PL165211B1 - Strzemię do górniczej obudowy podatnej - Google Patents

Abstract

1. Strzemię do górniczej obudowy podatnej z kształtowników korytkowych, zawierające jarzmo dolne obejmujące dno zewnętrznego kształtownika korytkowego i przylegające do jego kołnierzy, znamienne tym, że ma obejmę (6), połączoną obrotowo zjarzmemdolnym (3), zaopatrzoną w powierzchnie dociskowe (11), opierające się o powierzchnię czołową (9) wewnętrznego kształtownika korytkowego (1) oraz w powierzchnie oporowe (12), opierające sie na kołnierzach zewnętrznego kształtownika korytkowego (2).

Description

Przedmiotem wynalazku jest strzemię do górniczej obudowy podatnej z kształtowników korytkowych, zwłaszcza dla wyrobisk zagrożonych tąpaniami.

W znanej obudowie podatnej wyrobisk górniczych złożonej z elementów, zwykle łuków, wykonanych z kształtowników korytkowych, poszczególne łuki łączy się tak, że ich końce skada sie na zakładkę, przy czym jeden kształtownik korytkowy włożony jest w drugi, a następnie dociska się je przy pomocy strzemion. Na ogół w jednym połączeniu stosuje się dwa strzemiona - jedno na końcu kształtownika zewnętrznego, drugie na końcu kształtownika wewnętrznego. Wykonane w ten sposób połączenia cierne zsuwają się w przypadku nadmiernego wzrostu sił osiowych występujących w obudowie. Dla prawidłowej pracy obudowy korzystne jest aby podpomość połączeń zawarta była w ściśle określonym, wąskim przedziale, niezależnie od prędkości przyrostu obciążenia i od prędkości zsuwu.

Znane i dotychczas powszechnie stosowane strzemiona złożone są z-jarzma dolnego,- które obejmuje dno zewnętrznego kształtownika korytkowego i przylega do jego kołnierzy, jarzma górnego, które obejmuje kołnierze wewnętrznego kształtownika korytkowego oraz śrub i nakrętek napinających. Znane są także strzemiona złożone z jarzm dolnych, śrub kabłąkowych lub śrub hakowych i nakrętek. Strzemiona te występują w różnych odmianach konstrukcyjnych i w lepszym lub gorszym stopniu zapewniają prawidłową podpomość połączeń w warunkach powolnego wzrostu obciążeń i powolnego zsuwu. W przypadkach obciążeń dynamicznych, związanych z odprężeniami górotworu - połączenia cierne wykonane tymi strzemionami tracą podpomość. Podpomość ta gwałtownie maleje ze wzrostem prędkości zsuwu.

Celem wynalazku jest opracowanie strzemienia, które zapewniłoby wymaganą podpomość połączenia niezależnie od prędkości przyrostu obciążenia i od prędkości zsuwu.

Założony cel osiągnięto przy pomocy strzemienia wyposażonego w obejmę, obrotowo połączoną z jarzmem dolnym, która w trakcie zsuwu odkształca plastycznie kołnierze zewnętrznego kształtownika korytkowego. Strzemię przeznaczone jest do montażu w zakładkowych połączeniach podatnych kształtowników korytkowych na końcu kształtownika wewnętrznego.

Strzemię według wynalazku zawiera jarzmo dolne, które obejmuje dno zewnętrznego kształtownika korytkowego i przylega do jego kołnierzy. Do jarzma dolnego zamocowana jest obrotowo obejma, która ma powierzchnie dociskowe, opierające się o powierzchnię czołową wewnętrznego kształtownika korytkowego i powierzchnie oporowe, opierające się na kołnierzach zewnętrznego kształtownika korytkowego. Na powierzchniach oporowych znajdują się

165 211 występy zgniatające. Do obejmy zamocowane są dwa sworznie, których końce znajdują się pod kołnierzami zewnętrznego kształtownika korytkowego. Jarzmo dolne ma dwa zaczepy, znajdujące się pod kołnierzami zewnętrznego kształtownika korytkowego z gniazdami otwartymi w kierunku tych kołnierzy. Sworznie obejmy wprowadzane są w gniazda zaczepów jarzma dolnego.

Jarzmo dolne dociśnięte jest do zewnętrznego kształtownika korytkowego w znany sposób przy pomocy śrub łączących z jarzmem górnym lub przy pomocy śruby kabłąkowej.

Bezpośrednio po zmontowaniu połączenia zakładkowego obejma usytuowana jest tak, że występy zgniatające powierzchni oporowych opierają sie na kołnierzach zewnętrznego kształtownika korytkowego, powierzchnie dociskowe opierają się o powierzchnię czołową wewnętrznego kształtownika korytkowego, a sworznie opierają się na dolnych powierzchniach kołnierzy zewnętrznego kształtownika korytkowego.

W pierwszej fazie zsuwu wewnętrzny kształtownik korytkowy przesuwa się pod jarzmem górnym strzemienia (lub pod śrubą kabłąkową) i powierzchnią czołową naciska na powierzchnie dociskowe obejmy. W tym momencie jarzmo dolne nie przesuwa się po zewnętrznym kształtowniku korytkowym co wymusza obrót obejmy. W następstwie tego obrotu występy zgniatające powierzchni oporowych oraz końce sworzni wgniatają się w kołnierze zewnętrznego kształtownika korytkowego. Położenie obejmy względem jarzma dolnego ustala się gdy powierzchnie oporowe na całej swej długości zetkną się kołnierzami zewnętrznego kształtownika korytkowego. W dalszej fazie zsuwu obejma przesuwa się po zewnętrznym kształtowniku korytkowym pociągając za sobą jarzmo dolne, a występy zgniatające oraz końce sworzni odkształcają plastycznie kołnierze tego kształtownika.

Na podporność połączenia zakładowego z udziałem strzemienia według wynalazku składają się: opór odkształcenia plastycznego kołnierzy zewnętrznego kształtownika korytkowego, który wzrasta ze wzrostem prędkości zsuwu oraz opór tarcia w zakładce, który maleje ze wzrostem prędkości zsuwu. Wymaganą charakterystykę podpomości w zależności od prędkości zsuwu uzyskuje się przez odpowiedni dobór wielkości odkształcenia plastycznego i naciągu śrub w obydwu strzemionach połączenia.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku strzemienia na kształownikach korytkowych bezpośrednio po zmontowaniu połączenia, fig. 2 - widok z boku po pierwszej fazie zsuwu i po obrocie obejmy, fig. 3 - przekrój A-A oznaczony na fig. 2, a fig. 4 - przekrój B-B oznaczony na fig. 2.

W przedstawionym przykładzie strzemię zmontowane jest na końcu wewnętrznego kształtownika korytkowego 1, złożonego na zakładkę z zewnętrznym kształtownikiem korytkowym 2.

Strzemię składa się z jarzma dolnego 3, śruby kabłąkowej 4, nakrętek 5 i obejmy 6. Strzemię jest symetryczne względem płaszczyzny pionowej. Jarzmo dolne 3 ma dwa zaczepy 7 z gniazdami 8. Zaczepy 7 znajdują się pod kołnierzami zewnętrznego kształtownika korytkowego 2, a gniazda 8 są otwarte w kierunku tych kołnierzy. Obejma 6 przebiega ponad kołnierzami zewnętrznego kształtownika korytkowego 2 i przed powierzchnią czołową 9 wewnętrznego kształtownika korytkowego 1. Na końcach obejmy 6 zamocowane są sworznie 10, leżące na osi prostopadłej do płaszczyzny symetrii strzemienia. Końce sworzni 10 znajdują się w gniazdach 8 pod kołnierzami zewnętrznego kształtownika korytkowego 2. Obejma 6 ma powierzchnie dociskowe 11 stykające się z powierzchnią czołową wewnętrznego kształtownika korytkowego 1 i powierzchnie oporowe 12 z występami zgniatającymi 13, które stykają się z kołnierzami zewnętrznego kształtownika korytkowego 2.

Strzemię według wynalazku montuje się w sposób następujący; na wolny koniec zewnętrznego kształtownika korytkowego 2 nasuwa się obejmę 6, następnie dokłada się koniec wewnętrznego kształtownika korytkowego 1 i dosuwa się obejmę 6, tak aby powierzchnia dociskowa 1 stykała się z powierzchnią czołową 9, występy 13 stykały się z górnymi powierzchniami kołnierzy zewnętrznego kształtownika korytkowego 2, a sworznie 10 z dolnymi powierzchniami tych kołnierzy; w dalszej kolejności dokłada się jarzmo dolne 3, przy czym gniazda 8 naprowadza się na sworznie 10; następnie zakłada się śrubę kabłąkową 4 i dokręca się nakrętki 5.

165 211

Strzemię według wynalazku stosuje się w połączeniach elementów górniczej obudowy podatnej, wykonanej z kształtowników korytkowych, zwłaszcza w wyrobiskach korytarzowych zagrożonych tąpaniami.

Fig. 2

165 211

Fig. 3

B-B 12 13 6 2

Fig. 4

165 211

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Strzemię do górniczej obudowy podatnej z kształtowników korytkowych, zawierające jarzmo dolne obejmujące dno zewnętrznego kształtownika korytkowego i przylegające do jego kołnierzy, znamienne tym, że ma obejmę (6), połączoną obrotowo z jarzmem dolnym (3), zaopatrzoną w powierzchnie dociskowe (11), opierające się o powierzchnię czołową (9) wewnętrznego kształtownika korytkowego (1) oraz w powierzchnie oporowe (12), opierające się na kołnierzach zewnętrznego kształtownika korytkowego (2).
2. 2. Strzemię według zastrz. 1, znamienne tym, że powierzchnie oporowe (12) obejmy (6) mają występy zgniatające (13).
3. 3. Strzemię według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że obejma (6) ma dwa sworznie (10), których końce znajdują się pod kołnierzami zewnętrznego kształtownika korytkowego (2), w gniazdach (8) zaczepów (7) jarzma dolnego (3).
4. 4. Strzemię według zastrz. 3, znamienne tym, że gniazda (8)zaczepów (7) jarzma dolnego (3) są otwarte w kierunku kołnierzy zewnętrznego kształtownika korytkowego (2).