PL168546B1 - Skrzynia biegów pojazdu mechanicznego ze stalym zazebieniem kól PL - Google Patents

Abstract

Skrzynia biegów pojazdu mechanicznego ze stalym zazebieniem kól zawierajaca glówny wal z um ocow anym i na nim kolam i biegów pierwszego, drugiego, trzeciego i czwartego zazebionymi z odpow iadajacym i im kolam i obrotow o umieszczo- nymi na posrednim walku, miedzy którym i na tym posrednim walku sa przesuwnie umieszczone tuleje, przy czym m iedzy kolam i biegu pierwszego i biegu drugiego jest umieszczone kolo biegu wstecznego zazebione z wolnym kolem suwliwie umocowanym na w alku biegu wstecznego umieszczonym miedzy walem glównym i walkiem posrednim , a tuleja um ieszczona miedzy kolam i wspólpracujacymi z kolam i biegów pierwszego i drugiego na przylegle pierwsze zebate pierscieniowe kolo, znamienna tym, ze tuleja ( 1 0 ) zaw iera drugie zebate pierscieniowe kolo (13) przylegle do pierwszego zebatego pier- scieniowego kola ( 1 2 ) i jedno z tych zebatych pier- scieniowych kól (1 2 , 13) jest stale zazebione z wol- nym kolem (14). FIG . 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest skrzynia biegów pojazdu mechanicznego ze stałym zazębieniem kół.

Znane są skrzynie biegów tego typu, w których tulejka sprzęgająca jest zamocowana przesuwnie na wałku pośrednim i podtrzymuje zębate koło pierścieniowe współpracujące z wolnym kołem biegu wstecznego oraz współpracuje z kołami pierwszego i drugiego biegu (lub z kołami trzeciego i czwartego biegu). Gdy skrzynia biegów jest w położeniu neutralnym, wolnego koła biegu wstecznego znajduje się w takim osiowym położeniu, w którym jest wyzębione zarówno z koła na wale głównym jak i z zębatego koła pierścieniowego tulejki sprzęgającej na wałku pośrednim.

Gdy koło biegu wstecznego jest zazębione, wolne koło zostaje przesunięte do położenia, w którym jest zazębione z kołem na wale głównym i z zębatym kołem pierścieniowym tulejki sprzęgającej wałka pośredniego. To zazębienie kół następuje czołowo i może spowodować wzrost hałaśliwości, a nawet zakleszczenie ponieważ trzy uzębione człony nie są zsynchronizowane, co oznacza, że normalnie nie obracają się one z tą samą prędkością. W szczególności wał główny może stale obracać się w wyniku bezwładności lub może być napędzany przez sprzęgło, które nie zostało wyłączone przez kierowcę pojazdu, w którym ta skrzynka biegów jest zainstalowana, a wałek pośredni może obracać się w kierunku przeciwnym niż wałek wzdłużny, ponieważ jest to związane z kołami pojazdu, które mogą się jeszcze całkowicie nie zatrzymać wówczas, gdy koło biegu wstecznego jest włączone.

Znane urządzenia eliminujące te zagrożenia są utworzone na przykład przez układ hamowania wału górnego lub przez urządzenie synchronizujące skojarzone z wałkiem biegu wstecznego. Te rozwiązania mają skomplikowaną konstrukcję i powodują zwiększenie gabarytów skrzynki biegów i zazwyczaj nie mogą zapewnić całkowitej synchronizacji we wszystkich możliwych sytuacjach roboczych skrzynki biegów i pojazdu, w którym jest ona zamontowana.

Celem wynalazku jest uniknięcie powyżej opisanej niedogodności.

Istota skrzyni biegów według wynalazku zawierającej główny wał z mocowanymi na nim kołami biegów pierwszego, drugiego, trzeciego i czwartego zazębionymi z odpowiadającymi im kołami obrotowo umieszczonymi na pośrednim wałku, między którymi na tym pośrednim wałku są przesuwnie umieszczone tuleje, przy czym między kołami biegu pierwszego i biegu drugiego jest umieszczone koło biegu wstecznego zazębione z wolnym kołem suwliwie umocowanym na wałku biegu wstecznego umieszczonym między wałem głównym i wałkiem pośrednim, a tuleja umieszczona między kołami współpracującymi z kołami biegów pierwszego i drugiego ma przyległe pierwsze zębate pierścieniowe koło, polega na tym, że tuleja zawiera drugie zębate pierścieniowe koło przyległe do pierwszego zębatego pierścieniowego koła i jedno z tych zębatych pierścieniowych kół jest stale zazębione z wolnym kołem.

168 546

Dzięki takiemu rozwiązaniu prędkość obrotowa wolnego koła biegu wstecznego jest zazwyczaj równa prędkość obrotowej wałka pośredniego w wyniku jego zazębiania z jednym z zębatych kół pierścieniowych tulei sprzęgającej. Zmniejsza to zarówno hałas powstający przy · zazębianiu jak również ryzyko zakleszczania wówczas gdy jest włączone koło biegu wstecznego ponieważ jedynie możliwa pozostająca niezgodność synchronizacji w położeniu roboczym skrzynki biegów jest między wolnym kołem biegu wstecznego i wałem głównym.

Przedmiot wynalazku w przykładzie wykonania jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia skrzynię biegów w przekroju wzdłużnym w położeniu neutralnym, fig. 2 przedstawia skrzynię biegów w przekroju wzdłużnym przy włączonym biegu tylnym, fig. 3 przedstawia skrzynię biegów w przekroju wzdłużnym przy włączonym biegu pierwszym, fig. 4 przedstawia skrzynię biegów w przekroju wzdłużnym przy włączonym biegu drugim.

Wał główny skrzyni biegów pojazdu mechanicznego ze stale zazębionymi kołami jest oznaczony liczbą 1, część wału pośredniego jest oznaczona liczbą 2, a wałek biegu wstecznego, umieszczony między tymi wałkami jest oznaczony liczbą 3.

Na głównym wale 1 napędzanym silnikiem pojazdu w znany sposób za pomocą sprzęgła ciernego jest umocowane koło 4 biegu pierwszego, koło 5 biegu drugiego, koło 6 biegu trzeciego i koło 7 biegu czwartego. Koła 4,5,6,7 są stale zazębione z odpowiadającymi im kołami umocowanymi na pośrednim wałku 2 i jedynie te koła, które odnoszą się do biegu pierwszego (które jest zazębione z kołem 4) i do biegu drugiego (które jest zazębione z kołem 5) są oznaczone odpowiednio liczbami 8 i 9.

Koła 8 i 9 obracają się swobodnie w obu kierunkach na pośrednim wałku 2 i mogą być szybko napędzane selektywnie ruchem obrotowym za pomocą przesuwnej tulei 10 zawierającej odpowiednio zęby i urządzenie synchronizacyjne znanego typu, które te względu na oczywistość nie są tu opisane szczegółowo. Ruch tulei 10 w lewo w nawiązaniu do załączonego rysunku powoduje przeniesienie napędu głównego wału 1 na pośredni wałek 2 za pomocą kół 4 i 8 biegu pierwszego, a jej ruch w prawo powoduje przeniesienie napędu za pomocą kół 5 i 9 biegu drugiego.

Między wałami 4 i 5 główny wał 1 ma koło 11 biegu wstecznego usytuowane na przedłużeniu pierwszego zewnętrznego zębatego pierścieniowego koła 12 na jednym końcu przesuwnej tulei 10. Napęd jest przenoszony między kołem 11 i pierścieniowym kołem 12 za pomocą wolno osadzonego wstecznego koła 14, które jest umocowane przesuwnie na wałku 3 biegu wstecznego. Wolne koło 14 jest przesuwne osiowo w znany sposób za pomocą widełek nie pokazanych na rysunku.

Drugie zębate koło pierścieniowe przylegające do pierwszego zębatego pierścieniowego koła 12 przy drugim końcu tulei 10 jest oznaczone liczbą 13, te dwa koła 12 i 13 mają tę samą średnicę i jak to dalej zostanie opisane mogą szybko wprowadzać luźne koło 14 w ruch obrotowy razem z pośrednim wałkiem 2 we wszystkich możliwych warunkach pracy skrzyni biegów.

Skrzynia biegów na fig. 1 jest przedstawiona w położeniu neutralnym. W takim położeniu tuleja 10 zajmuje położenie środkowe między kołami 8 i 9, a wolne koło 14 jest w położeniu spoczynkowym, to znaczy jest ono przesunięte w bok na lewo względem koła 11 i pierwszego zębatego pierścieniowego koła 12. Jednak jest ono zazębione z drugim zębatym pierścieniowym kołem 13, a przez to jest zsynchronizowane z pośrednim wałkiem 2 za pośrednictwem tulei 10.

Na figurze 2 jest przedstawiony włączony tylny bieg. Wolne koło 14 jest przesunięte w prawo względem położenia przedsta wionego na fig. 1 i jest zazębione z kołem 11 biegu wstecznego z jednej strony oraz z pierwszym zębatym pierścieniowym kołem 12 tulei 10 z drugiej strony.

Na figurze 3 jest przedstawiona skrzynia biegów z włączonym pierwszym biegiem. Koło 4 pierwszego biegu jest zazębione, wolne koło 14 jest utrzymywane w położeniu jałowym, a tuleja 10 jest przesunięta w lewo wprawiając szybko koło 8 w ruch obrotowy razem z pośrednim wałkiem 2. Wolne koło 14 jest również szybko wprawione w ruch obrotowy razem z pośrednim wałem 2 ponieważ jest ono zazębione z pierwszym zębatym pierścieniowym kołem 12 na tulei 10.

Na figurze 4 jest przedstawiona skrzynia biegów z włączonym biegiem drugim. Koło 5 drugiego biegu jest zazębione tuleja 10 jest przesunięta w prawo względem położenia przedstawionego na fig. 1 i wprowadza koło 9 szybko w ruch obrotowy razem z pośrednim wałkiem 2. Wolne kolo 14 jest ciągle sprzęgnięte z pośrednim wałkiem 2 ponieważ jest ono zazębione z drugim zębatym pierścieniowym kołem 13 na tulei 10.

168 546

W przypadku gdy koła innego biegu skrzynki biegów są zazębione, usytuowanie tulei 10 i wolnego koła 14 jest zgodne z przedstawionym na fig. 1. Wolne koło 14 jest zatem stale w ruchu obrotowym razem z pośrednim wałkiem 2 we wszystkich położeniach roboczych skrzyni biegów.

Oczywiście szczegóły konstrukcyjne i kształty w innych wykonaniach mogą być zmienione w stosunku do opisanych i przedstawionych bez wychodzenia poza zakres wynalazku.

FIG.3

FIG. 4

168 546 fig. 1

FIG· 2

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,50 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Skrzynia biegów pojazdu mechanicznego ze stałym zazębieniem kół zawierająca główny wał z umocowanymi na nim kołami biegów pierwszego, drugiego, trzeciego i czwartego zazębionymi z odpowiadającymi im kołami obrotowo umieszczonymi na pośrednim wałku, między którymi na tym pośrednim wałku są przesuwnie umieszczone tuleje, przy czym między kołami biegu pierwszego i biegu drugiego jest umieszczone koło biegu wstecznego zazębione z wolnym kołem suwliwie umocowanym na wałku biegu wstecznego umieszczonym między wałem głównym i wałkiem pośrednim, a tuleja umieszczona między kołami współpracującymi z kołami biegów pierwszego i drugiego na przyległe pierwsze zębate pierścieniowe koło, znamienna tym, że tuleja (10) zawiera drugie zębate pierścieniowe koło (13) przyległe do pierwszego zębatego pierścieniowego koła (12) i jedno z tych zębatych pierścieniowych kół (12, 13) jest stale zazębione z wolnym kołem (14).