągowej doprowadza element naciskowy 14 do stanu przylegania do elementu wsporczego 2, uwidocznionego częściowo na fig. 3. Rcanię 12 szczęlk hia^uł^oo^^j i segment 13 ranienia są połączone ze sobą korzystnie za pomocą zgrzewania punktowego w swych wgłębieniach 28 obrzeży powierzchni obu części, przy czym osadzony między nimi regulacyjny element naciskowy 14 i klin obrotowy 15 są umieszczone przesuwnie lub wychylnie w otworach 45,46,47, nie uwidocznionych bliżej na fig. 3.

Figura 4 przedstawia przesuwny równolegle regulacyjny element naciskowy 14 pomiędzy uwidocznionym w przekroju, przyległym ramieniem 12 szczęki hamulcowej a segmentem 13 ramienia, a także podparty wychylnie w otworze 46 ramienia 12 klin obrotowy 15, który jest nakierowany dokoła łożyska obrotowego 30, pod działaniem swej sprężyny naciągowej 16, na regulacyjny element naciskowy 14. Łuk 34 pozostaje przy tym podczas ruchu nastawczego w otworze prostokątnym 45 elementu naciskowego 14, aż zderzak krańcowy 35 oprze się po wykonaniu maksymalnego skoku regulacyjnego o powierzchnię boczną regulacyjnego elementu naciskowego 14. W celu ułatwienia ruchu nastawczego regulacyjnego elementu naciskowego 14, een osami zawiera na obu swych powieizchrnach bocznych wybrzuszema 29 , które dtjją punktową, minimalizującą rdzę i tarcie, powierzchnię stykową względem przyległego segmentu 13 ramienia i samego ramienia 12 szczęki hamulcowej.

Opisane w oparciu o fig. 3 i 4 drugie urządzenie regulacyjne, złożone w zasadzie z regulacyjnego elementu naciskowego 14, klina obrotowego 15 i jego sprężyny 16, działa jako układ regulacji przylegania szczęki hamulcowej 5 do elementu wsporczego 2, aby móc kompensować luz, powstający pomiędzy położoną od strony nabiegu szczęką hamulcową 5, aelementem wsporczym 2, wskutek regulacji rozprężnej pierwszego urządzenia regulacyjnego.

Uwidoczniona wycinkowo na fig. 5 postać wykonania drugiego urządzenia regulacyjnego przy szczęce hamulcowej 5 zawiera, obciążony za pomocą sprężyny skręcanej, mimośród 48, który styka się swą uzębioną powierzchnią czołową, rozwiązaną jako tor krzywoliniowy, z uzębionym końcem regulacyjnego elementu naciskowego 14, przesuwnego w kierunku obwodowym. Mimośród 48 jest osadzony obrotowo na sworzniu 49 pomiędzy ramieniem 12 szczęki hamulcowej, a ramieniem wsporczym 51, przy czym sprężyna skręcana 50, nasadzona na sworzeń 49, przylega jednym końcem do ramienia wsporczego 51, natomiast drugim końcem przenosi siłę napięcia wstępnego sprężyny na mimośród 48, tak iż pod działaniem sprężyny naciągowej 32, przytrzymywanej na elemencie wsporczym 2 i regulacyjnym elemencie naciskowym 14, ten ostami porusza się ku elementowi wsporczemu 2.

Figura 6 przedstawia dalszą zalecaną postać wykonania drugiego urządzenia regulacyjnego, gdzie w otworach podłużnych 66, 67, rozmieszczonych równolegle w płaszczyźnie rysunku w jednej linii jeden za drugim, pomiędzy ramieniem 12 szczęki hamulcowej a ramieniem wsporczym 51, prowadzony jest w kierunku rozprężania szczęk hamulcowych 4, 5 przesuwny

164 099 element zaciskowy 52, którego korpus w kształcie sworznia jest oparty na powierzchni płaszczowej, aby zapewniać dobrą współpracę na końcu regulacyjnego elementu naciskowego 14. Na sworzniu umieszczone są z obu stron czopy 31, które są prowadzone niemal bez luzu w otworach podłużnych 66, 67. Za pomocą sprężyny naciągowej 16 klina obrotowego, która jest zawieszona zarówno na czopie 31, jak i w gnieździe 68, element zaciskowy 52 naciska swym sworzniem na klinowy koniec regulacyjnego elementu naciskowego 14 tak, iż zapewnione jest stałe zamknięcie siłowe na wybiegającym klinowo końcu elementu naciskowego 14, w celu każdorazowego zachowywania położenia nastawionego. Do przesuwania elementu naciskowego 14, przy elemencie wsporczym 2, służy sprężyna naciągowa 32.

Dalszy przykład korzystnego wykonania drugiego urządzenia regulacyjnego na szczęce hamulcowej 5 przedstawia fig. 7, gdzie osadzony obrotowo na sworzniu 49 korpus 57 tulei, którego gwint piłokształtny 60, położony w wydrążeniu, współpracuje ze sworzniem nagwintowanym 58, jest przyłączony przegubowo za pośrednictwem sworznia łożyskowego 55, wskutek czego segment obrotowy 53 jest utrzymywany w swym położeniu na elemencie wsporczym 2. Dzięki sile naciągowej regulacyjnej sprężyny naciągowej 11, po rozprężeniu szczęk hamulcowych 4, 5, ulega przestawieniu segment obrotowy 53, aż do zetknięcia się z elementem wsporczym 2, wskutek czego stosownie do podziałki uzębienia gwintu piłokształtnego 60, urządzenie regulacyjne pozostaje w swym nowym położeniu. W celu przesuwania i zatrzymywania sworznia nagwintowanego 58, korpus 57 tulei jest przecięty w kierunku ruchu, aby umożliwić poszerzenie tego korpusu 57 z następującym bezpośrednio potem zatrzymaniem sworznia nagwintowanego 58.

Figura 8 przedstawia zasadę regulacji blokady dźwigni zaciskowej. Segment obrotowy 53, osadzony obrotowo na sworzniu 55, opiera się o dźwignię zaciskową 54, której ramię biegnie z przesunięciem osi w kierunku osi środkowej sworznia 49, przy czym dźwignia zaciskowa 54 jest utrzymywana stale w stanie współpracy z segmentem obrotowym 53, za pomocą sprężyny skręcanej na sworzniu 49. W przypadku wychylenia się segmentu obrotowego 53 w kierunku nastawiania ulega odciążeniu powierzchnia styku obu części i segment obrotowy 53 obraca się aż do przylgnięcia do elementu wsporczego 2. Przy próbie cofnięcia segmentu obrotowego 53, zakleszcza się on z dźwignią zaciskową 54 wskutek siły naciągu sprężyny skręcanej 50, co powoduje silne, zatrzymujące zmostkowanie siły. W celu wzmocnienia działania zaciskającego, powierzchnia stykowa pomiędzy segmentem obrotowym 53, a dźwignią zaciskową 54 jest nacięta lub ząbkowana.

Figura 9 przedstawia element naciskowy 6 jako jednostronnie otwarty element wydrążony, ze znajdującą się w nim, obciążoną za pomocą sprężyny i przesuwną osiowo tarczą dociskową 62, która odbiera sworzeń naciskowy 63, tak iż jeden koniec szczęki hamulcowej opiera się podatnie o ten sworzeń 63, natomiast drugi koniec szczęki hamulcowej przylega na zamkniętej stronie elementu naciskowego do uformowanego sztywno gniazda 59. Siłę wybranej sprężyny naciskowej 64, działającą za pośrednictwem tarczy dociskowej 62 na sworzeń naciskowy 63, należy przy tym przyjąć większą od siły uruchamiania hamulca, przenoszonej od szczęki hamulcowej 5 na element naciskowy 6. Z drugiej strony siła sprężyny naciskowej 64 powinna pozostawać mniejszą od siły zamocowania bębna hamulca, która powoduje odkształcanie plastyczne, aby z jednej strony zapobiec uszkodzeniom materiału, z drugiej zaś strony umożliwić swobodne zwalnianie szczęk hamulcowych w przypadku oddziaływania naprężenia skurczowego wskutek ostygnięcia bębna 1 hamulca po przeprowadzonym hamowaniu. Pusta przestrzeń obudowy 61 jest uszczelniona na oddziaływanie wilgoci, za pomocą kołpaka ochronnego 73, który zamyka sworzeń naciskowy 63 i otwór obudowy 61. Pierścień zabezpieczający 74, wstawiony do żłobka obudowy 61, zapobiega niezamierzonemu wypadnięciu tarczy dociskowej 62 z prowadnicy obudowy oraz utrzymuje tę tarczę w jej naprężonym wstępnie położeniu.

Na figurze 10 uwidocznione są obydwie szczęki hamulcowe 101, 102 z okładzinami hamującymi 103,104. Bęben, do którego są dociskane okładziny 103,104, nie jest uwidoczniony. Pomiędzy obydwiema szczękami hamulcowymi 101, 102 widoczna jest tarcza nośna 105, na której są one zamocowane. U góry fig. 10 uwidocznione jest, pomiędzy obydwiema szczękami hamulcowymi 101, 102, urządzenie nastawcze 106 w postaci grzechotki. Jest ono zamocowane

164 099 na drugiej szczęce hamulcowej 102, w poszerzonym otworze okrągłym 107. Na pierwszej szczęce hamulcowej jest ono zamocowane jednocześnie za pomocą dźwigni 108, mianowicie tak, iż dźwignia 108 i szczęka hamulcowa 101 są zamocowane obok siebie sztywno, lecz z możliwością obracania się dokoła wspólnej osi, mianowicie ich zamocowania. Druga szczęka hamulcowa 102 i dźwignia 108 przylegają bezpośrednio do elementu wsporczego 109, a pierwsza szczęka hamulcowa jedynie pośrednio, mianowicie za pośrednictwem dźwigni 108. Również mechaniczny rozpieracz 110 i sprężyna 111 działają bezpośrednio tylko na dźwignię 108 i drugą szczękę hamulcową 102. Dźwignia 108 jest zaopatrzona na swym drugim końcu w uzębienie piłokształtne 112, które współpracuje z zębatką piłokształtną 113 na dźwigni grzechotkowej 114. Ta dźwignia grzechotkowa 114 jest osadzona obrotowo i zamocowana na stałe na pierwszej szczęce hamulcowej 101 oraz naprężona wstępnie za pomocą sprężyny spiralnej 115 względem dźwigni 108, która jednym ramieniem 116 opiera się o szczękę hamulcową 101, natomiast drugim ramieniem 117 jest zahaczona w wybraniu 118 dźwigni grzechotkowej 114.

Przy uruchamianiu mechanicznego rozpieracza 110 przemieszcza się dźwignię 108 w lewo, a drugą szczękę hamulcową 102 w prawo. Po pokonaniu luzu s, który jest zadany przez poszerzony otwór okrągły 107, grzechotka urządzenia nastawczego 106 zaczyna się ślizgać. Jednocześnie rozciąga się sprężyna 111 i przemieszcza się w lewo pierwsza szczęka hamulcowa 101. Dźwignia 108 i dźwignia grzechotkowa 114 nie przemieszczają się przeciw sobie, ponieważ uzębienie piłokształtne 112 i zębatka piłokształtna 113 są tak rozwiązane, iż nie ślizgają się po sobie wówczas, gdy siła działa od wewnątrz na zewnątrz. Jest to stan hamowania. Gdy tylko hamowanie zostaje zakończone, nie działa już żadna siła rozprężająca i sprężyna 111 dąży do ściągnięcia razem pierwszej 101 i drugiej szczęki hamulcowej 102 lub dźwigni 108 i drugiej szczęki hamulcowej 102. Najpierw przebyty zostaje z powrotem odcinek luzu s - grzechotka 106 pozostaje bez ruchu - następnie zaś sprężyna 111 pociąga dźwignię 108 do wewnątrz. Gdy siła sprężyny 111 jest większa od siły sprężyny spiralnej 115, wówczas uzębienie piłokształtne 112 ślizga się wzdłuż zębatki piłokształtnej 113, aż ponownie zapanuje równowaga sił i dźwignia 108 oprze się o element wsporczy 109. W tym momencie po drugiej stronie przylega również druga szczęka hamulcowa 102 ponownie do elementu wsporczego 109 i regulacja jest zakończona. Obydwie szczęki hamulcowe 101, 102 są oddalone od bębna każdorazowo o skok luzowania hamulca, który jest mniejszy od luzu s. Pierwsza regulacja po zmontowaniu hamulca następuje przez jedno- lub wielokrotne uruchamianie, ponieważ prawidłowy skok luzowania hamulca nastawia się automatycznie.

Pomiędzy obydwoma końcami obu szczęk hamulcowych 101,102, które nie są zwrócone ku rozpieraczowi 110, umieszczony jest układ 119 kompensacji siły. Składa się on z obudowy 120, połączonej z pierwszą szczęką hamulcową 101, ze sworznia nagwintowanego 121, który jest otoczony przez sprężynę naciskową 122 i przechodzi przez tarczę 123, oraz na który nakręcona jest nakrętka 124, a także z elementu dociskowego 125, działającego za pośrednictwem tarczy 123 na sprężynę naciskową 122 i połączonego z drugą szczęką hamulcową 102. Nakrętka 124 napina wstępnie sprężynę naciskową 122 za pomocą tarczy 123. Jeśli hamulec postojowy został dociągnięty w stanie nagrzania, to w przypadku znanych hamulców było często trudne lub niemożliwe ponowne zluzowanie potem ochłodzonego hamulca. Niekiedy dochodziło nawet do odkształceń bębna. Dzięki układowi 119 kompensacji siły jest to niemożliwe, ponieważ poddaje się on sprężyście dużym siłom. Przez odpowiednie zwymiiarowanie sprężyny można z całą niezawodnością zapobiec uszkodzeniom.

Figura 11 przedstawia jeszcze inny przykład wykonania wynalazku, a mianowicie kombinowany hamulec (hydrauliczny) i postojowy (mechaniczny). Układ jest w zasadzie podobny - także w nie uwidocznionej części - jak na fig. 10. Zamiast grzechotki przewidziany jest uruchamiany hydraulicznie cylinder, który funkcjonuje pomiędzy dźwignią 108, a drugą szczęką hamulcową 102. Pierwsza szczęka hamulcowa 101 i dźwignia 108 są osadzone obrotowo obok siebie za pomocą oddzielnego sworznia. Ponadto sprężyna 111 jest zamocowana na dźwigni 108 w wydłużonym otworze 128, dzięki któremu zapewniony jest niezbędny luz s. Działanie jest podobne jak opisane powyżej.

Figura 12 przedstawia uruchamiany mechanicznie samowspomagający dwukierunkowy hamulec bębnowy ze szczękami wewnętrznymi w widoku ogólnym, z jedną parą szczęk

164 099 hamulcowych 204, 205, umieszczonych na elemencie naciskowym 206 na tarczy nośnej 227 hamulca i zaopatrzonych w sprężynę naciągową 207. Mechaniczne urządzenie uruchamiające, wykonane jako zamek rozpierający 203, funkcjonuje pomiędzy jedną parą wzajemnie przeciwległych końców 214, 280 szczęk hamulcowych, naprężonych wstępnie za pomocą ich sprężyny naciągowej 210. Rozpieracz 203, złożony z dźwigni uruchamiającej 269, nakładki naciskowej 270, linki ciągnącej i sworznia przegubowego 272, może dociskać szczęki hamulcowe 204,205 do obejmującego je bębna hamulcowego 201, uwidocznionego w przekroju. Osadzony równolegle do rozpieracza 203 urządzenie nastawcze 239, złożone z dwudzielnego ramienia naciskowego o zmiennej długości, zamocowanego pomiędzy szczękami hamulcowymi 204, 205, mostkuje przy tym minimalny skok luzowania hamulca w co najmniej jednym z otworów 240, 241, przyjmujących ramię urządzenia nastawczego 239. Drugi człon nastawczy 214, 215 jest osadzony na ramieniu 212, podpierającym szczękę hamulcową 205 oraz zawiera klin obrotowy 215 i przesuwny w kierunku obwodowym regulacyjny element naciskowy 214, który można doprowadzać do stanu przylegania do elementu wsporczego 202. Regulacyjny element naciskowy 214 i ramiona 212, 213 szczęk hamulcowych zawierają otwory 246, które biegną stycznie do punktu środkowego hamulca bębnowego i w które wstawiony jest klin obrotowy 215. Klin obrotowy 215 jest prowadzony przy tym promieniowo przez regulacyjny element naciskowy 214 i wychylany przez regulacyjną sprężynę naciągową 216 dokoła swego punktu obrotu ku elementowi 214.

Szczęki hamulcowe 204, 205, są przytrzymywane przez sprężyny naciągowe 207, 210 w kierunku elementu naciskowego 206 i rozpieracza 203. Ramię naciskowe 239 wchodzi w otwory 240, 241 w segmencie 213 ramienia 212 szczęki hamulcowej i w samym ramieniu 212. Urządzenie nastawcze 239 jest zabezpieczone przed wypadnięciem za pomocą osadzonej przed nim sprężyny naciągowej 210 szczęki hamulcowej. Szczęka hamulcowa 205 przyjmuje na swoje ramię 212 drugie urządzenie regulacyjne z regulacyjnym elementem naciskowym 214 i klinem obrotowym 215 oraz regulacyjną sprężynę naciągową216. Pomiędzy ramię 212 szczęki hamulcowej a segment 213 tego ramienia wstawione są przesuwnie: element naciskowy 214 w kierunku obwodowym w stronę punktu podparcia 202 oraz rozpieracz 203. Promieniowe prowadzenie elementu naciskowego 214 jest zapewnione przez powierzchnię wewnętrzną 265 blachy nośnej okładziny oraz przez wgłębienie 228 na obrzeżu ramienia 212 szczęki hamulcowej. Uchwyty 208 szczęk hamulcowych zapewniają równoległe ustawienie szczęk hamulcowych 204, 205 względem tarczy nośnej 227 hamulca. Koniec 214 szczęki hamulcowej jest wykonany jako element naciskowy 214. Regulacyjna sprężyna naciągowa 211 jest zawieszona w otworze na końcu płaskiego regulacyjnego elementu naciskowego 214 tak, iż pod działaniem siły naciągu sprężyny można doprowadzać regulacyjny element naciskowy 214 do położenia przylegania do elementu wsporczego 202. Sprężyny 210 i 216 są zawieszone w otworach 268, które służą jako ich gniazda. Płyty nośne 226 okładziny odbierają okładziny cieme 281, 282 i są zamocowane na ramionach 212, 212’.

Figury 13,14 i 15 przedstawiają szynę naciskową 283. Szyna naciskowa 283jest wykonana jako element tłoczony z blachy i zawiera prostokątny płaski odcinek główny 284. Odcinek główny 284 jest ograniczony przez dwa końce 285, 286, zagięte pod kątem prostym w tym samym kierunku. Koniec 285 jest przy tym połączony z częścią główną 284 za pomocą odcinka 287 w kształcie litery S. Odcinek w kształcie litery S ciągnie się na obszarze 288, mającym szerokość 289, mniejszą od szerokości 290 odcinka głównego 284. Na końcu 286 przewidziany jest otwór 291 o wysokości 292. Otwór 291 ciągnie się wraz z przyległym otworem 293 aż do odcinka głównego 284. Na swym dolnym końcu 294 otwór 291 jest zaopatrzony w wybrania 295,296, tak iż w punktach narożnych, przy ściankach bocznych 297,298,299, ograniczających otwór 291, nie powstają żadne zadziory. W sąsiedztwie otworu 293, wchodzącego w odcinek główny, przewidziany jest dalszy otwór 300 w kształcie krzyża, zwany dalej również okienkiem. Otwór w kształcie krzyża rozciąga się swym dłuższym końcem 301 szczeliny podłużnej 302 w kierunku otworu 293 i jest oddzielony od tego ostatniego przez mostek 303’. Części boczne 302’ i 302 odcinka głównego 284 ograniczają szczelinę podłużną 302 w kierunku podłużnym. Szczelina podłużna 302 sięga aż do odcinka 287 w kształcie litery S. Szczelina poprzeczna 303 jest umieszczona w pobliżu obszaru 288 o mniejszej szerokości 289. Drążek naciskowy 283 jest

164 099 zaopatrzony od góry w gładką powierzchnię 304, natomiast na swej spodniej powierzchni 305 w uzębienie poprzeczne 307 na obszarze 306, ciągnącym się w kierunku podłużnym odcinka głównego 284 na odcinku 308.

Figury 16i 17 przedstawiają uzębienie poprzeczne 307, które jest rozwiązane piłokształtnie z powierzchnią 309,stojącą pionowo na powierzchniach 304, 305, oraz z powierzchnią 311, nachyloną pod kątem 310.

Figury 18, 19, 20 i 21 przedstawiają drążek naciskowy 312, który jest wykonany jako element tłoczony z blachy. Drążek naciskowy 312 zawiera odcinek główny 313, odcinek 314, wygięty w kształcie litery U, oraz odgięty pod kątem prostym koniec 315. Odgięty pod kątem prostym koniec 315 jest umieszczony przy odcinku głównym 313 za pomocą odcinka 316 w kształcie litery S. Inny odcinek 317 w kształcie litery S łączy odcinek 314 w kształcie litery U z odcinkiem głównym 313. Odcinek końcowy 314 w kształcie litery U jest wykonany w kaształcie krzyża i zawiera dwie nasady krzyżowe 318 i 319. Wygięty koniec 320 ramienia sprężynującego 321 odcinka 314 w kształcie litery U jest skierowany ku odcinkowi głównemu 313. Nasady krzyżowe 318, 319 są dokładnie tak szerokie jak odcinek główny 313 o szerokości 322. Górna powierzchnia 323 jest zaopatrzona w obszarze końcowym 324, w pobliżu ramienia sprężynującego 321 i nasad krzyżowych 318, 319, w uzębienia poprzeczne 325. Nasady 318, 319 są zakrzywione łukowo z zaokrągleniem 326. Uzębienie poprzeczne jest piłokształtne i jest zaopatrzone w powierzchnię 328, prostopadłą do powierzchni 327 oraz w powierzchnię pochyłą 329. Odcinek 314 w kształcie litery U zawiera ramię podstawowe 330.

Figury 22, 23 i 24 przedstawiają montaż urządzenia nastawczego 239, które jako dwudzielny człon nastawczy składa się z szyny naciskowej 283 i z drążka naciskowego 312. Drążek naciskowy 312 zostaje wprowadzony swym odcinkiem 314, wygiętym w kształcie litery U, do powiększonego otworu 291 szyny naciskowej 283 w kierunku 331, przetknięty przez niego, następnie porusza się on tym odcinkiem 314 w kierunku 332. Otwory 291, 293 są przy tym tak wykonane, że odcinek 314 w kształcie litery U można wprowadzić do nich bez problemu. Sprężynujące ramię 321 ze swymi nasadami 318,319 jest przemieszczane przez otwór krzyżowy 300 w kierunku 332, przy czym szczelina poprzeczna 303 jest tak rozwiązana, iż nasady krzyżowe 318, 319 przechodzą przez nią.

Z kolei drążek naciskowy 312 przemieszcza się w kierunku 333 względem szyny naciskowej 283 tak, iż nasady krzyżowe 318, 319 dochodzą do położenia przylegania do powierzchni 304 szyny naciskowej. Ponieważ nasady krzyżowe mają zaokrąglenie 326, przeto drążek naciskowy 312 z nasadami może ślizgać się po szynie naciskowej nawet na zanieczyszczeniach. Odcinek 316 w kształcie litery S przylega wówczas do odgiętego pod kątem prostym końca 286, tak iż występuje proste prowadzenie i osiąga się zadany wymiar dla prostego przetknięcia ramienia krzyżowego 321 przez okienko krzyżowe 300. Po nasunięciu w kierunku 333 ramię naciskowe zajmuje pierwsze położenie wyjściowe, w którym uzębienia poprzeczne 307 i 325 spoczywają w sobie. Położenie wzajemnego przylegania do siebie pionowych powierzchni uzębień poprzecznych jest wyregulowane i zabezpieczone przez wysokość 292 otworu 291 i przez odstęp 334 pomiędzy sprężynującym ramieniem 321 a odcinkiem głównym 313. Drążek naciskowy 312 jest ruchomy w kierunku 333, ze względu na działanie sprężynujące ramienia 321 i na uzębienie poprzeczne. Dopiero po uniesieniu sprężynującego ramienia w kierunku 332 i po rozłączeniu powierzchni drążka naciskowego i szyny naciskowej można przemieścić drążek naciskowy względem szyny 283 przeciw kierunkowi 333.

Figury 25 i 26 przedstawiają stan wyjściowy ramienia naciskowego, przy czym urządzenie nastawcze 239 przyjmuje długość 334 przy pełnych okładzinach hamulcowych oraz długość 334, powiększoną o długość 335 - przy całkowitym zużyciu okładzin. Zagięty koniec 320 drążka naciskowego 312 dochodzi wówczas do zderzaka 311' szyny naciskowej 283. Ramię podstawowe 330 jest prowadzone przy ściankach bocznych, ograniczających szczelinę podłużną 302.

164 099

=g$s

FIG.24

333 ,334

164 099

FIG.13 „

J⁸⁷ ,284 / ,304 ./—-ν¹⁷-—© ™ 308 '306 \₀₅

FIG.14 »,

288 300 i 302

V

285

286 291

FIG.15

283_v 297,²?⁸ 299

292 η / ν άο ' ^{295 2%} 296 ²⁸⁶

289 290

Γ;

'293

FIG.16

307

303 302 301 302'303'

FIG.18

FIG.17

310

309

307

311

312330

323

325 313

316

FIG 19

315

312 318 324 313 327 ' ’ —¹ )—

319 325

323

FIG.20 ⁸²¹ .

n-Z

319. ³²¹ 318

FIG . 21 ^{328 321}

312

164 099

•102

108

164 099

FIG.12

282

164 099

164 099

164 099

FIG.2

-+

ι

164 099

FIG.1

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims (54)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie nastawcze do hamulca szczękowego, zwłaszcza do uruchamianych mechanicznie samowspomagających hamulców bębnowych ze szczękami wewnętrznymi do pojazdów mechanicznych, z jedną parą szczęk hamulcowych osadzonych na elemencie naciskowym tarczy nośnej hamulca i zaopatrzonych w sprężyny naciągowe, z mechanicznym rozpieraczem, osadzonym pomiędzy parą wzajemnie przeciwległych końców szczęk hamulcowych, które są wstępnie naprężone za pomocą sprężyny, przy czym mechaniczny rozpieracz dociska szczęki hamulcowe do obejmującego je bębna hamulcowego, a ponadto hamulec bębnowy zawiera na co najmniej jednym ramieniu szczęki hamulcowej kompensujące luz urządzenie nastawcze, znamienne tym, że urządzenie nastawcze jest wykonane jako wieloczęściowe o zmiennej długości i składa się ono z pierwszego układu regulacyjnego, którym jest, umieszczone pomiędzy szczękami hamulcowymi (4, 5) urządzenie samonastawcze (39) o zmiennej długości oraz z drugiego układu regulacyjnego, zawierającego na ramieniu (12), podpierającym szczękę hamulcową (5), samonastawczy człon regulacyjny, który współpracuje w kierunku obwodowym zarówno z mechanicznym rozpieraczem (3), jak i z elementem wsporczym (2).
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że urządzenie nastawcze (39) stanowią dwie, umieszczone równolegle jedna na drugiej, tarcze (17,19), przy czym profil podstawowy tarcz (17,19) ma kształt prostokątny, a na podłużnych bokach prostokątnego profilu podstawowego umieszczone są elementy prowadnicze (26).
3. 3. Urządzenie według zastrz. 1, lub 2, znamienne tym, że dwie, prowadzone równolegle, tarcze (17,19) są umieszczone nad sobą w jednej linii, poprzecznie do kierunku przesuwu, przy czym na powierzchni ślizgowej pierwszej tarczy (19) zamocowany jest sworzeń prowadniczy (21), którego trzpień jest prowadzony w wydłużonym otworze (18) drugiej tarczy (17).
4. 4. Urządzenie, według zastrz. 3, znamienne tym, że sworzniem prowadniczym (21) jest korzystnie nitokołek, którego trzpień jest przesuwny w wydłużonym otworze (18) drugiej tarczy (17) i jest ograniczony przez łeb (37) i zakuwkę (38), przy czym pomiędzy łbem (37) a pierwszą tarczą (19) zamocowana jest sprężyna płytkowa (22), której odgięty koniec, wskazujący w kierunku regulacji ku tarczy (17), współpracuje poprzez wykrój (20) pierwszej tarczy (19) z uzębieniem poprzecznym (23), umieszczonym na powierzchni ślizgowej drugiej tarczy (17).
5. 5. Urządzenie, według zastrz. 4, znamienne tym, że powierzchnia uzębienia poprzecznego (23) jest piłokształtna, przy czym profil zębów swą częścią przednią jest zazębiony blokująco w kierunku regulacji korzystnie pod kątem prostym, natomiast część tylna zębów ma w kierunku przeciwnym kierunkowi regulacji, kąt rozwarty względem sprężyny płytkowej (22).
6. 6. Urządzenie, według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że wielodzielne urządzenie nastawcze (39) zawiera na swych powierzchniach krańcowych hakowate ramiona (24), które wchodzą w wykroje (40,41) szczęk hamulcowych (4,5), przy czym długość wykrojów (40,41) jest większa od szerokości wchodzących w nie ramion (24).
7. 7. Urządzenie, według zastrz. 6, znamienne tym, że w wybraniach (42,43) umieszczone są, załamane pod kątem prostym, trzpienie prowadnicze (25), które podpierając, dochodzą do położenia przylegania do ramienia (13) szczęki hamulcowej.
8. 8. Urządzenie, według zastrz. 2, znamienne tym, że drugą tarczę (17) urządzenia nastawczego (39) obejmują elementy prowadnicze (26) pierwszej tarczy (19).
9. 9. Urządzenie, według zastrz. 8, znamienne tym, że elementy prowadnicze (26) obejmują drugą tarczę (17) na podobieństwo litery U.
10. 10. Urządzenie, według zastrz. 5, znamienne tym, że w sprężynie płytkowej (22) wykonane są szczeliny podłużne (9).
11. 11. Urządzenie, według zastrz. 1, znamienne tym, że człon nastawczy drugiego układu regulacyjnego na szczęce hamulcowej (5) składa się z uzębionego łuku (34), zderzaka krańcowego (35), wybrania (33), dopasowanego do kształtu regulacyjnego elementu naciskowego (14)

    164 099 oraz z osadzonego mimośrodowo względem punktu obrotu łożyska obrotowego (30) klina obrotowego (15), na którego przyległym elemencie dźwigniowym zawieszona jest jednym końcem jego sprężyna naciągowa (16), podczas gdy przeciwległy koniec tej sprężyny wchodzi w gniazdo (8) ramienia (12) szczęki hamulcowej.
12. 12. Urządzenie, według zastrz. 11, znamienne tym, że klin obrotowy (15) jest wsparty pod działaniem sprężyny (16) swym łożyskiem obrotowym (30) w otworze (47) w ramieniu (12) szczęki hamulcowej, w pewnym odstępie stycznym względem osi środkowej hamulca bębnowego oraz styka się w wybraniu (33) z regulacyjnym elementem naciskowym (14).
13. 13. Urządzenie, według zastrz. 12, znamienne tym, że regulacyjny element naciskowy (14) zawiera małopowierzchniowe wybrzuszenia (29), które prowadzą przesuwny w kierunku obwodowym regulacyjny element naciskowy (14) pomiędzy ramieniem (12) szczęki hamulcowej a jego segmentem (13).
14. 14. Urządzenie, według zastrz. 13, znamienne tym, że w wybrzuszenia (29) wstawione są elementy obrotowe, zwłaszcza kulki, które są prowadzone tocznie przez przyległe powierzchnie boczne ramienia (12) szczęki hamulcowej i jego segmentu (13).
15. 15. Urządzenie, według zastrz. 12, znamienne tym, że regulacyjny element naciskowy (14) jest prowadzony w kierunku promieniowym przez powierzchnię wewnętrzną (65) nośnika okładziny i promieniowo naprzeciwległe umieszczone wgłębienia (28) blachy ramienia, utworzonej z ramienia (12) szczęki hamulcowej i jego segmentu (13).
16. 16. Urządzenie, według zastrz. 12, znamienne tym, że klin obrotowy (15) jest osadzony wychylnie za pośrednictwem otworów (47,46, 45) w segmencie (13), w ramieniu (12) szczęki hamulcowej i w regulacyjnym elemencie naciskowym (14) oraz jest prowadzony promieniowo w otworze (45) regulacyjnego elementu naciskowego (14).
17. 17. Urządzenie, według zastrz. 16, znamienne tym, że segment (13) i ramię (12) szczęki hamulcowej są połączone na stałe, na swym promieniowym obrzeżu zewnętrznym z blachą nośną (26), odbierającą okładzinę hamulcową oraz w swych wgłębieniach (28), w szczególności za pomocą zgrzewania punktowego.
18. 18. Urządzenie, według zastrz. 16, znamienne tym, że regulacyjny element naciskowy (14) styka się swą powierzchnią, zwróconą ku elementowi wsporczemu (2), ze zderzakiem tego elementu (2), pod działaniem sprężyny regulacyjnej (11), zawieszonej w otworze elementu naciskowego (14) i wytwarzającej siłę naciągową.
19. 19. Urządzenie, według zastrz. 18, znamienne tym, że sprężyna regulacyjna (11) jest osadzona w położeniu równoległym względem sprężyny naciągowej (10) szczęki hamulcowej i obie wchodzą wspólnie do gniazda w szczęce hamulcowej (4), przy czym sprężynę naciągową (10) szczęki hamulcowej ograniczają trzpienie prowadnicze (25) urządzenia nastawczego (39).
20. 20. Urządzenie, według zastrz. 1, znamienne tym, że człon regulacyjny drugiego urządzenia regulacyjnego na szczęce hamulcowej (5) składa się z obciążonego za pomocą sprężyny skręcanej mimośrodu (48), który styka się swą uzębioną powierzchnią czołową, ukształtowaną według logarytmicznego toru krzywoliniowego, z uzębionym końcem regulacyjnego elementu naciskowego (14), przesuwnego w kierunku obwodowym.
21. 21. Urządzenie, według zastrz. 1 albo 20, znamienne tym, że co najmniej jedna, nawinięta dokoła sworznia (49), sprężyna skręcana (50), której pierwszy koniec opiera się o mimośród (48), przekręca mimośród (48) w kierunku regulacyjnego elementu naciskowego (14) oraz, że pod wpływem zamknięcia siłowego sprężyna naciągowa (32), osadzona na elemencie wsporczym (2) i regulacyjnym elemencie naciskowym (14), doprowadza regulacyjny element naciskowy (14), przesuwny w kierunku obwodowym, do zetknięcia się z elementem wsporczym (2).
22. 22. Urządzenie, według zastrz. 21, znamienne tym, że sworzeń (49) odbiera osadzony obrotowo mimośród (48) i jest umieszczony na stałe pomiędzy ramieniem (12) szczęki hamulcowej a ramieniem wsporczym (51).
23. 23. Urządzenie, według zastrz. 19, znamienne tym, że siła napięcia wstępnego sprężyny naciągowej (10) szczęki hamulcowej jest większa od siły napięcia wstępnego regulacyjnej sprężyny naciągowej (11).

    164 099
24. 24. Urządzenie, według zastrz. 16 albo 21, znamienne tym, że pomiędzy ramieniem (12) szczęki hamulcowej a ramieniem wsporczym (51), w otworach podłużnych (66,67), prowadzony jest przesuwny w kierunku rozprężania szczęk hamulcowych (4, 5), element zaciskowy (52), którego korpus sworzniowy zawiera na powierzchni płaszczyznowej rowki, które współpracują z jednym końcem elementu naciskowego (14).
25. 25. Urządzenie, według zastrz. 24, znamienne tym, że przesuwny element zaciskowy (52) jest wykonany w kierunku regulacji jako płytka klinowa i jest prowadzony w otworach podłużnych (66,67), za pomocą umieszczonych obustronnie czopów (31).
26. 26. Urządzenie, według zastrz. 25, znamienne tym, że element zaciskowy (52), przesuwny w kierunku podłużnym, oddziaływa pod działaniem sprężyny (16) w sposób zamknięty siłowo, na obrzeże regulacyjnego elementu naciskowego (14), zwężające się klinowo w kierunku rozprężania szczęk hamulcowych (5).
27. 27. Urządzenie, według zastrz. 1 albo 20, znamienne tym, że człon regulacyjny drugiego urządzenia nastawczego zawiera na szczęce hamulcowej (5) dźwignię zaciskową (54), obciążoną za pomocą sprężyny skręcanej (50) i osadzoną mimośrodowo na ramieniu (12) szczęki hamulcowej, za pomocą sworznia (49), przy czym powierzchnia krańcowa dźwigni zaciskowej (54) jest korzystnie uzębiona i styka się ze zderzakiem segmentu obrotowego (53), który obraca się mimośrodowo na stacjonarnym sworzniu łożyskowym (55), umieszczonym pionowo na ramieniu (12) szczęki hamulcowej, oraz jest zaopatrzony w regulacyjną sprężynę naciągową (11), osadzoną w otworze (56).
28. 28. Urządzenie, według zastrz. 18, znamienne tym, że pod naciskiem regulacyjnej sprężyny naciągowej (11) segment obrotowy (25) jest w styczności z elementem wsporczym (2).
29. 29. Urządzenie, według zastrz. 27, znamienne tym, że człon nastawczy drugiego urządzenia regulacyjnego na szczęce hamulcowej (5) zawiera, osadzony obrotowo na ramieniu (12) tej szczęki i zaopatrzony w co najmniej jedną szczelinę podłużną, element tulejowy (57), którego umieszczony w wydrążeniu gwint piłokształtny (60) współpracuje ze sworzniem nagwintowanym (58), który jest połączony przegubowo z segmentem obrotowym (53).
30. 30. Urządzenie, według zastrz. 1, znamienne tym, że zawiera zespół nastawczy, złożony z elementu naciskowego (6) i ze sworznia naciskowego (63), prowadzonego przesuwnie w obudowie (61), za pomocą tarczy dociskowej (62), przy czym pomiędzy tarczą dociskową (62) a przeciwległą ścianką w wydrążeniu obudowy (61) wstawiona jest sprężyna naciskowa (64).
31. 31. Urządzenie nastawcze do hamulca szczękowego, zwłaszcza do uruchamianych mechanicznie, samowspomagających hamulców bębnowych ze szczękami wewnętrznymi do pojazdów mechanicznych, z jedną parą szczęk hamulcowych osadzonych na elemencie naciskowym tarczy nośnej hamulca i zaopatrzonych w sprężyny naciągowe, z mechanicznym rozpieraczem, osadzonym pomiędzy parą wzajemnie przeciwległych końców szczęk hamulcowych, które są wstępnie naprężone za pomocą sprężyny, przy czym mechaniczny rozpieracz dociska szczęki hamulcowe do obejmującego je bębna hamulcowego, a ponadto hamulec bębnowy zawiera, na co najmniej jednym ramieniu szczęki hamulcowej, kompensujące luz urządzenie nastawcze, znamienne tym, że urządzenie nastawcze jest wykonane jako wieloczęściowe, o zmiennej długości i jest utworzone przez dwa urządzenia nastawcze, współpracujące z dwiema sprężynami, przy czym element wsporczy (109) jest umieszczony promieniowo - w odniesieniu do bębna - dalej na zewnątrz, niż sprężyna (111), również dalej na zewnątrz niż element wsporczy (109) zamocowane jest promieniowo wielostopniowe urządzenie nastawcze (106, 126), mianowicie pomiędzy obiema szczękami hamulcowymi (101, 102), względnie pomiędzy drugą szczęką hamulcową (102) a dźwignią (108), osadzoną na pierwszej szczęce hamulcowej (101), że element wsporczy (109), urządzenie rozpierające (110, 126) i sprężyna (111) są umieszczone pomiędzy dźwignią (108) a drugą szczęką hamulcową (102), że dźwignia (108), osadzona jednym końcem na pierwszej szczęce hamulcowej (101), jest zazębiona swym drugim końcem z dźwignią grzechotkową (114), osadzoną również na pierwszej szczęce hamulcowej (101).
32. 32. Urządzenie, według zastrz. 31, znamienne tym, że dźwignia (108) i dźwignia grzechotkowa (114) są tak rozwiązane, iż wykluczona jest regulacja podczas hamowania i następuje ona dopiero po zluzowaniu hamulca.

    164 099
33. 33. Urządzenie, według zastrz. 32, znamienne tym, że wielostopniowe urządzenie nastawcze (106) ma postać grzechotki.
34. 34. Urządzenie, według zastrz, 33, znamienne tym, że urządzenie nastawcze (106) jest ręcznie rozkręcalne.
35. 35. Urządzenie, według zastrz. 34, znamienne tym, że urządzenie nastawcze (106) jest przestawne bezstopniowo.
36. 36. Urządzenie, według zastrz. 35, znamienne tym, że wielostopniowe urządzenie nastawcze jest połączone funkcjonalnie z hydraulicznym rozpieraczem (126).
37. 37. Urządzenie, według zastrz. 36, znamienne tym, że dla zamocowania wielostopniowego urządzenia nastawczego (106) lub sprężyny (111), w drugiej szczęce hamulcowej (102) lub w dźwigni (108), wykonany jest otwór owalny (128) i otwór poszerzony (107), tak iż regulacja rozpoczyna się dopiero po pokonaniu zadanego luzu (s).
38. 38. Urządzenie, według zastrz. 37, znamienne tym że obydwie szczęki hamulcowe (102, 101) są symetryczne względem siebie, to jest wzajemnie wymienne.
39. 39. Urządzenie, według zastrz. 32, znamienne tym, że dźwignia grzechotkowa (114) jest napinana wstępnie przez mającą dwa ramiona (116,117) sprężynę spiralną (115) z drutu, która jest osadzona na tym samym sworzniu, za pomocą którego dźwignia grzechotkowa (114) jest zamocowana na szczęce hamulcowej (101).
40. 40. Urządzenie, według zastrz. 39, znamienne tym, że jedno ramię (116) sprężyny opiera się o szczękę hamulcową (101), natomiast drugie ramię (117) wchodzi w wybranie (118) w dźwigni grzechotkowej 9114).
41. 41. Urządzenie, według zastrz. 30 lub 40, znamienne tym, że pomiędzy przeciwległymi względem rozpieracza (110, 126) końcami szczęk hamulcowych (101, 102) umieszczony jest układ (119) kompensacji siły, złożony w zasadzie z naprężonego wstępnie zespołu sprężynowego.
42. 42. Urządzenie, według zastrz.41, znamienne tym, że układ (119) kompensacji siły składa się z obudowy (120) i z umieszczonej w niej silnej walcowej sprężyny naciskowej (122), która jest naprężona wstępnie przez tarczę (123) i przez nakrętkę (124), nakręconą na sworzeń nagwintowany (121), przechodzący przez tarczę (123) i sprężynę naciskową (122) oraz zamocowany na obudowie (120).
43. 43. Urządzenie, według zastrz. 42, znamienne tym, że układ (119) kompensacji siły posiada określoną charakterystykę sprężynowania, dzięki zastosowaniu kombinacji różnych rodzajów sprężyn naciskowych, tarczowych i tym podobnych.
44. 44. Urządzenie nastawcze do hamulca szczękowego, zwłaszcza do uruchamianych mechanicznie, samowspomagających hamulców bębnowych ze szczękami wewnętrznymi do pojazdów mechanicznych, z jedną parą szczęk hamulcowych osadzonych na elemencie naciskowym tarczy nośnej hamulca i zaopatrzonych w sprężyny naciągowe, z mechanicznym rozpieraczem, osadzonym pomiędzy parą wzajemnie przeciwległych końców szczęk hamulcowych, które są wstępnie naprężone za pomocą sprężyny, przy czym mechaniczny rozpieracz dociska szczęki hamulcowe do obejmującego je bębna hamulcowego, a ponadto hamulec bębnowy zawiera, na co najmniej jednym ramieniu, szczęki hamulcowej, kompensujące luz urządzenie nastawcze, znamienne tym, że urządzenie nastawcze jest wykonane jako wieloczęściowe, o zmiennej długości i, ze na co najmniej jednym ramieniu szczęki hamulcowej osadzone jest urządzenie nastawcze (239), które jest przedłużalne w przypadku zużycia okładziny, przy czym urządzenie nastawcze (239) jest wykonane jako dwudzielne ramię naciskowe z szyną naciskową (283), prowadzącą drążek naciskowy (312), oraz ze drążek naciskowy (312) i szyna naciskowa (283) mają, na zwróconych ku sobie powierzchniach (305, 323) zazębiające się ze sobą piłokształtne uzębienia poprzeczne (307, 325). które umożliwiają zapadkowe ślizganie się po sobie, w kierunku strzałki (333), natomiast uniemożliwiają w kierunku przeciwnym.
45. 45. Urządzenie, według zastrz. 44, znamienne tym że urządzenie nastawcze (239) zawiera, odgięte pod kątem prostym, końce (285,315), które wchodzą w otwory (240,241) ramion (212, 212’) szczęk hamulcowych.

    164 099
46. 46. Urządzenie, według zastrz. 45, znamienne tym, że drążek naciskowy (312) i szyna naciskowa (283) są wykonane jako elementy płaskie i prostokątne leżą nad sobą w kierunku podłużnym.
47. 47. Urządzenie, według zastrz. 46, znamienne tym, że szyna naciskowa (283) zawiera dalszy, odgięty pod kątem prostym, koniec (286) z otworem (291) oraz ścianki boczne (297, 298,299), ograniczające otwór (291), przy czym drążek naciskowy (312) przechodzi przez otwór (291) i jest prowadzony przez ścianki boczne (297, 298, 299).
48. 48. Urządzenie, według zastrz. 46, znamienne tym, że drążek naciskowy (312) zawiera, wygięty w zasadzie w kształcie litery U, odcinek końcowy (314) ze sprężynującym ramieniem (321), przy czym odcinek końcowy (314) obejmuje szynę naciskową (283) na podobieństwo klamry.
49. 49. Urządzenie, według zastrz. 48, znamienne tym, że odcinek końcowy (314) w kształcie litery U przechodzi przez szczelinę podłużną (302) szyny naciskowej (283), że sprężynujące ramię (321) ma kształt krzyża i opiera się nasadkami krzyżowymi (318,319) na odwróconej od odcinka głównego (313) drążka naciskowego (312) powierzchni (304) szyny naciskowej (283).
50. 50. Urządzenie, według zastrz. 49, znamienne tym, że drążek naciskowy (312) jest prowadzony w szczelinie podłużnej (302).
51. 51. Urządzenie, według zastrz. 47, znamienne tym, że otwór (291, 293), na wygiętym końcu (286) szyny naciskowej (283) ciągnie się aż do odcinka głównego (284).
52. 52. Urządzenie, według zastrz. 51, znamienne tym, że od otworu (291, 293) oddziela szczelinę podłużną (302) mostek (303’).
53. 53. Urządzenie, według zastrz. 49, znamienne tym, że dla zwiększenia promienia sprężyny, odcinek końcowy (314) zawiera na przejściu w odcinek główny (313) obszar (317) w kształcie litery S.
54. 54. Urządzenie, według zastrz. 49, znamienne tym, że ramię sprężynujące (321) zawiera zagięty koniec (320), który jest prowadzony w szczelinie podłużnej (302).